Sáng 24/10, thảo luận tại Tổ 10 (gồm Đoàn ĐBQH các tỉnh Nghệ An và Đồng Tháp) về dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo vệ môi trường, các đại biểu nhấn mạnh yêu cầu đẩy mạnh phân cấp, đơn giản hóa thủ tục hành chính phải đi đôi với tăng cường hậu kiểm, kiểm soát rủi ro và xác định rõ trách nhiệm của các chủ thể trong quản lý, bảo vệ môi trường. Thời sự Quốc hộiPhân cấp mạnh nhưng không buông lỏng quản lý môi trườngDiệp Anh; ảnh: Khánh Duy • 24/10/2026 13:36Sáng 24/10, thảo luận tại Tổ 10 (gồm Đoàn ĐBQH các tỉnh Nghệ An và Đồng Tháp) về dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo vệ môi trường, các đại biểu nhấn mạnh yêu cầu đẩy mạnh phân cấp, đơn giản hóa thủ tục hành chính phải đi đôi với tăng cường hậu kiểm, kiểm soát rủi ro và xác định rõ trách nhiệm của các chủ thể trong quản lý, bảo vệ môi trường.Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh Nghệ An Nguyễn Khắc Thận điều hành phiên thảo luận Tổ 10Siết trách nhiệm hậu kiểm, kiểm soát rủi ro môi trườngGóp ý các quy định về thẩm định báo cáo đánh giá tác động môi trường (ĐTM) tại Điều 34 đến Điều 38, ĐBQH Vũ Thị Lan Anh (Nghệ An) đề nghị việc phân cấp thẩm quyền cho địa phương phải gắn với trách nhiệm hậu kiểm, theo dõi, giám sát việc thực hiện các yêu cầu bảo vệ môi trường sau thẩm định.Theo đại biểu, cần xác định rõ trách nhiệm của cơ quan đã thẩm định, phê duyệt kết quả ĐTM trong việc theo dõi, kiểm tra thực hiện các yêu cầu bảo vệ môi trường; đồng thời thiết lập cơ chế chia sẻ, cập nhật và khai thác thông tin liên thông giữa cơ quan thẩm định ĐTM, cơ quan cấp giấy phép môi trường và cơ quan quản lý nhà nước tại địa phương. Phân cấp không chỉ là chuyển giao thẩm quyền mà còn phải xác lập đầy đủ trách nhiệm quản lý sau thẩm định, nhất là đối với các dự án có nguy cơ tác động lớn đến môi trường, phù hợp với định hướng chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm của dự thảo Luật.ĐBQH Vũ Thị Lan Anh (Nghệ An) phát biểuLiên quan đến giấy phép môi trường, ĐBQH Vũ Thị Lan Anh đề nghị rà soát, bảo đảm thống nhất giữa đối tượng phải có giấy phép môi trường tại Điều 39 và các trường hợp cấp, điều chỉnh giấy phép tại Điều 42; tránh phát sinh cách hiểu rằng dự án không thuộc đối tượng phải có giấy phép môi trường nhưng vẫn phải thực hiện thủ tục cấp phép khi có thay đổi không làm gia tăng đáng kể tác động môi trường.Cùng với việc giảm yêu cầu tiền kiểm, đại biểu kiến nghị làm rõ cơ chế hậu kiểm thông qua quan trắc, kiểm tra và khai thác dữ liệu môi trường, nhất là đối với các cơ sở có nguồn thải lớn. Đồng thời, nghiên cứu bổ sung quy định không yêu cầu doanh nghiệp cung cấp lại thông tin, tài liệu mà cơ quan nhà nước đã có hoặc đã được cập nhật trên hệ thống dữ liệu môi trường, phù hợp với định hướng chuyển đổi số của dự thảo Luật.Các ĐBQH tỉnh Nghệ An dự phiên thảo luận tổCùng quan tâm đến yêu cầu kiểm soát rủi ro khi đơn giản hóa thủ tục, ĐBQH Đỗ Thị Thu Thảo (Đồng Tháp) cho rằng, việc phân cấp thẩm quyền phải gắn với trách nhiệm giải trình, công khai thông tin và bảo vệ quyền lợi của cộng đồng, bảo đảm giảm thủ tục nhưng không làm giảm yêu cầu bảo vệ môi trường.Đối với quy định về ĐTM, đại biểu đề nghị xác định đối tượng và mức độ yêu cầu đánh giá trên cơ sở xem xét đồng thời loại hình, quy mô, công nghệ của dự án; vị trí thực hiện, yếu tố nhạy cảm, sức chịu tải của môi trường và tác động tích lũy từ các dự án trong cùng khu vực. Qua đó, tránh tình trạng từng dự án riêng lẻ đáp ứng điều kiện nhưng tổng tác động lại vượt quá sức chịu tải của môi trường.Đại biểu cũng kiến nghị làm rõ những trường hợp phải đánh giá lại hoặc đánh giá bổ sung tác động môi trường khi dự án thay đổi đáng kể về công suất, công nghệ, địa điểm, phương án xả thải hoặc phát sinh nguy cơ mới. Việc cấp, điều chỉnh, gia hạn giấy phép môi trường cần gắn với kiểm tra, giám sát sau cấp phép; phân biệt thay đổi kỹ thuật không làm tăng tác động môi trường với thay đổi làm gia tăng nguy cơ ô nhiễm, tránh lợi dụng thủ tục điều chỉnh để né tránh nghĩa vụ ĐTM.ĐBQH Đỗ Thị Thu Thảo (Đồng Tháp) phát biểu.Nhấn mạnh vai trò giám sát của cộng đồng, đại biểu Đỗ Thị Thu Thảo đề nghị làm rõ trách nhiệm công khai thông tin, tiếp thu, giải trình ý kiến tham vấn, nhất là đối với các dự án có nguy cơ ảnh hưởng đến nguồn nước sinh hoạt, sức khỏe, đất sản xuất và sinh kế của người dân.Theo đại biểu, những ý kiến phản ánh nguy cơ ô nhiễm nghiêm trọng phải được đánh giá, làm rõ trước khi quyết định. Cơ quan có thẩm quyền cần có trách nhiệm tiếp nhận, xử lý phản ánh về ô nhiễm và thông báo kết quả hoặc lý do chưa xử lý cho tổ chức, cá nhân phản ánh, tránh để hoạt động tham vấn, giám sát chỉ mang tính hình thức.Rõ trách nhiệm trong xử lý chất thải và kiểm soát ô nhiễmTừ thực tiễn phân loại rác thải tại nguồn, đại biểu Đỗ Thị Thu Thảo chỉ ra tình trạng người dân đã phân loại nhưng đơn vị thu gom vẫn trộn lẫn các loại rác. Vì vậy, đại biểu đề nghị quy định rõ trách nhiệm của từng chủ thể trong toàn bộ quá trình phân loại, thu gom, vận chuyển và xử lý chất thải; bảo đảm rác đã phân loại được thu gom, xử lý phù hợp, tránh đặt trách nhiệm lên người dân khi hệ thống thu gom, xử lý chưa đáp ứng yêu cầu.Các ĐBQH tỉnh Đồng Tháp dự phiên thảo luận tổĐại biểu cũng kiến nghị làm rõ trách nhiệm khi chất thải bị chuyển giao trái phép hoặc xử lý không đúng quy định, không mặc nhiên miễn trách nhiệm cho bên giao chất thải chỉ vì đã ký hợp đồng với đơn vị thu gom, xử lý. Đồng thời, hoàn thiện trách nhiệm thu hồi, tái chế của nhà sản xuất, nhà nhập khẩu, gắn với thúc đẩy kinh tế tuần hoàn.Đồng quan điểm về yêu cầu khắc phục bất cập trong thu gom, xử lý rác thải, ĐBQH Phạm Văn Hòa (Đồng Tháp) đề nghị bảo đảm sự đồng bộ giữa phân loại rác tại nguồn với hoạt động thu gom, vận chuyển và xử lý; quy định rõ trách nhiệm của đơn vị thu gom, không để xảy ra tình trạng rác đã phân loại lại bị trộn lẫn trong quá trình vận chuyển.ĐBQH Phạm Văn Hoà (Đồng Tháp) phát biểuĐồng tình với quy định cho phép xây dựng nhà máy xử lý rác quy mô liên tỉnh nhằm tập trung nguồn lực, nâng cao hiệu quả xử lý, đại biểu đề nghị có chính sách ưu đãi đặc biệt về đất đai, hạ tầng kỹ thuật để thu hút doanh nghiệp đầu tư vào lĩnh vực xử lý chất thải rắn. Đối với khu vực miền núi, vùng khó khăn không thể xã hội hóa, Nhà nước cần trực tiếp đầu tư hạ tầng xử lý rác.Đại biểu cũng đề nghị siết chặt kiểm soát rủi ro trong hoạt động tạm nhập, tái xuất phế liệu, rác thải công nghiệp từ nước ngoài... Về quan trắc môi trường, cần có giải pháp phòng ngừa tiêu cực, xử lý nghiêm hành vi can thiệp làm sai lệch dữ liệu; đồng thời thúc đẩy xã hội hóa, tạo điều kiện cho các doanh nghiệp đủ năng lực tham gia hoạt động quan trắc cùng cơ quan quản lý nhà nước.ĐBQH Lương Đình Hưng (Nghệ An) phát biểuĐề cập yêu cầu quản lý môi trường đối với các dự án, cơ sở thuộc bí mật nhà nước về quốc phòng, ĐBQH Lương Đình Hưng (Nghệ An) đề nghị nghị định quy định chi tiết giao Bộ Quốc phòng thẩm định báo cáo ĐTM, cấp và điều chỉnh giấy phép môi trường đối với nhóm dự án, cơ sở này, kế thừa cơ chế đã được thực hiện ổn định trong thực tiễn.Đại biểu lưu ý, dự thảo bãi bỏ quy định miễn đăng ký môi trường đối với dự án, cơ sở thuộc bí mật nhà nước về quốc phòng, an ninh, trong khi chưa xác định rõ cơ quan tiếp nhận. Theo quy định chuyển tiếp tại khoản 9 Điều 3, các dự án, cơ sở đã đi vào hoạt động trước ngày 1/3/2027, nếu thuộc đối tượng phải đăng ký môi trường theo quy định mới, phải hoàn thành đăng ký trước ngày 1/3/2028.Để bảo đảm thực hiện quy định này, đại biểu đề nghị giao Bộ Quốc phòng tiếp nhận đăng ký môi trường đối với các dự án, cơ sở thuộc bí mật nhà nước về quốc phòng; đồng thời quy định rõ hình thức, trình tự tiếp nhận phù hợp với chế độ bảo vệ bí mật nhà nước, tránh khoảng trống pháp lý trong quản lý chất thải và bảo vệ môi trường.

Cho ý kiến về dự án sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư tại phiên thảo luận Tổ 9 (Đoàn ĐBQH tỉnh Ninh Bình và thành phố Huế), sáng 24/10, các ĐBQH tập trung đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả hỗ trợ doanh nghiệp Việt tham gia chuỗi cung ứng, minh bạch hóa dữ liệu số và cắt giảm thủ tục hành chính chồng chéo; tháo gỡ vướng mắc trong việc chấm dứt dự án chậm tiến độ và chấp thuận chủ trương đầu tư các dự án nhà ở. Thời sự Quốc hộiTháo gỡ điểm nghẽn thủ tục, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của nhà đầu tưBài và ảnh: Trọng Hiếu • 24/10/2026 13:10Cho ý kiến về dự án sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư tại phiên thảo luận Tổ 9 (Đoàn ĐBQH tỉnh Ninh Bình và thành phố Huế), sáng 24/10, các ĐBQH tập trung đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả hỗ trợ doanh nghiệp Việt tham gia chuỗi cung ứng, minh bạch hóa dữ liệu số và cắt giảm thủ tục hành chính chồng chéo; tháo gỡ vướng mắc trong việc chấm dứt dự án chậm tiến độ và chấp thuận chủ trương đầu tư các dự án nhà ở.Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh và Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát Lê Thị Nga tham dự thảo luận tại Tổ 9Tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ Hai, sáng 24/10, Quốc hội thảo luận tại tổ về dự án Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo (sửa đổi); dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo vệ môi trường; dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư.Thực chất, minh bạch dữ liệu đầu tưCho ý kiến về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư, ĐBQH Lê Văn Thế (Ninh Bình) đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo hoàn thiện Luật theo hướng: nguồn lực hỗ trợ phát triển chuỗi cung ứng phải được kiểm chứng bằng lợi ích thực tế đến với doanh nghiệp trong nước; còn quản lý đầu tư trên môi trường số phải đi đôi với căn cứ pháp lý rõ ràng và trách nhiệm sửa sai của cơ quan nhà nước.ĐBQH Lê Văn Thế (Ninh Bình) phát biểuVề chính sách hỗ trợ doanh nghiệp trong nước tham gia chuỗi cung ứng tại Điều 17, đại biểu Lê Văn Thế cho rằng, không chỉ căn cứ vào tỷ lệ số lượng doanh nghiệp tham gia, mà phải chú trọng chất lượng và hiệu quả liên kết thực chất. Do đó, đề nghị bổ sung vào khoản 8 Điều 17 nguyên tắc: việc xác định mức hỗ trợ phát triển chuỗi cung ứng phải căn cứ vào kết quả nâng cao năng lực thực tế, có thể kiểm chứng của doanh nghiệp trong nước, không chỉ dựa vào số lượng hoặc tỷ lệ doanh nghiệp tham gia; đồng thời phải phù hợp với điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên.Trên cơ sở đó, Chính phủ rà soát điều kiện 20% trong dự thảo Nghị định; quy định rõ cách xác minh kết quả tại doanh nghiệp thụ hưởng, nguyên tắc không thanh toán trùng cho cùng một khoản chi và trách nhiệm kiểm tra sau hỗ trợ.Theo đại biểu mục tiêu cuối cùng của chính sách không phải là có thêm bao nhiêu doanh nghiệp Việt Nam trong danh sách nhà cung ứng, mà là có bao nhiêu doanh nghiệp thực sự nâng cao được năng lực công nghệ, năng lực sản xuất và vị trí trong chuỗi giá trị.Hỗ trợ đào tạo cần gắn với cam kết sử dụng lao động và kết quả đầu ra Cũng cho ý kiến về Điều 17 dự thảo Luật, ĐBQH Trần Văn Khải (Ninh Bình) đồng tình với việc bổ sung các quy định hỗ trợ chi phí đào tạo nhân lực nhằm thu hút đầu tư, nhất là trong các lĩnh vực công nghệ cao và phát triển chuỗi cung ứng. Tuy nhiên, đại biểu đề nghị tiếp tục hoàn thiện các quy định theo hướng xác định rõ tiêu chí chất lượng đào tạo, đối tượng thụ hưởng và trách nhiệm ngân sách, bảo đảm chính sách hỗ trợ mang lại hiệu quả thực chất.ĐBQH Trần Văn Khải (Ninh Bình) phát biểuVề chính sách hỗ trợ chi phí đào tạo nhân lực tại điểm a khoản 7 Điều 17, đại biểu đề nghị bổ sung tiêu chí bảo đảm các cơ sở liên kết đào tạo đáp ứng tiêu chuẩn kiểm định chất lượng theo pháp luật về giáo dục và giáo dục nghề nghiệp. Việc hỗ trợ cần tập trung vào các ngành, nghề thuộc lĩnh vực công nghệ cao hoặc phục vụ doanh nghiệp tham gia chuỗi giá trị, chuỗi cung ứng; đồng thời, làm rõ nguồn ngân sách thực hiện là ngân sách trung ương hay ngân sách địa phương.Đối với Điều 17a về chính sách hỗ trợ đào tạo lao động trong cơ chế đặc thù thu hút đầu tư của địa phương, đại biểu đề nghị tiếp tục nghiên cứu, làm rõ đối tượng lao động được hỗ trợ đào tạo là người lao động tại địa phương, người lao động do doanh nghiệp đưa đến hay kết hợp cả hai nhóm, bảo đảm phù hợp với việc sử dụng ngân sách địa phương.Đồng thời, việc hỗ trợ đào tạo cần gắn với cam kết sử dụng lao động và kết quả đầu ra, bảo đảm lợi ích thực tế từ nguồn ngân sách hỗ trợ được thể hiện qua việc sử dụng nguồn nhân lực tại địa phương. Chính sách cũng cần được định hướng vào các ngành, nghề giúp phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao hoặc hỗ trợ doanh nghiệp tham gia chuỗi giá trị, tránh dàn trải nguồn lực ngân sách cho hoạt động đào tạo lao động phổ thông.Theo đại biểu Trần Văn Khải, việc làm rõ các tiêu chí, đối tượng và điều kiện hỗ trợ sẽ góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách nhà nước, đồng thời bảo đảm chính sách hỗ trợ đào tạo nhân lực thực sự phục vụ mục tiêu thu hút đầu tư và phát triển năng lực của doanh nghiệp trong nước.Đối với quy định về giá trị pháp lý của dữ liệu đầu tư tại Điều 46, đại biểu Lê Văn Thế đề nghị làm rõ căn cứ pháp lý được áp dụng khi thông tin trên hệ thống điện tử có sai lệch với quyết định, giấy chứng nhận do cơ quan nhà nước có thẩm quyền ban hành.Khoản 4 Điều 46 dự thảo Luật diễn đạt theo hướng cơ quan đăng ký đầu tư “hiệu đính thông tin trên Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư”. Nếu giấy chứng nhận có nội dung đúng và đang có hiệu lực, còn dữ liệu điện tử bị cập nhật sai, thì phải hiệu đính dữ liệu điện tử, không phải sửa giấy chứng nhận. Ngược lại, nếu giấy chứng nhận có sai sót thì phải xử lý theo đúng thẩm quyền, trình tự pháp luật quy định. Cũng cần phân biệt hồ sơ do nhà đầu tư nộp với văn bản pháp lý do cơ quan có thẩm quyền ban hành sau khi xem xét hồ sơ; không thể mặc nhiên đồng nhất giá trị pháp lý của hai loại tài liệu này.Theo đại biểu, cần phân biệt thông tin gốc phục vụ quản lý, khai thác dữ liệu với quyết định, giấy chứng nhận hợp pháp đang có hiệu lực làm căn cứ xác định quyền và nghĩa vụ của nhà đầu tư. Giá trị pháp lý không phụ thuộc đơn thuần vào việc thông tin tồn tại dưới dạng giấy hay điện tử, mà phụ thuộc vào việc văn bản có được ban hành hợp pháp và còn hiệu lực hay không.Vì vậy, đại biểu đề nghị chỉnh lý khoản 4 Điều 46 theo hướng: thông tin về dự án đầu tư trên hệ thống phải được xác lập, cập nhật trên cơ sở quyết định, giấy chứng nhận và văn bản pháp lý đang có hiệu lực do cơ quan có thẩm quyền ban hành, bao gồm cả văn bản điện tử hợp pháp.Trường hợp có sai lệch giữa thông tin trên hệ thống với văn bản pháp lý đang có hiệu lực, cơ quan quản lý, cập nhật dữ liệu phải kiểm tra và hiệu đính đúng thông tin bị sai. Việc chậm cập nhật hoặc sai lệch dữ liệu không làm thay đổi giá trị pháp lý của văn bản đã được ban hành hợp pháp và không được tự nó trở thành lý do gây bất lợi cho nhà đầu tư.Đại biểu Lê Văn Thế cũng đề nghị quy định rõ trách nhiệm của cơ quan nhà nước chủ động đối chiếu, sửa sai khi phát hiện, kể cả khi chưa có đề nghị của nhà đầu tư; xác định thời hạn xử lý cụ thể, không để việc giải quyết thủ tục đầu tư bị kéo dài chỉ vì lỗi cập nhật dữ liệu của cơ quan quản lý.Tháo gỡ vướng mắc về chấm dứt dự án và chấp thuận chủ trương đầu tư nhà ở, khu đô thịCho ý kiến về chấm dứt hợp đồng quy định tại (điểm b khoản 2 Điều 36), ĐBQH Trần Thị Hiền (Ninh Bình) cho biết, dự thảo Luật quy định: Cơ quan đăng ký đầu tư chấm dứt hoạt động dự án sau 24 tháng kể từ thời điểm kết thúc tiến độ thực hiện mục tiêu mà nhà đầu tư vẫn không hoàn thành và không thuộc trường hợp được điều chỉnh tiến độ.ĐBQH Trần Thị Hiền (Ninh Bình) phát biểuĐại biểu cho biết, thực tế triển khai cho thấy, nhiều dự án bị chậm tiến độ xuất phát từ nguyên nhân khách quan từ phía cơ quan nhà nước (chậm giải phóng mặt bằng, bàn giao đất, điều chỉnh quy hoạch chung...). Việc áp dụng mốc 24 tháng mang tính cứng nhắc mà thiếu quy tắc rõ ràng về phân định trách nhiệm chậm trễ từ phía chính quyền sẽ gây rủi ro pháp lý, dễ phát sinh tranh chấp hành chính hoặc khiếu kiện quốc tế, thiệt hại quyền lợi hợp pháp của nhà đầu tư tuân thủ.Do vậy, đại biểu đề nghị sửa đổi bổ sung điểm b khoản 2 Điều 36 “Chấm dứt hoạt động dự án) theo hướng: Chấm dứt dự án sau 24 tháng kể từ thời điểm kết thúc tiến độ mục tiêu mà không hoàn thành. Trường hợp dự án chậm tiến độ do nguyên nhân chậm trễ từ phía cơ quan Nhà nước trong giải phóng mặt bằng, bàn giao đất hoặc thủ tục hành chính liên quan thì thời gian này không tính vào thời hạn 24 tháng xem xét chấm dứt".Toàn cảnh thảo luận tại Tổ 9Về chấp thuận chủ trương đầu tư dự án nhà ở, khu đô thị đã có quyền sử dụng đất (khoản 11 Điều 24), dự thảo Luật quy định: Bắt buộc mọi dự án đầu tư xây dựng nhà ở, khu đô thị phải thực hiện thủ tục chấp thuận chủ trương đầu tư, kể cả trường hợp nhà đầu tư đã có quyền sử dụng đất hợp pháp hoặc thông qua thỏa thuận. Tuy nhiên, thực tiễn cho thấy quy định này chưa đồng bộ với tinh thần cải cách hành chính và tháo gỡ vướng mắc cho thị trường bất động sản. Việc buộc các dự án đã có sẵn đất sạch hoặc quyền sử dụng đất hợp pháp phải đi qua thủ tục chấp thuận chủ trương đầu tư từ đầu làm tăng chi phí tuân thủ, kéo dài thời gian triển khai, tạo sự chồng chéo với trình tự giao đất/chuyển mục đích sử dụng đất theo Luật Đất đai và Luật Nhà ở.Do đó, đại biểu Trần Thị Hiền đề nghị sửa đổi theo hướng: Cắt giảm thủ tục chấp thuận chủ trương đầu tư đối với dự án nhà ở thương mại, khu đô thị quy mô nhỏ hoặc vừa mà nhà đầu tư đã có quyền sử dụng đất hợp pháp phù hợp với quy hoạch đã phê duyệt. Giảm chi phí tuân thủ, cắt giảm thủ tục trung gian chồng chéo với Luật Đất đai và Luật Nhà ở.

Sáng 24/10, thảo luận tại Tổ 8 gồm Đoàn ĐBQH TP. Cần Thơ và tỉnh Sơn La về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư, các ĐBQH đề nghị, cùng với các chính sách ưu đãi, hỗ trợ đầu tư, cần làm rõ thẩm quyền quyết định ưu đãi, cơ chế thu hồi hỗ trợ khi nhà đầu tư không thực hiện cam kết... Thời sự Quốc hộiƯu đãi đầu tư phải đi cùng cam kết và hiệu quả thực chấtThanh Hải • 24/10/2026 12:29Sáng 24/10, thảo luận tại Tổ 8 gồm Đoàn ĐBQH TP. Cần Thơ và tỉnh Sơn La về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư, các ĐBQH đề nghị, cùng với các chính sách ưu đãi, hỗ trợ đầu tư, cần làm rõ thẩm quyền quyết định ưu đãi, cơ chế thu hồi hỗ trợ khi nhà đầu tư không thực hiện cam kết...Ưu đãi đầu tư phải gắn với cam kết thực chấtTheo Chủ tịch Hội đồng Dân tộc Lâm Văn Mẫn, việc hoàn thiện cơ chế, chính sách đầu tư cần hướng đến tháo gỡ các điểm nghẽn, tạo điều kiện huy động tối đa nguồn lực phục vụ phát triển kinh tế. Do vậy, đại biểu nhất trí và ủng hộ các chính sách trong dự thảo, song đề nghị tiếp tục rà soát để vừa đáp ứng yêu cầu phát triển, vừa bảo đảm tuân thủ quy định pháp luật.Chủ tịch Hội đồng Dân tộc Lâm Văn Mẫn phát biểu. Ảnh: Quang KhánhMột nội dung nữa là nới lỏng điều kiện tiếp cận thị trường đối với nhà đầu tư nước ngoài. Quy định tại dự thảo cho phép Chính phủ xem xét nới lỏng điều kiện trong các ngành, nghề hạn chế tiếp cận sẽ góp phần xóa bỏ rào cản, tăng tính chủ động trước những biến động nhanh chóng của kinh tế toàn cầu.Tuy nhiên, với những điều kiện đã được quy định trong luật, nghị quyết của Quốc hội, việc giao Chính phủ quyết định nới lỏng cần được thiết kế phù hợp về thẩm quyền. Chủ tịch Hội đồng Dân tộc Lâm Văn Mẫn thống nhất với phương án giao Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét, xử lý những vấn đề vượt thẩm quyền của Chính phủ nhưng đã được quy định trong luật, nghị quyết, qua đó bảo đảm khả năng phản ứng kịp thời trước những thay đổi của tình hình chính trị, thị trường thế giới nhưng vẫn giữ đúng khuôn khổ pháp luật.Để bảo đảm các ưu đãi mang lại hiệu quả thực chất và nhà đầu tư thực hiện đầy đủ cam kết, Chủ tịch Hội đồng Dân tộc Lâm Văn Mẫn cũng đề nghị, khi triển khai các hình thức hỗ trợ (về phát triển chuỗi cung ứng, sản phẩm công nghệ cao, tạo tài sản cố định và hợp tác đào tạo) cần gắn với các cam kết của nhà đầu tư, nhất là về công nghệ cao, công nghệ lõi và công nghệ chiến lược, tránh tình trạng doanh nghiệp hưởng lợi nhưng không thực hiện đúng cam kết, gây lãng phí nguồn lực.“Cần quy định chặt chẽ điều kiện, tiêu chí và cơ chế hậu kiểm đối với chính sách hỗ trợ. Với các dự án đặc biệt quan trọng, việc đánh giá không nên chỉ căn cứ vào số vốn đăng ký mà cần chú trọng hàm lượng công nghệ, khả năng dẫn dắt chuỗi cung ứng trong nước và đóng góp cho nền kinh tế”, Chủ tịch Hội đồng Dân tộc Lâm Văn Mẫn nhấn mạnh.Nhìn từ góc độ thực thi chính sách, ĐBQH Vũ Danh Hiệp (Cần Thơ) phân tích, dự thảo hiện mới quy định cơ quan có thẩm quyền xem xét thu hồi ưu đãi, hỗ trợ khi nhà đầu tư không đáp ứng điều kiện hoặc không thực hiện đầy đủ cam kết, nhưng chưa có cơ chế đủ rõ để bảo đảm việc thu hồi được thực hiện trên thực tế.ĐBQH Vũ Danh Hiệp (TP. Cần Thơ) phát biểu. Ảnh: Quang KhánhKhó khăn đặc biệt nằm ở các khoản hỗ trợ trực tiếp từ ngân sách nhà nước. Trong khi chính sách thuế có cơ chế thu hồi theo quy định của pháp luật về quản lý thuế, việc thu hồi khoản ngân sách đã hỗ trợ có thể rất khó khăn nếu nhà đầu tư chuyển lợi nhuận ra nước ngoài, chuyển nhượng dự án hoặc giải thể. Dự thảo cũng chưa quy định thời gian tối thiểu phải duy trì dự án sau khi nhận hỗ trợ, nghĩa vụ hoàn trả khi chuyển nhượng dự án và nguyên tắc hỗ trợ trên cơ sở chi phí hợp lệ thực tế phát sinh.Để khắc phục những khoảng trống này, đại biểu Vũ Danh Hiệp đề nghị thay cụm từ “xem xét thu hồi” bằng quy định bắt buộc thu hồi hoặc yêu cầu hoàn trả khi nhà đầu tư không đáp ứng tiêu chí, điều kiện hoặc không thực hiện cam kết, với mức thu hồi tương ứng mức độ không hoàn thành và có xem xét trường hợp bất khả kháng.Đồng thời, cần thống nhất thuật ngữ thu hồi, hoàn trả trong toàn bộ luật; quy định rõ khoản phải thu của ngân sách nhà nước, cơ quan có thẩm quyền thu, căn cứ tính, thời hạn, trình tự khiếu nại và biện pháp bảo đảm thi hành. Việc áp dụng tiền chậm nộp hoặc biện pháp cưỡng chế theo pháp luật về quản lý thuế phải có căn cứ pháp luật rõ ràng, không mặc nhiên coi khoản thu hồi, hoàn trả là nợ thuế.ĐBQH Quàng Văn Hương (Sơn La) phát biểu. Ảnh: Quang KhánhĐại biểu cũng đề nghị quy định thời gian tối thiểu nhà đầu tư phải duy trì hoạt động dự án sau khi nhận hỗ trợ; trường hợp chuyển nhượng, bên nhận chuyển nhượng phải kế thừa nghĩa vụ hoàn trả. Với những khoản hỗ trợ có giá trị lớn hoặc rủi ro thu hồi cao, Chính phủ cần quy định tiêu chí áp dụng biện pháp bảo đảm, có thể yêu cầu bảo lãnh của tổ chức tín dụng.Quy định tiêu chí ưu đãi thống nhất để tránh “chạy đua” giữa các địa phươngĐBQH Hoàng Ngân Hoàn (Sơn La) cho rằng, dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư và dự thảo Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất) còn một số nội dung chưa đồng bộ, nhất là về sử dụng ngân sách hỗ trợ đầu tư, thẩm quyền của chính quyền địa phương, hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu và đánh giá hiệu quả đầu tư.ĐBQH Hoàng Ngân Hoàn (Sơn La) phát biểu. Ảnh: Quang KhánhTheo đại biểu, khoản 7 Điều 17 dự thảo Luật Đầu tư quy định Nhà nước hỗ trợ một số chi phí cho các dự án thuộc diện hỗ trợ đầu tư đặc biệt, gồm đào tạo lao động, nghiên cứu và phát triển, đầu tư hạ tầng xã hội, sản xuất sản phẩm công nghệ cao, phát triển doanh nghiệp trong nước tham gia chuỗi cung ứng và các chi phí khác do Chính phủ quy định.Trong khi đó, dự thảo Luật Ngân sách nhà nước đặt ra nguyên tắc các chính sách làm tăng chi ngân sách phải được đánh giá đầy đủ tác động, xác định rõ nguồn tài chính và phù hợp khả năng cân đối ngân sách từng cấp. Việc quyết định chương trình, dự án, nhiệm vụ sử dụng ngân sách cũng phải nằm trong khả năng cân đối nguồn lực.Do vậy, đại biểu Hoàng Ngân Hoàn đề nghị làm rõ ngay tại Điều 17 rằng việc hỗ trợ đầu tư từ ngân sách nhà nước phải tuân thủ cả Luật Đầu tư và pháp luật về ngân sách nhà nước; việc bố trí, quản lý, sử dụng, thanh toán, quyết toán kinh phí phải thực hiện trong phạm vi dự toán được cấp có thẩm quyền quyết định. Điều này nhằm tránh cách hiểu rằng nhà đầu tư chỉ cần đáp ứng điều kiện của Luật Đầu tư là đương nhiên làm phát sinh nghĩa vụ chi ngân sách.ĐBQH Tô Ái Vang (TP. Cần Thơ) phát biểu. Ảnh: Quang KhánhĐBQH Nguyễn Thanh Phương (TP. Cần Thơ) phát biểu. Ảnh: Quang KhánhĐối với thẩm quyền của HĐND cấp tỉnh trong sử dụng ngân sách địa phương hỗ trợ chi phí đào tạo lao động tại cơ sở đào tạo của doanh nghiệp trong và ngoài nước, đại biểu Hoàng Ngân Hoàn đánh giá đây là cơ chế tạo sự linh hoạt trong thu hút đầu tư, phát triển nguồn nhân lực và đẩy mạnh phân cấp, phân quyền. Tuy nhiên, cần làm rõ mối quan hệ giữa thẩm quyền quyết định chính sách hỗ trợ theo Luật Đầu tư với việc phân cấp nhiệm vụ chi ngân sách.ĐBQH Lý Minh Đức (TP. Cần Thơ) phát biểu. Ảnh: Quang KhánhĐại biểu Hoàng Ngân Hoàn đề nghị bổ sung quy định việc sử dụng ngân sách địa phương để hỗ trợ phải phù hợp với nhiệm vụ chi, phân cấp ngân sách, khả năng cân đối và dự toán ngân sách được cấp có thẩm quyền quyết định. Đồng thời, cần xác định đây là cơ chế hỗ trợ có điều kiện, không phải quyền đương nhiên của doanh nghiệp khi đáp ứng các tiêu chí do HĐND cấp tỉnh quy định.Về nội dung này, Chủ tịch Hội đồng Dân tộc Lâm Văn Mẫn lưu ý nguy cơ cạnh tranh ưu đãi giữa các địa phương, dẫn đến lãng phí nguồn lực quốc gia và tạo ra sự thiếu công bằng khi địa phương này có cơ chế hỗ trợ nhưng địa phương khác không có thẩm quyền hoặc điều kiện áp dụng. Do vậy, cần có quy định tiêu chí thống nhất để hạn chế tình trạng địa phương “chạy đua” ưu đãi.

Thảo luận tại Tổ 13 (Thanh Hóa, Gia Lai) về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư, Phó Chủ tịch Quốc hội, Thượng tướng Nguyễn Doãn Anh tán thành việc phân cấp cho địa phương quyết định hỗ trợ chi phí cho hoạt động đào tạo, tuy nhiên, cần nghiên cứu quy định các điều kiện ràng buộc sau đào tạo và cơ chế quản lý, giám sát, bảo đảm tính minh bạch, tránh thất thoát nguồn lực. Thời sự Quốc hộiPhó Chủ tịch Quốc hội, Thượng tướng Nguyễn Doãn Anh: Phân cấp hỗ trợ đào tạo lao động phải gắn với cơ chế quản lý và giám sátĐào Cảnh • 24/10/2026 12:25Thảo luận tại Tổ 13 (Thanh Hóa, Gia Lai) về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư, Phó Chủ tịch Quốc hội, Thượng tướng Nguyễn Doãn Anh tán thành việc phân cấp cho địa phương quyết định hỗ trợ chi phí cho hoạt động đào tạo, tuy nhiên, cần nghiên cứu quy định các điều kiện ràng buộc sau đào tạo và cơ chế quản lý, giám sát, bảo đảm tính minh bạch, tránh thất thoát nguồn lực.Ràng buộc trách nhiệm sử dụng nguồn lực hỗ trợ đào tạoQua nghiên cứu hồ sơ dự án luật và báo cáo thẩm tra, Phó Chủ tịch Quốc hội, Thượng tướng Nguyễn Doãn Anh đánh giá cao nỗ lực, tinh thần trách nhiệm và phản ứng chính sách kịp thời của Chính phủ, trực tiếp là Bộ Tài chính, trong việc khẩn trương xây dựng dự án luật.Phó Chủ tịch Quốc hội, Thượng tướng Nguyễn Doãn Anh phát biểu thảo luận tại Tổ 13. Ảnh: An NhiênPhó Chủ tịch Quốc hội nhất trí với sự cần thiết sửa đổi, bổ sung Luật Đầu tư nhằm kịp thời thể chế hóa các chủ trương, định hướng lớn của Đảng, đặc biệt là Nghị quyết số 10-NQ/TW ngày 8/6/2026 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài, Kết luận số 18-KL/TW ngày 2/4/2026 của Ban Chấp hành Trung ương Khóa XIV và Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số.Việc sửa đổi Luật giúp giải quyết triệt để các rào cản, điểm nghẽn thể chế, chuyển mạnh tư duy thu hút FDI từ “số lượng” sang “chất lượng, hiệu quả, công nghệ cao, giá trị gia tăng lớn”, nâng cao tính tự chủ chiến lược của nền kinh tế và bảo đảm mục tiêu tăng trưởng hai con số.Góp ý quy định tại Điều 17a, Phó Chủ tịch Quốc hội đề cập cơ chế đặc thù cho phép HĐND cấp tỉnh sử dụng ngân sách địa phương hỗ trợ chi phí cho doanh nghiệp triển khai hoạt động đào tạo lao động tại các cơ sở đào tạo của doanh nghiệp ở trong và ngoài nước. Theo Phó Chủ tịch Quốc hội, đẩy mạnh phân cấp theo tinh thần địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm là phù hợp.Toàn cảnh thảo luận tại Tổ 13. Ảnh: An NhiênTuy nhiên, việc sử dụng ngân sách địa phương để hỗ trợ đào tạo ở nước ngoài hoặc ngoài địa bàn cần được nghiên cứu kỹ bởi có thể phát sinh khó khăn trong kiểm tra, giám sát thực tế hoạt động đào tạo và quyết toán tài chính. Cùng với đó là nguy cơ thất thoát nguồn lực nếu người lao động sau đào tạo, nhất là đào tạo ở nước ngoài, không trở về địa phương làm việc.Phó Chủ tịch Quốc hội cũng lưu ý, nếu thiếu cơ chế quản lý tốt, chính sách hỗ trợ có thể dẫn đến cuộc đua cạnh tranh không lành mạnh giữa các địa phương có điều kiện ngân sách khác nhau.Từ đó, Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị nghiên cứu bổ sung điều kiện bắt buộc người lao động được hỗ trợ kinh phí đào tạo phải cam kết làm việc cho doanh nghiệp, địa phương trong một thời gian tối thiểu nhất định. Đồng thời, nghiên cứu bổ sung trách nhiệm của HĐND cấp tỉnh trong việc công khai danh sách doanh nghiệp và kinh phí hỗ trợ trên cổng thông tin điện tử của tỉnh và Cổng một cửa đầu tư quốc gia.Các ĐBQH tỉnh Thanh Hóa tham dự thảo luận tổ. Ảnh: An NhiênĐối với Điều 49a về định hướng thu hút đầu tư theo địa bàn, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Doãn Anh đề cập việc dự thảo phân thành ba nhóm: vùng động lực, cực tăng trưởng; vùng lân cận, vệ tinh; và các địa bàn còn lại.Phó Chủ tịch Quốc hội cho rằng, việc phân vùng thu hút FDI nhằm tránh tình trạng tập trung quá tải tại các đô thị lớn, địa phương có điều kiện thuận lợi như các thành phố: Hồ Chí Minh, Hà Nội, Bắc Ninh, Hải Phòng, Quảng Ninh là đúng đắn.Tuy nhiên, các thuật ngữ “vùng động lực”, “cực tăng trưởng”, “vùng vệ tinh” còn mang tính định tính, chưa được dẫn chiếu đồng bộ với Luật Quy hoạch và Quy hoạch tổng thể quốc gia.Vì vậy, Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị dẫn chiếu chính xác các khái niệm về vùng động lực, cực tăng trưởng theo Luật Quy hoạch, bảo đảm sự thống nhất trong quy định về định hướng thu hút đầu tư theo địa bàn.Minh bạch điều kiện kinh doanh, thống nhất quy định tiếp cận thị trườngQuan tâm đến tính thống nhất của pháp luật về đầu tư, ĐBQH Đinh Ngọc Quý (Gia Lai) cho rằng, việc sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư lần này mới đáp ứng yêu cầu trước mắt. Về lâu dài, cần đánh giá toàn diện quá trình thực hiện Luật để sửa đổi đồng bộ, đáp ứng đầy đủ các quan điểm chỉ đạo và mục tiêu của Nghị quyết số 10 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài.ĐBQH Đinh Ngọc Quý (Gia Lai) phát biểu tại tổĐối với đề xuất bổ sung quy định sau khoản 3 Điều 8 nhằm nới lỏng điều kiện tiếp cận thị trường của nhà đầu tư nước ngoài, đại biểu đề nghị làm rõ cơ sở và giới hạn thẩm quyền của Chính phủ. Cần phân biệt thẩm quyền quy định danh mục ngành, nghề chưa được tiếp cận thị trường, ngành, nghề tiếp cận thị trường có điều kiện với việc điều chỉnh các nguyên tắc, điều kiện đã được quy định trong luật.Đại biểu tán thành việc xem xét điều kiện tiếp cận thị trường trên cơ sở bảo đảm quốc phòng, an ninh, lợi ích công cộng và các cam kết quốc tế; gắn với mở rộng thị trường, tham gia chuỗi giá trị toàn cầu và bảo đảm vai trò chủ đạo của Nhà nước trong một số lĩnh vực trọng yếu. Tuy nhiên, việc cho phép Chính phủ điều chỉnh bằng nghị định để nới lỏng điều kiện tiếp cận thị trường cần được đối chiếu với quy định về thẩm quyền ban hành, sửa đổi văn bản quy phạm pháp luật, bảo đảm nhất quán về nguyên tắc và thẩm quyền.ĐBQH Đồng Ngọc Ba (Gia Lai) phát biểu tại tổ. Ảnh: An NhiênỞ góc độ điều kiện đầu tư kinh doanh, ĐBQH Đồng Ngọc Ba (Gia Lai) nhấn mạnh, cải cách không chỉ thể hiện ở số lượng ngành, nghề được đưa ra khỏi danh mục kinh doanh có điều kiện, mà phải tạo thuận lợi thực chất cho doanh nghiệp, nhà đầu tư.Theo đại biểu, điều kiện đầu tư kinh doanh là công cụ bảo vệ các lợi ích công cộng quan trọng, áp dụng đối với tổ chức, cá nhân khi gia nhập thị trường và trong quá trình hoạt động. Tuy nhiên, pháp luật hiện chưa phân định rõ các điều kiện đối với chủ thể kinh doanh với tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật áp dụng cho sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ, dẫn đến lúng túng khi xây dựng các luật chuyên ngành.Dẫn chứng từ việc sửa đổi pháp luật về kế toán, đại biểu cho biết, dù kinh doanh dịch vụ kế toán được đưa ra khỏi danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, dự thảo luật chuyên ngành vẫn đặt ra yêu cầu về “chứng chỉ năng lực kinh doanh dịch vụ kế toán” đối với người ký báo cáo tài chính của khách hàng. Theo đại biểu, nếu không có chứng chỉ mà không được thực hiện hoạt động kinh doanh thì yêu cầu này vẫn mang bản chất của điều kiện đầu tư kinh doanh.Các ĐBQH tỉnh Gia Lai tham dự phiên thảo luận tổ. Ảnh: An NhiênTrong khi đó, đối với dịch vụ giám định sở hữu trí tuệ, cơ quan soạn thảo tiếp cận theo hướng đã đưa ra khỏi danh mục thì không tiếp tục đặt ra các điều kiện tương ứng. Sự khác nhau trong cách xử lý cho thấy cần làm rõ nguyên tắc ngay trong Luật Đầu tư để áp dụng thống nhất.Từ đó, đại biểu Đồng Ngọc Ba đề nghị sửa đổi Điều 7, làm rõ tiêu chí xác định ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện; phân biệt điều kiện áp dụng đối với doanh nghiệp, nhà đầu tư với tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật áp dụng cho sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ.Đồng thời, cần xác lập nguyên tắc: “Khi một ngành, nghề không thuộc danh mục đầu tư kinh doanh có điều kiện thì các luật khác không đặt ra yêu cầu mang bản chất điều kiện đầu tư kinh doanh dưới hình thức chứng chỉ hoặc hình thức tương tự. Việc xác định phải căn cứ vào bản chất của yêu cầu, thay vì chỉ dựa vào tên gọi của giấy tờ”.Đại biểu đề nghị ngay tại kỳ họp này cần rà soát các dự án luật liên quan. Nếu thực sự cần duy trì điều kiện, như yêu cầu về chứng chỉ đối với dịch vụ kế toán hoặc điều kiện đối với dịch vụ giám định sở hữu trí tuệ, thì phải thể hiện thống nhất trong danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện.

Thảo luận tại Tổ 13 (Thanh Hóa, Gia Lai) sáng 24/10 về Dự án Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo (sửa đổi), Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên đề nghị làm rõ ranh giới, thẩm quyền giữa quản lý tổng hợp và quản lý chuyên ngành về không gian biển; xác định rõ đầu mối, thẩm quyền quyết định và trách nhiệm giải trình khi có xung đột liên ngành. Đặc biệt, cần quy định chặt chẽ các ngoại lệ trong đấu giá quyền sử dụng khu vực biển, bảo đảm môi trường pháp lý minh bạch, ổn định cho phát triển kinh tế biển. Thời sự Quốc hộiPhó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên: Phân định rõ quản lý tổng hợp và quản lý chuyên ngành về không gian biểnĐào Cảnh • 24/10/2026 11:30Thảo luận tại Tổ 13 (Thanh Hóa, Gia Lai) sáng 24/10 về Dự án Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo (sửa đổi), Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên đề nghị làm rõ ranh giới, thẩm quyền giữa quản lý tổng hợp và quản lý chuyên ngành về không gian biển; xác định rõ đầu mối, thẩm quyền quyết định và trách nhiệm giải trình khi có xung đột liên ngành. Đặc biệt, cần quy định chặt chẽ các ngoại lệ trong đấu giá quyền sử dụng khu vực biển, bảo đảm môi trường pháp lý minh bạch, ổn định cho phát triển kinh tế biển.Rõ đầu mối điều phối, rõ trách nhiệm giải trìnhPhó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên thống nhất cao với việc sửa đổi toàn diện Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo nhằm kịp thời thể chế hóa quan điểm, chủ trương của Đảng, khắc phục những hạn chế, tồn tại trong quản lý, khai thác, sử dụng tài nguyên và bảo vệ môi trường biển, hải đảo.Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên phát biểu thảo luận tại tổ. Ảnh: An NhiênPhó Chủ tịch Quốc hội lưu ý, đây là luật có phạm vi điều chỉnh rộng, liên quan đến nhiều lĩnh vực, tác động trực tiếp đến hoạt động đầu tư, kinh doanh, quyền tài sản của tổ chức, cá nhân và yêu cầu bảo đảm quốc phòng, an ninh, chủ quyền quốc gia trên biển.Về phạm vi điều chỉnh và nguyên tắc quản lý tổng hợp tài nguyên, không gian biển tại Điều 1 và Điều 5, Phó Chủ tịch Quốc hội cho rằng, điểm mới quan trọng của dự thảo là chuyển từ phương thức quản lý chủ yếu theo ngành sang quản trị không gian biển hiện đại, tổng hợp và thống nhất. Tuy nhiên, ranh giới giữa quản lý tổng hợp không gian biển với quản lý chuyên ngành chưa được thiết kế rõ trong dự thảo luật. Nếu phạm vi điều chỉnh quá rộng, bao trùm những hoạt động đã được điều chỉnh bởi pháp luật chuyên ngành, có thể dẫn đến chồng chéo thẩm quyền, phát sinh thêm thủ tục và làm tăng chi phí.Vì vậy, Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị rà soát, sửa đổi Điều 1 theo hướng xác định rõ luật này điều chỉnh việc quản lý tổng hợp, phân bổ và điều phối sử dụng không gian biển. Các hoạt động chuyên ngành thực hiện theo pháp luật tương ứng, đồng thời phải phù hợp với những nguyên tắc quản lý tổng hợp được quy định tại luật này.Toàn cảnh thảo luận tại Tổ 13. Ảnh: An NhiênĐối với Điều 5, cần hoàn thiện nguyên tắc quản lý tổng hợp tài nguyên, không gian biển theo hướng bổ sung nguyên tắc giải quyết xung đột, bảo vệ quyền hợp pháp đã được xác lập, bảo đảm quốc phòng, an ninh và khai thác trong giới hạn chịu tải của hệ sinh thái.Về trách nhiệm quản lý nhà nước và cơ chế điều phối liên ngành tại Điều 6, Điều 7, Phó Chủ tịch Quốc hội đồng tình với việc xác lập cơ chế điều phối tập trung, liên ngành nhằm giải quyết các xung đột, chồng lấn trong khai thác, sử dụng không gian biển, khắc phục tình trạng phân tán trong quản lý biển hiện nay. Tuy nhiên, cơ chế này chỉ thực sự hiệu quả khi xác định rõ cơ quan chủ trì, cơ quan phối hợp, thẩm quyền giải quyết, thẩm quyền quyết định và trách nhiệm giải trình trong từng trường hợp cụ thể.Theo đó, cần làm rõ thẩm quyền của cơ quan quản lý tổng hợp về biển trong xử lý các vấn đề liên ngành, liên vùng, liên tỉnh; cơ chế giải quyết khi các bộ, ngành có ý kiến khác nhau. Đồng thời, phân định rõ nội dung thuộc thẩm quyền quyết định của Chính phủ và nội dung thuộc thẩm quyền, trách nhiệm điều phối của cơ quan đầu mối.Việc điều phối phải dựa trên quy hoạch, chiến lược, bảo đảm công khai, minh bạch, không làm thay đổi thẩm quyền quản lý chuyên ngành và không tạo thêm tầng nấc trung gian.Các ĐBQH tỉnh Thanh Hóa tham dự thảo luận tổ. Ảnh: An NhiênĐối với nhiệm vụ giao cho chính quyền cơ sở, Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị rà soát để phù hợp với năng lực thực tế; gắn phân cấp với phân bổ nguồn lực phù hợp về nhân lực, kinh phí, dữ liệu và nghiệp vụ chuyên môn. Qua đó, nâng cao khả năng thực thi ở cơ sở, tránh tình trạng giao nhiệm vụ nhưng không bảo đảm điều kiện thực hiện.Kiểm soát chặt ngoại lệ trong đấu giá quyền sử dụng khu vực biểnĐối với các quy định về quyền sử dụng khu vực biển, đấu giá và chính sách ưu đãi phát triển kinh tế biển tại các Điều 24, 26, 27, 31, 40 và 42, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên nhấn mạnh, đây là những vấn đề có ý nghĩa quan trọng đối với việc huy động nguồn lực đầu tư phát triển các ngành kinh tế biển mới, nhất là điện gió ngoài khơi, cảng biển, hạ tầng năng lượng.Vì vậy, cần tiếp tục rà soát, hoàn thiện các quy định, bảo đảm đồng thời ba yêu cầu: “khơi thông nguồn lực, cạnh tranh minh bạch và bảo vệ lợi ích quốc gia, dân tộc”.Cụ thể, các quy định về giao, cho thuê, đăng ký, đấu giá và thực hiện quyền sử dụng khu vực biển cần được hoàn thiện theo hướng minh bạch, ổn định, có thể dự đoán được; bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của nhà đầu tư, đồng thời không làm ảnh hưởng đến quốc phòng, an ninh và lợi ích quốc gia, dân tộc.Các ĐBQH tỉnh Gia Lai tham dự thảo luận tổ. Ảnh: An NhiênPhó Chủ tịch Quốc hội đề nghị rà soát chặt chẽ các trường hợp giao hoặc cho thuê quyền sử dụng khu vực biển không thông qua đấu giá. Cần quy định rõ điều kiện, tiêu chí và thẩm quyền quyết định đối với từng trường hợp không đấu giá; đồng thời yêu cầu công khai lý do, căn cứ áp dụng và trách nhiệm tài chính. Tránh quy định ngoại lệ quá rộng, làm giảm tính cạnh tranh, công khai và hiệu quả sử dụng nguồn lực biển.Về cơ chế, chính sách ưu đãi, hỗ trợ phát triển các hoạt động kinh tế biển, hải đảo, Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị rà soát, bổ sung quy định về đối tượng, điều kiện, mức độ, thời hạn và nguồn lực thực hiện. Cần phân biệt cụ thể chính sách đặc thù của luật này với những chính sách đã được quy định trong pháp luật về đầu tư, thuế, tín dụng và các lĩnh vực liên quan.Đặc biệt, không nên quy định các căn cứ chấm dứt, thu hồi ưu đãi quá định tính hoặc giao toàn bộ cho Chính phủ quy định chi tiết, bởi điều này có thể tạo rủi ro pháp lý, ảnh hưởng đến môi trường đầu tư. Các trường hợp hạn chế quyền, thu hồi quyền sử dụng khu vực biển và cơ chế bồi thường cần được quy định rõ ngay trong luật.Từ những nội dung trên, Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục hoàn thiện dự thảo theo hướng làm rõ ranh giới, thẩm quyền giữa quản lý tổng hợp và quản lý chuyên ngành; rõ đầu mối, thẩm quyền quyết định và trách nhiệm giải trình khi có xung đột liên ngành; rõ tiêu chí ngoại lệ trong đấu giá quyền sử dụng khu vực biển và căn cứ chấm dứt, thu hồi ưu đãi.Các quy định phải bảo đảm quản lý tổng hợp không chồng lấn quản lý chuyên ngành, các cơ chế đặc thù không trở thành ngoại lệ thiếu kiểm soát; đồng thời bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của người dân, doanh nghiệp, tạo môi trường pháp lý minh bạch, ổn định cho phát triển kinh tế biển bền vững. Đây là điều kiện quan trọng để luật vừa tạo động lực phát triển kinh tế biển, vừa bảo vệ môi trường, chủ quyền và lợi ích quốc gia.

Thảo luận tại Tổ 3 sáng 24/10, các ĐBQH đề nghị đổi mới phương thức quản lý môi trường theo hướng kiểm soát tổng lượng phát thải và khả năng chịu tải, đồng thời cải cách thủ tục hành chính gắn với kiểm soát rủi ro, bảo vệ sức khỏe người dân. Thời sự Quốc hộiKhông để từng cơ sở xả thải đúng quy chuẩn nhưng môi trường vẫn ô nhiễmTin: Hà Lan; Ảnh: Lâm Hiển • 24/10/2026 11:24Thảo luận tại Tổ 3 sáng 24/10, các ĐBQH đề nghị đổi mới phương thức quản lý môi trường theo hướng kiểm soát tổng lượng phát thải và khả năng chịu tải, đồng thời cải cách thủ tục hành chính gắn với kiểm soát rủi ro, bảo vệ sức khỏe người dân.Sáng 24/10, Tổ 3, gồm các Đoàn ĐBQH TP. Hải Phòng, tỉnh Hà Tĩnh và Lạng Sơn thảo luận về 3 nội dung: dự án Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo (sửa đổi); dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo vệ môi trường; và dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư.Trưởng Đoàn ĐBQH TP. Hải Phòng Lê Ngọc Châu, Tổ trưởng Tổ 3, điều hành phiên thảo luậnCần xem xét tác động cộng hưởng của những nguồn thải hiện hữuGóp ý dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo vệ môi trường, ĐBQH Nguyễn Ngọc Sơn (Hải Phòng) cho rằng công tác quản lý hiện vẫn thiên về kiểm soát từng cơ sở, từng nguồn thải riêng lẻ, trong khi chưa đánh giá đầy đủ tác động tổng hợp và khả năng chịu tải của môi trường.Theo đại biểu, thực tế có những khu vực, mỗi cơ sở sản xuất đều có giấy phép, từng nguồn xả thải đáp ứng quy chuẩn riêng, nhưng tổng lượng chất ô nhiễm từ nhiều nguồn thải cộng lại vẫn vượt khả năng tiếp nhận của môi trường. Tình trạng này đặc biệt đáng quan tâm tại các lưu vực sông chịu áp lực ô nhiễm lớn, khu công nghiệp tập trung và đô thị có mật độ xây dựng, giao thông cao.ĐBQH Nguyễn Ngọc Sơn (TP. Hải Phòng) phát biểuĐại biểu ghi nhận dự thảo Luật đã bổ sung yêu cầu "kiểm soát tác động tích lũy tới môi trường" tại khoản 10 Điều 5, song cho rằng cần cụ thể hóa bằng các công cụ pháp lý trong quá trình quyết định đầu tư.Theo đó, khi lập và điều chỉnh quy hoạch phải đánh giá khả năng chịu tải của môi trường, nhất là nguồn nước, không khí và khu vực tập trung nhiều cơ sở công nghiệp. Khi đánh giá tác động môi trường, cần xem xét tác động cộng hưởng với những nguồn thải hiện hữu, thay vì chỉ đánh giá riêng từng dự án. Đến khâu cấp phép, phải đối chiếu tải lượng phát thải được phép với khả năng tiếp nhận thực tế, tránh tình trạng từng giấy phép đều hợp lệ nhưng tổng lượng phát thải vượt khả năng chịu tải.Cùng quan tâm đến vấn đề này, ĐBQH Nguyễn Đặng Ân (Lạng Sơn) đề nghị hoàn thiện quy định về quản lý khả năng chịu tải của môi trường nước mặt tại Điều 7.ĐBQH Nguyễn Đặng Ân (Lạng Sơn) phát biểuTheo đại biểu, một nguồn nước có thể không còn khả năng tiếp nhận đối với một số thông số ô nhiễm nhưng vẫn còn khả năng tiếp nhận đối với những thông số khác. Vì vậy, cần đánh giá theo từng thông số, đồng thời xem xét tổng lượng chất thải, tác động tích lũy và khả năng phục hồi của nguồn nước."Nếu áp dụng tiêu chí quá cứng nhắc sẽ hạn chế hoạt động đầu tư không cần thiết; ngược lại, nếu quy định quá rộng có thể làm gia tăng ô nhiễm", đại biểu phân tích.ĐBQH Nguyễn Đặng Ân đề nghị việc cho phép xả thải phải bảo đảm không làm gia tăng mức độ ô nhiễm đối với những thông số đã vượt khả năng chịu tải, đồng thời tạo điều kiện cho các dự án có giải pháp xử lý nước thải hiệu quả, tuần hoàn hoặc tái sử dụng nước.Liên quan đến ô nhiễm không khí tại các đô thị lớn, ĐBQH Nguyễn Ngọc Sơn cho rằng đây là vấn đề tác động trực tiếp, thường xuyên đến sức khỏe hàng triệu người dân, nhưng trách nhiệm quản lý còn phân tán giữa các ngành môi trường, giao thông, xây dựng và chính quyền địa phương.Đại biểu đề nghị thiết lập cơ chế phối hợp liên ngành, có dữ liệu nguồn phát thải và trách nhiệm giải trình cụ thể để cải thiện chất lượng không khí."Điều quan trọng là phải chuyển từ tư duy quản lý việc xả thải của từng cơ sở sang quản lý chất lượng môi trường mà người dân thực sự đang sống và chịu tác động", đại biểu nhấn mạnh.Cắt giảm thủ tục nhưng không bỏ lọt nguy cơ ô nhiễmVề cải cách thủ tục môi trường, ĐBQH Nguyễn Ngọc Sơn đánh giá cao đề xuất của Chính phủ về cắt giảm đối tượng phải thực hiện đánh giá tác động môi trường và giấy phép môi trường, với mức dự kiến khoảng 90% theo hồ sơ trình Quốc hội.Tuy nhiên, đại biểu đề nghị đánh giá thận trọng cơ sở và phương pháp xác định mức cắt giảm, bởi "giảm đối tượng phải thực hiện thủ tục không đồng nghĩa với giảm tương ứng mức độ rủi ro môi trường".Theo đại biểu, có dự án vốn đầu tư lớn nhưng ít phát sinh chất thải, trong khi dự án quy mô nhỏ vẫn có thể phát sinh chất thải nguy hại, khí thải độc hại hoặc nằm tại khu vực có khả năng chịu tải môi trường thấp.Đặc biệt, đại biểu lưu ý việc lược bỏ một số yếu tố nhạy cảm như khu dân cư tập trung và nguồn nước cấp sinh hoạt khi phân loại dự án."Một dự án có thể không lớn về công suất, nhưng nếu nằm sát khu dân cư đông đúc hoặc gần nguồn nước cấp sinh hoạt thì nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng rất đáng quan tâm", đại biểu nêu vấn đề.Vì vậy, việc đơn giản hóa tiêu chí không được làm suy giảm khả năng nhận diện, phòng ngừa rủi ro. ĐBQH Nguyễn Ngọc Sơn đề nghị bổ sung các tiêu chí về tính chất nguồn thải, tải lượng, độc tính, mức độ nhạy cảm của khu vực tiếp nhận và khả năng chịu tải của môi trường.Đại biểu cũng cho rằng không nên miễn đánh giá tác động môi trường một cách cơ học đối với dự án thứ cấp trong khu công nghiệp, cụm công nghiệp, bởi báo cáo đánh giá tác động môi trường của khu công nghiệp chưa chắc đã bao quát đầy đủ rủi ro đặc thù của từng dự án.Đoàn ĐBQH tỉnh Hà Tĩnh tham gia phiên thảo luận tổỞ góc độ đơn giản hóa thủ tục, ĐBQH Nguyễn Đặng Ân đề nghị phân định rõ đánh giá sơ bộ tác động môi trường trong giai đoạn chuẩn bị đầu tư với đánh giá tác động môi trường ở giai đoạn triển khai dự án.Theo đại biểu, đánh giá sơ bộ chỉ nên tập trung vào vị trí dự án, mức độ nhạy cảm của môi trường, nguy cơ tác động lớn và khả năng đáp ứng yêu cầu bảo vệ môi trường."Không nên yêu cầu đánh giá quá chi tiết những nội dung sẽ được xem xét đầy đủ ở bước tiếp theo, dẫn đến trùng lặp về hồ sơ và kéo dài thời gian chuẩn bị đầu tư", đại biểu nêu quan điểm.Đối với dự án đầu tư công khẩn cấp, nhất là công trình xử lý thiên tai, sự cố, đại biểu đề nghị có cơ chế phù hợp để triển khai nhanh nhưng vẫn kiểm soát nguy cơ môi trường.Từ yêu cầu vừa giảm thủ tục, vừa kiểm soát rủi ro, ĐBQH Nguyễn Ngọc Sơn kiến nghị thiết lập chuỗi quản lý thống nhất từ phân loại rủi ro, đánh giá tác động môi trường, cấp giấy phép hoặc đăng ký môi trường đến hậu kiểm.Đại biểu đề nghị Chính phủ làm rõ các nhóm dự án được miễn thủ tục, cơ chế quản lý thay thế và chi phí tuân thủ thực tế được cắt giảm, thay vì chỉ đánh giá hiệu quả cải cách bằng tỷ lệ cắt giảm thủ tục.Liên quan đến cấp phép, ĐBQH Nguyễn Đặng Ân đề nghị làm rõ nguyên tắc phân định thẩm quyền giữa Trung ương và địa phương, tránh vướng mắc đối với dự án có nhiều loại hình hoạt động hoặc thay đổi quy mô, công nghệ.Đại biểu cũng kiến nghị quy định chuyển tiếp đối với các cơ sở sản xuất, kinh doanh đã hoạt động trước khi Luật Bảo vệ môi trường năm 2020 có hiệu lực nhưng chưa hoàn thiện thủ tục theo quy định mới. Theo đó, cần phân biệt cơ sở đáp ứng yêu cầu bảo vệ môi trường với cơ sở có nguy cơ ô nhiễm hoặc vi phạm phải xử lý."Mục tiêu là đưa các cơ sở vào quản lý đầy đủ nhưng không tạo thêm những thủ tục không cần thiết", ĐBQH Nguyễn Đặng Ân nhấn mạnh.

Sáng 24/10, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên, Quốc hội đã nghe Tờ trình và Báo cáo thẩm tra về dự án Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo (sửa đổi). Thời sự Quốc hộiQuản trị biển hiện đại, tổng hợp và thống nhấtThanh Hải • 24/10/2026 10:12Sáng 24/10, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên, Quốc hội đã nghe Tờ trình và Báo cáo thẩm tra về dự án Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo (sửa đổi).Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn chủ trì, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên điều hành nội dung phiên họp. Ảnh: Phạm ThắngSẽ triển khai đấu giá quyền sử dụng khu vực biểnTrình bày Tờ trình dự án Luật, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết, dự thảo Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo (sửa đổi) gồm 6 chương, 76 điều.Dự thảo Luật hoàn thiện chính sách và nguyên tắc quản lý theo hướng quản trị biển hiện đại, tổng hợp, thống nhất; làm rõ trách nhiệm của Chính phủ, cơ quan quản lý tổng hợp, bộ, cơ quan ngang bộ và chính quyền địa phương; tăng cường điều phối liên ngành, liên vùng, phân quyền gắn với hậu kiểm và trách nhiệm giải trình.Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng trình bày tờ trình dự án Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo (sửa đổi). Ảnh: Phạm ThắngDự thảo cũng bổ sung chế định quản lý, sử dụng không gian biển; cơ chế giải quyết chồng lấn, xung đột trong sử dụng không gian biển; phân định trách nhiệm quản lý hành chính trên biển; quản lý đảo nhân tạo, công trình trên biển. Đồng thời, bổ sung cơ chế xác lập và thực hiện quyền sử dụng khu vực biển, trong đó quy định rõ hơn chế độ tài chính; quyền, nghĩa vụ; chuyển nhượng, cho thuê lại, góp vốn, thế chấp; chuyển mục đích, thu hồi, bồi thường, hỗ trợ.Theo dự thảo, việc đấu giá quyền sử dụng khu vực biển sẽ được áp dụng để tăng công khai, minh bạch và cạnh tranh. Đối tượng đấu giá là quyền sử dụng có thời hạn đối với khu vực đã xác định vị trí, ranh giới, diện tích, mục đích, thời hạn và điều kiện sử dụng. Kết quả đấu giá là căn cứ giao hoặc cho thuê, không thay thế thủ tục đầu tư, xây dựng, môi trường, quốc phòng, an ninh và thủ tục chuyên ngành.Đồng thời, bổ sung cơ chế, chính sách ưu đãi, hỗ trợ phát triển hoạt động kinh tế trên biển, hải đảo theo nguyên tắc, tiêu chí, đối tượng và điều kiện cụ thể. Trong đó, ưu tiên ngành, lĩnh vực hiện đại, xanh, thông minh, công nghệ cao, hạ tầng dùng chung, công trình lưỡng dụng, đổi mới sáng tạo, chuyển giao công nghệ và tài chính biển xanh. Bổ sung cơ chế kiểm soát dự án, hoạt động có yếu tố nước ngoài và giao dịch quyền sử dụng khu vực biển.Theo Tờ trình, dự thảo duy trì 4 thủ tục hành chính hiện hành và dự kiến bổ sung 8 thủ tục gắn với chế định mới và nghĩa vụ quốc tế. Nhưng, dự thảo tăng tích hợp, liên thông, một đầu mối; không tạo thêm giấy phép tổng hợp.Do vậy, tổ chức, cá nhân nước ngoài đã được cấp phép nghiên cứu khoa học biển và hoạt động nhận chìm ở biển, cũng như cá nhân Việt Nam thường trú ở địa phương được giao dưới 5 ha để nuôi trồng thủy sản không phải làm thêm thủ tục. Thủ tục được số hóa, tái sử dụng dữ liệu và hạn chế yêu cầu cung cấp lại thông tin.Các đại biểu tham dự phiên họp. Ảnh: Quang KhánhCác đại biểu tham dự phiên họp. Ảnh: Quang KhánhCác đại biểu tham dự phiên họp. Ảnh: Quang KhánhMỗi việc phải có cơ quan chịu trách nhiệm chínhTheo Báo cáo thẩm tra dự án Luật, do Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Thanh Hải trình bày, Ủy ban tán thành với sự cần thiết sửa đổi toàn diện Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo với các lý do nêu tại Tờ trình số 676/TTr-CP của Chính phủ.Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Thanh Hải trình bày báo cáo thẩm tra dự án Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo (sửa đổi). Ảnh: Phạm ThắngTuy nhiên, do dự thảo Luật điều chỉnh nhiều quan hệ liên quan đến quản lý không gian biển, quyền sử dụng khu vực biển, công trình trên biển, vùng bờ và bảo vệ môi trường liên quan trực tiếp với các luật chuyên ngành (Luật Biển Việt Nam, Luật Đầu tư, Luật Xây dựng, Bộ luật Hàng hải, Luật Đất đai, Luật Quy hoạch…), Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường đề nghị, một số nội dung trong dự thảo Luật cần được rà soát, làm rõ để bảo đảm thống nhất trong hệ thống pháp luật.Về chính sách và nguyên tắc quản lý tổng hợp tài nguyên, không gian biển, bảo vệ môi trường biển (Điều 4, Điều 5), Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường đề nghị cần thể hiện rõ hơn các nguyên tắc cốt lõi của quản lý tổng hợp tài nguyên, không gian biển là điều phối liên ngành, giải quyết xung đột và không thay thế thẩm quyền luật chuyên ngành; phân bổ không gian phải tôn trọng quyền hợp pháp đã xác lập, quyền tiếp cận biển của cộng đồng và quyền hợp pháp của quốc gia khác theo UNCLOS 1982.Đồng thời, đề nghị làm rõ các nguyên tắc cốt lõi về cơ chế điều phối liên ngành, giải quyết xung đột, chồng lấn trong sử dụng không gian biển, bảo đảm mỗi việc có cơ quan chịu trách nhiệm chính, không làm phát sinh thêm tầng nấc quản lý và thủ tục hành chính không cần thiết. Trong quản lý sử dụng không gian biển, quy hoạch không gian biển quốc gia phải ở mức ưu tiên cao nhất, mang tính định hướng phát triển.Các đại biểu tham dự phiên họp. Ảnh: Phạm ThắngToàn cảnh phiên họp. Ảnh: Quang KhánhQuản lý, sử dụng không gian biển (Chương III) là một nội dung mới của dự thảo Luật nên Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường đề nghị làm rõ “phân vùng sử dụng biển”, tránh tạo thêm một cấp quy hoạch. Theo đó, việc giải quyết xung đột quy hoạch phải thống nhất với Luật Quy hoạch, luật này tập trung xử lý xung đột giữa các nhu cầu sử dụng sau khi quy hoạch được xác định; làm rõ cơ chế, thẩm quyền quyết định khi không xác định được thứ tự ưu tiên, nhất là xung đột liên ngành, liên vùng, liên tỉnh; trách nhiệm quản lý hành chính trên biển.

Thảo luận tại Tổ 10 (Đoàn ĐBQH tỉnh Nghệ An và Đồng Tháp) về dự án Luật Trưng mua, trưng dụng tài sản (sửa đổi), các đại biểu đề nghị quy định rõ thẩm quyền, điều kiện trưng mua, trưng dụng; bảo đảm minh bạch trong xác định giá, thanh toán và bồi thường thiệt hại; đồng thời, cần quan tâm bảo vệ người được huy động vận hành, điều khiển tài sản trưng dụng. Thời sự Quốc hộiTrưng mua, trưng dụng tài sản phải bảo đảm quyền lợi người dânDiệp Anh; ảnh: Khánh Duy • 23/10/2026 22:27Thảo luận tại Tổ 10 (Đoàn ĐBQH tỉnh Nghệ An và Đồng Tháp) về dự án Luật Trưng mua, trưng dụng tài sản (sửa đổi), các đại biểu đề nghị quy định rõ thẩm quyền, điều kiện trưng mua, trưng dụng; bảo đảm minh bạch trong xác định giá, thanh toán và bồi thường thiệt hại; đồng thời, cần quan tâm bảo vệ người được huy động vận hành, điều khiển tài sản trưng dụng.Bảo vệ người được huy động, minh bạch thông tin tài sảnGóp ý dự án luật, ĐBQH Trần Nhật Minh (Nghệ An) đề nghị bổ sung nguyên tắc bảo vệ tính mạng, sức khỏe và quyền lợi của người được huy động vận hành, điều khiển tài sản trưng dụng; đồng thời, hoàn thiện quy định về công khai thông tin, thanh toán tiền trưng mua, hoàn trả tài sản và bồi thường thiệt hại, bảo đảm tính minh bạch và thống nhất của pháp luật.ĐBQH Trần Nhật Minh (Nghệ An) phát biểu.Quan tâm đến chính sách trưng mua, trưng dụng tài sản tại Điều 5, đại biểu cho rằng dự thảo mới quy định chính sách bảo hộ đối với tài sản, chưa đề cập đầy đủ việc bảo vệ tính mạng, sức khỏe của người được huy động để vận hành, điều khiển tài sản trưng dụng.Trong khi đó, người được huy động vận hành, điều khiển tài sản trưng dụng là đối tượng được bổ sung vào phạm vi điều chỉnh của dự thảo và đã có quy định liên quan tại khoản 5 Điều 30. Vì vậy, đại biểu đề nghị bổ sung vào khoản 2 Điều 5 chính sách bảo đảm người được huy động.Về công khai và trách nhiệm giải trình khi trưng mua, trưng dụng tài sản, đại biểu cho rằng quy định tại điểm b khoản 2 Điều 14 mới yêu cầu công khai loại tài sản và số lượng là chưa đầy đủ. Theo đại biểu, thông tin về tài sản cần bảo đảm tính chính xác, minh bạch, làm cơ sở để cơ quan có thẩm quyền xem xét, giải quyết khi phát sinh khiếu nại, khiếu kiện.ĐBQH Thái Thị An Chung (Nghệ An) dự thảo luận Tổ.Do đó, ngoài loại tài sản và số lượng, cần xem xét công khai thêm các thông tin về giấy tờ chứng nhận quyền sở hữu, tình trạng pháp lý, đặc điểm kinh tế - kỹ thuật, quá trình sử dụng, mức độ hao mòn và những yếu tố ảnh hưởng đến giá trị tài sản.Tuy nhiên, do các nội dung này liên quan đến thủ tục hành chính, khó quy định đầy đủ ngay trong Luật, đại biểu đề nghị sửa điểm b khoản 2 Điều 14 theo hướng giao Chính phủ quy định thông tin tài sản trưng mua, trưng dụng phải công khai; đồng thời bổ sung vào khoản 4 quy định Chính phủ hướng dẫn chi tiết về trách nhiệm, hình thức, thời hạn công khai việc trưng mua, trưng dụng tài sản.Liên quan đến quyết định trưng mua tài sản tại Điều 17 và quyết định trưng dụng tài sản tại Điều 24, đại biểu đề nghị rà soát quy định về việc giao quyết định trong trường hợp người có tài sản hoặc người có quyền sử dụng hợp pháp tài sản vắng mặt, mất tích, chết hoặc tài sản chưa xác định được chủ sở hữu.Theo đại biểu, quy định này cần bảo đảm thống nhất với các quy định của Bộ luật Dân sự về quản lý tài sản của người vắng mặt tại nơi cư trú, người bị tuyên bố mất tích và người đã chết... Cùng với đó, cần nghiên cứu bổ sung quy định về thanh toán tiền trưng mua tài sản tại Điều 20, hoàn trả tài sản trưng dụng tại Điều 28 và bồi thường thiệt hại do việc trưng dụng tài sản gây ra tại Điều 29 đối với các trường hợp nêu trên.Đặc biệt, đối với người được huy động vận hành, điều khiển tài sản trưng dụng, đại biểu Trần Nhật Minh đề nghị bổ sung các quyền như khiếu nại, tố cáo, được thông báo và cung cấp đầy đủ thông tin về lý do, căn cứ pháp lý của việc huy động, tương tự các quyền của người có tài sản trưng mua, trưng dụng tại Điều 12.Các ĐBQH tỉnh Đồng Tháp dự thảo luận tại tổĐồng thời, đại biểu đề nghị bổ sung nguyên tắc tại Điều 30, theo đó cơ quan, tổ chức, người có thẩm quyền quản lý, sử dụng người được huy động chỉ được giao nhiệm vụ vận hành, điều khiển tài sản trưng dụng trong thời gian huy động, không được giao thêm nhiệm vụ khác ngoài phạm vi quyết định huy động.Theo đại biểu, việc quy định rõ quyền của người được huy động và giới hạn nhiệm vụ được giao là cần thiết để bảo đảm quyền của đối tượng này trong quá trình thực hiện quyết định huy động.Minh bạch định giá, rõ thẩm quyền và trách nhiệm bồi thườngTán thành dự án Luật, ĐBQH Huỳnh Văn Ngon (Đồng Tháp) đánh giá dự thảo đã có nhiều điểm mới về điều kiện, thẩm quyền, đối tượng trưng mua, trưng dụng; cơ chế xác định giá, thanh toán, bồi thường thiệt hại và công khai, giám sát. Đại biểu đề nghị tiếp tục hoàn thiện các quy định nhằm bảo đảm tính minh bạch và quyền, lợi ích hợp pháp của người có tài sản.ĐBQH Huỳnh Văn Ngon (Đồng Tháp) phát biểuVề xác định giá trưng mua tài sản, đại biểu đề nghị làm rõ nguồn dữ liệu, phương pháp định giá, căn cứ so sánh và trách nhiệm giải trình. Đối với tài sản có giá trị lớn hoặc khó xác định giá, cần nghiên cứu cơ chế thẩm định độc lập trong trường hợp cần thiết, bảo đảm tính khách quan, minh bạch.Liên quan đến bồi thường thiệt hại do trưng dụng tài sản, đại biểu đề nghị quy định rõ phương pháp xác định mức độ hao mòn, căn cứ chứng minh thu nhập bị thiệt hại và hồ sơ xác định các chi phí phát sinh; đồng thời bảo đảm việc thanh toán, bồi thường đúng thời hạn, không để người có tài sản phải chịu những thiệt hại chưa được giải quyết thỏa đáng.Đối với việc bổ sung hạ tầng số, tài sản số vào đối tượng trưng dụng, đại biểu đề nghị làm rõ khái niệm, phạm vi và quyền sử dụng; trách nhiệm bảo đảm an toàn hệ thống, bảo vệ dữ liệu cá nhân, bí mật kinh doanh và khôi phục hoạt động sau khi kết thúc trưng dụng. Đồng thời, cần phân định rõ việc trưng dụng tài sản với các cơ chế cung cấp dữ liệu, sử dụng chung hạ tầng theo pháp luật chuyên ngành, tránh chồng chéo trong áp dụng.Đại biểu cũng đề nghị hoàn thiện các quy định về công khai, giải trình, kiểm tra, giám sát; làm rõ thời hạn cung cấp hồ sơ và cơ chế hậu kiểm. Cùng với đó, cần rà soát kỹ thuật lập pháp, bảo đảm tính thống nhất giữa các quy định về điều kiện, thẩm quyền, thời hạn trưng dụng, hoàn trả tài sản và thanh toán, bồi thường thiệt hại.ĐBQH Phạm Văn Hòa (Đồng Tháp) phát biểuCùng quan tâm đến việc bảo đảm quyền lợi của người có tài sản, ĐBQH Phạm Văn Hòa (Đồng Tháp) tán thành việc phân cấp thẩm quyền trưng mua, trưng dụng tài sản cho Chủ tịch UBND cấp xã nhằm đáp ứng yêu cầu xử lý kịp thời những tình huống cần thiết. Tuy nhiên, đại biểu đề nghị quy định rõ điều kiện, phạm vi thực hiện, phù hợp với năng lực thực thi và yêu cầu thực tiễn.Theo đại biểu, thẩm quyền trưng mua, trưng dụng tài sản của Chủ tịch UBND cấp xã cần được giới hạn trong phạm vi địa bàn quản lý. Trường hợp phát sinh nhu cầu sử dụng tài sản tại địa bàn xã liền kề, cần có sự phối hợp giữa các địa phương hoặc báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định, tránh chồng chéo về thẩm quyền.Liên quan đến chính sách trưng mua, trưng dụng tài sản tại Điều 5, đại biểu nhấn mạnh yêu cầu bảo đảm quyền lợi của người có tài sản. Đối với tài sản trưng dụng bị hư hỏng, mất mát trong quá trình sử dụng, cần có cơ chế sửa chữa, hoàn trả hoặc bồi thường thiệt hại phù hợp. Đối với tài sản trưng mua, việc xác định giá phải khách quan, sát giá thị trường, có cơ quan định giá tài sản để tránh gây thiệt thòi cho người dân.Các ĐBQH tỉnh Nghệ An tham dự thảo luận tại tổĐại biểu cũng đề nghị quy định rõ nguyên tắc, điều kiện trưng mua, trưng dụng, bảo đảm chỉ thực hiện trong những trường hợp thật sự cần thiết theo quy định của pháp luật; đồng thời hạn chế đến mức thấp nhất ảnh hưởng đến đời sống, hoạt động sản xuất, kinh doanh của người có tài sản.Đặc biệt, đại biểu đề nghị làm rõ trách nhiệm quản lý, bảo quản tài sản trong khoảng thời gian từ khi có quyết định đến khi thực hiện việc trưng mua, trưng dụng, nhất là trách nhiệm đối với tài sản bị hư hỏng, mất mát trong thời gian này.

Tham gia thảo luận tại Tổ 4 (Đoàn ĐBQH TP. Đồng Nai và các tỉnh Quảng Trị, Điện Biên) chiều 23/10 về dự án Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất), các ĐBQH tỉnh Quảng Trị nhấn mạnh yêu cầu phân cấp phải đi đôi với phân quyền, bảo đảm nguồn lực tương xứng với nhiệm vụ được giao và phát huy quyền chủ động của HĐND cấp xã trong quyết định, phân bổ ngân sách. Thời sự Quốc hộiPhân cấp ngân sách phải trao thực quyền và bảo đảm nguồn lực cho cấp xãLam Hà • 23/10/2026 22:00Tham gia thảo luận tại Tổ 4 (Đoàn ĐBQH TP. Đồng Nai và các tỉnh Quảng Trị, Điện Biên) chiều 23/10 về dự án Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất), các ĐBQH tỉnh Quảng Trị nhấn mạnh yêu cầu phân cấp phải đi đôi với phân quyền, bảo đảm nguồn lực tương xứng với nhiệm vụ được giao và phát huy quyền chủ động của HĐND cấp xã trong quyết định, phân bổ ngân sách.Giao nhiệm vụ phải đi đôi với nguồn thu và quyền quyết địnhGóp ý về phân cấp nguồn thu và nhiệm vụ chi, ĐBQH Nguyễn Minh Tâm (Quảng Trị) đánh giá việc dự thảo Luật quy định ngân sách cấp xã được phân cấp thực hiện cả nhiệm vụ chi đầu tư phát triển và chi thường xuyên là định hướng phù hợp, góp phần phát huy vai trò của chính quyền cơ sở trong tổ chức thực hiện chính sách và phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn.Tuy nhiên, đại biểu lưu ý, phân cấp nhiệm vụ phải đi đôi với bảo đảm nguồn lực thực hiện, đồng thời duy trì sự ổn định của tỷ lệ phân chia nguồn thu giữa các cấp ngân sách.ĐBQH Nguyễn Minh Tâm (Quảng Trị) phát biểu. Ảnh: Lâm HiểnTheo đại biểu, trong mô hình chính quyền địa phương hai cấp, cấp xã trực tiếp đảm nhận khối lượng lớn công việc, từ quản lý nhà nước, bảo đảm trật tự, an toàn đến thực hiện chính sách an sinh xã hội. Trong khi đó, nguồn thu phân cấp còn thiếu ổn định, phụ thuộc vào các khoản thu nhỏ lẻ, khó dự báo.Việc phân cấp mạnh về nhiệm vụ nhưng nguồn lực không tương xứng có thể dẫn đến tình trạng cấp xã được giao nhiều việc nhưng thiếu điều kiện tài chính để thực hiện.Từ thực tiễn đó, đại biểu đề nghị bổ sung vào dự thảo Luật nguyên tắc quy định tỷ lệ điều tiết nguồn thu tối thiểu được giữ lại cho ngân sách cấp xã, bảo đảm các nhiệm vụ được giao có nguồn lực tài chính thực chất để triển khai.Cùng quan tâm đến vấn đề phân cấp ngân sách, ĐBQH Nguyễn Khánh Vũ đi sâu phân tích những quy định có thể hạn chế quyền quyết định, phân bổ ngân sách của HĐND cấp xã. Theo đại biểu, Luật Tổ chức chính quyền địa phương đã giao HĐND xã quyết định phân bổ dự toán ngân sách cấp mình. Tuy nhiên, một số quy định trong dự thảo Luật có thể khiến quyền quyết định này bị thu hẹp khi nhiều nội dung phân bổ đã được cấp tỉnh xác định hoặc giao chi tiết.Cụ thể, nhu cầu chi của xã để xác định số bổ sung cân đối được tính theo định mức của tỉnh; dự toán chi một số lĩnh vực được tỉnh giao chi tiết; vốn đầu tư tỉnh bổ sung cho xã cũng do HĐND tỉnh quyết định đến từng dự án, nhiệm vụ.Bên cạnh đó, khoản 5 Điều 54 quy định HĐND xã phải quyết định dự toán và phân bổ ngân sách chậm nhất 10 ngày kể từ ngày HĐND tỉnh quyết định. Theo đại biểu, với thời gian ngắn và nhiều nội dung đã được cấp trên xác định, HĐND xã khó phát huy đầy đủ quyền chủ động trong phân bổ ngân sách theo yêu cầu thực tiễn.Đại biểu Nguyễn Khánh Vũ cũng chỉ ra rằng, mặc dù dự thảo đặt ra yêu cầu bảo đảm cấp xã có đủ nguồn lực để vận hành quản trị công, nhưng chưa xác định cụ thể khoản thu, tỷ lệ hoặc mức tối thiểu dành cho ngân sách cấp xã; việc phân cấp nguồn thu cụ thể do HĐND tỉnh quyết định.Dẫn thực tiễn tại Quảng Trị, đại biểu cho biết, cấp xã phải đảm nhận 1.065 nhiệm vụ, thẩm quyền. Có địa phương, riêng phòng kinh tế của xã đảm nhận 33 nhóm nhiệm vụ lớn, tương ứng với công việc trước đây thuộc 7 sở cấp tỉnh... Theo đại biểu, khối lượng công việc lớn, trong khi nguồn thu chưa được bảo đảm và quyền phân bổ ngân sách còn bị ràng buộc, có thể khiến cấp xã bị động, phụ thuộc vào cấp tỉnh trong tổ chức thực hiện nhiệm vụ.ĐBQH Nguyễn Khánh Vũ (Quảng Trị) phát biểuTừ những bất cập trên, đại biểu đề nghị bổ sung tại khoản 3 Điều 10 nguyên tắc cấp trên chỉ giao chi tiết cho ngân sách cấp xã những nội dung Luật quy định; phần còn lại do HĐND xã quyết định.Đối với điểm g, khoản 10 Điều 31, đại biểu kiến nghị quy định định mức của tỉnh đối với ngân sách cấp xã chỉ sử dụng để xác định tổng dự toán chi thường xuyên và số bổ sung cân đối, bổ sung có mục tiêu, trừ các lĩnh vực được quy định giao chi tiết và định mức tối thiểu chi hoạt động của bộ máy.Đại biểu đồng thời đề nghị bổ sung tại khoản 5 Điều 54 trách nhiệm UBND tỉnh thông báo bằng văn bản cho từng xã về dự kiến số giao ngay khi trình HĐND tỉnh, tạo điều kiện để cấp xã chủ động chuẩn bị phương án phân bổ ngân sách.Tại khoản 5 Điều 62, đại biểu kiến nghị sửa đổi theo hướng UBND tỉnh chỉ yêu cầu HĐND xã điều chỉnh dự toán khi không bảo đảm phần được giao chi tiết, kinh phí bổ sung có mục tiêu hoặc trái pháp luật.Về nguồn thu, đại biểu đề nghị bổ sung tại khoản 2 Điều 41 nguyên tắc ưu tiên để lại cho ngân sách cấp xã các khoản thu phát sinh trên địa bàn, gắn với nhiệm vụ quản lý của xã; tỷ lệ cụ thể do HĐND tỉnh quyết định.Quy định mức chi tối thiểu để bảo đảm hoạt động của bộ máyQuan tâm đến điều kiện bảo đảm hoạt động của chính quyền địa phương, đại biểu Nguyễn Khánh Vũ đề nghị bổ sung cơ chế xác định mức chi tối thiểu cho các cơ quan, tổ chức thuộc hệ thống chính trị ở cả cấp tỉnh và cấp xã.Theo đại biểu, dự thảo Luật đã quy định ngân sách nhà nước bảo đảm kinh phí hoạt động của bộ máy nhà nước, tổ chức chính trị và Mặt trận Tổ quốc Việt Nam các cấp, nhưng chưa có cơ chế cụ thể để bảo đảm mức kinh phí tối thiểu cho từng cơ quan, tổ chức.Dẫn quy định tại Nghị quyết số 12/2026/UBTVQH16 về định mức phân bổ dự toán chi thường xuyên ngân sách nhà nước năm 2027, đại biểu cho biết, khi xác định dự toán chi quản lý hành chính của ngân sách địa phương đã tính đến mức bổ sung 3.500 triệu đồng cho mỗi xã, phường và tỷ lệ chi ngoài lương tối thiểu 21%.Tuy nhiên, các định mức này chỉ được sử dụng để xác định tổng dự toán chi thường xuyên, không đồng nghĩa từng xã được phân bổ mức kinh phí tương ứng. Kinh phí thực tế dành cho từng cơ quan, đơn vị và cấp xã vẫn phụ thuộc vào định mức phân bổ do HĐND cấp tỉnh quyết định, trong khi chưa có mức tối thiểu bắt buộc.Toàn cảnh phiên thảo luận Tổ 4. Ảnh: Lâm HiểnĐại biểu Nguyễn Khánh Vũ cũng chỉ ra sự chưa thống nhất trong cơ chế bảo đảm kinh phí giữa các lĩnh vực. Trong khi dự thảo có quy định về mức chi đối với giáo dục, đào tạo và khoa học, công nghệ, kinh phí hoạt động của bộ máy - điều kiện để thực hiện các nhiệm vụ được giao - lại chưa có mức tối thiểu tương ứng.Từ thực tiễn, đại biểu dẫn chứng định mức chi hoạt động năm 2026 của sở, ban, ngành tại một số địa phương có sự chênh lệch đáng kể. Có nơi bố trí 112 triệu đồng/biên chế, nơi từ 74 đến 95 triệu đồng, nhưng cũng có địa phương chỉ từ 25,2 đến 36 triệu đồng/biên chế.Dù phạm vi tính toán có khác nhau, theo đại biểu, sự chênh lệch này đặt ra yêu cầu bảo đảm điều kiện hoạt động tối thiểu cho các cơ quan, tổ chức thực hiện chức năng, nhiệm vụ tương đồng.Đáng lưu ý, kinh phí hoạt động thường xuyên phải đáp ứng nhiều khoản chi thiết yếu như công tác phí, hội nghị, văn phòng phẩm, điện, nước và sửa chữa thường xuyên. Tại một số địa phương, định mức giao khoán cho cấp xã còn bao gồm kinh phí hoạt động công tác Đảng của tổ chức cơ sở và các chế độ chi tiêu đã được ban hành. Nếu không tính đủ nhiệm vụ chi, việc giao khoán kinh phí sẽ ảnh hưởng đến khả năng thực hiện nhiệm vụ của cơ quan, đơn vị.Từ những bất cập trên, đại biểu kiến nghị bổ sung tại khoản 5 Điều 19 và khoản 12 Điều 25 quy định Chính phủ xây dựng, Ủy ban Thường vụ Quốc hội quyết định định mức tối thiểu chi hoạt động của các cơ quan, tổ chức cấp tỉnh và cấp xã... Định mức này không bao gồm tiền lương, phụ cấp và các khoản đóng góp theo lương; được xác định theo biên chế được giao, loại đơn vị hành chính và vùng, đồng thời không tính gộp kinh phí thực hiện các chế độ, chính sách đặc thù.Đại biểu cũng đề nghị quy định định mức phân bổ do HĐND cấp tỉnh quyết định không được thấp hơn mức tối thiểu; số bổ sung cân đối ngân sách phải bảo đảm đủ nguồn thực hiện.Đối với khoản 1 Điều 60, đại biểu kiến nghị việc phân bổ, giao dự toán cho các cơ quan, tổ chức phải gắn với nhiệm vụ chi được giao, không thấp hơn định mức tối thiểu; không giao khoán khi chưa tính đủ kinh phí thực hiện nhiệm vụ, kể cả các chế độ, chính sách do cấp trên ban hành. Trường hợp giao thiếu, cấp giao dự toán phải có trách nhiệm bổ sung trong năm.Đồng thời, tại Điều 43, đại biểu đề nghị bổ sung cơ chế để ngân sách trung ương bổ sung có mục tiêu trong năm sau đối với các địa phương đã sử dụng nguồn dự phòng, tăng thu, tiết kiệm chi nhưng vẫn thiếu kinh phí thực hiện những nhiệm vụ nêu trên.Theo đại biểu, cấp xã là nơi gần dân nhất và đang gánh khối lượng việc rất lớn; bộ máy cấp tỉnh cũng đang vận hành trên địa bàn mở rộng sau sắp xếp. "Phân cấp phải đi đôi với phân quyền và bảo đảm điều kiện thực hiện, để ngân sách địa phương, nhất là ngân sách cấp xã, vừa có nguồn lực, vừa có quyền quyết định và chịu trách nhiệm trước cử tri, đáp ứng tinh thần địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm", ĐBQH Nguyễn Khánh Vũ nhấn mạnh.Bảo đảm nguồn dự phòng để ứng phó thiên tai, tình huống khẩn cấpGóp ý về sử dụng dự phòng ngân sách và quỹ dự trữ tài chính tại khoản 2 Điều 11 và khoản 2 Điều 12 của dự thảo Luật, ĐBQH Nguyễn Minh Tâm đồng tình với việc bổ sung quy định cho phép sử dụng các nguồn lực này để ứng phó, khắc phục tình trạng khẩn cấp vì lợi ích quốc gia, dân tộc và ổn định kinh tế vĩ mô, nhằm tạo sự chủ động, linh hoạt trong điều hành... Tuy nhiên, đại biểu cho rằng, phạm vi sử dụng được bổ sung khá rộng, nếu thiếu giới hạn cụ thể có thể dẫn đến việc mở rộng phạm vi áp dụng.Các ĐBQH tham dự phiên thảo luận tại Tổ 4. Ảnh: Lâm HiểnTừ thực tiễn các địa phương miền Trung thường xuyên chịu ảnh hưởng của bão lũ, thiên tai, đại biểu lo ngại nếu nguồn lực dự phòng được sử dụng quá nhiều cho những mục tiêu vĩ mô chưa được lượng hóa cụ thể, kinh phí dành cho cứu trợ, khắc phục hậu quả thiên tai, dịch bệnh có nguy cơ bị ảnh hưởng khi phát sinh tình huống cấp bách.Vì vậy, đại biểu kiến nghị nghiên cứu quy định mức trần tỷ lệ tối đa được sử dụng từ dự phòng ngân sách và quỹ dự trữ tài chính cho các mục tiêu vĩ mô. Việc xác định giới hạn này nhằm bảo đảm tính linh hoạt trong điều hành ngân sách, đồng thời duy trì nguồn lực cần thiết để ứng phó với thiên tai, thảm họa và những tình huống bất ngờ.Góp ý dự thảo Luật Đấu thầu (sửa đổi), ĐBQH Nguyễn Minh Tâm đề nghị rà soát các nội dung giao Chính phủ quy định chi tiết, cân nhắc quy định trực tiếp trong Luật những vấn đề mang tính nguyên tắc, phạm vi áp dụng, điều kiện và trách nhiệm thực hiện. Theo đại biểu, dự thảo có 38/59 điều giao Chính phủ quy định chi tiết, chiếm khoảng 64,4%, tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến tính đầy đủ, rõ ràng và ổn định của Luật. Vì vậy, cần phân định rõ những nội dung quy định ngay trong Luật và những vấn đề giao Chính phủ quy định chi tiết.ĐBQH Nguyễn Minh Tâm (Quảng Trị) phát biểu. Ảnh: Lâm HiểnĐại biểu cũng đề nghị Bộ Tài chính chủ động xây dựng, trình Chính phủ ban hành kịp thời nghị định quy định chi tiết, bảo đảm đồng bộ, khả thi, tránh lúng túng, gián đoạn trong quá trình lựa chọn nhà thầu.Đối với quy định về mua sắm thuốc, vật tư và thiết bị y tế, đại biểu lưu ý nhu cầu giữa các cơ sở y tế có sự khác biệt; nếu mua sắm tập trung chậm hoặc nhà thầu không cung ứng đầy đủ, có thể dẫn đến thiếu thuốc, vật tư, ảnh hưởng đến chất lượng khám, chữa bệnh. Vì vậy, cần quy định rõ cơ chế mua sắm tập trung và mua sắm bổ sung khi cần thiết; hoàn thiện cơ chế thuê, mượn hoặc sử dụng thiết bị gắn với hóa chất, vật tư xét nghiệm; kiểm soát tổng chi phí trong suốt thời gian hợp đồng, trách nhiệm bảo trì, sửa chữa và cung ứng vật tư thay thế, tránh phụ thuộc vào một nhà cung cấp.ĐBQH Nguyễn Minh Tâm nhấn mạnh, quy định về đấu thầu trong lĩnh vực y tế phải hài hòa giữa yêu cầu công khai, minh bạch, tiết kiệm ngân sách với tính linh hoạt, đáp ứng nhu cầu thực tế; lấy chất lượng dịch vụ và quyền lợi người bệnh làm trọng tâm, không để bất cập trong cơ chế mua sắm làm gián đoạn hoạt động khám, chữa bệnh.Đối với dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp, đại biểu đề nghị rà soát tính thống nhất của quy định áp dụng thuế suất 0,2% đối với đất bỏ hoang, không đưa vào sử dụng hoặc chậm đưa vào sử dụng. Quy định này dự kiến có hiệu lực từ ngày 1/1/2027, trong khi thời điểm có hiệu lực của Luật Đất đai (sửa đổi) chưa được thống nhất, các trường hợp, tiêu chí và thời gian xác định những loại đất nêu trên cũng chưa được quy định đầy đủ. Đại biểu kiến nghị hoàn thiện đồng bộ pháp luật thuế và đất đai, có quy định chuyển tiếp phù hợp, bảo đảm cơ sở pháp lý trước khi áp dụng mức thuế suất mới.

Chiều 23/10, thảo luận tại Tổ 12 (Đoàn ĐBQH tỉnh Phú Thọ và Cà Mau) về dự án Luật Đấu thầu (sửa đổi), các đại biểu cho rằng, việc giảm thủ tục, trao thêm quyền chủ động cho chủ đầu tư là cần thiết, song cần bảo đảm doanh nghiệp có năng lực được tham gia cạnh tranh bình đẳng. Thời sự Quốc hộiBảo đảm doanh nghiệp có năng lực được tham gia cạnh tranh bình đẳngTrần Tâm • 23/10/2026 19:53Chiều 23/10, thảo luận tại Tổ 12 (Đoàn ĐBQH tỉnh Phú Thọ và Cà Mau) về dự án Luật Đấu thầu (sửa đổi), các đại biểu cho rằng, việc giảm thủ tục, trao thêm quyền chủ động cho chủ đầu tư là cần thiết, song cần bảo đảm doanh nghiệp có năng lực được tham gia cạnh tranh bình đẳng.Tăng trách nhiệm của chủ đầu tư trong đấu thầuGóp ý dự án Luật Đấu thầu (sửa đổi), ĐBQH Hồ Việt Triều (Cà Mau) đề nghị đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, tăng quyền tự chủ gắn với trách nhiệm của chủ đầu tư và người đứng đầu; chuyển từ tiền kiểm nặng về thủ tục sang hậu kiểm dựa trên chất lượng, hiệu quả thực hiện dự án. Cùng với đó, cần đẩy mạnh số hóa hồ sơ, tăng cường phối hợp giữa các cơ quan kiểm tra, thanh tra, kiểm toán và cơ quan điều tra để kịp thời phát hiện, xử lý vi phạm.Theo đại biểu, việc đơn giản hóa thủ tục hành chính phải đi đôi với bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật và nâng cao hiệu quả thực hiện các công trình, dự án. Đặc biệt, cần xây dựng cơ chế phối hợp, chia sẻ thông tin giữa chủ đầu tư và các cơ quan có liên quan. Thực tế, khi phát hiện dấu hiệu vi phạm, việc truy xuất hồ sơ đấu thầu, kể cả hồ sơ điện tử, vẫn có thể mất nhiều thời gian, gây khó khăn cho quá trình xác minh. Vì vậy, cần số hóa đầy đủ hồ sơ và quy trình, tạo điều kiện để các cơ quan phối hợp kiểm tra, xử lý vi phạm nhanh chóng, minh bạch hơn.Đại biểu cũng đề nghị làm rõ trách nhiệm xử lý đối với các thành viên liên danh khi gói thầu xảy ra vi phạm, chậm tiến độ hoặc không bảo đảm cam kết. Cần có tiêu chí xác định trường hợp xử lý một thành viên hay toàn bộ liên danh, tránh cách hiểu và áp dụng không thống nhất giữa các địa phương.Đối với lĩnh vực y tế, đại biểu cho rằng cần tiếp tục giải quyết những vướng mắc trong mua sắm thuốc, vật tư và thiết bị y tế. Việc xác định giá gói thầu trên cơ sở nhiều báo giá và ưu tiên giá thấp nhất có thể gây khó khăn đối với các thiết bị chuyên dụng, vốn đòi hỏi yêu cầu cao về chất lượng, độ an toàn và tính tương thích. Vì vậy, cần nghiên cứu cơ chế xác định giá phù hợp hơn, bảo đảm hài hòa giữa hiệu quả kinh tế và yêu cầu chuyên môn.ĐBQH Hồ Việt Triều (Cà Mau) phát biểu. Ảnh: Xuân QuýĐại biểu đề xuất xem xét cơ chế sử dụng kết quả trúng thầu của các gói thầu tương tự còn hiệu lực trong vòng 12 tháng, khi giá đã được công khai, niêm yết và điều kiện cung ứng phù hợp. Cách làm này có thể giúp rút ngắn thời gian mua sắm, giảm thủ tục mà vẫn có căn cứ tham chiếu về giá.Đối với quy định về quyền tự chủ, tự quyết định hoạt động mua sắm, đấu thầu tại Điều 3, ĐBQH Thái Quỳnh Mai Dung (Phú Thọ) đánh giá, việc mở rộng quyền chủ động cho cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp phù hợp với chủ trương đơn giản hóa thủ tục. Tuy nhiên, quyền tự chủ cần đi liền với trách nhiệm giải trình và cơ chế kiểm soát, nhất là khi sử dụng ngân sách nhà nước hoặc nguồn vốn nhà nước. Đại biểu đề nghị, rà soát các trường hợp được tự quyết định; bổ sung quy định rõ về công khai thông tin, trừ thông tin thuộc danh mục bí mật nhà nước, trách nhiệm giải trình và việc chịu sự kiểm tra, giám sát, thanh tra của cơ quan có thẩm quyền.Thiết kế ưu đãi minh bạch, ngăn ngừa hành vi hạn chế cạnh tranhVề ưu đãi trong lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư tại Điều 8, đại biểu Thái Quỳnh Mai Dung cho rằng, việc mở rộng đối tượng, hình thức ưu đãi phù hợp với định hướng phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và kinh tế tư nhân. Tuy nhiên, dự thảo còn có những nhóm đối tượng trùng lặp, chồng lấn, nhất là giữa hàng hóa sản xuất trong nước, sản phẩm công nghệ cao và công nghệ chiến lược. Vì vậy, cần quy định nguyên tắc và thứ tự ưu tiên khi một nhà thầu hoặc hàng hóa đồng thời thuộc nhiều nhóm ưu đãi, tránh áp dụng nhiều hình thức có cùng bản chất cho một gói thầu.ĐBQH Thái Quỳnh Mai Dung (Phú Thọ) phát biểu. Ảnh: Xuân QuýĐối với hình thức ưu đãi có tác động lớn đến cạnh tranh, như dành riêng gói thầu hoặc yêu cầu chào hàng hóa, dịch vụ thuộc đối tượng ưu đãi, cần xác định rõ điều kiện và phạm vi áp dụng trên cơ sở khả năng cung ứng, mức độ cạnh tranh thực tế của thị trường. Đồng thời, phải rà soát tính tương thích với các cam kết quốc tế và pháp luật có liên quan, tránh tạo rào cản gia nhập thị trường hoặc dẫn đến độc quyền cung ứng.ĐBQH Nguyễn Duy Thanh (Cà Mau) phát biểu. Ảnh:Xuân QuýTán thành cao với quy định của dự thảo khi đưa doanh nghiệp nhỏ và vừa vào diện ưu đãi, đồng thời cho phép dành riêng gói thầu cho nhà thầu thuộc đối tượng ưu đãi. Tuy nhiên, theo ĐBQH Nguyễn Duy Thanh (Cà Mau), đây là hình thức ưu đãi có thể tác động đáng kể đến phạm vi cạnh tranh. Nếu gói thầu đòi hỏi năng lực mà chỉ có rất ít doanh nghiệp thuộc diện ưu đãi đáp ứng, cơ hội lựa chọn phương án tốt nhất về giá và chất lượng có thể bị thu hẹp. Vì vậy, đại biểu đề nghị làm rõ tại Điều 8 nguyên tắc lựa chọn gói thầu dành riêng, căn cứ vào khả năng cung ứng và mức độ cạnh tranh thực tế, không hạ thấp tiêu chuẩn năng lực để áp dụng ưu đãi. Đồng thời, cần có cách tính thống nhất khi một doanh nghiệp thuộc nhiều diện ưu đãi, tránh tính trùng trên cùng một nội dung đánh giá.Về thẩm quyền cấm tham gia đấu thầu, đại biểu tán thành việc xử lý nghiêm vi phạm và phân cấp để bảo đảm tính kịp thời. Tuy nhiên, quyết định cấm có ảnh hưởng trực tiếp đến tư cách hợp lệ và cơ hội kinh doanh của doanh nghiệp. Vì vậy, cần xác định rõ tiêu chí áp dụng thời hạn, phạm vi cấm tương xứng với tính chất, mức độ vi phạm và hậu quả xảy ra. Đại biểu đề nghị làm rõ tại Điều 53 tiêu chí áp dụng mức cấm theo tính chất, mức độ hành vi; quyền được biết căn cứ xử lý, giải trình và yêu cầu xem xét lại quyết định. Đồng thời, cần giới hạn cụm từ “biện pháp xử lý khác” để không phát sinh thêm chế tài hạn chế quyền dự thầu mà thiếu căn cứ pháp luật. Quyền xử lý vi phạm phải đi cùng cơ chế ngăn ngừa quyết định tùy tiện.Liên quan đến các hành vi bị cấm tại Điều 14, đại biểu Thái Quỳnh Mai Dung cũng đề nghị, làm rõ các hành vi thông thầu, gian lận, xung đột lợi ích và sử dụng nhà thầu phụ bất hợp pháp, bảo đảm quy định đủ rõ để xử lý vi phạm nhưng không mở rộng hành vi bị cấm khi thiếu căn cứ. Đối với hành vi dàn xếp, thỏa thuận nhằm nâng khống giá gói thầu, dự toán gói thầu, cần xác định rõ chủ thể liên quan, bao gồm chủ đầu tư, bên mời thầu, đơn vị tư vấn lập dự toán và tổ chức thẩm định giá, hoặc nghiên cứu quy định thành hành vi độc lập về làm sai lệch giá gói thầu.

Chiều 23/10, thảo luận tại Tổ 15 (gồm Đoàn ĐBQH tỉnh Vĩnh Long và Lào Cai) về Dự án Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất); Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp, Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp, Luật Thuế thu nhập cá nhân, các đại biểu Quốc hội đề nghị siết chặt kỷ luật tài chính, nâng cao hiệu quả phân bổ, sử dụng ngân sách; đồng thời hoàn thiện chính sách thuế theo hướng minh bạch, khả thi, bảo đảm quyền lợi của người dân và hạn chế thất thoát nguồn lực. Thời sự Quốc hộiSiết kỷ luật ngân sách, hoàn thiện chính sách thuếNguyễn Ngân, Ảnh: Khánh Duy • 23/10/2026 19:25Chiều 23/10, thảo luận tại Tổ 15 (gồm Đoàn ĐBQH tỉnh Vĩnh Long và Lào Cai) về Dự án Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất); Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp, Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp, Luật Thuế thu nhập cá nhân, các đại biểu Quốc hội đề nghị siết chặt kỷ luật tài chính, nâng cao hiệu quả phân bổ, sử dụng ngân sách; đồng thời hoàn thiện chính sách thuế theo hướng minh bạch, khả thi, bảo đảm quyền lợi của người dân và hạn chế thất thoát nguồn lực.Siết kỷ luật ngân sách, nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lựcGóp ý về dự án Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất), Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài Chính Phan Văn Mãi (ĐBQH tỉnh Vĩnh Long) cho biết, thực tế điều hành ngân sách cho thấy nhiều địa phương chưa xác định được danh mục sử dụng vốn từ đầu năm, khiến việc phân bổ kéo dài, giảm hiệu quả chi ngân sách và phát sinh chuyển nguồn sang năm sau.Từ thực tế này, đại biểu đề nghị phân bổ ngay từ đầu năm đối với những khoản chi đã đủ điều kiện thực hiện. Đồng thời chấp nhận giữ lại một phần chưa phân bổ, nhưng thời gian kéo dài tối đa đến ngày 30/9. Sau thời điểm này, nếu vẫn không phân bổ được sẽ hủy dự toán, không cho phép chuyển nguồn nhằm giảm bội chi ngân sách theo đúng quy định.Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi (ĐBQH tỉnh Vĩnh Long) phát biểuLiên quan đến đầu tư công, đại biểu việc đơn giản hóa thủ tục là cần thiết nhằm đẩy nhanh tiến độ thực hiện, nhưng không được loại bỏ quy trình chủ trương đầu tư. Trong hồ sơ quyết định đầu tư vẫn bắt buộc phải thể hiện đầy đủ, nghiêm túc các vấn đề cơ bản của khâu chuẩn bị đầu tư. Cách làm này vừa bảo đảm thời gian chuẩn bị đầu tư ngắn nhất, vừa duy trì chất lượng cao nhất, giúp việc đầu tư công diễn ra trọng tâm, trọng điểm, kịp thời và hiệu quả.Đồng quan điểm với đại biểu Phan Văn Mãi, ĐBQH Nguyễn Thành Trung (Lào Cai) cho rằng cần quy định rõ tiêu chí, thời hạn phân bổ, tránh tình trạng ngân sách đã được bố trí nhưng chậm đưa vào thực tiễn hoặc không còn nhu cầu sử dụng. Việc giới hạn thời gian phân bổ đến ngày 30/9, sau đó hủy dự toán nếu chưa phân bổ sẽ góp phần nâng cao trách nhiệm của các cơ quan, đơn vị trong quản lý và sử dụng ngân sách. Trường hợp đặc biệt cần được quy định chặt chẽ, báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét.ĐBQH Nguyễn Thành Trung (Lào Cai) phát biểuĐại biểu cũng lưu ý về tình trạng chi chuyển nguồn lớn. Tổng chi chuyển nguồn từ năm 2025 sang năm 2026 là 40,8% tổng chi cân đối NSNN và chiếm tới 68,9% tổng số thực chi NSNN năm 2025. Vì vậy, cần siết chặt điều kiện chuyển nguồn, hạn chế tình trạng kéo dài thời gian sử dụng ngân sách, đồng thời làm rõ thẩm quyền quyết định bổ sung có mục tiêu từ ngân sách cấp trên cho ngân sách địa phương.Đối với việc phân cấp ngân sách, ĐBQH Thạch Phước Bình (Vĩnh Long) đề nghị làm rõ trách nhiệm giữa HĐND và UBND, bảo đảm phân định rành mạch giữa thẩm quyền quyết định và tổ chức thực hiện. Theo đó, HĐND quyết định khung tài khóa, tổng mức, danh mục và các giới hạn quan trọng; UBND được chủ động phân bổ, điều hành và quyết định trong phạm vi HĐND đã quyết định, đồng thời phải chịu trách nhiệm giải trình. Ngoài ra, việc phân cấp cho cấp xã phải gắn với năng lực thực thi và khả năng cân đối ngân sách.ĐBQH Thạch Phước Bình (Vĩnh Long) phát biểuLiên quan đến việc sử dụng dự phòng ngân sách và điều chỉnh dự toán, đại biểu cơ bản đồng tình với hướng tăng tính chủ động cho Chính phủ và UBND trong điều hành ngân sách. Tuy nhiên, dự thảo đang mở rộng khá mạnh thẩm quyền của cơ quan hành pháp nên cần bổ sung các giới hạn để bảo đảm kỷ luật tài khóa và vai trò giám sát của cơ quan dân cử.Hoàn thiện chính sách thuế, bảo đảm công bằng và khả thiGóp ý về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp, Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp, Luật Thuế thu nhập cá nhân, đại biểu Phan Văn Mãi đề nghị làm rõ điều kiện miễn thuế đối với các cơ sở giáo dục hoạt động không vì lợi nhuận, bảo đảm nguồn lợi nhuận được sử dụng để tái đầu tư cho giáo dục, đúng với mục tiêu của chính sách ưu đãi.Toàn cảnh thảo luận tại Tổ 15 gồm Đoàn ĐBQH các tỉnh Lào Cai và Vĩnh LongĐối với chính sách miễn, giảm thuế cho đơn vị cung cấp suất ăn tại trường học, bệnh viện, đại biểu cho rằng cần đánh giá kỹ tính khả thi, chi phí tổ chức thực hiện và khả năng chuyển lợi ích đến đúng đối tượng thụ hưởng. Qua khảo sát thực tế, việc triển khai chính sách này gặp nhiều khó khăn, tốn kém chi phí quản lý nhưng hiệu quả mang lại có thể không cao.Về thuế đối với đất không đưa vào sử dụng, đại biểu đề nghị xây dựng tiêu chí rõ ràng để xác định trường hợp đất bị bỏ hoang, đất không sử dụng; đồng thời có mức thuế đủ sức khuyến khích chủ sử dụng đưa đất vào khai thác.ĐBQH Nguyễn Thị Kim Thoa (Vĩnh Long) phát biểuCùng đề cập đến chính sách thuế đối với suất ăn, ĐBQH Nguyễn Thị Kim Thoa (Vĩnh Long) cho rằng việc xem xét miễn, giảm thuế cần gắn với chất lượng thực tế của dịch vụ, từ giá bán, khẩu phần, chất lượng dinh dưỡng đến an toàn thực phẩm. Trường hợp ưu đãi thuế không bảo đảm lợi ích đến đúng người thụ hưởng, có thể nghiên cứu phương án hỗ trợ trực tiếp cho học sinh, người bệnh, qua đó tăng tính minh bạch và hiệu quả của chính sách.Đại biểu cũng đề xuất xem xét cho phép tính giảm trừ đối với chi phí thực tế mà người nộp thuế chi trả để điều trị bệnh hiểm nghèo cho cha mẹ, kể cả khi cha mẹ không đáp ứng điều kiện được xác định là người phụ thuộc. Theo đại biểu, đây là vấn đề liên quan trực tiếp đến trách nhiệm chăm sóc gia đình và khả năng tài chính của người lao động. Tuy nhiên, chính sách cần quy định rõ chứng từ chứng minh chi phí, điều kiện áp dụng và cơ chế kiểm soát để tránh lợi dụng hoặc tính trùng khoản giảm trừ.Đối với thuế sử dụng đất phi nông nghiệp, đại biểu lưu ý cần làm rõ phạm vi áp dụng mức thuế 0,2% đối với đất không sử dụng, bảo đảm thống nhất với quy định hiện hành về mức thuế 0,15%. Đặc biệt, cần phân biệt trường hợp cố tình không sử dụng đất với trường hợp chưa thể sử dụng do vướng thủ tục, quy hoạch hoặc nguyên nhân khách quan.ĐBQH Phạm Thị Phương (Lào Cai) phát biểuĐBQH Phạm Thị Phương (Lào Cai) đề nghị quan tâm chính sách miễn thuế sử dụng đất phi nông nghiệp đối với đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống tại vùng dân tộc thiểu số và miền núi. Theo đại biểu, cần quy định rõ về hồ sơ, trình tự xác định đối tượng được miễn thuế; đồng thời nghiên cứu cơ chế phối hợp, kết nối và khai thác liên thông dữ liệu dân cư, dữ liệu đất đai để phục vụ việc rà soát, xác định đối tượng đủ điều kiện miễn thuế. Trường hợp thông tin đã có đầy đủ trong cơ sở dữ liệu của cơ quan nhà nước thì cần hạn chế yêu cầu người dân kê khai, cung cấp lại giấy tờ, góp phần giảm thủ tục hành chính và bảo đảm quyền lợi của đồng bào dân tộc thiểu số

Ngày 23/10, thảo luận tại Tổ 1 liên quan đến các dự án luật về ngân sách nhà nước, đấu thầu và thuế, các ĐBQH thành phố Hà Nội nhấn mạnh, yêu cầu hoàn thiện chính sách theo hướng minh bạch, khả thi, gắn trách nhiệm với hiệu quả sử dụng nguồn lực. Trong đó, cần xử lý dứt điểm các dự án đầu tư công kém hiệu quả, bảo đảm nguồn lực phát triển Thủ đô, tăng cường giám sát, kiểm soát hoạt động đấu thầu và thiết kế chính sách ưu đãi thuế đúng đối tượng, tránh thất thu ngân sách. Thời sự Quốc hộiXử lý dứt điểm các dự án đầu tư công kém hiệu quả, bảo đảm nguồn lực phát triểnPhi Long • 23/10/2026 19:22Ngày 23/10, thảo luận tại Tổ 1 liên quan đến các dự án luật về ngân sách nhà nước, đấu thầu và thuế, các ĐBQH thành phố Hà Nội nhấn mạnh, yêu cầu hoàn thiện chính sách theo hướng minh bạch, khả thi, gắn trách nhiệm với hiệu quả sử dụng nguồn lực. Trong đó, cần xử lý dứt điểm các dự án đầu tư công kém hiệu quả, bảo đảm nguồn lực phát triển Thủ đô, tăng cường giám sát, kiểm soát hoạt động đấu thầu và thiết kế chính sách ưu đãi thuế đúng đối tượng, tránh thất thu ngân sách.Bảo đảm nguồn lực cho các nhiệm vụ phát triển Thủ đôThảo luận về Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất), ĐBQH Nguyễn Hoàng Trường đánh giá quy định tại khoản 9 Điều 9 là bước tiến quan trọng khi mở rộng đánh giá hiệu quả đầu tư từ khâu lập, thẩm định dự án sang cả quá trình thực hiện, vận hành và khai thác sau đầu tư. Tuy nhiên, quy định hiện hành mới dừng ở nguyên tắc định tính, chưa có tiêu chí định lượng và ngưỡng bắt buộc đánh giá lại đối với dự án chậm tiến độ, tăng tổng mức đầu tư.Đại biểu cho rằng, nhiều dự án kéo dài 7–10 năm, chi phí tăng cao nhưng công năng đã lỗi thời. Dự thảo cũng chưa xác định rõ thẩm quyền, trách nhiệm quyết định dừng hoặc chấm dứt dự án khi kết quả đánh giá cho thấy không còn hiệu quả kinh tế - xã hội. Vì vậy, đại biểu đề nghị bắt buộc đánh giá lại đối với dự án chậm tiến độ quá 24 tháng, tổng mức đầu tư tăng từ 30% trở lên do nguyên nhân chủ quan hoặc giải ngân hai năm liên tiếp không đạt 50% dự toán. Nếu dự án không còn hiệu quả hoặc không đạt mục tiêu, cần quyết định dừng, cắt giảm hoặc chấm dứt dự án, điều chuyển vốn và xem xét trách nhiệm các tổ chức, cá nhân liên quan. Đồng thời, việc gia hạn thời gian bố trí vốn chỉ nên được xem xét sau khi có báo cáo đánh giá lại khẳng định dự án vẫn đáp ứng yêu cầu phát triển và xác định rõ nguồn vốn bảo đảm hoàn thành.ĐBQH Nguyễn Hoàng Trường (TP Hà Nội) phát biểu thảo luận tại Tổ 1. Ảnh: Văn TuyếnĐối với cơ chế phân chia nguồn thu tại Điều 36 dự thảo Luật, đại biểu đề nghị bảo đảm tính tương thích với cơ chế tài chính - ngân sách đặc thù của Hà Nội theo Luật Thủ đô năm 2026. Theo đại biểu, quy định về tỷ lệ phân chia tiền sử dụng đất, tiền thuê đất và thuế giá trị gia tăng, cùng khả năng điều chỉnh giảm tỷ lệ điều tiết một số khoản thu từ năm 2027, có thể tạo áp lực lớn đối với nguồn lực đầu tư phát triển của Hà Nội giai đoạn 2026–2030, nhất là khi Thủ đô triển khai các dự án hạ tầng chiến lược, trong đó có 5 dự án đường sắt đô thị theo quy hoạch.Đại biểu cũng đề nghị bổ sung nguyên tắc điều chỉnh tỷ lệ phân chia nguồn thu không làm suy giảm các cơ chế tài chính - ngân sách đặc thù đã được quy định tại Luật Thủ đô và các luật chuyên ngành; bảo đảm nguồn lực đầu tư hạ tầng giao thông trọng điểm, đường sắt đô thị. Đồng thời, cần khẳng định trường hợp có khác biệt giữa Luật Ngân sách nhà nước và Luật Thủ đô về tỷ lệ phân chia nguồn thu, cơ chế tài chính - ngân sách thì áp dụng quy định của Luật Thủ đô.Tăng cường hậu kiểm, nâng cao năng lực thực thi ở cơ sởGóp ý dự án Luật Đấu thầu (sửa đổi), ĐBQH Nguyễn Hoàng Trường đồng tình với chủ trương phân cấp theo nguyên tắc “địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm”. Tuy nhiên, từ thực tiễn vận hành chính quyền địa phương hai cấp tại Hà Nội, đại biểu cho rằng năng lực nghiệp vụ đấu thầu của cán bộ cấp xã, phường chưa đồng đều, trong khi áp lực trách nhiệm pháp lý lớn.Do đó, đại biểu đề nghị bổ sung quy định cho phép chủ đầu tư cấp xã, phường tham vấn cơ quan chuyên môn cấp trên khi phát sinh tình huống kỹ thuật hoặc pháp lý phức tạp; cơ quan được tham vấn phải trả lời bằng văn bản trong 5 ngày làm việc.Quang cảnh thảo luận tại Tổ 1. Ảnh: Văn TuyếnĐối với hoạt động giám sát, đại biểu đề nghị thiết lập cơ chế công khai dữ liệu trực tuyến trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia, cung cấp dữ liệu toàn trình về tiến độ, hợp đồng và kết quả thanh quyết toán, phục vụ hoạt động giám sát của Quốc hội, Thường trực HĐND và các Ban của HĐND các cấp.Về khoản 2 Điều 41 dự thảo Luật Đấu thầu (sửa đổi), ĐBQH Nguyễn Hoàng Trường cho rằng quy định cho phép chủ đầu tư tự quyết định điều chỉnh hợp đồng vượt giá gói thầu nếu không vượt tổng mức đầu tư, nhưng không có ngưỡng khống chế cụ thể, có thể làm sai lệch cơ cấu tài chính dự án và giảm hiệu quả kiểm soát chi phí.Để khắc phục, đại biểu đề nghị quy định việc chủ đầu tư tự quyết điều chỉnh hợp đồng vượt giá gói thầu chỉ được thực hiện trong phạm vi không quá 10% giá gói thầu đã phê duyệt. Trường hợp mức điều chỉnh vượt 10% hoặc làm thay đổi cơ cấu dự toán dự án, chủ đầu tư phải báo cáo người có thẩm quyền phê duyệt trước khi thực hiện.Các kiến nghị nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, sử dụng ngân sách nhà nước, bảo đảm nguồn lực cho phát triển Thủ đô, đồng thời tăng cường trách nhiệm giải trình, giám sát và kiểm soát quá trình thực hiện các dự án đầu tư công, đấu thầu.Ưu đãi thuế phải đúng đối tượng, bảo đảm hiệu quả và minh bạchQuan tâm tới dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp, Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp và Luật Thuế thu nhập cá nhân, ĐBQH Tô Huy Vũ tán thành miễn thuế cho cơ sở giáo dục công lập, miễn thuế đất ở cho đồng bào dân tộc thiểu số và chỉnh lý quy định phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Theo đại biểu, năm 2025, khối giáo dục công lập vẫn nộp khoảng 1.120 tỷ đồng thuế thu nhập doanh nghiệp, trong đó khoảng 735 tỷ đồng tính theo tỷ lệ trên doanh thu, phương pháp không tách được hoạt động giáo dục với hoạt động phụ trợ. Vì vậy, miễn thuế cho cơ sở giáo dục công lập là giải pháp hợp lý.Tuy nhiên, dự thảo còn vấn đề xuyên suốt là chính sách ưu đãi chủ yếu xác định theo danh nghĩa chủ thể, chưa gắn chặt với hoạt động và người thụ hưởng cuối cùng. Những nội dung quan trọng như đối tượng, phạm vi miễn thuế và cơ chế thu hồi lại được giao cho Chính phủ quy định. Đáng chú ý, chính sách miễn thuế suất ăn và áp dụng thuế suất 0,2% đối với đất bỏ hoang không có trong dự thảo lấy ý kiến rộng rãi.ĐBQH Tô Huy Vũ (TP Hà Nội) phát biểu thảo luận tại Tổ 1. Ảnh: Văn TuyếnTừ đó, đại biểu nêu năm vấn đề cần tiếp tục hoàn thiện. Thứ nhất, đại biểu cho rằng luật phải tự quy định phạm vi miễn thuế, không thể chỉ ghi “được miễn thuế theo quy định của Chính phủ”. Khoản 4 Điều 70 Hiến pháp và Kết luận số 280 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội đều đặt ra yêu cầu về thẩm quyền của Quốc hội trong quy định chính sách thuế, trong đó đối tượng, điều kiện và phạm vi miễn thuế phải được quy định trong Luật. Do đó, đại biểu đề nghị xác định rõ ba nguyên tắc: Chỉ miễn thu nhập từ hoạt động giáo dục, đào tạo và dịch vụ gắn trực tiếp với người học; không miễn thu nhập từ đầu tư tài chính, cho thuê tài sản và kinh doanh thương mại độc lập, các khoản này phải được hạch toán riêng; quy định cơ chế thu hồi ưu đãi khi vi phạm điều kiện, giới hạn thời gian truy thu và loại trừ trường hợp giải thể do bất khả kháng hoặc do quy hoạch.Thứ hai, miễn thuế cho cơ sở giáo dục tư thục không vì lợi nhuận phải trúng đối tượng. Theo ĐBQH Tô Huy Vũ, pháp luật hiện hành đã có chính sách miễn, giảm thuế đối với hoạt động xã hội hóa giáo dục. Năm 2025, số thuế được miễn, giảm cho khu vực giáo dục ngoài công lập khoảng 766 tỷ đồng, trong khi hồ sơ chưa chỉ ra rõ những vướng mắc thực tiễn cần giải quyết bằng chính sách mới. Mức giảm thu ngân sách 2.200 tỷ đồng được tính trên giả định toàn bộ cơ sở giáo dục ngoài công lập đều hoạt động không vì lợi nhuận. Đây mới là mức trần, trong khi chưa xác định được bao nhiêu cơ sở thực sự đủ điều kiện. Đại biểu cảnh báo nguy cơ lợi nhuận được chuyển hóa thành lương, thưởng cao, tiền thuê mặt bằng hoặc các khoản mua sắm từ bên liên kết.Vì vậy, Luật cần quy định các điều kiện tối thiểu gồm: không chia lợi tức dưới mọi hình thức; tài sản tích lũy là tài sản không chia; kiểm toán độc lập, công khai báo cáo tài chính hằng năm và kiểm soát giao dịch liên kết. Đồng thời, cần bổ sung đối tượng cơ sở giáo dục tư thục không vì lợi nhuận quy mô nhỏ nộp thuế theo tỷ lệ trên doanh thu, tránh bỏ sót nhóm này trong khoản 5b.Thứ ba, miễn thuế đất giáo dục phải nhìn rõ ai thực sự hưởng lợi. Đại biểu nhận định, quy định hiện nay có thể dẫn đến cách hiểu thiếu thống nhất về diện tích đất được miễn thuế. Trong khi dự thảo Luật có những trường hợp loại trừ, dự thảo Nghị định lại tiếp tục loại trừ diện tích sử dụng vào mục đích kinh doanh, thương mại, dịch vụ. Nếu không có định nghĩa thống nhất, chính sách có thể bị hiểu rộng hoặc tự triệt tiêu tác dụng.Thứ tư, về miễn thuế suất ăn, đại biểu đồng tình với Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính là chưa đưa chính sách miễn thuế suất ăn vào Luật lần này. Theo đại biểu, hỗ trợ trực tiếp bữa ăn bán trú gắn với chính sách miễn học phí, kết hợp tiêu chuẩn lựa chọn nhà cung cấp và hậu kiểm an toàn thực phẩm, sẽ hiệu quả hơn. Trường hợp vẫn giữ chính sách, cần giới hạn đối tượng ở suất ăn bán trú, nội trú cho học sinh và người bệnh nội trú, gắn với giá cam kết, thời hạn áp dụng và cơ chế thu hồi khi vi phạm.Thứ năm, đối với thuế suất 0,2% với đất bỏ hoang, mặc dù đúng mục tiêu nhưng chưa đủ điều kiện thi hành. Luật Đất đai năm 2024 chưa có khái niệm và tiêu chí xác định đất bỏ hoang, trong khi định nghĩa mới nằm trong dự thảo Luật Đất đai sửa đổi. Nếu hai luật không có hiệu lực đồng thời, có thể phát sinh tình trạng có thuế suất nhưng chưa xác định được đối tượng chịu thuế.Ngoài năm nội dung trên, ĐBQH Tô Huy Vũ đề nghị Chính phủ đánh giá tác động và nghiên cứu cơ chế chuyển tiếp đối với chu kỳ giá tính thuế đất giai đoạn 2027 - 2031, trong bối cảnh bảng giá đất mới có thể tăng mạnh. Đồng thời, cần hoàn thiện đồng bộ các dự thảo Nghị định, Thông tư hướng dẫn; rà soát những điểm chưa thống nhất trong hồ sơ và quy định rõ việc áp dụng chính sách từ kỳ tính thuế năm 2027.Đối với lĩnh vực tài chính, ngân hàng, đại biểu lưu ý cần cân nhắc tác động của việc miễn thuế lãi tiền gửi đối với động lực tái đầu tư của cơ sở giáo dục; loại trừ bất động sản do tổ chức tín dụng, VAMC nắm giữ trong thời gian xử lý tài sản bảo đảm khỏi diện chịu thuế đất bỏ hoang; đồng thời đánh giá tác động đến các dự án đang thế chấp, tránh làm gia tăng nợ xấu. Chính phủ cũng cần sớm có cơ chế cấp bù qua ngân sách đối với khoản hỗ trợ lãi suất...