Theo báo cáo, thực hiện phân công của Thường trực HĐND Thành phố, Ban Kinh tế - Ngân sách đã thẩm tra 28 dự thảo nghị quyết, báo cáo kèm theo 25 tờ trình, được chia thành 6 nhóm nội dung lớn, bao gồm: quyết toán ngân sách năm 2025 và tình hình kinh tế - xã hội 6 tháng đầu năm 2026; các chính sách tài chính; kế hoạch đầu tư công; chủ trương đầu tư và điều chỉnh chủ trương đầu tư các dự án; danh mục thu hồi đất, chuyển mục đích sử dụng rừng; và các nghị quyết bãi bỏ văn bản không còn phù hợp.

Đồng chí Nguyễn Công Danh, Thành ủy viên, Trưởng Ban Kinh tế - Ngân sách HĐND Thành phố trình bày báo cáo thẩm tra các tờ trình, dự thảo nghị quyết thuộc lĩnh vực kinh tế - ngân sách do UBND Thành phố trình kỳ họp thứ 3

Điểm đáng chú ý trong báo cáo thẩm tra là Ban Kinh tế - Ngân sách không chỉ đánh giá tính hợp pháp, đúng thẩm quyền của các dự thảo nghị quyết, mà còn phân tích sâu tính khả thi, hiệu quả sử dụng nguồn lực, tác động ngân sách và yêu cầu quản trị sau khi nghị quyết được ban hành.

Đối với quyết toán ngân sách Thành phố năm 2025, Ban Kinh tế - Ngân sách cơ bản thống nhất với số liệu do Ủy ban nhân dân Thành phố trình. Theo đó, tổng thu ngân sách nhà nước trên địa bàn đạt 800.986 tỷ đồng; tổng thu ngân sách địa phương đạt 420.687 tỷ đồng; tổng chi ngân sách địa phương là 375.483 tỷ đồng; kết dư ngân sách Thành phố năm 2025 là 47.453 tỷ đồng.

Tuy nhiên, Ban cũng thẳng thắn chỉ rõ một số hạn chế cần khắc phục, như tình trạng chi chuyển nguồn lớn, nhiều khoản tạm ứng quá hạn chưa thu hồi, việc thực hiện kết luận, kiến nghị của Kiểm toán Nhà nước tại một số cơ quan, đơn vị còn chưa nghiêm, có nội dung tồn đọng kéo dài qua nhiều năm. Ban Kinh tế - Ngân sách đề nghị Ủy ban nhân dân Thành phố tiếp tục siết chặt kỷ luật, kỷ cương tài chính - ngân sách, xử lý dứt điểm các khoản tạm ứng, kết luận kiểm toán, nâng cao chất lượng lập, chấp hành và quyết toán ngân sách.

Đối với tình hình kinh tế - xã hội 6 tháng đầu năm 2026, Ban Kinh tế - Ngân sách thống nhất nhận định kinh tế Thành phố tiếp tục duy trì đà tăng trưởng tích cực, nhiều chỉ tiêu chủ yếu đạt kết quả khả quan, tạo nền tảng cho việc hoàn thành nhiệm vụ cả năm. Tuy nhiên, Ban cũng lưu ý các vấn đề còn đáng quan tâm như tiến độ giải ngân đầu tư công chưa đạt yêu cầu, một số dự án còn vướng bồi thường, giải phóng mặt bằng, thủ tục đầu tư, quy hoạch; hoạt động sản xuất, kinh doanh của một bộ phận doanh nghiệp còn khó khăn; một số chỉ tiêu quan trọng chưa được lượng hóa đầy đủ.

Từ đó, Ban kiến nghị Thành phố tiếp tục điều hành linh hoạt, tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp, đẩy mạnh cải cách hành chính, chuyển đổi số, hoàn thiện quy hoạch, thúc đẩy giải ngân đầu tư công, phát triển nhà ở xã hội, bảo vệ môi trường, chăm lo an sinh xã hội, nâng cao chất lượng giáo dục, y tế và giữ vững quốc phòng - an ninh.

Trong nhóm chính sách tài chính, Ban Kinh tế - Ngân sách thống nhất trình HĐND Thành phố xem xét nhiều chính sách có tác động trực tiếp đến người dân và doanh nghiệp. Nổi bật là chính sách miễn phí sử dụng công trình kết cấu hạ tầng, dịch vụ, tiện ích công cộng trong khu vực cửa khẩu cảng biển trong thời gian 3 năm, từ ngày 01/7/2026 đến 30/6/2029, nhằm hỗ trợ sản xuất kinh doanh, giảm chi phí logistics, cải thiện môi trường đầu tư và nâng cao năng lực cạnh tranh của Thành phố.

Ban cũng thống nhất với chính sách hỗ trợ người sử dụng phương tiện vận tải hành khách công cộng bằng xe buýt trong 6 tháng cuối năm 2026 với tổng kinh phí khoảng 630 tỷ đồng, áp dụng đối với 134 tuyến xe buýt đang hoạt động trên địa bàn Thành phố. Đây là chính sách có ý nghĩa thiết thực, góp phần giảm chi phí đi lại cho người dân, khuyến khích sử dụng giao thông công cộng, thúc đẩy thanh toán không tiền mặt, giảm ùn tắc giao thông và ô nhiễm môi trường. Đồng thời, Ban đề nghị phải quản lý chặt sản lượng hành khách thực tế, bảo đảm công khai, minh bạch, không để thất thoát, lãng phí hoặc trục lợi chính sách.

Đối với kế hoạch đầu tư công, Ban Kinh tế - Ngân sách thống nhất trình HĐND Thành phố xem xét điều chỉnh kế hoạch đầu tư công năm 2026, quy định nguyên tắc, tiêu chí, định mức phân bổ vốn đầu tư công giai đoạn 2026 - 2030 và kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 - 2030. Đặc biệt, tổng nguồn vốn cân đối cho kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 - 2030 của Thành phố được xác định là 1.149.085 tỷ đồng, trong đó vốn ngân sách địa phương là 1.139.534 tỷ đồng.

Ban đánh giá kế hoạch đầu tư công trung hạn lần này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong việc tập trung nguồn lực cho các dự án trọng điểm, xử lý các điểm nghẽn về hạ tầng, giao thông, môi trường, chống ngập, chỉnh trang đô thị, giáo dục, y tế và các công trình chiến lược. Đáng chú ý, số lượng dự án trong kế hoạch trung hạn giai đoạn 2026 - 2030 đã được cắt giảm khoảng 42% so với giai đoạn trước, thể hiện tinh thần bố trí vốn tập trung, không dàn trải, nâng cao hiệu quả đầu tư công.

Trong nhóm các dự án trọng điểm, Ban Kinh tế - Ngân sách thẩm tra nhiều dự án quy mô lớn, có khả năng tạo chuyển biến mạnh mẽ về không gian phát triển của Thành phố, như: dự án cao tốc đô thị Hồ Tràm - Cảng hàng không quốc tế Long Thành; dự án chỉnh trang đô thị khu Mả Lạng và Chợ Gà - Gạo; dự án Công viên văn hóa Bến Nhà Rồng - Khánh Hội và công viên cây xanh công cộng ven sông Sài Gòn; dự án đường vượt biển kết nối khu vực Cần Giờ - Vũng Tàu; điều chỉnh chủ trương đầu tư dự án cầu Cần Giờ; cùng các dự án kết nối liên vùng giữa Thành phố Hồ Chí Minh với Tây Ninh và Đồng Nai.

Đối với các dự án này, Ban Kinh tế - Ngân sách thống nhất về chủ trương nhưng đồng thời đặt ra nhiều yêu cầu chặt chẽ đối với Ủy ban nhân dân Thành phố trong các bước triển khai tiếp theo, nhất là về tính chính xác của tổng mức đầu tư, phương án tài chính, lựa chọn nhà đầu tư, định giá quỹ đất thanh toán hợp đồng BT, phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, đánh giá tác động môi trường, kết nối giao thông, hiệu quả khai thác lâu dài và yêu cầu phòng ngừa thất thoát, lãng phí tài sản nhà nước.

Đối với nhóm thu hồi đất và chuyển mục đích sử dụng rừng, Ban Kinh tế - Ngân sách thống nhất trình HĐND Thành phố xem xét danh mục 4 dự án thu hồi đất phục vụ phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng, gồm: cảng tổng hợp và container Cái Mép Hạ, Khu đô thị mới Bình Quới - Thanh Đa, cảng cạn ITC - Rạch Bắp và dự án mở rộng đường Trần Bình Trọng. Ban cũng thống nhất xem xét chủ trương chuyển mục đích sử dụng rừng để thực hiện một số dự án, nhưng yêu cầu phải rà soát chặt chẽ hồ sơ, xác định chính xác vị trí, diện tích, hiện trạng rừng, thực hiện đầy đủ nghĩa vụ trồng rừng thay thế và bảo đảm phù hợp quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, quy hoạch lâm nghiệp.

Đối với nhóm bãi bỏ nghị quyết, Ban Kinh tế - Ngân sách thống nhất trình HĐND Thành phố xem xét bãi bỏ một số nghị quyết không còn phù hợp sau quá trình sắp xếp, hợp nhất địa giới hành chính và thay đổi cơ sở pháp lý, qua đó góp phần hoàn thiện hệ thống văn bản, bảo đảm sự thống nhất, đồng bộ trong quản lý nhà nước trên địa bàn Thành phố.

Quang cảnh kỳ họp thứ 3

Báo cáo thẩm tra của Ban Kinh tế - Ngân sách cho thấy tinh thần làm việc trách nhiệm, kỹ lưỡng, thận trọng nhưng cũng rất đổi mới, đồng hành cùng sự phát triển của Thành phố. Các ý kiến thẩm tra không chỉ nhằm bảo đảm nghị quyết được ban hành đúng quy định pháp luật, mà còn hướng đến mục tiêu cao hơn là nâng cao chất lượng quyết sách, sử dụng hiệu quả từng đồng ngân sách, khơi thông nguồn lực xã hội, thúc đẩy tăng trưởng và bảo đảm các chính sách khi đi vào cuộc sống thực sự mang lại lợi ích thiết thực cho người dân, doanh nghiệp.

Với khối lượng lớn nội dung được thẩm tra, trong đó có nhiều chính sách và dự án có tầm ảnh hưởng dài hạn, báo cáo của Ban Kinh tế - Ngân sách là cơ sở quan trọng để đại biểu HĐND Thành phố thảo luận, xem xét, quyết nghị tại kỳ họp; đồng thời thể hiện vai trò ngày càng rõ nét của cơ quan dân cử trong kiểm soát quyền lực, giám sát nguồn lực và kiến tạo các quyết sách phát triển Thành phố Hồ Chí Minh nhanh, bền vững trong giai đoạn mới.

Châu Vũ