Sáng 23/10, góp ý dự thảo Luật Văn bản quy phạm pháp luật tại Tổ 1, các ĐBQH TP Hà Nội đề nghị rà soát, hoàn thiện quy định về thí điểm chính sách, chương trình lập pháp, tham vấn chính sách và thẩm quyền ban hành văn bản. Qua đó, bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật, phân định rõ trách nhiệm của các cơ quan và nâng cao hiệu quả tổ chức thi hành. Thời sự Quốc hộiHoàn thiện quy định, nâng cao tính thống nhất và khả thi của pháp luậtPhi Long • 23/10/2026 12:45Sáng 23/10, góp ý dự thảo Luật Văn bản quy phạm pháp luật tại Tổ 1, các ĐBQH TP Hà Nội đề nghị rà soát, hoàn thiện quy định về thí điểm chính sách, chương trình lập pháp, tham vấn chính sách và thẩm quyền ban hành văn bản. Qua đó, bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật, phân định rõ trách nhiệm của các cơ quan và nâng cao hiệu quả tổ chức thi hành.Bổ sung lĩnh vực dân tộc vào phạm vi không được thí điểm chính sáchPhát biểu thảo luận, ĐBQH Lê Nhật Thành nhất trí với sự cần thiết ban hành Luật Văn bản quy phạm pháp luật, đồng thời đánh giá hồ sơ dự án Luật được chuẩn bị công phu, nghiêm túc, bảo đảm điều kiện trình Quốc hội xem xét.Góp ý về quy định thí điểm chính sách tại Điều 20 của dự thảo, đại biểu cho biết, khoản 5 Điều 70 Hiến pháp năm 2013 quy định Quốc hội quyết định chính sách dân tộc, chính sách tôn giáo của Nhà nước; khoản 6 Điều 11 dự thảo Luật cũng quy định Quốc hội ban hành luật để quy định các chính sách này. Tuy nhiên, điểm b khoản 1 Điều 20 chưa đưa lĩnh vực dân tộc vào danh mục các lĩnh vực chính quyền địa phương không được ban hành văn bản quy phạm pháp luật thí điểm chính sách.ĐBQH Lê Nhật Thành (Hà Nội) phát biểu thảo luận tại Tổ 1. Ảnh: Văn TuyếnĐại biểu đề nghị bổ sung lĩnh vực dân tộc vào quy định này, cùng với các lĩnh vực quốc phòng, an ninh, đối ngoại quốc gia, tôn giáo và những lĩnh vực khác liên quan trực tiếp đến chủ quyền quốc gia theo quy định của pháp luật, bảo đảm phù hợp với Hiến pháp.Đối với nguyên tắc thí điểm chính sách tại điểm d khoản 2 Điều 20, đại biểu đề nghị bổ sung cụm từ “của dân tộc” sau cụm từ “thuần phong, mỹ tục”, bảo đảm thống nhất với các quy định pháp luật khác.Về nguyên tắc xây dựng, ban hành và tổ chức thi hành văn bản quy phạm pháp luật tại Điều 5, đại biểu cho rằng khoản 5 quy định yêu cầu công bằng, kịp thời, hiệu quả đối với cả ba khâu, trong khi nội dung này đã được đề cập tại khoản 9 về nguyên tắc tổ chức thi hành văn bản quy phạm pháp luật. Do đó, đại biểu đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo rà soát, chỉnh lý để tránh trùng lặp, bảo đảm tính thống nhất của dự thảo Luật.Đối với Điều 23 về thông qua Chương trình lập pháp hằng năm, đại biểu nhận thấy khoản 3 chưa có tiêu chí xác định thế nào là “luật có nội dung quan trọng cần được xem xét, thông qua tại nhiều kỳ họp”. Việc thiếu tiêu chí cụ thể có thể gây khó khăn trong áp dụng thực tiễn. Vì vậy, đại biểu đề nghị bổ sung các tiêu chí liên quan, tạo cơ sở triển khai thống nhất sau khi Luật có hiệu lực.Rà soát hồ sơ chính sách, phân định rõ trách nhiệm các cơ quanVề lấy ý kiến hồ sơ chính sách và tham vấn chính sách tại Điều 27, ĐBQH Lê Nhật Thành cho rằng khoản 5 đã liệt kê lại ba loại tài liệu được quy định tại khoản 3 về hồ sơ chính sách để lấy ý kiến, tham vấn.Đại biểu đề nghị sửa khoản 5 theo hướng dẫn chiếu đến “hồ sơ chính sách quy định tại khoản 3 Điều này”, tránh trùng lặp. Đồng thời, quy định rõ cơ quan lập đề xuất chính sách không do Chính phủ trình có trách nhiệm xin ý kiến Chính phủ; Chính phủ trả lời bằng văn bản trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày nhận được hồ sơ.Các đại biểu tham gia thảo luận tại Tổ 1. Ảnh: Văn TuyếnLiên quan đến trách nhiệm phòng ngừa, khắc phục sơ hở, bất cập trong chính sách có thể bị lợi dụng để tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, đại biểu cho rằng việc giao Thanh tra Chính phủ thực hiện nhiệm vụ này phù hợp với chức năng, nhiệm vụ được quy định tại Luật Thanh tra và Luật Phòng, chống tham nhũng.Vì vậy, đại biểu đề nghị bỏ nội dung giao Bộ Công an có ý kiến về vấn đề này tại điểm d khoản 1 Điều 27, tránh trùng lặp nhiệm vụ, bảo đảm tinh thần Nghị quyết số 18-NQ/TW về nguyên tắc “một việc chỉ giao cho một cơ quan chủ trì thực hiện và chịu trách nhiệm chính”. Tương tự, cần rà soát, bỏ nội dung trùng lặp tại điểm c khoản 5 Điều 30 với trách nhiệm của Thanh tra Chính phủ quy định tại điểm g khoản này.Về hiệu lực thi hành tại Điều 68, ĐBQH Lê Nhật Thành chỉ ra sự chưa thống nhất giữa khoản 7 và khoản 8. Trong khi khoản 7 quy định việc sửa đổi, bổ sung, bãi bỏ hoặc thay thế các văn bản tại khoản 6 phải được thực hiện bằng văn bản quy phạm pháp luật, khoản 8 lại cho phép một số chủ thể ban hành văn bản hành chính để sửa đổi, thay thế hoặc bãi bỏ nghị quyết liên tịch.Theo đại biểu, quy định này có thể dẫn đến trùng lặp về thẩm quyền. Do đó, đại biểu đề nghị bổ sung cụm từ “trừ trường hợp quy định tại khoản 8 Điều này” vào khoản 7 Điều 68, qua đó làm rõ mối quan hệ giữa hai quy định, bảo đảm thống nhất trong quá trình áp dụng.Bảo đảm tính thống nhất và khả thiGóp ý dự thảo Luật Văn bản quy phạm pháp luật, ĐBQH Nguyễn Thị Thu Dung (Hà Nội) cho rằng, đối với nội dung về hệ thống và thứ bậc hiệu lực văn bản tại Điều 4, việc tinh gọn hình thức văn bản là cần thiết, giúp người dân và cơ quan quản lý thuận lợi hơn trong tra cứu. Tuy nhiên, cần giải quyết rõ mối quan hệ giữa các loại văn bản cùng bậc và hiệu lực chuyển tiếp của văn bản cũ. Đại biểu đề nghị làm rõ cơ chế áp dụng trong trường hợp các văn bản cùng thứ bậc có nội dung khác nhau; đồng thời, bổ sung phụ lục hoặc quy định chuyển tiếp về việc tiếp tục áp dụng văn bản cũ, tránh làm gián đoạn công tác quản lý.ĐBQH Nguyễn Thị Thu Dung (Hà Nội) phát biểu thảo luận tại Tổ 1. Ảnh: Văn TuyếnVề bảo đảm những nội dung hạn chế quyền phải do luật quy định tại Điều 5 và Điều 11, đại biểu nhận định, dự thảo nhấn mạnh việc phân biệt quy phạm pháp luật công và tư. Đặc biệt trong các lĩnh vực y tế, giáo dục, những quy định về điều kiện hành nghề, cấp phép, đình chỉ và xử phạt có tác động trực tiếp đến quyền, nghĩa vụ cơ bản của công dân và tổ chức. Từ đó, đại biểu đề nghị ghi nhận rõ ở cấp luật nguyên tắc: việc hạn chế quyền, nghĩa vụ mới và quy định chế tài chủ yếu phải do luật quy định; không giao văn bản dưới luật tự xác lập các điều kiện hạn chế quyền vượt quá phạm vi ủy quyền.Về tham vấn đối tượng chịu tác động tại Điều 6 và Điều 27, ĐBQH Nguyễn Thị Thu Dung cho rằng, quy trình góp ý chỉ thực sự hiệu quả khi có sự tham gia thực chất của người thi hành và người hưởng chính sách.Đại biểu đề nghị bắt buộc xác định các nhóm chịu tác động trực tiếp của chính sách. Chẳng hạn, đối với các dự án luật trong lĩnh vực y tế, giáo dục, nhóm chịu ảnh hưởng bao gồm nhân viên y tế, người bệnh, giáo viên, học sinh, cơ sở công lập và ngoài công lập. Cùng với đó, cần công bố ma trận tiếp thu, không tiếp thu ý kiến kèm theo lý do cụ thể. Đối với những chính sách có ảnh hưởng rộng, việc tham vấn trực tiếp tại cơ sở cần được thực hiện, thay vì chỉ đăng tải dự thảo để lấy ý kiến.Về giao quy định chi tiết và thủ tục hành chính tại Điều 8, đại biểu đánh giá, quy định tại khoản 4 về việc có điều khoản hoặc phụ lục nhận diện thủ tục hành chính là một bước tiến. Tuy nhiên, chỉ nêu tên thủ tục chưa phản ánh đầy đủ gánh nặng tuân thủ mà người dân, tổ chức phải thực hiện, như đối với hồ sơ cấp phép khám, chữa bệnh, mở ngành đào tạo hoặc công nhận văn bằng. Do đó, đại biểu đề nghị bổ sung quy định về dữ liệu có thể sử dụng lại, đồng thời cấm yêu cầu nộp lại những thông tin mà cơ quan nhà nước đã có trên hệ thống chia sẻ hợp pháp.Kiểm soát cơ chế đặc biệt, bảo đảm tính thống nhất khi áp dụng pháp luậtVề cơ chế pháp lệnh, nghị định điều chỉnh quy định của luật trong trường hợp khẩn cấp, ĐBQH Nguyễn Thị Thu Dung cho rằng, dự thảo cho phép áp dụng cơ chế đặc biệt khi Quốc hội không thể họp, với thời hạn tối đa một năm nhưng có ngoại lệ kéo dài. Vấn đề cốt lõi là phải bảo đảm nguyên tắc Quốc hội có thẩm quyền lập pháp, đồng thời giới hạn quyền lực hành pháp trong những hoàn cảnh ngoại lệ.Đại biểu đề nghị quy định rõ tiêu chí xác định tình huống “khẩn cấp, cấp bách”; xác định danh mục những nội dung không được điều chỉnh, trong đó có quyền cơ bản, thuế và các vấn đề cốt lõi thuộc thẩm quyền của Quốc hội. Đồng thời, cần bắt buộc thực hiện việc báo cáo, thẩm tra và biểu quyết phê chuẩn tại kỳ họp gần nhất, kèm theo cơ chế tự hết hiệu lực với giới hạn rõ ràng.Về áp dụng quy định chuyên ngành và quy định chung tại Điều 56, đại biểu nhận định, việc ưu tiên quy định chuyên ngành là hướng phù hợp. Tuy nhiên, cần thiết kế các tiêu chí cụ thể nhằm tránh tranh chấp trong áp dụng giữa luật chuyên ngành và luật chung về đầu tư, ngân sách, đấu thầu.Về đánh giá hiệu quả sau ban hành tại Điều 65, ĐBQH Nguyễn Thị Thu Dung cho rằng, dự thảo đã xác định mục tiêu, tác động và tính khả thi, nhưng chưa quy định cụ thể chu kỳ đánh giá cũng như cách thức sử dụng kết quả đánh giá. Đây là điểm nghẽn trong quá trình thực thi được cơ quan thẩm tra nhấn mạnh. Đại biểu đề nghị thực hiện đánh giá bắt buộc sau một thời gian thi hành phù hợp với tính chất của văn bản và khi phát sinh nhiều phản ánh. Các chỉ số cần được công khai, gồm thời gian xử lý hồ sơ, chi phí tuân thủ, số vụ khiếu kiện và tình trạng áp dụng không thống nhất. Đồng thời, cần xác định thời hạn sửa đổi khi phát hiện bất cập.Quang cảnh thảo luận tại Tổ 1. Ảnh: Văn TuyếnVề nguồn lực và tính độc lập trong xây dựng pháp luật tại Điều 67, đại biểu cho rằng, việc xã hội hóa nguồn lực hỗ trợ nghiên cứu chính sách có những mặt tích cực, nhưng cũng tiềm ẩn nguy cơ để các nhóm có lợi ích trực tiếp tác động không phù hợp đến quá trình xây dựng pháp luật.Do đó, đại biểu đề nghị quy định rõ việc công khai nguồn tài trợ, điều kiện tiếp nhận, xử lý xung đột lợi ích và cơ chế từ chối hỗ trợ gắn với yêu cầu tác động vào nội dung dự thảo. Cùng với đó, cần phát triển đội ngũ chuyên trách tại địa phương và các ngành chuyên môn, góp phần nâng cao chất lượng và bảo đảm tính độc lập trong xây dựng pháp luật.

Góp ý dự án Luật Trưng mua, trưng dụng tài sản (sửa đổi), ĐBQH Phạm Thúy Chinh (TP. Hải Phòng) "mong Luật bảo đảm 4 điều: quyết nhanh ở hiện trường; ghi nhận đầy đủ ngay từ lúc bàn giao; trả tiền đúng hạn và đúng địa chỉ; giải trình đầy đủ khi tình huống đã qua". Thời sự Quốc hộiTrưng dụng tài sản phải quyết nhanh, trả tiền đúng hạnTin: Hà Lan; Ảnh: Lâm Hiển • 23/10/2026 12:38Góp ý dự án Luật Trưng mua, trưng dụng tài sản (sửa đổi), ĐBQH Phạm Thúy Chinh (TP. Hải Phòng) "mong Luật bảo đảm 4 điều: quyết nhanh ở hiện trường; ghi nhận đầy đủ ngay từ lúc bàn giao; trả tiền đúng hạn và đúng địa chỉ; giải trình đầy đủ khi tình huống đã qua".Tại phiên thảo luận tổ sáng 23/10, ĐBQH Phạm Thúy Chinh (TP. Hải Phòng) tán thành sự cần thiết sửa đổi toàn diện Luật Trưng mua, trưng dụng tài sản.Theo đại biểu, trong 18 năm thi hành, Luật chủ yếu được áp dụng trong đại dịch Covid-19. Theo Tờ trình của Chính phủ, 8 địa phương đã ban hành 124 quyết định trưng dụng 140 tài sản, gồm trường học, khách sạn, xe cứu thương... nhưng chưa có trường hợp trưng mua nào."Tôi đề nghị dự thảo Luật cần được tiếp tục hoàn thiện bằng chính kinh nghiệm đó", đại biểu nhấn mạnh.ĐBQH Phạm Thúy Chinh (TP. Hải Phòng) phát biểuĐBQH Phạm Thúy Chinh đánh giá dự thảo đã bám sát chủ trương phân quyền và bảo vệ quyền sở hữu tài sản. Tuy nhiên, đại biểu lưu ý việc trưng mua, trưng dụng trực tiếp liên quan đến quyền sở hữu tài sản được Hiến pháp bảo hộ, nên những quy định hạn chế quyền này cần được xác định cụ thể, chặt chẽ và minh bạch ngay trong Luật, thay vì giao quá nhiều nội dung cho Chính phủ quy định chi tiết.Từ thực tiễn trên, đại biểu đề nghị hoàn thiện cơ chế bảo vệ quyền lợi của người có tài sản, đồng thời bảo đảm chính quyền có thể quyết định nhanh chóng, kịp thời huy động nguồn lực trong những tình huống khẩn cấp.Không có biên bản bàn giao, lấy gì xác định tài sản hư hỏng?Một trong những vấn đề ĐBQH Phạm Thúy Chinh đặc biệt lưu ý là dự thảo Luật đã lược bỏ các quy định riêng về bàn giao tài sản trưng mua, trưng dụng.Theo đại biểu, Luật Trưng mua, trưng dụng tài sản năm 2008 yêu cầu lập biên bản ghi rõ hiện trạng từng tài sản tại thời điểm bàn giao. Tuy nhiên, dự thảo lần này chỉ còn quy định về biên bản khi hoàn trả tài sản, trong khi việc tính hao mòn, bồi thường vẫn căn cứ vào thời điểm bàn giao.Như vậy, cơ quan có thẩm quyền lấy thời điểm bàn giao làm căn cứ tính bồi thường nhưng lại không bắt buộc ghi nhận hiện trạng tài sản tại chính thời điểm đó."Không có biên bản đầu vào thì biên bản hoàn trả không có gì để so", đại biểu nêu vấn đề.ĐBQH Phạm Thúy Chinh dẫn trường hợp khách sạn, nhà ở được trưng dụng làm cơ sở cách ly trong dịch bệnh. Nếu không có hồ sơ ghi nhận hiện trạng ban đầu, việc xác định tài sản hư hỏng, xuống cấp do quá trình sử dụng hay đã tồn tại trước đó rất dễ phát sinh tranh chấp.Vì vậy, đại biểu đề nghị khôi phục quy định bắt buộc lập biên bản bàn giao, ghi nhận hiện trạng từng tài sản, kèm hình ảnh hoặc video. Trường hợp chủ tài sản vắng mặt, cần có đại diện UBND cấp xã hoặc trưởng thôn chứng kiến. Người có tài sản cũng phải được tham gia kiểm kê ngay từ khi bàn giao, thay vì chỉ khi hoàn trả."Đây là quyền của người có tài sản, không phải thủ tục hành chính để giao xuống nghị định", đại biểu nhấn mạnh.Không để người dân dùng tiền bảo hiểm của mình bù đắp thiệt hạiLiên quan đến bồi thường, ĐBQH Phạm Thúy Chinh cho rằng cách xác định thiệt hại về thu nhập trong dự thảo có thể khiến người dân, doanh nghiệp không được bù đắp thỏa đáng.Cụ thể, dự thảo lấy thu nhập thực tế trước khi trưng dụng làm căn cứ bồi thường. Tuy nhiên, với khách sạn và các cơ sở kinh doanh dịch vụ trong thời gian dịch bệnh, doanh thu có thể đã sụt giảm mạnh trước khi tài sản bị trưng dụng. Nếu lấy mức thu nhập này làm căn cứ, số tiền bồi thường sẽ rất thấp.Vì vậy, đại biểu đề nghị "Luật cần bổ sung quy định mức sàn là không thấp hơn giá thuê tài sản cùng loại trên thị trường".Về thời điểm chi trả, dự thảo quy định tiền bồi thường được thanh toán trong 30 ngày kể từ khi hoàn trả tài sản. Theo đại biểu, nếu thời gian trưng dụng kéo dài, người có tài sản phải chờ đợi trong khi vẫn phát sinh nhiều chi phí duy trì hoạt động. Do đó, với trường hợp trưng dụng quá 30 ngày, đại biểu kiến nghị tạm ứng hằng tháng phần thiệt hại về thu nhập, giúp người dân, doanh nghiệp giảm áp lực tài chính.Cũng theo đại biểu Phạm Thúy Chinh, Luật Trưng mua, trưng dụng tài sản năm 2008 giao Bộ Tài chính, cơ quan tài chính địa phương chi trả tiền bồi thường. Dự thảo Luật lần này chuyển trách nhiệm đó sang cơ quan của người ra quyết định chi trả. “Tuy nhiên, bộ chuyên ngành không trực tiếp nắm dự phòng ngân sách, còn dự phòng cấp xã thì nhỏ; phải qua thủ tục xin dự phòng thì thời hạn 20, 30 ngày khó bảo đảm”, đại biểu cho biết.Vì vậy, đại biểu đề nghị Luật xác định rõ trách nhiệm bảo đảm kinh phí của từng cấp ngân sách, quy định cơ quan tài chính cùng cấp được tạm ứng kịp thời và ngân sách cấp trên hỗ trợ khi nhu cầu chi trả vượt khả năng của cấp xã.Toàn cảnh phiên thảo luận tại Tổ 3, gồm Đoàn ĐBQH TP. Hải Phòng, tỉnh Lạng Sơn và tỉnh Hà Tĩnh sáng 23/10Một bất cập khác được đại biểu chỉ ra liên quan đến tài sản đã mua bảo hiểm. Theo khoản 3 Điều 29 của dự thảo, nếu tài sản được doanh nghiệp bảo hiểm chi trả đầy đủ thì ngân sách nhà nước không phải bồi thường."Như vậy người dân đang dùng chính hợp đồng bảo hiểm mình đóng phí để gánh thiệt hại do Nhà nước sử dụng tài sản", ĐBQH Phạm Thúy Chinh nhận xét.Đại biểu đề nghị quy định rõ người có tài sản không phải chịu các khoản khấu trừ, mức miễn thường hoặc phần tăng phí bảo hiểm phát sinh từ việc trưng dụng.Cho phép trưng mua bằng lời nói để kịp thời cứu ngườiBên cạnh bảo vệ quyền tài sản, ĐBQH Phạm Thúy Chinh đề nghị thiết kế cơ chế đủ linh hoạt để chính quyền ứng phó với thiên tai, dịch bệnh.Theo đại biểu, dự thảo cho phép quyết định trưng dụng bằng lời nói trong tình huống cấp bách nhưng chưa cho phép áp dụng hình thức này đối với trưng mua tài sản.Trong khi đó, tại những vùng bị thiên tai chia cắt, nhu cầu cấp thiết nhất có thể là lương thực, thuốc men, xăng dầu. Đây lại là những loại tài sản thuộc diện trưng mua.Vì vậy, đại biểu đề nghị cho phép quyết định trưng mua bằng lời nói trong tình huống khẩn cấp, kèm điều kiện ghi âm, ghi hình, lập giấy xác nhận và ban hành quyết định bằng văn bản trong hai ngày; giá tài sản được xác định sau.Đại biểu cũng cho rằng điều kiện áp dụng trưng mua, trưng dụng cần bao quát cả tình huống thiên tai, dịch bệnh có nguy cơ trực tiếp xảy ra, thay vì chỉ khi đã gây thiệt hại nghiêm trọng. Việc xác định nguy cơ phải dựa trên căn cứ khách quan như cảnh báo cấp độ rủi ro thiên tai hoặc quyết định công bố dịch.Về thẩm quyền, dự thảo đã phân quyền cho Chủ tịch UBND cấp xã quyết định trong một số tình huống khẩn cấp. Tuy nhiên, điều kiện cấp trung ương, cấp tỉnh không thể hoặc chưa thể tiếp cận địa bàn có thể khiến chính quyền cơ sở lúng túng.Theo đại biểu, nếu không có cơ chế xác nhận rõ ràng, Chủ tịch UBND cấp xã dễ rơi vào tình thế "làm thì sợ sai, chờ thì chậm".Để khắc phục, đại biểu đề nghị sử dụng các tiêu chí khách quan như địa bàn bị chia cắt, mất liên lạc hoặc đã có chỉ đạo của Chủ tịch UBND cấp tỉnh. Đồng thời, cần quy định cơ chế cấp phó phụ trách phòng, chống thiên tai, dịch bệnh thực hiện thẩm quyền khi người đứng đầu vắng mặt hoặc không thể liên lạc.Đối với thời hạn trưng dụng, đại biểu cho rằng quy định tối đa 30 ngày, gia hạn không quá 15 ngày trong một số trường hợp chưa phù hợp với thực tế dịch bệnh có thể kéo dài nhiều tháng. Đại biểu đề nghị gắn thời hạn trưng dụng với thời gian tồn tại căn cứ trưng dụng, nhưng cứ 30 ngày phải rà soát, ban hành quyết định gia hạn có lý do và gửi cho người có tài sản.Để bảo đảm trách nhiệm giải trình, ĐBQH Phạm Thúy Chinh kiến nghị quy định rõ nội dung tối thiểu của quyết định trưng mua, trưng dụng, gồm căn cứ pháp lý, tài sản, thời hạn, phương thức xác định giá, bồi thường và đơn vị quản lý.Sau khi kết thúc tình huống khẩn cấp, cơ quan của người ra quyết định phải báo cáo HĐND cùng cấp về số quyết định, tài sản huy động, kinh phí chi trả, việc hoàn trả và giải quyết khiếu nại. Chính phủ tổng hợp, báo cáo Quốc hội cùng báo cáo quyết toán ngân sách.Theo ĐBQH Phạm Thúy Chinh, việc sửa đổi Luật cần bảo đảm yêu cầu huy động tài sản kịp thời trong tình huống cấp bách, đồng thời bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người có tài sản."Tôi mong Luật bảo đảm 4 điều: quyết nhanh ở hiện trường, ghi nhận đầy đủ ngay từ lúc bàn giao, trả tiền đúng hạn và đúng địa chỉ, giải trình đầy đủ khi tình huống đã qua", đại biểu Phạm Thúy Chính nói.Chậm thanh toán tiền trưng mua, trưng dụng tài sản phải bồi thường cho người dânSáng 23/10, trình bày Tờ trình của Chính phủ về dự án Luật Trưng mua, trưng dụng tài sản (sửa đổi), Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, dự thảo bổ sung nhiều quy định nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người có tài sản được Nhà nước trưng mua, trưng dụng.Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn trình bày Tờ trình dự án Luật Trưng mua, trưng dụng tài sản (sửa đổi). Ảnh: Phạm ThắngĐáng chú ý, nếu cơ quan của người ra quyết định trưng mua, trưng dụng chậm thanh toán tiền trưng mua hoặc tiền bồi thường thiệt hại, người có tài sản sẽ được nhận thêm một khoản bồi thường. Khoản tiền này được tính theo mức tiền chậm nộp quy định tại Luật Quản lý thuế, căn cứ vào số tiền và thời gian chậm thanh toán.Dự thảo cũng quy định người có tài sản trưng dụng bị mất hoặc hư hỏng không thể sửa chữa được bồi thường bằng tiền hoặc tài sản tương đương.Trường hợp việc trưng dụng ảnh hưởng trực tiếp đến chỗ ở, nơi sinh hoạt thiết yếu của người có tài sản, cơ quan của người có thẩm quyền quyết định trưng dụng phải bảo đảm điều kiện sinh hoạt cho họ.Bên cạnh các quy định bảo vệ quyền lợi người có tài sản, dự thảo bổ sung cơ chế xem xét miễn, giảm trách nhiệm đối với người ra quyết định và người trực tiếp tổ chức thực hiện trưng mua, trưng dụng tài sản.Cơ chế này áp dụng khi người thực hiện đúng thẩm quyền, trình tự, căn cứ vào thông tin khách quan tại thời điểm quyết định hoặc tổ chức thực hiện và không có động cơ vụ lợi. Theo Chính phủ, quy định nhằm bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm vì lợi ích chung, nhất là trong những tình huống cần quyết định khẩn cấp.Ngoài ra, dự thảo bổ sung quy định về công khai, trách nhiệm giải trình và giám sát hoạt động trưng mua, trưng dụng tài sản. Đây là những cơ chế nhằm tăng tính minh bạch, kiểm soát quyền lực trong bối cảnh đẩy mạnh phân cấp, phân quyền cho các cơ quan, chính quyền địa phương.

Thảo luận tại Tổ 1 về dự án Luật Văn bản quy phạm pháp luật và dự án Luật Trưng mua, trưng dụng tài sản (sửa đổi), các ĐBQH thành phố Hà Nội nhấn mạnh yêu cầu hoàn thiện pháp luật phải xuất phát từ những vướng mắc thực tế, đánh giá chính sách bằng kết quả có thể kiểm chứng và quy định rõ trách nhiệm tổ chức thực hiện. Thời sự Quốc hộiHoàn thiện pháp luật phải xuất phát từ những vướng mắc thực tếPhi Long • 23/10/2026 12:18Thảo luận tại Tổ 1 về dự án Luật Văn bản quy phạm pháp luật và dự án Luật Trưng mua, trưng dụng tài sản (sửa đổi), các ĐBQH thành phố Hà Nội nhấn mạnh yêu cầu hoàn thiện pháp luật phải xuất phát từ những vướng mắc thực tế, đánh giá chính sách bằng kết quả có thể kiểm chứng và quy định rõ trách nhiệm tổ chức thực hiện.Mở rộng đối tượng trưng dụng sang các loại tài sản hiện đạiPhát biểu tại phiên thảo luận, ĐBQH Đỗ Đức Hồng Hà đánh giá cao sự chuẩn bị tài liệu và báo cáo tiếp thu, giải trình của cơ quan chủ trì soạn thảo, cũng như chất lượng Báo cáo thẩm tra của Ủy ban Pháp luật và Tư pháp. Để hoàn thiện dự án Luật, đáp ứng yêu cầu cấp thiết của thực tiễn và bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật, đại biểu tập trung góp ý hai nội dung.ĐBQH Đỗ Đức Hồng Hà đánh giá, dự thảo Luật Trưng mua, trưng dụng tài sản (sửa đổi) đã có bước tiến lớn khi mở rộng đối tượng trưng dụng sang các loại tài sản hiện đại như cơ sở hạ tầng viễn thông, hạ tầng số, công trình điện lực, trung tâm dữ liệu tại khoản 3 Điều 22. Tuy nhiên, quy định về bồi thường thiệt hại tại Điều 28 vẫn tiếp cận theo tư duy quản lý tài sản đơn lẻ, truyền thống như xe cộ, nhà đất riêng biệt, chưa dự liệu đầy đủ đặc thù của hệ thống tài sản đồng bộ đang vận hành.ĐBQH Đỗ Đức Hồng Hà (Hà Nội) phát biểu thảo luận tại Tổ 1. Ảnh: Văn TuyếnTheo đại biểu, trong bối cảnh phát triển kinh tế số và hạ tầng hiện đại, tài sản viễn thông, năng lượng hay dữ liệu không tồn tại độc lập mà liên kết chặt chẽ thành một chuỗi vận hành liên tục. Khi Nhà nước quyết định trưng dụng một mắt xích cốt lõi, chẳng hạn 12/24 sợi cáp quang của tuyến cáp trục, một máy chủ trung tâm dữ liệu hoặc một trạm biến áp chuyên dùng, dù tài sản bị trưng dụng không hư hỏng vật lý, toàn bộ hệ thống của doanh nghiệp vẫn có thể bị đứt gãy, ngừng hoạt động.Hậu quả là doanh nghiệp có thể mất toàn bộ doanh thu vận hành hệ thống, phát sinh chi phí duy trì nguồn nhân lực kỹ thuật trực ban và đối mặt với nguy cơ bị phạt vi phạm hợp đồng rất lớn từ các đối tác trong và ngoài nước.Đại biểu cho biết, báo cáo giải trình, tiếp thu của cơ quan chủ trì soạn thảo cho rằng việc xác định thiệt hại gián tiếp hoặc chi phí cho người lao động ngừng việc rất khó thực hiện trong thực tiễn nên không bổ sung vào dự thảo Luật.Tuy nhiên, theo ĐBQH Đỗ Đức Hồng Hà, giải trình như vậy chưa thực sự thấu đáo và chưa tháo gỡ được điểm nghẽn lớn đối với các tập đoàn, doanh nghiệp hạ tầng chiến lược. Nếu chỉ bồi thường thiệt hại trực tiếp đối với riêng tài sản bị trưng dụng, doanh nghiệp sẽ phải tự gánh chịu toàn bộ tổn thất do sự ngưng trệ của cả hệ thống, tạo ra rủi ro pháp lý và tài chính rất lớn.Để bảo đảm quyền tài sản hợp pháp của doanh nghiệp theo Hiến pháp và tạo sự yên tâm cho các nhà đầu tư hạ tầng, đại biểu đề xuất hai giải pháp. Thứ nhất, bổ sung một khoản mới (khoản 4a) tại Điều 22 hoặc chỉnh lý khoản 1 Điều 28 của dự thảo Luật theo hướng: Đối với hệ thống tài sản đồng bộ đang vận hành, trường hợp việc trưng dụng một bộ phận tài sản làm ảnh hưởng đến khả năng vận hành bình thường của cả hệ thống, cơ quan có thẩm quyền phải cho phép người có tài sản lựa chọn hình thức trưng dụng toàn bộ phân đoạn hệ thống cần thiết; hoặc Nhà nước phải bồi thường, hỗ trợ chi phí khôi phục vận hành hệ thống và chi phí ngừng việc tối thiểu cho người lao động trực tiếp vận hành bị ảnh hưởng.Thứ hai, quy định rõ tại khoản 6 Điều 5 dự thảo Luật: “Quyết định trưng mua, trưng dụng tài sản là căn cứ pháp lý bất khả kháng để miễn trừ toàn bộ trách nhiệm dân sự, trách nhiệm bồi thường vi phạm hợp đồng của người có tài sản đối với bên thứ ba (bao gồm cả các hợp đồng thương mại quốc tế) do việc chấp hành quyết định trưng mua, trưng dụng gây ra”.Đối mặt với nguy cơ bị xử lý trách nhiệm vì không bảo toàn được vốn nhà nướcĐối với cơ chế xử lý hậu quả tài chính, bảo toàn vốn nhà nước và loại trừ trách nhiệm quản lý khi doanh nghiệp có vốn nhà nước bị trưng mua, trưng dụng tài sản, đại biểu Đỗ Đức Hồng Hà cho rằng, các doanh nghiệp như những tập đoàn, tổng công ty trong lĩnh vực lương thực, xăng dầu, năng lượng, hóa chất, vật tư y tế, là những đơn vị nắm giữ nguồn lực vật chất chiến lược của quốc gia. Khi xảy ra thiên tai, dịch bệnh hoặc tình trạng khẩn cấp, đây luôn là lực lượng nòng cốt đầu tiên chấp hành lệnh trưng mua, trưng dụng tài sản của Nhà nước. Tuy nhiên, thực tiễn thi hành pháp luật đang phát sinh điểm nghẽn pháp lý lớn giữa nghĩa vụ chấp hành quyết định hành chính cấp bách và trách nhiệm quản lý vốn nhà nước.Quang cảnh thảo luận tại Tổ 1. Ảnh: Văn TuyếnCụ thể, khi tài sản của doanh nghiệp bị trưng mua theo giá tạm tính theo quy định tại khoản 2 Điều 18 và Điều 19, hoặc tài sản trưng dụng bị giảm giá trị, doanh nghiệp có thể bị sụt giảm doanh thu, giảm lợi nhuận, thậm chí phát sinh khoản chênh lệch âm giữa tiền trưng mua nhận được và giá trị ghi sổ kế toán của tài sản.Trong khi đó, theo quy định của pháp luật về quản lý, sử dụng vốn nhà nước tại doanh nghiệp, người quản lý doanh nghiệp nhà nước và người đại diện phần vốn nhà nước phải chịu trách nhiệm bảo toàn vốn, có thể bị đánh giá, xếp loại “không hoàn thành nhiệm vụ” nếu doanh nghiệp bị lỗ hoặc không đạt chỉ tiêu lợi nhuận đã phê duyệt.Đại biểu nhận thấy, mặc dù Tờ trình của Chính phủ có nêu việc tiếp thu về mặt nguyên tắc, dự thảo Luật hiện vẫn chưa quy định thành một điều khoản trực tiếp, rõ ràng để làm căn cứ pháp lý cho các cơ quan thanh tra, kiểm toán và cơ quan đại diện chủ sở hữu áp dụng. Điều này khiến người quản lý doanh nghiệp nhà nước rơi vào thế tiến thoái lưỡng nan, đó là chấp hành nghiêm lệnh trưng mua, trưng dụng của Nhà nước nhưng lại đối mặt với nguy cơ bị xử lý trách nhiệm vì không bảo toàn được vốn nhà nước.Nâng cao chất lượng xây dựng chính sáchThảo luận về kết quả thực hiện Nghị quyết số 206/2025/QH15, dự án Luật Văn bản quy phạm pháp luật và dự án Luật Trưng mua, trưng dụng tài sản (sửa đổi), ĐBQH Huỳnh Quyết Thắng (Hà Nội) đề nghị đánh giá thực chất hiệu quả tháo gỡ vướng mắc, nâng cao chất lượng xây dựng chính sách, kiểm soát cơ chế đặc biệt và bảo đảm quyền lợi hợp pháp của người dân khi trưng mua, trưng dụng tài sản. Theo ĐBQH Huỳnh Quyết Thắng, ba nội dung có mối liên hệ chặt chẽ: thực hiện Nghị quyết số 206/2025/QH15 giúp rút kinh nghiệm tháo gỡ vướng mắc; Luật Văn bản quy phạm pháp luật cần chuyển hóa kinh nghiệm thành quy trình xây dựng chính sách chất lượng; Luật Trưng mua, trưng dụng tài sản phải bảo đảm Nhà nước hành động kịp thời, đúng thẩm quyền và bảo vệ quyền lợi người dân trong tình huống khẩn cấp.ĐBQH Huỳnh Quyết Thắng (Hà Nội) phát biểu thảo luận tại Tổ 1. Ảnh: Văn TuyếnĐại biểu cũng ghi nhận nỗ lực của Chính phủ, các bộ, ngành khi đã xử lý 556/786 phản ánh, kiến nghị và ban hành 26 nghị quyết theo cơ chế đặc biệt. Tuy nhiên, cần đánh giá hiệu quả thực tế thay vì chỉ phản ánh tiến độ xử lý; đồng thời, rà soát những chênh lệch số liệu giữa báo cáo và phụ lục để xác định chính xác phần việc còn lại.Mỗi vướng mắc cần được theo dõi từ nội dung phản ánh, điều khoản liên quan, cơ quan chịu trách nhiệm đến kết quả thực hiện. Với 786 thủ tục hành chính được thay thế thành phần hồ sơ bằng khai thác dữ liệu, cần đo lường số giấy tờ người dân giảm phải nộp, thời gian giải quyết được rút ngắn và số trường hợp phải bổ sung hồ sơ. Đối với 230 kiến nghị còn lại, mỗi vướng mắc liên ngành cần có một cơ quan chịu trách nhiệm theo đuổi đến cùng.Tại Hà Nội, ĐBQH Huỳnh Quyết Thắng đề nghị kiểm chứng kết quả trên những nhóm thủ tục có lượng giao dịch lớn, nhất là lĩnh vực khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, để xác định việc tháo gỡ đã giúp triển khai nhiệm vụ, sử dụng kinh phí và thanh toán thuận lợi hơn hay chưa.Từ trường hợp Nghị quyết số 6613/2026/NQ-CP phải tạm ngưng hiệu lực, đại biểu đề nghị rà soát toàn diện quá trình chuẩn bị và tổ chức thực hiện chính sách, từ tính phù hợp của quy định, chi phí tuân thủ đến sự sẵn sàng về hướng dẫn, nhân lực và hệ thống thông tin.Đại biểu đồng tình với việc rút ngắn quy trình, tổ chức công việc song song và sử dụng lại kết quả đánh giá đã có, nhưng nhấn mạnh phải duy trì thẩm định độc lập. Việc đưa dự án vào chương trình kỳ họp không đồng nghĩa với chấp nhận đầy đủ phương án chính sách; chậm chuẩn bị hồ sơ cũng không thể tự động trở thành căn cứ áp dụng quy trình cấp bách.Khả năng thi hành cần được coi là tiêu chí chất lượng ngay từ khâu xây dựng. Trước khi ban hành chính sách có tác động rộng, cần kiểm tra bằng các tình huống cụ thể tại cơ quan thực thi và đối tượng chịu tác động. Sau khi văn bản có hiệu lực, phải xác định thời điểm, tiêu chí đánh giá và trách nhiệm xử lý kết quả; đồng thời, kết nối lịch sử sửa đổi, hiệu lực văn bản và phản ánh của người dân trên cơ sở dữ liệu pháp luật.Phải lập danh mục chuyển tiếp rõ ràng khi lược bỏ hình thức văn bảnĐBQH Huỳnh Quyết Thắng đề nghị phân biệt việc rút ngắn thủ tục ban hành văn bản với việc cho phép điều chỉnh quy định của luật. Đối với cơ chế điều chỉnh luật trong tình huống khẩn cấp, cần xác định rõ điều kiện khẩn cấp, lý do Quốc hội không thể họp và các yếu tố khách quan liên quan.Đại biểu đề nghị nghiên cứu phương án thống nhất đầu mối xem xét, quyết định tại Ủy ban Thường vụ Quốc hội trên cơ sở đề nghị của Chính phủ và cơ chế do Quốc hội xác lập phù hợp với Hiến pháp. Phạm vi điều chỉnh phải xác định rõ điều khoản, đối tượng, địa bàn, thời hạn và cách xử lý các quyết định, hợp đồng, nghĩa vụ tài chính đã phát sinh nếu Quốc hội không chấp thuận.Các đại biểu tham gia thảo luận tại Tổ 1. Ảnh: Văn TuyếnViệc tiếp tục áp dụng cơ chế theo Nghị quyết số 206 cần có chọn lọc, kèm lộ trình thay thế bằng quy định ổn định. Khi lược bỏ hình thức văn bản, phải lập danh mục chuyển tiếp rõ ràng; riêng Hà Nội cần rà soát đồng bộ các cơ chế đặc thù gắn với Luật Thủ đô, bảo đảm các dự án, thủ tục và quyền lợi hợp pháp được thực hiện liên tục.Theo đại biểu, pháp luật phải tạo căn cứ để Nhà nước hành động nhanh nhưng có kiểm soát, bảo đảm biện pháp trưng mua, trưng dụng tương xứng với nhu cầu và có cơ chế kiểm tra sau quyết định để ngăn ngừa lạm dụng. Cần xác định rõ đầu mối điều phối khi huy động tài sản phục vụ nhiều địa phương, bảo đảm hoạt động cứu hộ liên tục và người có tài sản biết cơ quan chịu trách nhiệm giải quyết quyền lợi của mình. Việc huy động máy móc phải tính đến người vận hành, nhiên liệu, an toàn và nguồn chi; quyết định bằng lời nói cũng cần có phương thức ghi nhận khả thi.Đối với hạ tầng số, đại biểu đề nghị làm rõ việc trưng dụng máy chủ, đường truyền hoặc năng lực tính toán không đồng nghĩa với quyền truy cập toàn bộ dữ liệu. Cần phân quyền, lưu vết, duy trì dịch vụ thiết yếu và khôi phục quyền kiểm soát sau trưng dụng.

Thảo luận tại tổ về dự án Luật Trưng mua, trưng dụng tài sản (sửa đổi) sáng 23/10, đại biểu đề nghị quy định rõ điều kiện miễn trách nhiệm cho người thi hành công vụ trong tình huống khẩn cấp, đồng thời bảo đảm nghĩa vụ bồi thường của Nhà nước và quyền lợi của người có tài sản. Thời sự Quốc hộiLàm rõ điều kiện miễn trách nhiệm khi trưng mua, trưng dụng tài sảnĐan Thanh; Ảnh: Quang Khánh • 23/10/2026 12:13Thảo luận tại tổ về dự án Luật Trưng mua, trưng dụng tài sản (sửa đổi) sáng 23/10, đại biểu đề nghị quy định rõ điều kiện miễn trách nhiệm cho người thi hành công vụ trong tình huống khẩn cấp, đồng thời bảo đảm nghĩa vụ bồi thường của Nhà nước và quyền lợi của người có tài sản.Các đại biểu tham gia phiên thảo luận ở Tổ 14 sáng 23/10Lo ngại tạo vùng xám pháp lýCho ý kiến vào dự thảo Luật ở Tổ 4 (gồm Đoàn ĐBQH các tỉnh Đắk Lắk và Tuyên Quang), các đại biểu cơ bản tán thành với sự cần thiết sửa đổi Luật.ĐBQH Lý Thị Lan (Tuyên Quang) cơ bản đồng tình với Báo cáo thẩm tra của Ủy ban Pháp luật và Tư pháp; ghi nhận sự chuẩn bị và tinh thần tiếp thu của Chính phủ, các cơ quan chủ trì soạn thảo, nhất là trong việc hoàn thiện quy định về phân cấp thẩm quyền, xử lý tình huống khẩn cấp và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người có tài sản.Theo đại biểu, trưng mua, trưng dụng tài sản là biện pháp hành chính đặc biệt, có tác động trực tiếp đến quyền sở hữu, quyền sử dụng tài sản của tổ chức, cá nhân. Vì vậy, quy định của luật cần xác định rõ giới hạn thẩm quyền, trách nhiệm của cơ quan nhà nước và các điều kiện bảo đảm thực hiện, nhất là khi phát sinh các tình huống khẩn cấp.Theo ĐBQH Trần Quang Tâm (Đắk Lắk), đây là dự án luật có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, tác động trực tiếp vào việc bảo đảm quốc phòng an ninh, ứng phó với các tình huống khẩn cấp về quốc phòng, thiên tai, đồng thời gắn với việc bảo vệ quyền sở hữu, quyền tài sản hợp pháp của tổ chức, cá nhân được Hiến pháp năm 2013 và Hiến pháp sửa đổi, bổ sung năm 2025 quy định.Góp ý cụ thể, đại biểu Trần Quang Tâm cho rằng, về phạm vi điều chỉnh và hiệu lực áp dụng của Luật, khoản 1, khoản 2 Điều 4 dự thảo Luật đang thiết kế theo hướng luật này là cơ bản, nhưng lại ngoại lệ cho phép các luật ban hành trước ngày luật này có hiệu lực được tiếp tục áp dụng quy định riêng về trường hợp và thẩm quyền.ĐBQH Trần Quang Tâm (Đắk Lắk) phát biểu“Nếu giữ quy định này, chúng ta sẽ tạo ra những vùng xám pháp lý đối với các luật chuyên ngành như Luật Quốc phòng, Luật Công an nhân dân, Luật Phòng thủ dân sự, Luật Quản lý tài sản công và một số luật khác. Các luật này đều có quy định riêng về huy động và trưng mua, trưng dụng. Điều này sẽ khiến các cơ quan thực thi lúng túng và dễ dẫn đến tình trạng tùy tiện hoặc chồng chéo về thẩm quyền”.Bày tỏ lo ngại như vậy, đại biểu Trần Quang Tâm kiến nghị sửa đổi, bổ sung Điều 4 dự thảo Luật theo hướng Luật Trưng mua, trưng dụng tài sản đóng vai trò chủ đạo, là đạo luật khung mang tính chất chủ đạo. Mọi luật chuyên ngành khác khi có quy định về trưng mua, trưng dụng đều phải dẫn chiếu và tuân thủ các điều kiện, trình tự, thủ tục, mức bồi thường của luật này.Đồng thời, dự thảo Luật cần bổ sung một khoản nguyên tắc, đó là: Trường hợp luật khác hoặc điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên có quy định về giá, mức bồi thường hoặc các biện pháp bảo đảm quyền lợi cho người có tài sản cao hơn, có lợi hơn cho người có tài sản thì được ưu tiên áp dụng quy định đó.“Điều này mới thực sự thể hiện tính nhất quán về chủ trương của Đảng, Nhà nước, tôn trọng bảo hộ quyền sở hữu tài sản của công dân và tổ chức”, đại biểu Trần Quang Tâm phát biểu.Ấn định thời hạn hủy bỏ quyết định trưng mua, trưng dụng trái pháp luậtVề giới hạn và điều kiện miễn, giảm trách nhiệm cho người ra quyết định trong tình huống khẩn cấp, khoản 4, Điều 5 dự thảo Luật quy định: Người ra quyết định trưng mua, trưng dụng tài sản và người trực tiếp tổ chức thực hiện trưng mua, trưng dụng tài sản được xem xét miễn, giảm trách nhiệm theo quy định của pháp luật có liên quan và của cấp có thẩm quyền khi đã quyết định, thực hiện trưng mua, trưng dụng tài sản đúng thẩm quyền, đúng trình tự, trên cơ sở thông tin khách quan tại thời điểm quyết định, thời điểm tổ chức thực hiện và không có động cơ vụ lợi.Tuy nhiên, theo đại biểu Trần Quang Tâm, cụm từ "được xem xét miễn, giảm trách nhiệm theo quy định của pháp luật có liên quan” còn chung chung.Thực tiễn cho thấy trong tình huống thiên tai, dịch bệnh hay các tình huống khẩn cấp về quốc phòng và các tình huống cấp bách, cán bộ thường e dè và sợ trách nhiệm, đùn đẩy và sợ sai; ngược lại cũng có nguy cơ lợi dụng danh nghĩa những tình huống cấp bách để lạm quyền.Đại biểu đề nghị cần quy định rõ ràng, định lượng các điều kiện loại trừ trách nhiệm cho người thi hành công vụ ra quyết định (khi hành động dựa trên thông tin, dữ liệu khách quan, không có động cơ vụ lợi, nhằm ngăn chặn kịp thời hậu quả lớn hơn cho xã hội), nhưng đồng thời phải khẳng định rõ: Việc miễn trách nhiệm đối với người ra quyết định không làm mất đi nghĩa vụ bồi thường thiệt hại của Nhà nước hoặc hoàn trả tài sản cho người có tài sản.Về chế tài và trách nhiệm khi không hủy bỏ quyết định trưng mua, trưng dụng trái pháp luật, khoản 2 Điều 9 dự thảo Luật quy định “người có thẩm quyền nếu không thực hiện việc hủy bỏ quyết định trưng mua, trưng dụng trái pháp luật dẫn đến gây thiệt hại thì tùy tính chất mức độ mà bị xử lý kỷ luật, hình sự và bồi thường”.Tuy nhiên, theo đại biểu Trần Quang Tâm, quy định này chưa có mốc thời gian cụ thể, ví dụ trong thời hạn bao lâu kể từ khi phát hiện căn cứ hủy bỏ; chưa liên thông chặt chẽ với pháp luật về bồi thường nhà nước.Đại biểu đề nghị bổ sung ấn định thời gian rõ ràng. Ví dụ, khi ra quyết định sai, phát hiện quyết định sai thì trong thời hạn 24 giờ, hoặc 48 giờ kể từ khi phát hiện căn cứ hủy bỏ, người ra quyết định phải ban hành quyết định hủy bỏ.Đồng thời, phải dẫn chiếu cụ thể đến Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước để xác định rõ nguồn chi trả bồi thường cho người dân, và quy định rõ cơ chế hồi hoàn (cá nhân người ra quyết định do lỗi cố ý vi phạm gây thiệt hại buộc Nhà nước phải bồi thường thì phải hoàn trả lại tiền cho ngân sách nhà nước).“Có như vậy mới ràng buộc được trách nhiệm công vụ, tránh tình trạng "lỗi tập thể, trách nhiệm cá nhân không rõ", đại biểu Trần Quang Tâm phát biểu.

Thảo luận tại Tổ 13 (Thanh Hóa, Gia Lai) sáng 23/10 về dự án Luật Văn bản quy phạm pháp luật, Phó Chủ tịch Quốc hội, Thượng tướng Nguyễn Doãn Anh nhấn mạnh, việc sửa đổi Luật phải tạo chuyển biến thực chất về chất lượng xây dựng và hiệu quả thi hành pháp luật. Trong đó, cần xây dựng cơ chế đánh giá pháp luật sau ban hành bằng kết quả cụ thể, gắn với trách nhiệm của người đứng đầu và quyền lợi của người dân. Thời sự Quốc hộiPhó Chủ tịch Quốc hội, Thượng tướng Nguyễn Doãn Anh: Lấy hiệu quả thi hành làm thước đo chất lượng pháp luậtĐào Cảnh • 23/10/2026 11:56Thảo luận tại Tổ 13 (Thanh Hóa, Gia Lai) sáng 23/10 về dự án Luật Văn bản quy phạm pháp luật, Phó Chủ tịch Quốc hội, Thượng tướng Nguyễn Doãn Anh nhấn mạnh, việc sửa đổi Luật phải tạo chuyển biến thực chất về chất lượng xây dựng và hiệu quả thi hành pháp luật. Trong đó, cần xây dựng cơ chế đánh giá pháp luật sau ban hành bằng kết quả cụ thể, gắn với trách nhiệm của người đứng đầu và quyền lợi của người dân.Nâng cao chất lượng tham vấn, bảo đảm tính ổn định của pháp luậtPhát biểu thảo luận, Phó Chủ tịch Quốc hội, Thượng tướng Nguyễn Doãn Anh tán thành sự cần thiết ban hành Luật Văn bản quy phạm pháp luật, đồng thời nhấn mạnh đây là đạo luật có ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng của cả hệ thống pháp luật. Mỗi thay đổi trong Luật không chỉ tác động đến quy trình xây dựng chính sách, ban hành quy định mà còn ảnh hưởng đến hiệu quả tổ chức thực hiện trên thực tế.Phó Chủ tịch Quốc hội, Thượng tướng Nguyễn Doãn Anh phát biểu thảo luận tại Tổ 13. Ảnh: An NhiênPhó Chủ tịch Quốc hội cho biết, mặc dù Luật đã được sửa đổi hai lần trong năm 2025, song yêu cầu phát triển đất nước và thực tiễn thi hành đang đặt ra những đòi hỏi mới. Đặc biệt, Nghị quyết số 66-NQ/TW của Bộ Chính trị xác định công tác xây dựng và thi hành pháp luật có vai trò đột phá; Kết luận số 09 ngày 10/3/2026 tiếp tục đặt ra yêu cầu hoàn thiện cấu trúc hệ thống pháp luật theo hướng đồng bộ, thống nhất, tinh gọn, khả thi và linh hoạt.Bên cạnh đó, qua thực tiễn triển khai luật hiện hành đã bộc lộ một số hạn chế như tình trạng hồ sơ gửi chậm, hoạt động tham vấn còn hình thức, nhân lực pháp chế chưa đáp ứng yêu cầu. Vì vậy, việc sửa đổi Luật cần hướng đến khắc phục những bất cập này, đặc biệt là gắn chặt hơn giữa xây dựng pháp luật với tổ chức thi hành.Đánh giá cao công tác chuẩn bị hồ sơ dự án Luật của Chính phủ với 15 loại tài liệu và Báo cáo thẩm tra của Ủy ban Pháp luật và Tư pháp đã chỉ rõ 21 vấn đề cụ thể, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Doãn Anh đề nghị tiếp tục hoàn thiện một số nội dung quan trọng.Toàn cảnh thảo luận tại Tổ. Ảnh: An NhiênPhó Chủ tịch Quốc hội tán thành với việc lược bỏ 5 hình thức văn bản quy phạm pháp luật, gồm nghị quyết của Quốc hội, nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, quyết định của Chủ tịch nước, nghị quyết của Chính phủ và nghị quyết liên tịch. Việc tinh gọn này phù hợp với định hướng tại Kết luận số 09 của Bộ Chính trị về đơn giản hóa hệ thống văn bản quy phạm pháp luật theo hướng mỗi chủ thể có thẩm quyền chỉ ban hành một hình thức văn bản quy phạm pháp luật, với lộ trình phù hợp yêu cầu thực tiễn.Đồng thời, Phó Chủ tịch Quốc hội thống nhất với quy định chuyển tiếp tại khoản 6 Điều 68 dự thảo Luật, theo đó các văn bản thuộc 5 hình thức nêu trên được ban hành trước ngày Luật có hiệu lực sẽ tiếp tục có hiệu lực cho đến khi được sửa đổi, bổ sung, bãi bỏ hoặc thay thế bởi văn bản của cơ quan có thẩm quyền.Đối với đề xuất giao Ủy ban Thường vụ Quốc hội và Chính phủ thẩm quyền ban hành văn bản quy phạm pháp luật để điều chỉnh quy định của luật trong trường hợp khẩn cấp, cấp bách mà Quốc hội không thể họp được, Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị Chính phủ báo cáo làm rõ hơn cơ sở chính trị, pháp lý và thực tiễn.Theo Phó Chủ tịch Quốc hội, Kết luận số 09 của Bộ Chính trị mới đặt ra yêu cầu nghiên cứu cơ chế này, trong khi các tài liệu của hồ sơ dự án Luật chưa làm rõ kết quả nghiên cứu. Do đó, cần có báo cáo đầy đủ để đại biểu Quốc hội có thêm thông tin xem xét, thảo luận trước khi quyết định.Đánh giá hiệu quả thi hành bằng kết quả cụ thể, làm rõ trách nhiệm người đứng đầuMột nội dung quan trọng khác được Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Doãn Anh nhấn mạnh là yêu cầu đưa tổ chức thi hành trở thành thước đo thực chất của chất lượng pháp luật.Nhất trí với tên gọi Luật Văn bản quy phạm pháp luật, Phó Chủ tịch Quốc hội cho rằng, tên gọi ngắn gọn cần đi cùng với cách tiếp cận đầy đủ hơn, theo dõi chính sách xuyên suốt từ khi hình thành, ban hành đến tổ chức thực hiện, đánh giá và điều chỉnh.Các ĐBQH tỉnh Thanh Hóa tham dự thảo luận tổ. Ảnh: An NhiênMặc dù Luật hiện hành đã có các quy định về tổ chức thi hành, nhưng lần sửa đổi này cần tiếp tục rà soát, hoàn thiện theo hướng xác định rõ hơn trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức và cá nhân có liên quan, bảo đảm pháp luật sau khi ban hành được thực hiện hiệu quả.Theo Phó Chủ tịch Quốc hội, yêu cầu này đặc biệt quan trọng đối với địa phương, nhất là cấp xã sau sắp xếp tổ chức bộ máy. Trong điều kiện cán bộ phải đảm nhiệm nhiều nhiệm vụ hơn, trong khi người dân mong muốn công việc được giải quyết nhanh chóng, thuận lợi hơn, việc phân quyền phải đi đôi với bảo đảm các điều kiện thực hiện.Phó Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh, phân quyền cần gắn với con người, kinh phí, dữ liệu và hướng dẫn nghiệp vụ; trách nhiệm được giao phải phù hợp với điều kiện thực hiện. Đây là yêu cầu cần được quan tâm trong quá trình hoàn thiện các quy định của dự thảo Luật liên quan đến tổ chức thi hành pháp luật.Đặc biệt, Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị xây dựng cơ chế đánh giá pháp luật sau ban hành bằng những kết quả cụ thể, thực chất. Việc đánh giá phải trả lời được các câu hỏi: Thủ tục hành chính có được rút ngắn thời gian hay không? Chi phí tuân thủ có giảm hay không? Quyền và lợi ích của người dân có được bảo đảm tốt hơn hay không?Các ĐBQH tỉnh Thanh Hóa tham dự thảo luận tổ. Ảnh: An NhiênCùng với đó, Phó Chủ tịch Quốc hội yêu cầu người đứng đầu phải chịu trách nhiệm về kết quả thi hành pháp luật trong lĩnh vực phụ trách. Khi phát sinh vướng mắc, phải xác định rõ cơ quan tiếp nhận, cơ quan có trách nhiệm xử lý và thời hạn trả lời. Đồng thời, kết quả xử lý cần được công khai để người dân theo dõi, giám sát. Việc xác định cụ thể trách nhiệm trong từng khâu sẽ góp phần nâng cao hiệu quả tổ chức thi hành, kịp thời giải quyết những khó khăn, vướng mắc phát sinh từ thực tiễn.Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Doãn Anh bày tỏ mong muốn lần sửa đổi Luật này sẽ tạo được chuyển biến rõ rệt về chất lượng thể chế và hiệu quả thực hiện pháp luật. Pháp luật càng rõ ràng, ổn định, khả thi thì niềm tin xã hội càng được củng cố. Đây là nền tảng quan trọng để khơi thông nguồn lực, thúc đẩy phát triển đất nước.

Thảo luận tại Tổ 13 (Thanh Hóa, Gia Lai) sáng 23/10 về dự án Luật Văn bản quy phạm pháp luật, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên đề nghị, việc lược bỏ một số hình thức văn bản quy phạm pháp luật phải được thực hiện đồng bộ về nội dung, thẩm quyền, cơ chế chuyển tiếp; bảo đảm không làm thay đổi hoặc thu hẹp thẩm quyền theo Hiến pháp và tạo ra khoảng trống pháp lý. Thời sự Quốc hộiPhó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên: Tinh gọn hệ thống văn bản quy phạm pháp luật nhưng không tạo khoảng trống pháp lýĐào Cảnh • 23/10/2026 11:39Thảo luận tại Tổ 13 (Thanh Hóa, Gia Lai) sáng 23/10 về dự án Luật Văn bản quy phạm pháp luật, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên đề nghị, việc lược bỏ một số hình thức văn bản quy phạm pháp luật phải được thực hiện đồng bộ về nội dung, thẩm quyền, cơ chế chuyển tiếp; bảo đảm không làm thay đổi hoặc thu hẹp thẩm quyền theo Hiến pháp và tạo ra khoảng trống pháp lý.Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên cơ bản thống nhất với sự cần thiết ban hành Luật Văn bản quy phạm pháp luật để thay thế Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật hiện hành, nhằm đổi mới quy trình xây dựng pháp luật, tinh gọn hệ thống văn bản và nâng cao hiệu quả tổ chức thi hành. Đồng thời, đánh giá cao cơ quan chủ trì soạn thảo đã nghiêm túc tiếp thu, giải trình nhiều ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội và cơ quan thẩm tra.Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên phát biểu thảo luận tại Tổ 13. Ảnh: An NhiênTheo Phó Chủ tịch Quốc hội, yêu cầu đặt ra đối với dự thảo Luật không chỉ là rút gọn quy trình, giảm số lượng hình thức văn bản hay đẩy nhanh tiến độ ban hành pháp luật, mà quan trọng hơn là xây dựng được một hệ thống quy định rõ ràng, thống nhất, dễ áp dụng, có tính ổn định và khả thi cao. Cùng với đó, phải xác định đầy đủ trách nhiệm của từng cơ quan, tổ chức, cá nhân trong toàn bộ quá trình từ đề xuất chính sách, xây dựng, ban hành đến tổ chức thi hành và đánh giá hiệu quả của văn bản.Rà soát kỹ việc lược bỏ các hình thức văn bản quy phạm pháp luậtQuan tâm đến việc lược bỏ một số hình thức văn bản quy phạm pháp luật tại Điều 4, Điều 11 và các quy định có liên quan, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên cho biết, dự thảo Luật dự kiến đơn giản hóa hệ thống văn bản quy phạm pháp luật theo hướng lược bỏ 5 hình thức, gồm: nghị quyết của Quốc hội, nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, quyết định của Chủ tịch nước, nghị quyết của Chính phủ và nghị quyết liên tịch.Phó Chủ tịch Quốc hội tán thành chủ trương đơn giản hóa hệ thống văn bản quy phạm pháp luật theo hướng mỗi chủ thể có thẩm quyền chỉ ban hành một hình thức văn bản. Đây là bước đổi mới cần thiết, góp phần phân định rõ thẩm quyền, nâng cao tính minh bạch và thống nhất của hệ thống pháp luật theo tinh thần Kết luận số 09-KL/TW của Bộ Chính trị.Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên phát biểu thảo luận tại Tổ 13Tuy nhiên, việc lược bỏ các hình thức văn bản trên cần được thực hiện đồng bộ cả về nội dung, thẩm quyền và cơ chế chuyển tiếp, tránh tình trạng chỉ thay đổi tên gọi, hình thức mà chưa giải quyết căn bản những bất cập trong thực tiễn.Từ đó, Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo làm rõ phương án xử lý những nội dung hiện đang được quy định bằng các hình thức văn bản dự kiến lược bỏ. Trong đó, cần xác định cụ thể nội dung nào được chuyển sang hình thức văn bản khác, thẩm quyền ban hành tương ứng và cơ chế xử lý đối với các văn bản đã được ban hành.Đặc biệt, cần rà soát kỹ các nghị quyết có nội dung về cơ chế, chính sách đặc thù, tài chính, ngân sách và những vấn đề quan trọng thuộc thẩm quyền của Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội, bảo đảm việc tinh gọn hình thức văn bản không làm thay đổi hoặc thu hẹp thẩm quyền theo Hiến pháp, không tạo khoảng trống pháp lý và không gây gián đoạn trong tổ chức thực hiện.Cùng với đó, cần bổ sung quy định chuyển tiếp rõ ràng, tránh việc chuyển đổi hình thức văn bản một cách cơ học, làm phát sinh thêm thủ tục nhưng không nâng cao chất lượng quản lý. “Nên chăng có quy định cụ thể các loại nghị quyết có tính chất quy phạm pháp luật của từng chủ thể?” - Phó Chủ tịch Quốc hội đề xuất.Đối với việc đơn giản hóa quy trình xây dựng, ban hành luật, pháp lệnh, Phó Chủ tịch Quốc hội đánh giá cao định hướng tinh gọn quy trình, tăng tính chủ động, linh hoạt và rút ngắn thời gian xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật. Đây là hướng đi cần thiết để kịp thời thể chế hóa chủ trương, chính sách và giải quyết những vấn đề phát sinh từ thực tiễn.Tuy nhiên, việc đơn giản hóa quy trình, rút ngắn thời gian xây dựng, ban hành văn bản phải bảo đảm thực chất, giảm những thủ tục không cần thiết nhưng không được giản lược các khâu có ý nghĩa quyết định đến chất lượng chính sách, chất lượng thẩm tra và trách nhiệm giải trình của các cơ quan có liên quan.Các ĐBQH tỉnh Thanh Hóa tham dự thảo luận tổ. Ảnh: An NhiênDẫn quy định tại khoản 2, Điều 25 dự thảo Luật về việc dự kiến lược bỏ thủ tục thẩm định chính sách đối với một số trường hợp xây dựng luật, pháp lệnh nhằm giảm một bước có thời hạn 30 ngày, Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị cân nhắc kỹ việc lược bỏ thủ tục này.Theo Phó Chủ tịch Quốc hội, có thể rút ngắn thời gian thực hiện quy trình bằng cách giảm bớt các thành phần hồ sơ trùng lặp, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, tổ chức lấy ý kiến đồng thời hoặc rút ngắn thời hạn xử lý. Tuy nhiên, cần duy trì cơ chế đánh giá độc lập, có trách nhiệm và có khả năng phát hiện sớm những bất cập của chính sách.Đặc biệt, cần tiếp tục duy trì cơ chế đánh giá độc lập đối với những chính sách có tác động lớn đến người dân, doanh nghiệp, ngân sách nhà nước và tổ chức bộ máy. Đồng thời, làm rõ trách nhiệm của cơ quan soạn thảo trong đánh giá tác động, tổng kết thực tiễn, rà soát tính thống nhất với hệ thống pháp luật và giải trình những phương án chính sách còn có ý kiến khác nhau.Kiểm soát chặt cơ chế đặc thù, nâng cao hiệu quả thi hành pháp luậtĐối với các cơ chế đặc thù trong xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật tại Điều 20, Điều 45 và Điều 47 của dự thảo Luật, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên cho rằng, việc quy định cơ chế thí điểm chính sách mới, trình tự, thủ tục rút gọn và các trường hợp đặc biệt là cần thiết nhằm tăng khả năng phản ứng chính sách, kịp thời xử lý những vấn đề cấp bách, đồng thời tạo điều kiện thử nghiệm các chính sách mới.Các ĐBQH tỉnh Thanh Hóa tham dự thảo luận tổ. Ảnh: An NhiênTuy nhiên, việc áp dụng ngoại lệ đối với quy trình thông thường cần có điều kiện chặt chẽ, tiêu chí rõ ràng và cơ chế kiểm soát phù hợp, tránh lạm dụng trình tự rút gọn hoặc kéo dài việc áp dụng chính sách thí điểm.Theo đó, Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục rà soát, hoàn thiện quy định về thí điểm chính sách mới tại Điều 20; xác định rõ phạm vi, đối tượng, thời hạn thí điểm, cơ chế đánh giá kết quả và căn cứ quyết định tiếp tục, chấm dứt hoặc áp dụng chính thức.Đối với trình tự, thủ tục rút gọn tại Điều 45 và trường hợp đặc biệt tại Điều 47, cần làm rõ tiêu chí xác định vấn đề cấp bách, điều kiện áp dụng và quy định rõ trách nhiệm giải trình, thẩm định, thẩm tra phù hợp; tránh việc vận dụng ngoại lệ thay thế quy trình thông thường.Nhấn mạnh yêu cầu nâng cao hiệu quả tổ chức thi hành văn bản quy phạm pháp luật, Phó Chủ tịch Quốc hội cho rằng, đây là nội dung có ý nghĩa quyết định đối với hiệu quả thực chất của văn bản. Chất lượng pháp luật không chỉ thể hiện ở các quy định chặt chẽ, đầy đủ mà còn phải được kiểm chứng qua khả năng thực hiện và kết quả giải quyết những vấn đề của thực tiễn.Vì vậy, đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo làm rõ hơn trách nhiệm của cơ quan chủ trì xây dựng văn bản trong việc chuẩn bị các điều kiện thi hành, ban hành văn bản quy định chi tiết và theo dõi, đánh giá hiệu quả sau ban hành.Các ĐBQH tỉnh Gia Lai tham dự thảo luận tổ. Ảnh: An NhiênĐối với quy định về đánh giá hiệu quả thi hành văn bản, cần bổ sung các tiêu chí thực chất, theo hướng không chỉ đánh giá số lượng văn bản hay hoạt động triển khai, mà phải đánh giá mức độ đạt được mục tiêu chính sách, chi phí tuân thủ, những khó khăn, vướng mắc phát sinh và tác động đối với người dân, doanh nghiệp.Đồng thời, cần quy định rõ trách nhiệm, thời hạn rà soát và xử lý các quy định mâu thuẫn, chồng chéo, không còn phù hợp; tăng cường tiếp nhận, giải quyết phản ánh, kiến nghị từ cơ sở và các đối tượng chịu tác động trực tiếp.Từ những nội dung trên, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục hoàn thiện dự thảo Luật theo hướng tinh gọn hình thức văn bản nhưng không tạo khoảng trống pháp lý; đơn giản hóa quy trình nhưng không hạ thấp chất lượng xây dựng chính sách; mở rộng cơ chế linh hoạt nhưng phải kiểm soát chặt chẽ thẩm quyền và gắn trách nhiệm ban hành với hiệu quả tổ chức thi hành pháp luật.Phó Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh, đây là những điều kiện quan trọng để Luật sau khi được ban hành thực sự đi vào cuộc sống, góp phần nâng cao chất lượng hệ thống pháp luật, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, doanh nghiệp, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới.

Thảo luận tại tổ về dự án Luật Trưng mua, trưng dụng tài sản (sửa đổi), ĐBQH đề nghị người dân được yêu cầu giải thích ngay khi nhận quyết định trưng mua, trưng dụng tài sản, đồng thời làm rõ quyền nhận tiền thanh toán, bồi thường khi chủ tài sản mất tích hoặc qua đời. Thời sự Quốc hộiNgười dân cần được giải thích ngay khi tài sản bị trưng dụngTin: Hà Lan; Ảnh: Lâm Hiển • 23/10/2026 11:31Thảo luận tại tổ về dự án Luật Trưng mua, trưng dụng tài sản (sửa đổi), ĐBQH đề nghị người dân được yêu cầu giải thích ngay khi nhận quyết định trưng mua, trưng dụng tài sản, đồng thời làm rõ quyền nhận tiền thanh toán, bồi thường khi chủ tài sản mất tích hoặc qua đời.Sáng 23/10, thảo luận tại Tổ 3 về dự án Luật Trưng mua, trưng dụng tài sản (sửa đổi), ĐBQH Vũ Văn Tiến (TP. Hải Phòng) bày tỏ băn khoăn với quy định tại điểm b khoản 1 Điều 12, theo đó người có tài sản chỉ được yêu cầu giải thích sau khi đã thực hiện quyết định trưng mua, trưng dụng.ĐBQH Vũ Văn Tiến (TP. Hải Phòng) phát biểuTheo đại biểu, trong tình huống khẩn cấp, việc chấp hành quyết định của cơ quan có thẩm quyền phải được đặt lên hàng đầu. Tuy nhiên, nghĩa vụ chấp hành và quyền được giải thích cần được bảo đảm song hành, thay vì theo cách "dùng trước, nói sau"."Người dân có trách nhiệm bàn giao tài sản, nhưng cũng cần được biết vì sao tài sản của mình được huy động, sử dụng trong trường hợp gì và quyền lợi được bảo đảm như thế nào", đại biểu nhấn mạnh.ĐBQH Vũ Văn Tiến đề nghị sửa đổi theo hướng người có tài sản được yêu cầu giải thích ngay khi nhận quyết định trưng mua, trưng dụng. Trường hợp cần thực hiện ngay để ứng phó tình huống cấp bách, việc giải thích có thể tiến hành đồng thời hoặc sau đó, nhưng không làm đình chỉ, trì hoãn việc thi hành quyết định.Làm rõ quyền lợi khi chủ tài sản mất tích, qua đờiCùng quan tâm đến việc bảo vệ quyền lợi của người có tài sản, ĐBQH Phùng Đức Chính (Lạng Sơn) chỉ ra khoảng trống pháp lý trong trường hợp chủ tài sản vắng mặt, mất tích hoặc đã chết.Theo khoản 2 Điều 17 và khoản 2 Điều 24 dự thảo Luật, nếu người có tài sản hoặc người có quyền sử dụng hợp pháp tài sản vắng mặt, mất tích, chết, quyết định trưng mua, trưng dụng được giao cho UBND cấp xã hoặc trưởng thôn, tổ trưởng tổ dân phố nơi có tài sản.ĐBQH Phùng Đức Chính (Lạng Sơn) phát biểuTuy nhiên, đại biểu cho rằng quy định này chưa thực sự phù hợp với Bộ luật Dân sự, bởi pháp luật đã quy định về việc quản lý tài sản của người vắng mặt tại nơi cư trú, người bị tuyên bố mất tích hoặc đã chết. Trong những trường hợp này, tài sản có thể vẫn đang được người quản lý hợp pháp hoặc người thừa kế quản lý.Vì vậy, ĐBQH Phùng Đức Chính đề nghị ưu tiên giao quyết định trưng mua, trưng dụng cho người quản lý tài sản hoặc người thừa kế theo Bộ luật Dân sự. Chỉ khi không xác định được những người này mới giao cho UBND cấp xã, trưởng thôn hoặc tổ trưởng tổ dân phố.Đáng chú ý, đại biểu cho biết dự thảo mới quy định tiền trưng mua được thanh toán cho người có tài sản và người có tài sản trưng dụng được bồi thường thiệt hại, nhưng chưa làm rõ việc thanh toán, hoàn trả tài sản, bồi thường khi chủ tài sản vắng mặt, bị tuyên bố mất tích hoặc đã chết.Đại biểu kiến nghị bổ sung quy định xử lý những trường hợp này để bảo đảm quyền lợi hợp pháp của người liên quan, đồng thời tránh phát sinh vướng mắc trong quá trình thực hiện.Đoàn ĐBQH tỉnh Lạng Sơn tham gia phiên thảo luậnTrưng dụng tài sản không để gián đoạn dịch vụ thiết yếuTrở lại vấn đề trưng dụng tài sản trong tình huống khẩn cấp, ĐBQH Vũ Văn Tiến lưu ý nguy cơ gián đoạn các dịch vụ thiết yếu nếu không có phương án thay thế và khôi phục hoạt động.Dẫn thực tế trong đại dịch Covid-19, đại biểu cho biết hàng trăm trường học đã được trưng dụng làm khu cách ly, bệnh viện dã chiến. Tuy nhiên, khi chuẩn bị đón học sinh trở lại, có nơi trường lớp chưa được bàn giao, còn phải sửa chữa, khử khuẩn, ảnh hưởng đến hoạt động dạy và học.Theo đại biểu, việc trưng dụng trong những tình huống như vậy là cần thiết. Song, nếu không tính trước phương án thay thế, thời hạn bàn giao và khôi phục hoạt động thì việc giải quyết một yêu cầu cấp thiết có thể làm phát sinh khó khăn cho hoạt động thiết yếu khác."Trong hoạn nạn, một miếng khi đói bằng một gói khi no, việc huy động được nguồn lực đúng lúc, đúng chỗ có ý nghĩa vô cùng quan trọng", đại biểu nói, đồng thời lưu ý phải giải quyết được yêu cầu trước mắt mà không làm phát sinh những khó khăn, hệ lụy khác.Toàn cảnh phiên thảo luận tại Tổ 3ĐBQH Vũ Văn Tiến ghi nhận dự thảo Luật đã bổ sung nguyên tắc hạn chế tối đa ảnh hưởng đến việc cung cấp dịch vụ thiết yếu cho người dân. Tuy nhiên, quy định này còn chung chung, chưa làm rõ cách thức thực hiện.Đại biểu đề nghị đánh giá kỹ tác động của chính sách đối với các tài sản đang trực tiếp phục vụ giáo dục, y tế, văn hóa, thể thao và trợ giúp xã hội. Khi quyết định trưng dụng, cơ quan có thẩm quyền cần xem xét khả năng sử dụng tài sản thay thế, giới hạn phạm vi và thời gian thực sự cần thiết, đồng thời có phương án duy trì hoạt động cung cấp dịch vụ ở mức phù hợp.Dù vậy, đại biểu nhấn mạnh trong những tình huống phải quyết định ngay để bảo vệ tính mạng, sức khỏe con người, không thể đặt ra các điều kiện cứng nhắc làm chậm việc ứng phó. Thay vào đó, Luật cần quy định rõ trách nhiệm khắc phục ảnh hưởng, khôi phục hoạt động thiết yếu ngay khi điều kiện cho phép.Đánh giá việc sửa đổi Luật Trưng mua, trưng dụng tài sản là cần thiết, cấp bách trong bối cảnh thiên tai, dịch bệnh ngày càng khó lường, đại biểu cho rằng các quy định mới phải tạo điều kiện huy động nguồn lực kịp thời, sử dụng đúng mục đích, đồng thời hạn chế thấp nhất tác động đến đời sống người dân và doanh nghiệp.ĐBQH Vũ Văn Tiến đề nghị tiếp tục đánh giá tác động, cụ thể hóa các nội dung cốt lõi ngay trong Luật, xác định rõ thẩm quyền, trách nhiệm của cơ quan thực hiện và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của người có tài sản.

Khi chính quyền cấp xã trưng dụng phương tiện, máy móc để cứu hộ, cứu nạn nhưng tài sản bị hư hỏng, ngân sách không đủ bồi thường, ĐBQH Nguyễn Thành Đồng (tỉnh Hà Tĩnh) đề nghị phải có cơ chế hỗ trợ kịp thời từ cấp trên. Thời sự Quốc hộiTrưng dụng tài sản cứu hộ, ngân sách xã không đủ bồi thường thì xử lý thế nào?Tin: Hà Lan; Ảnh: Lâm Hiển • 23/10/2026 10:26Khi chính quyền cấp xã trưng dụng phương tiện, máy móc để cứu hộ, cứu nạn nhưng tài sản bị hư hỏng, ngân sách không đủ bồi thường, ĐBQH Nguyễn Thành Đồng (tỉnh Hà Tĩnh) đề nghị phải có cơ chế hỗ trợ kịp thời từ cấp trên.Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh Hà Tĩnh Nguyễn Duy Lâm điều hành phiên thảo luận tổSáng 23/10, thảo luận tại Tổ 3 (gồm Đoàn ĐBQH TP. Hải Phòng, tỉnh Lạng Sơn và tỉnh Hà Tĩnh) về dự án Luật Trưng mua, trưng dụng tài sản (sửa đổi), ĐBQH Nguyễn Thành Đồng (tỉnh Hà Tĩnh) cơ bản thống nhất với sự cần thiết sửa đổi Luật nhằm tạo cơ sở pháp lý huy động kịp thời nguồn lực phục vụ quốc phòng, an ninh, ứng phó thiên tai, dịch bệnh và các tình huống cấp thiết.Tuy nhiên, đại biểu cho rằng một số quy định về thanh toán tiền trưng mua, bồi thường thiệt hại do trưng dụng tài sản chưa làm rõ trách nhiệm bảo đảm kinh phí, nhất là khi ngân sách địa phương không đủ khả năng chi trả.ĐBQH Nguyễn Thành Đồng (tỉnh Hà Tĩnh) phát biểuTheo dự thảo, kinh phí thanh toán tiền trưng mua, bồi thường thiệt hại do trưng dụng tài sản được bảo đảm từ dự phòng ngân sách nhà nước, quỹ dự trữ tài chính và các nguồn tài chính hợp pháp khác. Song, quy định này mới xác định nguồn kinh phí chung, chưa làm rõ trách nhiệm bố trí, thanh toán theo phân cấp ngân sách và phương án xử lý khi kinh phí vượt khả năng cân đối của cấp thực hiện nhiệm vụ.Dẫn tình huống thực tế, đại biểu cho biết khi xảy ra thiên tai lớn, địa bàn bị chia cắt, chính quyền cấp xã có thể phải khẩn cấp trưng dụng phương tiện, máy móc, thiết bị của tổ chức, cá nhân để cứu hộ, cứu nạn. Nếu tài sản bị hư hỏng, số tiền bồi thường lớn, vượt khả năng cân đối ngân sách cấp xã, việc chi trả cho người có tài sản có nguy cơ gặp khó khăn."Đây là tình huống cần được tính đến khi xây dựng cơ chế thực hiện Luật", đại biểu nhấn mạnh.Theo đại biểu Nguyễn Thành Đồng, dự thảo quy định thời hạn thanh toán tiền trưng mua là 20 hoặc 30 ngày tùy trường hợp; thời hạn bồi thường thiệt hại do trưng dụng tài sản về nguyên tắc là 30 ngày kể từ ngày hoàn trả tài sản, trừ trường hợp có quy định riêng. Việc chậm thanh toán còn làm phát sinh trách nhiệm bồi thường thêm.Vì vậy, đại biểu đề nghị làm rõ cơ chế bảo đảm kinh phí theo phân cấp ngân sách, trách nhiệm bố trí và thanh toán, đặc biệt là cơ chế hỗ trợ từ ngân sách cấp trên khi vượt khả năng cân đối của ngân sách cấp dưới. Đồng thời, cần đánh giá tác động ngân sách trong các tình huống thiên tai, dịch bệnh, quốc phòng, an ninh để bảo đảm quy định có thể thực hiện ngay cả trong điều kiện cấp bách.ĐBQH Phạm Thúy Chinh (TP. Hải Phòng) phát biểuVề vấn đề này, ĐBQH Phạm Thúy Chinh (TP. Hải Phòng) lưu ý, dự thảo Luật Trưng mua, trưng dụng tài sản (sửa đổi) chuyển trách nhiệm chi trả tiền trưng mua, bồi thường thiệt hại từ cơ quan tài chính sang cơ quan của người ra quyết định.“Tuy nhiên, bộ chuyên ngành không trực tiếp nắm dự phòng ngân sách, còn dự phòng cấp xã thì nhỏ; phải qua thủ tục xin dự phòng thì thời hạn 20, 30 ngày khó bảo đảm”, đại biểu cho biết.Vì vậy, đại biểu đề nghị Luật xác định rõ trách nhiệm bảo đảm kinh phí của từng cấp ngân sách, quy định cơ quan tài chính cùng cấp được tạm ứng kịp thời và ngân sách cấp trên hỗ trợ khi nhu cầu chi trả vượt khả năng của cấp xã.Rà soát quy định để tránh vướng mắc khi thực hiệnBên cạnh đó, đại biểu Nguyễn Thành Đồng chỉ ra một số dẫn chiếu chưa chính xác trong dự thảo, có thể ảnh hưởng đến việc xác định thời hạn thanh toán, thời điểm xác định lại giá và kết thúc trưng dụng tài sản.Cụ thể, khoản 2 Điều 7 quy định về các điều kiện trưng mua, trưng dụng tài sản, trong khi khoản 3 Điều 7 quy định về các trường hợp trưng mua, trưng dụng tài sản. Tuy nhiên, tại điểm b khoản 2 Điều 7, khoản 2 Điều 19, điểm a và điểm b khoản 1 Điều 20, điểm a khoản 1 Điều 25 lại dẫn chiếu đến khoản 2 Điều 7 để xác định các trường hợp trưng mua, trưng dụng.“Việc dẫn chiếu này chưa chính xác, có thể gây khó khăn trong việc xác định thời điểm thực hiện xác định lại giá trưng mua, trường hợp áp dụng thời hạn thanh toán tiền trưng mua là 30 ngày hoặc 20 ngày và thời hạn kết thúc trưng dụng tài sản”, đại biểu phân tích.Toàn cảnh phiên thảo luậnĐáng chú ý, khoản 4 Điều 9 quy định bồi thường thiệt hại khi quyết định trưng mua bị hủy bỏ nhưng lại dẫn chiếu đến Điều 29 về bồi thường thiệt hại do trưng dụng tài sản. Trong khi đó, trưng mua và trưng dụng có bản chất pháp lý khác nhau, đặc biệt về việc chuyển quyền sở hữu tài sản.Vì vậy, đại biểu đề nghị cơ quan soạn thảo rà soát, sửa các dẫn chiếu nêu trên, tránh vướng mắc trong áp dụng pháp luật, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người có tài sản. Đồng thời, nghiên cứu bổ sung, làm rõ nguyên tắc, căn cứ xác định thiệt hại và cơ chế bồi thường trong trường hợp quyết định trưng mua bị hủy bỏ, bảo đảm thống nhất, minh bạch và thuận lợi trong tổ chức thực hiện.Về điều khoản thi hành, đại biểu Nguyễn Thành Đồng chỉ ra rằng dự thảo Luật quy định có hiệu lực từ ngày 1/3/2027 nhưng chưa xác định rõ thời điểm hết hiệu lực của Luật Trưng mua, trưng dụng tài sản năm 2008. Trong khi đó, dự thảo có nhiều thay đổi về thẩm quyền quyết định trưng mua, trưng dụng, thời hạn thanh toán và cơ chế bồi thường thiệt hại. Điều này có thể gây lúng túng trong áp dụng pháp luật và xử lý các trường hợp chuyển tiếp.Đại biểu đề nghị bổ sung quy định Luật năm 2008 hết hiệu lực kể từ ngày Luật mới có hiệu lực thi hành, trừ các trường hợp chuyển tiếp quy định tại Điều 32, nhằm bảo đảm tính thống nhất, minh bạch trong thực hiện.Chủ tịch UBND cấp xã được quyết định trưng mua, trưng dụng tài sản trong trường hợp cấp báchBộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn trình bày tờ trình dự án Luật Trưng mua, trưng dụng tài sản (sửa đổi). Ảnh: Phạm ThắngSáng 23/10, trình bày Tờ trình của Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, dự thảo Luật Trưng mua, trưng dụng tài sản (sửa đổi) thu hẹp phạm vi tài sản được trưng mua, tập trung vào những loại thực sự cần chuyển quyền sở hữu cho Nhà nước như thuốc, vaccine, vật tư y tế, lương thực, thực phẩm, xăng dầu, hóa chất, nguyên liệu, nhiên liệu. Đồng thời, mở rộng diện tài sản có thể trưng dụng, bổ sung vật nuôi, khu vực biển được xác lập hợp pháp, hạ tầng viễn thông, điện lực, hạ tầng số, tài sản số và các công trình kết cấu hạ tầng khác.Việc trưng mua, trưng dụng chỉ được thực hiện trong các trường hợp luật định như chiến tranh, tình trạng khẩn cấp, thiên tai, thảm họa, dịch bệnh và khi thật sự cần thiết, các biện pháp huy động khác không đáp ứng được yêu cầu.Đáng chú ý, dự thảo Luật bổ sung thẩm quyền cho Chủ tịch UBND cấp xã quyết định trưng mua, trưng dụng tài sản phục vụ trực tiếp công tác phòng, chống thiên tai, dịch bệnh, cứu hộ, cứu nạn trên địa bàn khi cấp trung ương, cấp tỉnh không thể hoặc chưa thể tiếp cận.Thẩm quyền này được giới hạn trong phạm vi địa bàn cấp xã và một số loại tài sản nhất định. Chủ tịch UBND cấp xã không được quyết định trưng mua tài sản trên địa bàn xã khác; không được trưng dụng tài sản trên phạm vi từ hai xã trở lên hoặc các tài sản như hạ tầng viễn thông, điện lực, hạ tầng số, tài sản số.Về kinh phí, Chính phủ cho biết tiền thanh toán trưng mua, bồi thường thiệt hại do trưng dụng tài sản được bảo đảm từ ngân sách nhà nước và các nguồn tài chính hợp pháp khác. Theo Luật Ngân sách nhà nước, dự phòng ngân sách được sử dụng để phòng, chống, khắc phục hậu quả thiên tai, thảm họa, dịch bệnh và thực hiện các nhiệm vụ cấp thiết khác theo quy định. Chính phủ đánh giá cơ chế bảo đảm kinh phí này có tính khả thi.

Sáng 23/10, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định, Quốc hội đã nghe Tờ trình và Báo cáo thẩm tra về dự án Luật Đấu thầu (sửa đổi). Thời sự Quốc hộiChuyển trọng tâm từ quản lý quá trình sang quản lý chất lượng, kết quả sản phẩm đầu raThanh Hải • 23/10/2026 10:17Sáng 23/10, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định, Quốc hội đã nghe Tờ trình và Báo cáo thẩm tra về dự án Luật Đấu thầu (sửa đổi).Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn chủ trì, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định điều hành nội dung phiên họp. Ảnh: Quang KhánhPhó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định điều hành nội dung phiên họp. Ảnh: Phạm ThắngĐổi mới phương thức quản lý hoạt động đấu thầu Trình bày Tờ trình dự án Luật Đấu thầu (sửa đổi), Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, dự án Luật được xây dựng nhằm tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, đơn giản hóa thủ tục, rút ngắn thời gian, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước; đồng thời, đổi mới phương thức quản lý hoạt động đấu thầu, chuyển trọng tâm từ quản lý quá trình sang quản lý chất lượng, hiệu quả và kết quả, sản phẩm đầu ra.Các đại biểu tham dự phiên họp. Ảnh: Phạm ThắngDự thảo Luật gồm 8 Chương và 59 Điều, tập trung sửa đổi, bổ sung nhằm bảo đảm tính khả thi, đồng bộ, thống nhất của hệ thống pháp luật; nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động đấu thầu… Theo Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn, dự thảo xác định rõ nguyên tắc áp dụng pháp luật trong trường hợp có sự khác nhau giữa quy định của Luật này và các luật có liên quan để đảm bảo tính khả thi, đồng bộ, thống nhất trong hệ thống pháp luật; bổ sung nguyên tắc áp dụng Luật Đấu thầu đối với thỏa thuận vốn ODA nhằm bao quát cả thỏa thuận về vốn ODA không hoàn lại.Các đại biểu tham dự phiên họp. Ảnh: Khánh DuyHoàn thiện quy định để ưu tiên tổ chức đấu thầu trong nước (Điều 9) nhằm góp phần hỗ trợ phát triển, nâng cao năng lực của doanh nghiệp Việt Nam. Đấu thầu quốc tế chỉ thực hiện đối với dự án đầu tư kinh doanh có mục tiêu đáp ứng yêu cầu của Nghị quyết số 10-NQ/TW (bao gồm có yêu cầu về nghiên cứu, phát triển, ứng dụng, chuyển giao công nghệ hoặc đào tạo nhân lực công nghệ cao, công nghệ mới, công nghệ chiến lược, công nghệ số cần sự tham gia của nhà đầu tư nước ngoài…).Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn trình bày tờ trình dự án Luật Đấu thầu (sửa đổi). Ảnh: Phạm ThắngDự thảo Luật cho phép nhà thầu trong nước được sử dụng nhà thầu phụ hoặc nhà thầu phụ đặc biệt là nhà thầu nước ngoài để thực hiện phần công việc mà nhà thầu trong nước chưa thực hiện được hoặc cần chuyển giao công nghệ; yêu cầu nhà thầu nước ngoài phải liên danh với nhà thầu Việt Nam và sử dụng nhà thầu phụ Việt Nam.Đáng chú ý, theo Tờ trình, dự thảo sửa đổi quy định để cho phép hồ sơ mời thầu được nêu nhãn hiệu của hàng hóa theo nhóm nhãn hiệu nhằm bảo đảm lựa chọn được hàng hóa đáp ứng yêu cầu về chất lượng, tính năng kỹ thuật, công nghệ (Điều 28). Bổ sung phương thức hai túi hồ sơ đối với gói thầu xây dựng, phát triển, nâng cấp, mở rộng phần mềm nội bộ, bảo đảm lựa chọn được nhà thầu có giải pháp tối ưu, công nghệ tiên tiến, hiện đại (Điều 22).Đấu thầu rộng rãi là hình thức chủ yếu để bảo đảm cạnh tranhTheo Báo cáo thẩm tra dự án Luật do Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi trình bày, Ủy ban Kinh tế và Tài chính thống nhất với sự cần thiết sửa đổi Luật Đấu thầu nhằm tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, khơi thông nguồn lực cho đầu tư phát triển và bảo đảm đồng bộ với các luật mới được ban hành.Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi trình bày báo cáo thẩm tra dự án Luật Đấu thầu (sửa đổi). Ảnh: Phạm ThắngVề quy định cho phép hồ sơ mời thầu nêu nhãn hiệu theo nhóm nhãn hiệu, xuất xứ theo nhóm nước, vùng lãnh thổ tại khoản 2 Điều 28, Ủy ban cho rằng, có thể hạn chế sự tham gia của hàng hóa đáp ứng yêu cầu tương đương, nhất là sản phẩm mới của doanh nghiệp trong nước. Đề nghị ưu tiên xác định yêu cầu bằng tính năng, chất lượng, tiêu chuẩn kỹ thuật và mục đích sử dụng. Chỉ viện dẫn nhãn hiệu, xuất xứ khi có căn cứ cần thiết, đồng thời quy định rõ tiêu chí xác định nhóm và điều kiện chấp nhận hàng hóa tương đương, bảo đảm cạnh tranh thực chất.Các đại biểu tham dự phiên họp. Ảnh: Phạm ThắngBên cạnh đó, khoản 1 Điều 9 mở rộng việc sử dụng nhà thầu phụ nước ngoài, nên Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị quy định nguyên tắc nhà thầu trong nước không được giao cho nhà thầu phụ nước ngoài phần việc chủ yếu hoặc phần việc làm căn cứ đánh giá năng lực, kinh nghiệm để được lựa chọn, bảo đảm vai trò và trách nhiệm thực chất của nhà thầu chính trong nước.Các đại biểu tham dự phiên họp. Ảnh: Phạm ThắngCơ bản thống nhất với việc hợp nhất chào hàng cạnh tranh vào đấu thầu rộng rãi, mua sắm trực tiếp vào chỉ định thầu và bổ sung hình thức đàm phán cạnh tranh, Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị tiếp tục xác định đấu thầu rộng rãi là hình thức chủ yếu để bảo đảm cạnh tranh.Cùng với đó, quy định rõ điều kiện, giới hạn áp dụng chỉ định thầu, đặt hàng, lựa chọn nhà thầu trong trường hợp đặc biệt và chỉ định nhà đầu tư, nhất là tiêu chí về lĩnh vực chiến lược, hạn mức chỉ định thầu, tránh thu hẹp cạnh tranh.Đối với đàm phán cạnh tranh, Ủy ban Kinh tế và Tài chính cho rằng, cần bảo vệ bí mật kinh doanh, quyền sở hữu trí tuệ, có căn cứ kiểm chứng khách quan về giá; đồng thời tăng cường kiểm soát và trách nhiệm giải trình của chủ đầu tư.

Ngày 22/10, thảo luận tại tổ về dự án Luật Đất đai (sửa đổi) và Luật Nhà ở (sửa đổi), ĐBQH Nguyễn Khánh Vũ (Quảng Trị) đề nghị, hoàn thiện quy định về quy hoạch, cấp Giấy chứng nhận, phân cấp thẩm quyền và bảo vệ người thực thi đúng quy định; đồng thời, bảo đảm chính sách nhà ở công vụ cho giáo viên, nhân viên y tế vùng khó khăn, ngăn ngừa trục lợi nhà ở xã hội và quy định rõ trách nhiệm của chủ đầu tư đối với người mua nhà. Thời sự Quốc hộiQuy định rõ trách nhiệm của chủ đầu tư đối với người mua nhàLam Hà • 22/10/2026 22:31Ngày 22/10, thảo luận tại tổ về dự án Luật Đất đai (sửa đổi) và Luật Nhà ở (sửa đổi), ĐBQH Nguyễn Khánh Vũ (Quảng Trị) đề nghị, hoàn thiện quy định về quy hoạch, cấp Giấy chứng nhận, phân cấp thẩm quyền và bảo vệ người thực thi đúng quy định; đồng thời, bảo đảm chính sách nhà ở công vụ cho giáo viên, nhân viên y tế vùng khó khăn, ngăn ngừa trục lợi nhà ở xã hội và quy định rõ trách nhiệm của chủ đầu tư đối với người mua nhà.Luật hóa việc áp dụng bảng giá đất, hệ số điều chỉnh giá Góp ý dự án Luật Đất đai (sửa đổi), ĐBQH Nguyễn Khánh Vũ cơ bản tán thành việc quy định thẩm quyền ngay trong Luật, phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp; đồng thời luật hóa việc áp dụng bảng giá đất, hệ số điều chỉnh giá đất thay cho định giá đất cụ thể. Từ những vướng mắc trong thực tiễn, đại biểu đề nghị tiếp tục hoàn thiện các quy định về quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, cấp Giấy chứng nhận, phân cấp thẩm quyền và trách nhiệm của người thực thi.ĐBQH Nguyễn Khánh Vũ (Quảng Trị) phát biểu. Ảnh: Lâm HiểnVề quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, đại biểu chỉ rõ, dự thảo không còn quy hoạch sử dụng đất cấp tỉnh, trong khi việc xác định diện tích, khoanh vùng các khu vực được phân bổ chỉ tiêu sử dụng đất lại giao cho kế hoạch sử dụng đất cấp xã. Theo Điều 32 dự thảo, Chủ tịch UBND cấp xã phê duyệt kế hoạch này, còn việc thẩm định giao Chính phủ quy định.Đáng chú ý, dự thảo nghị định quy định chi tiết giao cơ quan chuyên môn cấp xã thẩm định, các sở được lấy ý kiến trong thời hạn 5 ngày làm việc; quá thời hạn không trả lời thì được xem là đồng ý. Trong khi đó, quy hoạch tỉnh hiện chủ yếu xác định chỉ tiêu theo loại đất, chưa xác định cụ thể vị trí, khu vực sử dụng đất trên thực địa. Nhiều địa phương vẫn sử dụng kế hoạch sử dụng đất hằng năm đã được cấp tỉnh phê duyệt, còn tỷ lệ phủ kín của quy hoạch đô thị và nông thôn vẫn thấp.Theo đại biểu, việc thiếu cơ chế thẩm định ở cấp tỉnh và quy định chuyển tiếp rõ ràng có thể gây khó khăn, tiềm ẩn rủi ro pháp lý trong quản lý đất đai. Vì vậy, đại biểu đề nghị bổ sung vào khoản 6 Điều 32 quy định cơ quan chuyên môn cấp tỉnh thẩm định kế hoạch sử dụng đất cấp xã; đồng thời bổ sung vào khoản 1 Điều 109 quy định tiếp tục sử dụng kế hoạch sử dụng đất hằng năm đã được phê duyệt trong giai đoạn chuyển tiếp và xác định thời hạn hoàn thành kế hoạch sử dụng đất cấp xã.Liên quan đến điều kiện cấp Giấy chứng nhận đối với đất không có giấy tờ tại Điều 66, đại biểu cho rằng dự thảo không còn yêu cầu sử dụng đất ổn định và xác nhận của UBND cấp xã. Trong khi đó, theo dự thảo nghị định quy định chi tiết, trường hợp không có giấy tờ chứng minh thời điểm sử dụng đất thì có thể xác định thời điểm này trên cơ sở nội dung kê khai của người sử dụng đất.Cho rằng quy định như vậy tiềm ẩn nguy cơ kê khai không trung thực về nguồn gốc, thời điểm sử dụng đất, đại biểu đề nghị bổ sung điều kiện sử dụng đất ổn định, không có tranh chấp, được UBND cấp xã xác nhận sau khi niêm yết công khai. Đồng thời, cần ưu tiên tài liệu do cơ quan nhà nước lập khi xác định thời điểm bắt đầu sử dụng đất.Một vấn đề khác được đại biểu nhấn mạnh là cơ chế bảo vệ người thực thi đúng quy định. Theo đại biểu, điểm g khoản 6 Điều 18 mới quy định cơ quan giải quyết thủ tục hành chính không chịu trách nhiệm về những nội dung trong hồ sơ đã được cơ quan, người có thẩm quyền khác thẩm định, chấp thuận, phê duyệt hoặc giải quyết trước đó. Tuy nhiên, quy định này chưa bao quát trường hợp người có thẩm quyền phải lựa chọn phương án xử lý hoặc áp dụng cách hiểu hợp lý khi quy định pháp luật chưa rõ ràng.Đại biểu đề nghị bổ sung khoản 7 Điều 18 theo hướng người thực hiện đúng thẩm quyền, trình tự, căn cứ quy định và hồ sơ tại thời điểm quyết định, không vụ lợi thì không bị xử lý khi quy định hoặc cách hiểu thay đổi sau đó. Đối với sai sót không cố ý, không vụ lợi và đã chủ động khắc phục, cần có cơ chế xem xét miễn, giảm trách nhiệm.Các ĐBQH tham dự phiên họp tổCùng với đó, đại biểu kiến nghị bổ sung vào Điều 17 trách nhiệm của các bộ, ngành trong việc trả lời kiến nghị của địa phương trong thời hạn nhất định, tạo cơ sở để người thực thi chủ động giải quyết công việc.Về phân cấp, phân quyền, đại biểu cho rằng dự thảo cho phép UBND cấp tỉnh phân cấp, ủy quyền cho UBND cấp xã nhưng chưa quy định cụ thể tiêu chí thực hiện. Trong điều kiện nhiều địa phương thiếu cán bộ chuyên môn về đất đai, khối lượng công việc tăng lên sau khi vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, việc thiếu tiêu chí thống nhất có thể dẫn đến cách phân cấp khác nhau giữa các tỉnh.Do đó, đại biểu đề nghị quy định điều kiện tối thiểu để cấp xã tiếp nhận thẩm quyền, gồm công chức chuyên môn, kế hoạch sử dụng đất cấp xã và cơ sở dữ liệu địa chính; đồng thời xác định những trường hợp không được phân cấp, như dự án phải tái định cư ngoài địa bàn xã. Quyết định phân cấp cũng phải được công khai, có thời hạn cụ thể, bảo đảm phù hợp với năng lực thực thi của địa phương.Bảo đảm nhà ở công vụ cho giáo viên vùng khóĐối với dự án Luật Nhà ở (sửa đổi), ĐBQH Nguyễn Khánh Vũ cơ bản tán thành định hướng ưu tiên phát triển nhà ở cho thuê và luật hóa các cơ chế thí điểm về nhà ở xã hội.Quan tâm đến chính sách nhà ở công vụ cho giáo viên, bác sĩ, nhân viên y tế công tác tại vùng khó khăn, biên giới, hải đảo, đại biểu chỉ rõ, Luật Nhà ở năm 2023 quy định nhóm đối tượng này được thuê nhà ở công vụ, nhưng dự thảo sửa đổi không còn ghi nhận đầy đủ.Cụ thể, điểm c khoản 1 Điều 50 chủ yếu áp dụng đối với người được điều động, luân chuyển, biệt phái từ trung ương về địa phương, giữa các địa phương hoặc phải di chuyển nơi làm việc đến trung tâm chính trị - hành chính mới. Vì vậy, giáo viên mới được tuyển dụng về xã biên giới có thể không thuộc đối tượng được thuê nhà ở công vụ, trong khi trường hợp điều động trong cùng tỉnh cũng chưa được quy định rõ.Toàn cảnh phiên thảo luận Tổ.Đáng chú ý, khoản 5 Điều 53 lại có chính sách miễn tiền thuê nhà ở công vụ đối với người được điều động đến xã đặc biệt khó khăn, biên giới, hải đảo. Theo đại biểu, các quy định này cần được rà soát, bảo đảm thống nhất với Luật Nhà giáo, trong đó có chính sách cho nhà giáo công tác tại vùng khó khăn được thuê nhà ở công vụ hoặc được bảo đảm chỗ ở tập thể.Dẫn thực tiễn Quảng Trị, đại biểu cho biết 4 trường phổ thông nội trú liên cấp tại các xã biên giới Hướng Phùng, Đakrông, Thượng Trạch và Dân Hóa đã sẵn sàng đón học sinh từ năm học 2026 - 2027, có trường đã xây dựng khu nhà ở dành cho giáo viên; 11 trường khác đang được xây dựng.Tuy nhiên, nếu Luật không quy định rõ đối tượng được thuê và miễn tiền thuê nhà ở công vụ, những giáo viên được tuyển dụng hoặc điều động đến công tác tại các xã biên giới có thể gặp vướng mắc khi tiếp cận chính sách, dù cơ sở vật chất đã được đầu tư. Theo đại biểu, không có chỗ ở ổn định sẽ rất khó giữ chân giáo viên gắn bó lâu dài với trường, lớp ở vùng khó khăn.Từ thực tiễn đó, đại biểu đề nghị bổ sung vào khoản 1 và điểm b khoản 2 Điều 50 nhóm đối tượng giáo viên, bác sĩ, nhân viên y tế công tác tại vùng khó khăn theo Luật Nhà ở năm 2023, áp dụng cả với người được tuyển dụng mới hoặc điều động trong cùng tỉnh. Đồng thời, làm rõ trường hợp điều động trong cùng địa phương tại điểm c khoản 1 Điều 50 và bổ sung vào khoản 5 Điều 53 chính sách miễn tiền thuê nhà ở công vụ đối với những người công tác tại các xã, khu vực đặc biệt khó khăn, biên giới, hải đảo.Về nhà ở xã hội, đại biểu đồng tình với định hướng tại điểm e khoản 1 Điều 68, theo đó sau 5 năm, nhà ở xã hội chỉ được bán lại cho người thuộc đối tượng được mua nhà ở xã hội, thay vì bán theo cơ chế thị trường như quy định trước đây. Tuy nhiên, dự thảo chưa xác định rõ nguyên tắc xác định giá bán lại sau 5 năm và quy định chuyển tiếp đối với người đã mua nhà ở xã hội theo Luật Nhà ở năm 2023.Theo đại biểu, thực tiễn đã phát sinh tình trạng thu tiền chênh lệch ngoài hợp đồng, lợi dụng chính sách để trục lợi. Nếu không kiểm soát giá bán lại, nguy cơ phát sinh các khoản chênh lệch trong giao dịch sau thời hạn 5 năm vẫn hiện hữu. Do đó, đại biểu đề nghị bổ sung nguyên tắc xác định giá bán lại sau 5 năm tại điểm e khoản 1 Điều 68, đồng thời yêu cầu người mua lại đáp ứng điều kiện tại khoản 3 Điều 59. Cùng với đó, cần bổ sung cơ chế xác minh điều kiện về nhà ở, thu nhập thông qua cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, đất đai và cơ sở dữ liệu về nhà ở; quy định chuyển tiếp đối với việc bán lại nhà ở xã hội đã mua theo Luật Nhà ở năm 2023.Liên quan đến thời hạn làm thủ tục cấp Giấy chứng nhận cho người mua nhà, đại biểu cho biết Luật Nhà ở năm 2023 và Luật Kinh doanh bất động sản năm 2023 đều quy định chủ đầu tư phải nộp hồ sơ đề nghị cấp Giấy chứng nhận trong thời hạn 50 ngày kể từ ngày bàn giao nhà ở. Tuy nhiên, điểm e khoản 2 Điều 27 dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi) không còn quy định trực tiếp thời hạn này mà dẫn chiếu sang pháp luật về kinh doanh bất động sản... Trong khi đó, thực tế vẫn còn tình trạng người dân đã thanh toán phần lớn giá trị hợp đồng, nhận bàn giao và sử dụng nhà trong nhiều năm nhưng chưa được cấp Giấy chứng nhận, ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của người mua.ĐBQH Nguyễn Khánh Vũ đề nghị bổ sung ngay tại điểm e khoản 2 Điều 27 thời hạn chủ đầu tư phải nộp hồ sơ đề nghị cấp Giấy chứng nhận cho người mua, không dài hơn 50 ngày; đồng thời bảo đảm thống nhất với dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi). Trường hợp quá thời hạn mà chưa nộp hồ sơ do lỗi của chủ đầu tư thì phải bồi thường thiệt hại cho người mua theo quy định.Theo ĐBQH Nguyễn Khánh Vũ, việc hoàn thiện hai dự án luật cần giữ ngay trong Luật những bảo đảm cốt lõi về quyền lợi người dân, đồng thời có cơ chế rõ ràng để người thực thi dám làm, dám chịu trách nhiệm.Góp ý dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi), ĐBQH Võ Tiến Nghị (Quảng Trị) đề nghị sửa đổi, bổ sung khoản 1 Điều 74 theo hướng giao Bộ Quốc phòng, Bộ Công an thẩm quyền quyết định, chấp thuận chủ trương đầu tư và giao chủ đầu tư không thông qua đấu thầu đối với các dự án đầu tư xây dựng nhà ở cho lực lượng vũ trang nhân dân trên quỹ đất do hai bộ quản lý hoặc được địa phương bàn giao; thay vì dẫn chiếu đến các khoản 1, 2 và 3 Điều 63 như dự thảo.ĐBQH Võ Tiến Nghị (Quảng Trị) phát biểu. Ảnh: Lâm HiểnTheo đại biểu, kiến nghị này nhằm thể chế hóa chủ trương của Đảng về chính sách hậu phương quân đội, chăm lo đời sống, nhà ở cho cán bộ, chiến sĩ; đồng thời đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với trách nhiệm của cơ quan chủ quản lực lượng vũ trang. Quy định cũng cần bảo đảm thống nhất với Luật Sĩ quan Quân đội nhân dân Việt Nam và kế thừa cơ chế đặc thù đã được Quốc hội cho phép áp dụng tại Nghị quyết số 201/2025/QH15.Nhấn mạnh tính chất đặc thù của nhà ở cho lực lượng vũ trang nhân dân, đại biểu cho rằng việc đầu tư xây dựng phải gắn với yêu cầu sẵn sàng chiến đấu, bố trí thế trận quốc phòng, an ninh, bảo đảm bí mật quân sự và đặc điểm địa bàn đóng quân, nhất là khu vực biên giới, hải đảo, vùng sâu, vùng xa.Theo đại biểu, phân cấp thẩm quyền cho Bộ Quốc phòng, Bộ Công an sẽ tạo thuận lợi trong điều tiết, giải quyết kịp thời nhu cầu nhà ở của cán bộ, sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp và chiến sĩ; rút ngắn thời gian thực hiện dự án, góp phần đẩy nhanh phát triển nhà ở cho lực lượng vũ trang.

Chiều 22/10, tiếp tục thảo luận tại Tổ 12 (Đoàn ĐBQH các tỉnh Phú Thọ, Cà Mau) về dự án Luật Nhà ở (sửa đổi), một số ý kiến đề nghị quy định rõ nguyên tắc, thứ tự ưu tiên và trách nhiệm xác minh đối tượng mua, thuê mua nhà ở xã hội; đồng thời, tăng cường kết nối dữ liệu dân cư, đất đai, nhà ở nhằm đơn giản hóa thủ tục, bảo đảm chính sách đến đúng người có nhu cầu thực sự. Thời sự Quốc hộiBảo đảm chính sách nhà ở xã hội đến đúng đối tượng thụ hưởngTrần Tâm • 22/10/2026 22:22Chiều 22/10, tiếp tục thảo luận tại Tổ 12 (Đoàn ĐBQH các tỉnh Phú Thọ, Cà Mau) về dự án Luật Nhà ở (sửa đổi), một số ý kiến đề nghị quy định rõ nguyên tắc, thứ tự ưu tiên và trách nhiệm xác minh đối tượng mua, thuê mua nhà ở xã hội; đồng thời, tăng cường kết nối dữ liệu dân cư, đất đai, nhà ở nhằm đơn giản hóa thủ tục, bảo đảm chính sách đến đúng người có nhu cầu thực sự.Bí thư Trung ương Đảng, Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam Bùi Thị Minh Hoài dự phiên thảo luận. Ảnh: Xuân QuýỦy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Bùi Thị Minh Hoài tham dự phiên thảo luận.Công khai thông tin giao dịch nhà ở xã hội trên hệ thống thông tin quốc giaThảo luận tại tổ, các đại biểu thống nhất cho rằng, dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi), dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi) và dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi) là 3 đạo luật có tầm ảnh hưởng sâu rộng đến ổn định kinh tế vĩ mô, an sinh xã hội, quyền tài sản của công dân và sự phát triển lành mạnh, bền vững của thị trường bất động sản.Toàn cảnh phiên thảo luận. Ảnh: Xuân QuýTuy nhiên, để các đạo luật này khi được ban hành thực sự đi vào cuộc sống, không tạo ra những “điểm nghẽn thể chế mới” do xung đột hoặc chồng chéo giữa các luật, ĐBQH Nguyễn Văn Mạnh (Phú Thọ) đề nghị, các cơ quan soạn thảo cần tiếp tục rà soát kỹ lưỡng từng điều khoản chưa tương thích giữa 3 đạo luật, bảo đảm khi ban hành sẽ tạo nên một hệ thống pháp luật đồng bộ, minh bạch, bảo vệ tối đa quyền lợi chính đáng của nhân dân và kiến tạo động lực phát triển kinh tế bền vững cho đất nước.Tán thành với quy định tại điểm e khoản 1 Điều 68 trong dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi) không cho phép người mua nhà ở xã hội được bán ra thị trường tự do sau 5 năm. Đại biểu Nguyễn Văn Mạnh cho biết, quy định mới bắt buộc: Sau 5 năm, người mua nếu chuyển nhượng thì chỉ được bán lại cho các đối tượng đủ điều kiện hưởng chính sách hỗ trợ về nhà ở xã hội theo quy định. Đây là giải pháp nhằm triệt tiêu hoàn toàn tình trạng “trục lợi chính sách”, “đầu cơ lướt sóng”, “bán suất chênh lệch” vốn đã gây nhức nhối dư luận thời gian qua. Nhà ở xã hội là tài nguyên an sinh từ ngân sách và chính sách ưu đãi của nhà nước, do đó phải luôn được duy trì phục vụ người nghèo, người thu nhập thấp, công nhân lao động thực chất.ĐBQH Nguyễn Văn Mạnh (Phú Thọ) phát biểu. Ảnh: Xuân QuýDo đó, đại biểu kiến nghị cần quy định đồng bộ với Luật Kinh doanh bất động sản về cơ chế công khai thông tin giao dịch nhà ở xã hội trên hệ thống thông tin quốc gia về nhà ở và thị trường bất động sản để ngăn ngừa các giao dịch “ủy quyền định đoạt ngầm” hoặc hợp đồng hứa mua hứa bán trái luật.Liên quan đến nội dung này, ĐBQH Lê Thị Ngọc Linh (Cà Mau) cho biết, tại điểm e, khoản 1 Điều 68 của dự thảo quy định nhà ở xã hội sau thời hạn 5 năm chỉ được bán lại cho đối tượng thuộc diện được mua nhà ở xã hội nếu đã được cấp Giấy chứng nhận. Tuy nhiên, dự thảo chưa làm rõ nguyên tắc xác định giá bán lại. Đại biểu đề nghị bổ sung quy định về giá bán, điều kiện bên mua, trách nhiệm kiểm tra và hậu kiểm; đồng thời, quy định chuyển tiếp đối với nhà ở xã hội đã mua, hợp đồng đã ký theo Luật Nhà ở năm 2023 để tránh phát sinh tranh chấp và bảo đảm quyền lợi hợp pháp của người dân.ĐBQH Lê Thị Ngọc Linh (Cà Mau) phát biểu. Ảnh: Xuân QuýCho ý kiến về điều kiện và thủ tục xét duyệt đối tượng mua, thuê mua nhà ở xã hội, đại biểu Lê Thị Ngọc Linh đề nghị quy định rõ nguyên tắc xét duyệt, thứ tự ưu tiên và trách nhiệm xác minh đối tượng; tăng cường kết nối dữ liệu dân cư, đất đai và nhà ở để đơn giản hóa hồ sơ, bảo đảm chính sách đến đúng người có nhu cầu thực sự, đồng thời bảo vệ thông tin cá nhân bảo đảm chặt chẽ.Theo đại biểu Lê Thị Ngọc Linh, hiện nay, quy định về các chính sách nhà ở cho thuê và nhà ở xã hội trong dự thảo còn có những nội dung chưa thống nhất về hình thức phát triển, cơ chế hỗ trợ và ưu đãi. Do đó, đề nghị cơ quan soạn thảo rà soát, phân định rõ mục tiêu, đối tượng thụ hưởng và cơ chế ưu đãi của từng loại hình; đồng thời, nghiên cứu bổ sung chính sách ưu đãi tín dụng để khuyến khích doanh nghiệp đầu tư phát triển nhà ở cho thuê dài hạn, hợp lý.ĐBQH Hồ Việt Triều (Cà Mau) phát biểu. Ảnh: Xuân QuýĐối với quy định hạn chế chuyển nhượng nhà ở xã hội trong thời hạn 5 năm, ĐBQH Hồ Việt Triều (Cà Mau) cũng đề nghị cân nhắc cơ chế phù hợp cho trường hợp người mua phải chuyển công tác, thay đổi nơi sinh sống. Nếu chỉ được bán lại theo giá trong hợp đồng ban đầu, người mua có thể gặp khó khăn về tài chính để ổn định cuộc sống tại nơi ở mới. Vì vậy, cần nghiên cứu phương án bảo đảm quyền lợi hợp pháp của người mua, đồng thời vẫn duy trì mục tiêu an sinh và ngăn ngừa việc lợi dụng chính sách nhà ở xã hội để đầu cơ.Công khai quy chế hoạt động và minh bạch các khoản phí quản lý, bảo trìGóp ý về dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi), ĐBQH Vũ Tuấn Anh (Phú Thọ) cho rằng, quy định về cơ chế cải tạo, xây dựng lại chung cư cơ bản là phù hợp. Tuy nhiên, cần nghiên cứu giải pháp huy động nguồn lực để bảo đảm tính khả thi, nhất là đối với các chung cư cũ tại những đô thị lớn như Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh.ĐBQH Vũ Tuấn Anh (Phú Thọ) phát biểu. Ảnh: Xuân QuýTheo đại biểu, đối với các chung cư được xây dựng trước năm 1994, Nhà nước có cơ chế hỗ trợ khi thực hiện cải tạo, xây dựng lại. Tuy nhiên, với những chung cư được xây dựng sau thời điểm này, đặc biệt là các công trình hình thành từ năm 1995, 1996, việc triển khai cải tạo, xây dựng lại theo cơ chế hiện nay sẽ gặp nhiều khó khăn. Đại biểu nhấn mạnh, nguyên tắc chủ sở hữu đóng góp kinh phí để cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư là phù hợp. Bởi lẽ, người dân được xác lập quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất theo quy định của pháp luật.Tuy nhiên, thực tế cho thấy, nhiều chung cư đã được đưa vào sử dụng hơn 20 năm, người dân sinh sống ổn định trong thời gian dài. Nếu yêu cầu các chủ sở hữu đóng góp toàn bộ kinh phí để phá dỡ, xây dựng lại nhà chung cư thì sẽ rất khó thực hiện. Đây cũng có thể là một trong những nguyên nhân khiến việc cải tạo, xây dựng lại chung cư cũ tại các đô thị lớn còn gặp nhiều trở ngại. Vì vậy, đại biểu đề nghị cần thiết kế cơ chế tạo lập nguồn lực phù hợp, trong đó có sự hỗ trợ của Nhà nước, để thúc đẩy quá trình cải tạo, xây dựng lại chung cư.ĐBQH Trương Dũng Tiến (Cà Mau) phát biểu. Ảnh: Xuân QuýPhân tích thêm về khả năng thu hút nhà đầu tư, đại biểu cho rằng, đối với những chung cư thấp tầng, nếu dự án được phép nâng tầng, tăng mật độ xây dựng trong giới hạn quy hoạch và đáp ứng các điều kiện theo quy định, nhà đầu tư có thể có thêm diện tích để kinh doanh, tạo nguồn thu bù đắp chi phí xây dựng và bố trí tái định cư cho người dân. Tuy nhiên, với những chung cư không có khả năng tăng tầng hoặc không tạo được phần diện tích thương mại đủ để bảo đảm hiệu quả đầu tư, việc thu hút doanh nghiệp tham gia sẽ rất khó khăn.Đáng chú ý, đối với các chung cư cao tầng được xây dựng phổ biến trong thời gian qua, đại biểu đặt vấn đề về nguồn lực để cải tạo, xây dựng lại khi công trình xuống cấp, phải phá dỡ trong tương lai. Khi quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất được xác lập lâu dài theo quy định, việc xây dựng cơ chế tài chính cho quá trình cải tạo, xây dựng lại cần được tính toán từ sớm. Từ thực tế đó, đại biểu đề nghị Chính phủ nghiên cứu cơ chế tạo nguồn lực bền vững, theo hướng khi phá dỡ, xây dựng lại chung cư, nhà nước có thể hỗ trợ một phần kinh phí, chủ sở hữu đóng góp một phần phù hợp với điều kiện thực tế. Không nên đặt toàn bộ gánh nặng tài chính lên người dân, bởi điều này có thể làm giảm tính khả thi của chính sách.Đoàn ĐBQH tỉnh Phú Thọ tham dự phiên thảo luận. Ảnh: Xuân QuýLiên quan đến việc quản lý, vận hành chung cư, đại biểu Hồ Việt Triều đề nghị, quy định rõ trách nhiệm thành lập ban quản trị, công khai quy chế hoạt động và minh bạch các khoản phí quản lý, bảo trì. Việc quy định rõ ngay từ đầu sẽ góp phần hạn chế tình trạng thu phí thiếu thống nhất, giảm tranh chấp giữa cư dân với đơn vị quản lý và chủ đầu tư. Đại biểu cũng lưu ý cần làm rõ quyền được bố trí tái định cư hoặc mức bồi thường khi chung cư hết thời hạn sử dụng, xuống cấp hoặc phải phá dỡ; các nội dung này cần được thể hiện minh bạch trong hợp đồng mua bán, cho thuê căn hộ.Đặc biệt, trước yêu cầu bảo đảm an toàn phòng cháy, chữa cháy (PCCC) và sự phát triển của phương tiện giao thông điện, đại biểu đề nghị phân định rõ trách nhiệm pháp lý của chủ đầu tư, chủ sở hữu dự án và các chủ thể liên quan đối với hệ thống PCCC. Đồng thời, cần bổ sung quy định kỹ thuật về khu vực đỗ xe điện, nơi sạc điện, đổi pin an toàn và bảo đảm điều kiện tiếp cận cho xe chữa cháy chuyên dụng, qua đó bảo vệ tính mạng, tài sản của cư dân.

Thảo luận tại Tổ 9 (Đoàn ĐBQH tỉnh Ninh Bình và thành phố Huế), các đại biểu đánh giá cao chủ trương đẩy mạnh phân cấp, phân quyền cho chính quyền cơ sở nhằm nâng cao hiệu quả quản lý và phục vụ người dân. Tuy nhiên, các đại biểu nhấn mạnh việc phân cấp trong quản lý đất đai cần đi đôi với nguồn lực, hạ tầng dữ liệu và cơ chế kiểm soát quyền lực. Thời sự Quốc hộiPhân cấp quản lý đất đai phải đi đôi với nguồn lực, dữ liệu và kiểm soát quyền lựcBài và ảnh: Trọng Hiếu • 22/10/2026 20:16Thảo luận tại Tổ 9 (Đoàn ĐBQH tỉnh Ninh Bình và thành phố Huế), các đại biểu đánh giá cao chủ trương đẩy mạnh phân cấp, phân quyền cho chính quyền cơ sở nhằm nâng cao hiệu quả quản lý và phục vụ người dân. Tuy nhiên, các đại biểu nhấn mạnh việc phân cấp trong quản lý đất đai cần đi đôi với nguồn lực, hạ tầng dữ liệu và cơ chế kiểm soát quyền lực.Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh tham dự phiên thảo luận tại Tổ 9Ngày 22/10, Quốc hội thảo luận tại tổ về dự án Luật Đất đai (sửa đổi); dự án Luật Nhà ở (sửa đổi); dự án Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi). Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh dự phiên thảo luận tại Tổ 9.Làm rõ điều kiện cho thuê căn hộ chung cư để lưu trú, bảo đảm quyền lợi các bênTham gia thảo luận về dự án Luật Nhà ở (sửa đổi), các ý kiến nhất trí cao với sự cần thiết sửa đổi luật nhằm thể chế hóa các chủ trương của Đảng, hoàn thiện môi trường pháp lý minh bạch, an toàn, tối ưu chi phí và cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh. Qua đó, góp phần phát triển thị trường bất động sản bền vững, đảm bảo quyền có nhà ở cho người dân – đặc biệt là các chính sách về nhà ở xã hội – cũng như khắc phục những bất cập thực tiễn trong công tác quản lý nhà chung cư.Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát Lê Thị Nga - ĐBQH tỉnh Ninh Bình phát biểuTheo Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát Lê Thị Nga, dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi) liên quan đến nhiều luật khác như: Bộ luật Dân sự, Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp, Luật Đầu tư, Luật Đầu tư công, Luật Đất đai, Luật Kinh doanh bất động sản, Luật Xây dựng... Do đó, đại biểu đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục rà soát kỹ lưỡng toàn bộ các điều khoản trong dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi) để bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất với hệ thống pháp luật.Quan tâm đến quy định tại điểm c khoản 5 Điều 3 dự thảo Luật về hành vi bị nghiêm cấm trong quản lý, sử dụng nhà chung cư (trong đó cấm sử dụng căn hộ chung cư vào mục đích không phải để ở, trừ trường hợp cho thuê để ở, hoặc lưu trú), đại biểu Lê Thị Nga bày tỏ sự tán thành với việc cho phép sử dụng nhà chung cư nhằm mục đích lưu trú. Đại biểu nhận định quy định này góp phần phục vụ mục tiêu phát triển du lịch Việt Nam trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới theo Nghị quyết số 26-NQ/TW ngày 22/8/2026 của Bộ Chính trị về phát triển du lịch Việt Nam trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới.Các đại biểu tham dự phiên thảo luận tại Tổ 9Tuy nhiên, dự thảo Luật chưa quy định cụ thể các điều kiện và yêu cầu quản lý đối với hoạt động này, dễ dẫn đến khó khăn trong tổ chức thực hiện, ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của các chủ sở hữu khác trong nhà chung cư.Đại biểu đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo nghiên cứu bổ sung quy định về quản lý hoạt động cho thuê căn hộ chung cư để lưu trú. Trong đó, cần làm rõ trách nhiệm, chứng nhận của bên cho thuê và khách thuê đối với việc chấp hành đăng ký tạm trú, nội quy nhà chung cư, cũng như hướng dẫn của đơn vị quản lý vận hành, nhằm đảm bảo hài hòa lợi ích giữa các bên và duy trì môi trường sống ổn định, văn minh tại các khu chung cư.Liên quan đến các quy định tại Điều 6, đại biểu Lê Thị Nga đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục nghiên cứu việc bố trí quỹ đất một cách hợp lý, hài hòa giữa các loại hình nhà ở; bảo đảm phù hợp với nhu cầu thực tế của từng nhóm đối tượng và điều kiện phát triển kinh tế - xã hội của từng địa phương, qua đó nâng cao hiệu quả sử dụng đất và bảo đảm tính đồng bộ, bền vững trong phát triển nhà ở.Đánh giá cao việc Ban soạn thảo đã dành riêng Chương IV quy định về nhà ở cho thuê, đại biểu khẳng định bước tiến này góp phần đa dạng hóa các loại hình nhà ở, đáp ứng tốt hơn nhu cầu đa dạng của người dân. Dự thảo cũng đã bước đầu xác định nguyên tắc tính giá thuê, thẩm quyền quyết định giá/khung giá và trách nhiệm công khai việc điều chỉnh giá tại Điều 37 và Điều 43.Tuy nhiên, nhằm bảo đảm tính ổn định về chỗ ở và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người đi thuê, đại biểu Lê Thị Nga cho rằng, cần có thêm những quy định bảo vệ chặt chẽ hơn trong hợp đồng. Đồng thời, làm rõ nguyên tắc điều chỉnh giá trong thời hạn hợp đồng phù hợp với từng loại nhà ở cho thuê; quy định cụ thể trách nhiệm thể hiện trong hợp đồng về các trường hợp, căn cứ, phương thức điều chỉnh cũng như thời hạn thông báo trước cho bên thuê. Điều này nhằm bảo đảm việc điều chỉnh giá tuân thủ khung giá của cơ quan có thẩm quyền và dựa trên sự thỏa thuận hợp pháp giữa các bên.Phân cấp thẩm quyền đất đai cho cấp xã phải gắn với năng lực thực thi và giám sátĐBQH Nguyễn Tiến Nam (thành phố Huế) phát biểuCho ý kiến vào dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi), ĐBQH Nguyễn Tiến Nam (thành phố Huế) quan tâm đến công tác quản lý và khai thác đất nông nghiệp. Đại biểu cho rằng, đối với đất nông nghiệp thuộc thẩm quyền quản lý của UBND cấp tỉnh, cần cho phép khai thác đa năng (như cho thuê trả tiền hằng năm) với điều kiện không làm thay đổi hiện trạng và không xây dựng công trình kiên cố. Bên cạnh đó, đại biểu đề nghị Chính phủ quy định chi tiết về việc phân loại để phục vụ tốt hơn cho công tác thống kê, kiểm kê và số hóa dữ liệu đất đai trên toàn quốc.Góp ý về quy định giao UBND xã quyết định giao đất, cho thuê đất và công nhận quyền sử dụng đất đối với cá nhân, cộng đồng dân cư theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp, đại biểu Nguyễn Tiến Nam nêu thực tế năng lực của đội ngũ cán bộ và hạ tầng cơ sở dữ liệu đất đai tại cấp xã hiện nay chưa đồng bộ giữa các địa phương. Nếu cấp xã ban hành quyết định vượt thẩm quyền hoặc vượt quá năng lực thực thi sẽ dễ phát sinh khiếu kiện hành chính theo quy định của pháp luật.Các đại biểu tham dự phiên thảo luận tại Tổ 9Do đó, đại biểu đề nghị Ban soạn thảo nghiên cứu điều chỉnh theo hướng giới hạn thẩm quyền cấp xã chỉ áp dụng đối với cá nhân, hộ gia đình và cộng đồng dân cư theo quy hoạch phân khu hoặc kế hoạch cấp xã đã được phê duyệt; trong khi các dự án của tổ chức kinh tế bắt buộc phải thuộc thẩm quyền quyết định của UBND cấp tỉnh. Bổ sung điều kiện căn cứ vào năng lực thực tế để UBND cấp tỉnh xem xét phân cấp, ủy quyền theo lộ trình, đồng thời chịu trách nhiệm kiểm tra, giám sát chuyên môn.Để bảo đảm thực hiện Luật Đất đai phù hợp, thống nhất với hệ thống luật chuyên ngành, đại biểu đề nghị Ban soạn thảo nghiên cứu rà soát, đối chiếu, nhất là đối chiếu với Luật Tổ chức chính quyền địa phương; đối chiếu với Luật Quản lý, sử dụng tài sản công năm 2017, Luật Đấu thầu năm 2023, Luật Xây dựng, Luật Di sản văn hóa, Luật Quy hoạch….Đại biểu cũng đề nghị kiên trì nguyên tắc luật khung, chỉ quy định những vấn đề nguyên tắc, thẩm quyền, điều kiện và bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người dân. Toàn bộ quy trình, thủ tục kỹ thuật chi tiết giao Chính phủ quy định tại các Nghị định hướng dẫn thi hành, nhằm đảm bảo sự linh hoạt và bám sát thực tiễn.Cùng với đó, Ban soạn thảo nghiên cứu thống nhất đồng bộ hóa hệ thống thông tin đất đai quốc gia, trong đó việc phân cấp cho cấp xã và việc ban hành bảng giá phụ thuộc hoàn toàn vào tiến độ hoàn thành cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai trong năm 2027…ĐBQH Trần Văn Khải (Ninh Bình) phát biểuĐồng tình với quan điểm trên, ĐBQH Trần Văn Khải (Ninh Bình) đồng tình với chủ trương đẩy mạnh phân cấp cho cấp cơ sở. Tuy nhiên, đại biểu nhấn mạnh rằng phân cấp phải đi đôi với nguồn lực và cơ chế kiểm soát, nếu không sẽ chuyển rủi ro từ cơ quan nhà nước sang cho người dân.Đại biểu cho biết, dự thảo Luật lấy năng lực của UBND cấp xã làm căn cứ phân cấp nhưng thiếu các tiêu chí và điều kiện định lượng rõ ràng. Tuy nhiên, theo báo cáo rà soát, nhiều địa phương hạ tầng cơ sở dữ liệu đất đai cấp xã chưa đồng bộ (nhiều nơi tỷ lệ có cơ sở dữ liệu số hóa chưa cao), đội ngũ cán bộ cơ sở có thể e ngại giải quyết hồ sơ do sợ sai, sợ trách nhiệm. Hơn nữa, dự thảo luật vẫn thiếu cơ chế kiểm soát quyền lực, chưa quy định rõ phạm vi, thời hạn, điều kiện cũng như chế tài thu hồi quyền phân cấp khi để xảy ra vi phạm.Vì vậy, đại biểu đề nghị sửa đổi Điều 18 dự thảo Luật theo hướng: Việc phân cấp thẩm quyền cho UBND cấp xã phải đảm bảo các điều kiện về công chức chuyên môn về đất đai, có hồ sơ địa chính, cơ sở dữ liệu đất đai kết nối hệ thống thông tin quốc gia và đảm bảo kinh phí.Bổ sung cơ chế UBND cấp tỉnh kiểm tra, giám sát và thu hồi quyền phân cấp khi cấp xã không đủ điều kiện hoặc để xảy ra vi phạm; đồng thời quy định rõ trách nhiệm giải trình của Chủ tịch UBND cấp xã trước HĐND cấp trên và nhân dân. Đồng thời, làm rõ trách nhiệm của cơ quan nhà nước trong việc cấp giấy chứng nhận lần đầu, tránh để phát sinh ách tắc, phiền hà cho người dân.Đề xuất nâng mức giữ lại lên 10% giá trị hợp đồng để bảo vệ người mua nhàĐBQH Bùi Văn Mạnh (Ninh Bình) phát biểuCũng tại Tổ 9, một số đại biểu cho ý kiến hoàn thiện dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi), đại biểu tán thành sự cần thiết sửa đổi Luật Kinh doanh bất động sản nhằm hoàn thiện thể chế, tháo gỡ vướng mắc, khơi thông nguồn lực và thúc đẩy thị trường phát triển minh bạch, lành mạnh, bền vững. Dự thảo Luật đã được nghiên cứu, tiếp thu, chỉnh lý tương đối toàn diện, nhất là các quy định về trách nhiệm của chủ đầu tư và bảo vệ quyền lợi người mua bất động sản.Góp ý về quy định tại Điều 20 của dự thảo Luật (chủ đầu tư không được thu quá 95% giá trị hợp đồng trước khi cấp Giấy chứng nhận, 5% còn lại chuyển vào tài khoản tại tổ chức tín dụng), ĐBQH Trần Thế Anh (Ninh Bình) đồng tình với cơ chế này nhưng đề nghị nghiên cứu nâng tỷ lệ giữ lại từ 5% lên 10% giá trị hợp đồng.ĐBQH Trần Thế Anh (Ninh Bình) phát biểuĐại biểu chỉ ra thực tế hiện nay, nhiều người dân đã nhận bàn giao nhà ở và thanh toán gần trọn vẹn hợp đồng nhưng nhiều năm vẫn chưa được cấp Giấy chứng nhận (Sổ hồng/Sổ đỏ), làm ảnh hưởng trực tiếp đến quyền chuyển nhượng, thế chấp và khai thác tài sản. Trách nhiệm của chủ đầu tư không dừng lại ở việc bàn giao nhà mà phải hoàn thành đầy đủ nghĩa vụ về đất đai, tài chính, xây dựng và cung cấp đủ hồ sơ pháp lý. Việc nâng tỷ lệ giữ lại lên 10% sẽ tạo động lực kinh tế rõ ràng, thúc đẩy chủ đầu tư thực hiện nghiêm túc các nghĩa vụ này.Bổ sung cơ chế chuyển nhượng dự án có điều kiện Về điều kiện chuyển nhượng toàn bộ hoặc một phần dự án bất động sản tại khoản 4 Điều 30, đại biểu Trần Thế Anh cho biết, dự thảo Luật yêu cầu dự án hoặc phần dự án chuyển nhượng phải hoàn thành nghĩa vụ tài chính về đất đai đối với Nhà nước. Đây là nguyên tắc cần thiết để bảo đảm kỷ cương và chống thất thu ngân sách.Tuy nhiên, có trường hợp chủ đầu tư không còn năng lực tài chính để tiếp tục triển khai, chưa hoàn thành nghĩa vụ về đất đai, trong khi nhà đầu tư khác đủ năng lực, sẵn sàng nhận chuyển nhượng và thực hiện đầy đủ nghĩa vụ. Nếu bắt buộc hoàn thành toàn bộ nghĩa vụ trước khi chuyển nhượng trong mọi trường hợp, dự án có thể tiếp tục đình trệ, đất đai bị lãng phí và ngân sách chưa thu được nguồn phải thu.Toàn cảnh phiên thảo luận tại Tổ 9Đại biểu đề nghị nghiên cứu bổ sung cơ chế chuyển nhượng có điều kiện: dự án đủ căn cứ pháp lý để tiếp tục thực hiện; nghĩa vụ tài chính chưa hoàn thành được xác định rõ; bên nhận chuyển nhượng có năng lực và biện pháp bảo đảm thực hiện nghĩa vụ.Đặc biệt, cần nghiên cứu phương thức thanh toán trực tiếp nghĩa vụ tài chính vào ngân sách nhà nước từ nguồn tiền chuyển nhượng, hạn chế giao dịch ứng vốn trung gian; đồng thời bảo đảm quyền lợi của khách hàng, tổ chức tín dụng và các bên liên quan. Việc chuyển nhượng không làm mất trách nhiệm của chủ đầu tư cũ đối với hành vi vi phạm trước đó.“Mục tiêu của chính sách là vừa tháo gỡ điểm nghẽn để dự án tiếp tục triển khai, vừa bảo đảm Nhà nước thu đầy đủ nghĩa vụ tài chính và sử dụng hiệu quả nguồn lực đất đai”, đại biểu Trần Thế Anh nêu quan điểm.