Trước tiên, xin cảm ơn chính quyền TPHCM đã dành thời gian đọc các ý kiến góp ý của tôi, cũng như của mọi người về việc xây dựng và phát triển TPHCM thời kỳ 2025 – 2050, tầm nhìn 100 năm. Việc sử dụng các tên gọi của các địa danh trong lịch sử thành phố rất đáng được trân trọng, hoan nghênh, thay vì cứ lấy số đặt như trước đây.
Tuy nhiên theo tôi, việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp cơ sở ở TPHCM còn khá là manh mún, phân tán nguồn lực, chưa thực sự tinh gọn, khó có thể tập trung phát triển các trung tâm, thu hút đầu tư và quản lý cho hiệu quả. Được biết TPHCM đề xuất thí điểm mô hình thành phố trong thành phố cho chính quyền 2 cấp, đây là điều tôi hết sức ủng hộ, vì vốn dĩ trên địa bàn TPHCM và các tỉnh Bình Dương, Bà Rìa Vũng Tàu đã có các thành phố Thủ Đức, Thủ Dầu Một, Dĩ An, Thuận An, Tân Uyên, Bến Cát, Bà Rìa, Vũng Tàu và Phú Mỹ, bên cạnh các quận, huyện. Bên cạnh đó, các huyện Củ Chi, Hóc Môn, Bình Chánh, Nhà Bè cũ theo như tôi thấy đã có sự đô thị hoá cao, mỗi huyện cũ này hoàn toàn có thể trở thành các thành phố trong thành phố trong tương lai nếu tiếp tục mô hình 3 cấp. Nếu chỉ vì cấp cơ sở vốn là xã, phường, thị trấn mà thực hiện chính quyền 2 cấp lại bãi bỏ thành phố thì thực sự rất đáng tiếc, trong khi theo tôi, nếu lấy cấp quận, huyện, thành phố làm cấp cơ sở thay vì xã, phường thì không thể tinh gọn, và sẽ phân tán, quá nhiều đầu mối. Trong khi đó, đặc khu vốn là các huyện đảo thì lại được giữ nguyên, chỉ thay đổi tên gọi và trở thành đơn vị cấp cơ sở trong chính quyền 2 cấp, trong khi vốn chúng ngang hàng với các quận, huyện, thị xã, thành phố trước đây.Trong khi tôi thấy ở bên Nhật, họ tổ chức chính quyền 2 cấp thì vẫn lấy các thành phố làm các đơn vị hành chính ở khu vực đô thị của các tỉnh, và khu vực nội thị của thủ đô Tokyo chia làm 23 quận bên cạnh 26 thành phố trực thuộc ở phía tây. Nhờ đó, họ có thể tập trung nguồn lực, không bị phân tán và phát triển các thành phố, các quận (của Tokyo) theo hướng hiện đại, năng động, không bị chia nhỏ về mặt hành chính, không gian cũng rộng mở hơn, và cấp tỉnh không phải quản lý quá nhiều đơn vị trực thuộc. Trong khi đó, như các quận 1, 3, 4, 5, 6, 10, 11 trước đây của TPHCM nếu so với các quận của Tokyo như Shinjuku, Shibuya, Minato, Kato,... thì không có lớn bằng, có lẽ chỉ ngang một khu vực nhỏ của mỗi quận ấy mà thôi, tỏng khi các quận ấy của Tokyo vẫn là cấp cơ sở trong chính quyền 2 cấp. Do đó, theo tôi, nếu có thể tổ chức TPHCM theo mô hình thành phố trong thành phố sẽ hợp lý hơn. Tôi xin kiến nghị chia TPHCM làm các thành phố con là cấp cơ sở với các tên gọi như sau:
Khu vực TPHCM cũ: Sài Gòn (khu vực các quận 1, 3, 4, trước đây, và khu vực phường Hoà Hưng hiện nay), Chợ Lớn (các phường Vườn Lài, Diên Hồng, và khu vực các quận 5, 6, 8, 11 trước đây), Gia Định (khu vực các quận Bình Thạnh, Phú Nhuận, Gò Vấp trước đây), Tân Bình (khu vực các quận Tân Bình, Tân Phú, Bình Tân trước đây), Hóc Môn (huyện Hóc Môn cũ và quận 12 cũ), Củ Chi (huyện Củ Chi cũ), Bình Chánh (huyện Bình Chánh cũ), Nhà Bè (quận 7 cũ và huyện Nhà Bè cũ), Cần Giờ (huyện Cần Giờ cũ), Thủ Đức (thành phố Thủ Đức cũ).
Khu vực tỉnh Bình Dương cũ: tái lập lại các thành phố Thủ Dầu Một, Thuận An, Dĩ An, Tân Uyên, Bến Cát với tư cách là các thành phố trong TPHCM mới.
Khu vực tỉnh Bà Rìa - Vũng Tàu cũ: tái lập lại các thành phố Bà Rìa, Vũng Tàu, Phú Mỹ với tư cách là các thành phố trong TPHCM mới.
Các khu vực còn lại thì vẫn là các xã.
Như vậy theo tôi, sẽ tái lập lại các thành phố Thủ Dầu Một, Thuận An, Dĩ An, Tân Uyên, Bến Cát, Bà Rìa, Vũng Tàu, Phú Mỹ, Thủ Đức, thành lập các thành phố Sài Gòn, Gia Định, Chợ Lớn, Tân Bình, Củ Chi, Hóc Môn, Bình Chánh, Nhà Bè và Cần Giờ với địa giới hành chính, quy mô diện tích, dân số tương đương các thành phố, huyện cũ (đã đô thị hoá) cùng tên ở các khu vực này. Như vậy, ở các khu vực này sẽ có 18 thành phố con của TPHCM, là cấp cơ sở ngang với các xã, nhưng phân cấp, phân quyền mạnh mẽ hơn, thể chế vượt trội và tính tự chủ cao hơn, lại tinh gọn bộ máy, mở rộng không gian phát triển hơn, thay vì lên tới 168 đơn vị hành chính cấp cơ sở trong chính quyền 2 cấp hiện nay. Còn các phường hiện hữu ở các khu vực này thì trở thành các khu phố.
Trong trường hợp này, các phường cũ trong chính quyền 3 cấp trước đây sẽ trở thành các khu phố mới, và sẽ không đánh số, nhưng sẽ lấy tên các làng xã cũ, địa danh nổi tiếng trong nước, hay tên các công trình nổi bật có lịch sử lâu đời tại chỗ, tên danh nhân để đặt như Hạnh Thông, Hạnh Thông Tây, An Hội Đông, An Hội Tây, Thông Tây Hội, Phú Nhuận, Cầu Kiệu, Thị Nghè, Thạnh Mỹ Tây, Bình Quới, Thanh Đa, Bình Lợi Trung, Thủ Thiêm, An Khánh, Cát Lái, Bình Trưng Tây, Bình Trưng Đông, Tân Sơn Nhất, Tân Sơn Nhì, Tân Sơn Hoà, Phú Thọ Hoà, Bình Thới, Hoà Hưng, Xuân Hoà, Khánh Hội, Vĩnh Hội, Tân Thuận Đông, Tân Thuận Tây, Chợ Quán, Chợ Rẫy, An Đông, Chánh Hưng, Bến Thành, Bến Nghé, Bình Tây, Bình Đông, Phú Lâm, Phú Định, Võ Thị Sáu, Nguyễn Cư Trinh, Trần Hưng Đạo, Phạm Ngũ Lão, Trần Quang Diệu, Đoàn Thị Điểm, Trương Định, Nguyễn Chí Thanh, Lý Thường Kiệt, Nha Trang, Phan Rang, Phan Thiết, Hồng Lĩnh, Thăng Long, Thuận Hoá,...
Như vậy, vừa sắp xếp, sáp nhập các đơn vị theo hướng tinh gọn, thuận lợi, trân trọng những giá trị văn hoá, lịch sử của địa phương, của dân tộc.
Nhân tiện, với các đường trùng tên như Hoàng Hoa Thám ở quận Tân Bình cũ và quận Bình Thạnh cũ, nên chăng chỉ giữ tên một trong số các đường đó, và đổi tên các đường còn lại, để tránh nhầm lẫn. Với trường hợp một người được lấy nhiều tên đặt cho những đường khác nhau như 2 đường Hoàng Hoa Thám trên và đường Đề Thám quận 1 cũ (vốn cùng là 1 người) thì nên chăng cũng chỉ giữ 1 đường Hoàng Hoa Thám, còn đường Đề Thám cũng nên đổi tên.
Trân trọng!
Nguyễn Đình Song Thanh - 16 thg 7 2026 18:38
