Thảo luận tại Tổ 7 (Đoàn ĐBQH các tỉnh Nghệ An, Lâm Đồng) chiều 3/8 về sửa đổi Luật Đầu tư và cơ chế, chính sách đặc thù phục vụ APEC 2027, các đại biểu đề nghị việc cắt giảm điều kiện kinh doanh phải thực chất, không làm giảm hiệu lực quản lý nhà nước; đồng thời phải xác định rõ phạm vi áp dụng, cơ chế kiểm soát và trách nhiệm của các chủ thể. Thời sự Quốc hộiGỡ rào cản đầu tư nhưng không để phát sinh khoảng trống quản lýDiệp Anh; ảnh: Khánh Duy • 03/08/2026 22:14Thảo luận tại Tổ 7 (Đoàn ĐBQH các tỉnh Nghệ An, Lâm Đồng) chiều 3/8 về sửa đổi Luật Đầu tư và cơ chế, chính sách đặc thù phục vụ APEC 2027, các đại biểu đề nghị việc cắt giảm điều kiện kinh doanh phải thực chất, không làm giảm hiệu lực quản lý nhà nước; đồng thời phải xác định rõ phạm vi áp dụng, cơ chế kiểm soát và trách nhiệm của các chủ thể.Cắt giảm điều kiện kinh doanh phải thực chất, hậu kiểm phải đủ năng lựcLiên quan đến đề xuất đưa kinh doanh nước sạch ra khỏi Danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, ĐBQH Thái Thị An Chung (Nghệ An) cơ bản đồng tình với dự thảo nhưng bày tỏ băn khoăn về nội dung này.Nước sạch là sản phẩm thiết yếu, tác động đến sức khỏe của toàn dân. Một sai sót trong quá trình xử lý nước hoặc vận hành hệ thống có thể gây hậu quả trên diện rộng đối với sức khỏe người dân.ĐBQH Thái Thị An Chung (Nghệ An) phát biểuĐối chiếu với Điều 7 Luật Đầu tư, những ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện là những ngành, nghề có ảnh hưởng đến quốc phòng, an ninh và cộng đồng. Như vậy, hoạt động liên quan đến sức khỏe cộng đồng phải được xác định là ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện.Kinh doanh nước sạch có tính chất độc quyền. Hiện nay, về cơ bản mỗi địa phương chỉ có một hệ thống cấp nước tập trung, trong khi người dân có rất ít cơ hội lựa chọn nhà cung cấp khác. Vì vậy, nếu không đặt ra yêu cầu tối thiểu về năng lực kỹ thuật và khả năng vận hành của doanh nghiệp thì sẽ rất khó bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng.Hệ thống cấp nước thuộc hạ tầng thiết yếu. Doanh nghiệp phải có khả năng bảo vệ nguồn nước, ứng phó với sự cố và duy trì việc cấp nước trong những trường hợp như thiên tai, dịch bệnh.“Đây không chỉ là vấn đề cấp nước thông thường mà còn là vấn đề an ninh nguồn nước. An ninh nguồn nước là một phần của an ninh quốc gia. Vì vậy, kinh doanh nước sạch phải là ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện”, đại biểu nhấn mạnh.Theo đại biểu, trong giai đoạn hiện nay chưa thể chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm đối với lĩnh vực này. Năng lực giám sát chất lượng nước trực tuyến chưa đáp ứng yêu cầu; việc kiểm định các thiết bị xét nghiệm hiện nay cũng còn yếu. Vì vậy, vẫn nên tiếp tục duy trì kinh doanh nước sạch là ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện.Qua tham khảo kinh nghiệm của một số nước, nhất là Nhật Bản, Singapore và Hàn Quốc, đại biểu nhận thấy các nước đều có cơ chế cấp phép và kiểm soát rất nghiêm ngặt đối với hoạt động kinh doanh nước sạch.Vì vậy, đại biểu cho rằng trong giai đoạn hiện nay, kinh doanh nước sạch vẫn nên được xác định là ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, chưa nên đưa ra khỏi danh mục.ĐBQH Vũ Thị Lan Anh (Nghệ An) phát biểuCũng góp ý về việc chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm, ĐBQH Vũ Thị Lan Anh (Nghệ An) cho rằng việc cắt giảm ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm là cần thiết nhưng phải bảo đảm không làm giảm hiệu lực quản lý nhà nước.Khoản 3 Điều 5 dự thảo Luật mới giao chung cho các bộ, cơ quan ngang bộ nghiên cứu, quy định giải pháp, phương án quản lý thay thế nhưng chưa xác định thời hạn thực hiện, cơ chế kỹ thuật, chế độ báo cáo và cơ chế chịu trách nhiệm.Đại biểu đề nghị quy định rõ trách nhiệm của từng cơ quan trong việc xây dựng tiêu chí hậu kiểm dựa trên mức độ rủi ro; công khai kết quả thanh tra, kiểm tra vi phạm; định kỳ báo cáo Chính phủ và các cơ quan của Quốc hội về kết quả thực hiện. Đồng thời, cần có cơ chế giám sát việc ban hành các quy định chi tiết, bảo đảm không tái lập điều kiện kinh doanh, giấy phép hoặc thủ tục hành chính đã được bãi bỏ dưới bất kỳ hình thức nào khác.Đại biểu cũng đề nghị việc chuyển sang hậu kiểm phải gắn thẩm quyền với trách nhiệm và nguồn lực thực hiện. Cần phân định rõ trách nhiệm giữa bộ, cơ quan ngang bộ và chính quyền địa phương đối với các ngành, nghề được bãi bỏ hoặc sửa đổi điều kiện kinh doanh.Theo đại biểu, cơ chế hậu kiểm phải gắn với trách nhiệm, nguồn lực, khả năng dự báo và dữ liệu, tránh tình trạng nhiều cơ quan cùng kiểm tra một nội dung.Dự thảo cũng cần quy định nguyên tắc xây dựng phương án quản lý thay thế, phạm vi nội dung được quy định chi tiết và trách nhiệm của cơ quan được giao; không để việc phân cấp, phân quyền trở thành căn cứ làm phát sinh thêm giấy phép, giấy xác nhận điều kiện hoặc thủ tục hành chính ngoài quy định của Luật.ĐBQH Nguyễn Trường Giang (Lâm Đồng) phát biểuĐBQH Nguyễn Trường Giang (Lâm Đồng) cho rằng: việc đưa một ngành, nghề ra khỏi Danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện phải được thực hiện thực chất, không chỉ bỏ tên khỏi Phụ lục IV nhưng vẫn duy trì các “giấy phép con” hoặc những điều kiện cốt lõi dưới hình thức khác, tiếp tục tạo rào cản đối với hoạt động đầu tư, kinh doanh.Đại biểu đề nghị tiếp tục giữ hoạt động kinh doanh thiết bị phát tín hiệu của xe được quyền ưu tiên trong Danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, bởi loại thiết bị này chỉ được sử dụng đối với một số phương tiện theo quy định và cần được quản lý chặt chẽ.Đối với dịch vụ thu nhận thông tin phục vụ cấp thị thực, đại biểu đề nghị cân nhắc kỹ việc xác định đây là ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện. Pháp luật hiện hành đã có quy định về bảo vệ dữ liệu cá nhân, do đó cần làm rõ sự cần thiết và căn cứ của việc bổ sung thêm điều kiện kinh doanh đối với loại hình dịch vụ này.ĐBQH Phạm Đức Hoài (Lâm Đồng) đề nghị Chính phủ làm rõ cơ sở thực tiễn và căn cứ pháp lý của đề xuất bổ sung một ngành, nghề kinh doanh dịch vụ của nhà đầu tư nước ngoài vào Danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện.ĐBQH Phạm Đức Hoài (Lâm Đồng) phát biểuTheo đại biểu, đây là chính sách mới, làm phát sinh thêm một ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện. Trong bối cảnh đang đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính và chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm, cần đánh giá liệu quy định này có tạo thêm rào cản hay không, đồng thời bảo đảm tính khả thi trong thực tiễn.Liên quan đến kinh doanh thiết bị, phương tiện không người lái và thiết bị phát tín hiệu, đại biểu cho rằng đây là những nội dung liên quan trực tiếp đến quốc phòng, an ninh. Vì vậy, cần được đánh giá đầy đủ, bảo đảm chặt chẽ, khoa học và đáp ứng yêu cầu quốc phòng, an ninh. Pháp luật về tần số vô tuyến điện cũng đã có những quy định bổ sung đầy đủ, toàn diện hơn về trách nhiệm quản lý nhà nước đối với phương tiện, thiết bị không người lái.Cơ chế đặc thù phục vụ APEC 2027 phải rõ phạm vi, chặt trách nhiệmGóp ý về Dự thảo Nghị quyết của Quốc hội quy định cơ chế, chính sách đặc thù nhằm tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong việc thực hiện các dự án, công trình phục vụ Hội nghị cấp cao APEC 2027, ĐBQH Nguyễn Trường Giang thống nhất với sự cần thiết ban hành Nghị quyết nhằm kịp thời tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình triển khai các dự án, công trình phục vụ Hội nghị APEC.Các ĐBQH tham dự thảo luận tại Tổ 7Liên quan đến thời hạn thực hiện Nghị quyết, đại biểu không đồng tình với quy định Nghị quyết được thực hiện trong thời hạn 5 năm kể từ ngày có hiệu lực.Theo đại biểu, các công trình, dự án được áp dụng cơ chế đặc thù là những dự án đã khởi công trong khoảng thời gian được xác định và được phép áp dụng hiệu lực trở về trước. Nếu tiếp tục quy định Nghị quyết chỉ có hiệu lực trong 5 năm thì có thể hạn chế việc xử lý các công trình, dự án thuộc phạm vi điều chỉnh.Vì vậy, đại biểu đề nghị bỏ quy định về thời hạn 5 năm.Đại biểu Vũ Thị Lan Anh cũng tập trung góp ý đối với cơ chế xử lý vướng mắc trong khai thác, thu hồi khoáng sản tại Điều 4 và cơ chế xử lý vướng mắc đối với dự án, công trình thi công xây dựng chưa hoàn thiện thủ tục tại Điều 8.Theo Điều 4, trường hợp tổ chức, cá nhân khai thác, thu hồi khoáng sản mà đến ngày Nghị quyết có hiệu lực thi hành chưa được cấp giấy phép khai thác khoáng sản, giấy xác nhận đăng ký thu hồi khoáng sản, đã dừng hoạt động và không còn nhu cầu khai thác, thu hồi khoáng sản thì không phải thực hiện việc cấp giấy phép khai thác khoáng sản, giấy xác nhận đăng ký thu hồi khoáng sản.“Đây là quy định tích cực, có tác dụng thúc đẩy tiến độ tổng thể của dự án, đồng thời giải tỏa tâm lý e ngại của chính quyền địa phương và doanh nghiệp đối với những vấn đề đã phát sinh, qua đó góp phần bảo đảm tính khả thi của công trình”, đại biểu đánh giá.Các ĐBQH dự thảo luận tại tổTuy nhiên, đại biểu cho rằng: quy định này có thể tạo ra khoảng trống pháp lý trong cơ chế kiểm soát tài nguyên và xử lý hệ lụy môi trường sau khai thác. Việc cho phép không phải thực hiện thủ tục cấp giấy phép có thể tạo kẽ hở để nhà đầu tư rút lui mà không thực hiện thủ tục đóng cửa mỏ theo quy định của pháp luật về khoáng sản. Hệ quả có thể dẫn đến tình trạng địa hình mất ổn định, phát sinh nguy cơ sạt lở nghiêm trọng, nhất là vào mùa mưa, lũ.Vì vậy, đại biểu đề nghị có quy định chặt chẽ nhằm ràng buộc trách nhiệm của nhà đầu tư, đồng thời hạn chế nguy cơ gian lận về khối lượng khoáng sản và thất thu thuế cho địa phương cũng như Nhà nước.Đối với Điều 8, dự thảo quy định các công trình thuộc phạm vi điều chỉnh được áp dụng cơ chế đặc thù chuyển tiếp nhằm tháo gỡ áp lực về thời gian. Cụ thể, khoản 1 cho phép dự án tiếp tục thi công trên cơ sở hồ sơ thiết kế do nhà đầu tư đề xuất; khoản 2 và khoản 3 phân cấp cho UBND tỉnh phê duyệt việc áp dụng tiêu chuẩn quốc tế, công nghệ mới; khoản 5 cho phép địa phương thành lập hội đồng nghiệm thu cấp tỉnh để đưa công trình vào vận hành, hoạt động.Đại biểu cho rằng các quy định này có tính khả thi cao, góp phần bảo đảm tiến độ, loại bỏ nguy cơ đình chỉ thi công do thiếu giấy phép và rút ngắn thời gian thực hiện thủ tục từ 6 tháng xuống còn 3 tháng.Tuy nhiên, đại biểu lưu ý cơ chế này cũng có thể phát sinh rủi ro bị lợi dụng, nhất là đối với các dự án BT. Việc giao nhà đầu tư tự lập, tự phê duyệt thiết kế và dự toán xây dựng có thể tạo sơ hở trong việc kiểm soát giá trị dự án. Đối với dự án BT, giá trị công trình càng cao thì quỹ đất công Nhà nước phải thanh toán đối ứng càng lớn.Theo đại biểu, quy định này có thể đặt nhà đầu tư vào tình thế “vừa đá bóng, vừa thổi còi”. Vì vậy, cần có quy định chặt chẽ hơn đối với việc cho phép thi công trên cơ sở hồ sơ do nhà đầu tư đề xuất, tránh để cơ quan quản lý nhà nước rơi vào tình thế “chuyện đã rồi” khi phát hiện sai phạm.Đại biểu đề nghị quy định giá trị xây dựng được phê duyệt không được vượt quá giá trị dự toán đã được cơ quan chuyên môn về xây dựng cấp tỉnh thẩm định; giá trị thẩm định của cơ quan nhà nước phải là căn cứ pháp lý để triển khai thực hiện.Theo đại biểu, quy định này vừa bảo đảm tính khả thi của công trình, vừa hạn chế rủi ro đối với cơ quan quản lý nhà nước trong quá trình hậu kiểm. Nếu công trình đã hoàn thành mới phát hiện sai phạm thì việc tháo gỡ, xử lý sẽ rất khó khăn.Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh Lâm Đồng Niê Kđăm kết luận phiên thảo luận tổCũng góp ý về phạm vi áp dụng Nghị quyết, ĐBQH Phạm Đức Hoài cho rằng giữa Điều 3 của dự thảo Nghị quyết và Phụ lục kèm theo Tờ trình số 436 của Chính phủ chưa có sự thống nhất.Điều 3 quy định ba nhóm dự án, công trình được áp dụng Nghị quyết. Trong khi đó, Phụ lục kèm theo Tờ trình, ngoài các nhóm nêu trên, còn liệt kê nhóm dự án phục vụ Hội nghị APEC ngoài Quyết định số 948, trong đó có nhóm “các dự án khác”.Do đó, đại biểu đề nghị Chính phủ tiếp tục chỉ đạo rà soát, làm rõ mối quan hệ giữa quy định tại Điều 3 và danh mục dự án, công trình tại Phụ lục; bảo đảm thống nhất nội dung trong hồ sơ trình, xác định rõ phạm vi áp dụng và tránh phát sinh những cách hiểu khác nhau trong quá trình giám sát, đối chiếu.

Tham gia góp ý dự án Luật sửa đổi, bổ sung Điều 6 và Phụ lục IV của Luật Đầu tư, ĐBQH Trần Vũ Khiêm (Quảng Trị) đề nghị thận trọng với phương án đưa hoạt động kinh doanh tàu bay không người lái, phương tiện bay khác cùng các thiết bị liên quan ra khỏi danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện. Thời sự Quốc hộiĐề nghị thận trọng khi bỏ điều kiện kinh doanh tàu bay không người láiĐan Thanh; Ảnh: Xuân Quý • 03/08/2026 21:39Tham gia góp ý dự án Luật sửa đổi, bổ sung Điều 6 và Phụ lục IV của Luật Đầu tư, ĐBQH Trần Vũ Khiêm (Quảng Trị) đề nghị thận trọng với phương án đưa hoạt động kinh doanh tàu bay không người lái, phương tiện bay khác cùng các thiết bị liên quan ra khỏi danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện.ĐBQH Nguyễn Việt Thắng (An Giang) phát biểuThảo luận tại Tổ 13 (gồm Đoàn ĐBQH các tỉnh An Giang và Quảng Trị) chiều 3/8, các đại biểu cơ bản tán thành với sự cần thiết ban hành Luật sửa đổi, bổ sung Điều 6 và Phụ lục IV về danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện của Luật Đầu tư.Tránh bỏ "giấy phép con" nhưng phát sinh rào cản hậu kiểmĐBQH Trần Vũ Khiêm (Quảng Trị) đánh giá cao tinh thần đổi mới tư duy lập pháp, sự chủ động và quyết tâm của Chính phủ trong việc thể chế hóa kịp thời Kết luận số 18-KL/TW của Ban Chấp hành Trung ương và Nghị quyết số 68-NQ/TW của Bộ Chính trị, hướng tới mục tiêu tạo đột phá về thể chế, tháo gỡ các điểm nghẽn về thủ tục hành chính và giải phóng tối đa sức sản xuất của nền kinh tế.ĐBQH Trần Vũ Khiêm (Quảng Trị) phát biểuVề nội dung cụ thể, đại biểu cơ bản thống nhất với phương án đưa 58 ngành, nghề ra khỏi Danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện tại Phụ lục IV của Luật Đầu tư, gồm 56 ngành, nghề kế thừa từ Nghị quyết số 66.17/2026/NQ-CP và 2 ngành, nghề được cắt giảm bổ sung.Tuy nhiên, đại biểu bày tỏ băn khoăn với đề xuất đưa hoạt động kinh doanh tàu bay không người lái, phương tiện bay khác cùng động cơ, cánh quạt và các thiết bị liên quan ra khỏi danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện.Theo đại biểu, đây là lĩnh vực đặc thù, liên quan trực tiếp đến quốc phòng, an ninh, quản lý vùng trời và an toàn hàng không. Nhiều thiết bị, linh kiện có tính chất lưỡng dụng nên cần được kiểm soát chặt chẽ trong toàn bộ quá trình nhập khẩu, sản xuất và kinh doanh. Trong khi đó, hệ thống pháp luật chuyên ngành về quản lý tàu bay không người lái vẫn đang trong quá trình xây dựng, hoàn thiện, nên chưa đủ cơ sở để đánh giá đầy đủ tính khả thi và hiệu quả của việc bãi bỏ điều kiện đầu tư kinh doanh đối với lĩnh vực này.Đại biểu cũng nhấn mạnh, việc cắt giảm ngành, nghề kinh doanh có điều kiện phải bảo đảm thực chất, tránh tình trạng bỏ "giấy phép con" nhưng lại phát sinh các rào cản kỹ thuật trong khâu hậu kiểm.ĐBQH Nguyễn Thanh Liêm (Quảng Trị) phát biểuTheo đại biểu, nguy cơ này hoàn toàn có thể xảy ra nếu sau khi bãi bỏ điều kiện kinh doanh, các bộ, ngành lại ban hành các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật bắt buộc có tính chất kiểm soát việc gia nhập thị trường tương đương với giấy phép trước đây. Khi đó, doanh nghiệp tuy không còn phải xin giấy phép nhưng lại đối mặt với những "điều kiện kinh doanh trá hình", thậm chí làm gia tăng chi phí tuân thủ.Từ đó, đại biểu đề nghị Chính phủ rà soát toàn diện các văn bản dưới luật, bãi bỏ triệt để các quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật mang tính chất điều kiện kinh doanh ẩn, đồng thời công khai cơ chế hậu kiểm minh bạch trước khi luật có hiệu lực.Các đại biểu Đoàn ĐBQH An Giang tham gia phiên thảo luận ở tổĐề nghị cấm chiết nạp, kinh doanh khí N₂O phục vụ giải tríĐối với quy định cấm kinh doanh khí N₂O phục vụ mục đích sử dụng qua đường hô hấp ngoài lĩnh vực y tế, đại biểu Trần Vũ Khiêm bày tỏ đồng tình với chủ trương ngăn chặn việc lạm dụng "bóng cười" nhằm bảo vệ sức khỏe cộng đồng và phòng ngừa tệ nạn xã hội.Tuy nhiên, đại biểu cho rằng, kỹ thuật lập pháp cần được thiết kế chặt chẽ hơn để không đẩy rủi ro pháp lý sang các doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh hợp pháp.Theo phân tích của đại biểu, khí N₂O là hóa chất lưỡng dụng, được sử dụng hợp pháp trong y tế, công nghiệp chế tạo, nghiên cứu khoa học và làm phụ gia thực phẩm theo quy định hiện hành. Trong khi đó, doanh nghiệp sản xuất, nhập khẩu hoặc phân phối rất khó xác định mục đích sử dụng cuối cùng của người tiêu dùng sau khi sản phẩm lưu thông qua nhiều tầng đại lý.Vì vậy, đại biểu đề nghị sửa quy định theo hướng cấm hành vi chiết nạp, kinh doanh và lưu thông khí N₂O phục vụ mục đích giải trí hoặc sử dụng trực tiếp cho con người ngoài các cơ sở y tế được cấp phép.Đồng thời, cần giao Chính phủ quy định cơ chế quản lý chặt chẽ đối với hóa chất lưỡng dụng và thiết lập cơ chế loại trừ minh bạch đối với hoạt động sản xuất, kinh doanh khí N₂O phục vụ công nghiệp, thực phẩm, y tế và nghiên cứu khoa học, bảo đảm xử lý đúng đối tượng vi phạm nhưng không làm gián đoạn chuỗi cung ứng hợp pháp.Các đại biểu Đoàn ĐBQH An Giang tham gia phiên thảo luận ở tổNgoài ra, đại biểu cũng cho rằng, Điều 5 của dự thảo Luật về quy định chuyển tiếp chưa bao quát đầy đủ các tình huống phát sinh trong quá trình thực hiện.Theo đại biểu, khi một ngành, nghề được đưa ra khỏi danh mục kinh doanh có điều kiện, nếu không quy định rõ cơ chế chuyển tiếp, các cơ quan đăng ký kinh doanh hoặc chính quyền địa phương có thể lúng túng trong áp dụng, dẫn đến cách hiểu không thống nhất, ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của doanh nghiệp, thậm chí phát sinh tranh chấp.Do đó, đại biểu Trần Vũ Khiêm đề nghị nghiên cứu bổ sung quy định chuyển tiếp cụ thể hoặc giao Chính phủ hướng dẫn chi tiết để bảo đảm quyền tự do kinh doanh của người dân và doanh nghiệp ngay khi luật có hiệu lực, đồng thời hạn chế khoảng trống pháp lý và tình trạng nhũng nhiễu trong quá trình thực thi.

Chiều 3/8, tại trụ sở các cơ quan của Quốc hội, 22 Hùng Vương, Hà Nội, Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Nguyễn Mạnh Hùng đã chủ trì cuộc làm việc với lãnh đạo, chuyên viên Văn phòng Đoàn ĐBQH và HĐND tỉnh, thành phố để thống nhất một số nội dung phục vụ Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội Khóa XVI. Thời sự Quốc hộiLãnh đạo Văn phòng Quốc hội làm việc với Văn phòng Đoàn đại biểu Quốc hội và HĐND tỉnh, thành phốThảo Nguyên • 03/08/2026 21:23Chiều 3/8, tại trụ sở các cơ quan của Quốc hội, 22 Hùng Vương, Hà Nội, Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Nguyễn Mạnh Hùng đã chủ trì cuộc làm việc với lãnh đạo, chuyên viên Văn phòng Đoàn ĐBQH và HĐND tỉnh, thành phố để thống nhất một số nội dung phục vụ Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội Khóa XVI.Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Nguyễn Mạnh Hùng phát biểu tại cuộc làm việcPhát biểu tại cuộc làm việc, Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Nguyễn Mạnh Hùng nhấn mạnh, đây là Kỳ họp không thường lệ đầu tiên của Quốc hội Khóa XVI. Kỳ họp được tổ chức thành 2 đợt, làm việc liên tục, không nghỉ cuối tuần. Điều này đặt ra yêu cầu cao về kỷ luật, tiến độ và chất lượng công tác phục vụ. Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội đề nghị Văn phòng Đoàn ĐBQH và HĐND các tỉnh, thành phố tiếp tục tăng cường phối hợp chặt chẽ với Văn phòng Quốc hội, góp phần bảo đảm các điều kiện phục vụ Kỳ họp chu đáo, hiệu quả.Tại cuộc làm việc, đại diện Vụ Tổng hợp, Văn phòng Quốc hội báo cáo một số nội dung về công tác phục vụ Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất. Theo đó, Kỳ họp có 33 nội dung; trong đó Quốc hội sẽ thông qua 15 dự án luật và 4 nghị quyết quy phạm pháp luật, cho ý kiến lần đầu đối với 7 dự án luật và quyết định nhiều nội dung quan trọng khác. Khối lượng công việc rất lớn, thời gian ngắn, nên sự phối hợp của các Văn phòng Đoàn có ý nghĩa hết sức quan trọng.Phó Vụ trưởng Vụ Tổng hợp Nguyễn Thị Thơm báo cáo một số nội dung về công tác phục vụ Kỳ họp không thường lệ thứ NhấtCác nội dung phục vụ Kỳ họp đã được quy định đầy đủ tại Hướng dẫn số 2040/HD-VPQH ngày 22/7/2026 và Đề án số 2171/ĐA-VPQH ngày 30/7/2026 của Văn phòng Quốc hội. Tài liệu phục vụ Kỳ họp được cung cấp qua hệ thống eOffice và App Quốc hội, trừ tài liệu thuộc phạm vi bí mật nhà nước. Văn phòng Quốc hội bố trí các Tổ tài liệu tại điểm ở của đại biểu Quốc hội. Khi có đề nghị tiếp nhận tài liệu, Văn phòng Quốc hội đề nghị Văn phòng Đoàn cần khẩn trương cử công chức đến nhận để kịp thời gửi tài liệu đến đại biểu. Riêng tài liệu gấp, Vụ Hành chính phát trực tiếp tới đại biểu tại Hội trường.Việc ghi âm, gỡ băng, xác nhận bản gỡ băng và lập biên bản, bản gỡ băng và biên bản phiên họp là hồ sơ gốc của Kỳ họp, là căn cứ để các cơ quan tổng hợp, tiếp thu, giải trình và là cơ sở để biên tập, xuất bản Kỷ yếu Kỳ họp. Đối với phiên họp toàn thể tại Hội trường, Văn phòng Quốc hội đề nghị công chức Văn phòng Đoàn nhận biên bản gỡ băng phát biểu của đại biểu từ Vụ Chuyển đổi số qua Phòng Văn thư, Vụ Hành chính, gửi tới đại biểu thuộc Đoàn để rà soát, ký xác nhận và gửi lại Vụ Chuyển đổi số trong thời hạn 2 ngày làm việc kể từ ngày nhận biên bản.Đại diện Văn phòng Đoàn phát biểu ý kiến tại cuộc họpVụ trưởng Vụ Kế hoạch - Tài chính Vũ Thị Thu Nga trả lời câu hỏi của đại diện Văn phòng ĐoànVề công tác thông tin, tuyên truyền, Văn phòng Quốc hội đề nghị Văn phòng Đoàn bám sát Đề án tuyên truyền; chủ động phối hợp với các cơ quan báo chí của địa phương khai thác thông tin chính thống trên Báo Đại biểu Nhân dân và Cổng Thông tin điện tử Quốc hội. Đồng thời phối hợp chặt chẽ với Vụ Thông tin và Thư viện xây dựng phương án xử lý thông tin nếu có trường hợp báo chí đưa tin chưa chính xác về hoạt động của Đoàn và phát biểu của đại biểu Quốc hội.Về điểm danh đại biểu Quốc hội và gửi, nhận phiếu xin ý kiến, phiếu biểu quyết, Văn phòng Quốc hội đề nghị Văn phòng Đoàn tải Phiếu và Danh sách đại biểu tham dự Kỳ họp tại mục “Hướng dẫn phục vụ kỳ họp” trên eOffice hoặc nhận tại Phòng Văn thư, Vụ Hành chính để điểm danh, xin chữ ký đại biểu; gửi Vụ Hành chính bản xin chữ ký trước ngày kết thúc Kỳ họp...Phó Vụ trưởng Vụ Quan hệ quốc tế Phùng Trung Kiên trả lời câu hỏi của đại diện Văn phòng ĐoànTại cuộc làm việc, lãnh đạo, chuyên viên các Văn phòng Đoàn và đại diện các Cục, Vụ, đơn vị của Văn phòng Quốc hội đã trao đổi, thống nhất các vấn đề liên quan đến công tác phục vụ Kỳ họp như: công tác phục vụ ăn, nghỉ, di chuyển của ĐBQH; chế độ, chính sách tài chính dành cho các hoạt động…Phó Cục trưởng Cục Quản trị Ngô Văn Quân trả lời câu hỏi của đại diện Văn phòng ĐoànPhát biểu kết luận cuộc làm việc, Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Nguyễn Mạnh Hùng ghi nhận những ý kiến đóng góp, đề xuất của lãnh đạo, chuyên viên các Văn phòng Đoàn; giải đáp một số vấn đề đại biểu nêu và yêu cầu các Cục, Vụ, đơn vị trực thuộc Văn phòng Quốc hội nghiên cứu, giải quyết tối đa kiến nghị, đề xuất của các Văn phòng Đoàn nhằm tạo điều kiện phục vụ tốt nhất cho ĐBQH, các Đoàn ĐBQH.Quang cảnh cuộc làm việcPhó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội đề nghị, các Văn phòng Đoàn bám sát hoạt động tại Kỳ họp cũng như hướng dẫn của Văn phòng Quốc hội, có vấn đề phát sinh cần chủ động, kịp thời trao đổi, xử lý, tháo gỡ nhằm phục vụ tốt nhất cho Kỳ họp.

Thảo luận tại Tổ 10 (Đoàn ĐBQH tỉnh Ninh Bình, Sơn La) chiều 3/8, các đại biểu, đề nghị, cơ quan soạn thảo hoàn thiện cơ chế quản lý thương mại điện tử xuyên biên giới trên nền tảng số; đồng thời, siết chặt quản lý khí N20, chỉ cho phép sử dụng trong y tế, công nghệ thực phẩm, kiểm nghiệm và nghiên cứu khoa học nhằm bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Thời sự Quốc hộiHoàn thiện cơ chế quản lý thương mại điện tử xuyên biên giới trên nền tảng sốTin và ảnh: Trọng Hiếu • 03/08/2026 21:15Thảo luận tại Tổ 10 (Đoàn ĐBQH tỉnh Ninh Bình, Sơn La) chiều 3/8, các đại biểu, đề nghị, cơ quan soạn thảo hoàn thiện cơ chế quản lý thương mại điện tử xuyên biên giới trên nền tảng số; đồng thời, siết chặt quản lý khí N20, chỉ cho phép sử dụng trong y tế, công nghệ thực phẩm, kiểm nghiệm và nghiên cứu khoa học nhằm bảo vệ sức khỏe cộng đồng.Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh cho ý kiến về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Hải quanCần luật hóa nguyên tắc “một lần khai báo” Cho ý kiến về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Hải quan, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh đánh giá cao sự cần thiết sửa đổi Luật Hải quan. Dự thảo đã đi đúng hướng chuyển từ hải quan điện tử sang hải quan số, hải quan thông minh, quản lý dựa trên rủi ro và mức độ tuân thủ; mở rộng cơ chế một cửa quốc gia; thiết lập kênh quản lý hàng hóa giao dịch qua nền tảng thương mại điện tử; đồng thời có nhiều quy định về đơn giản hóa điều kiện hoạt động đại lý và quy định thẩm quyền theo mô hình mới… Phó Chủ tịch Quốc hội cho rằng, những nội dung này hoàn toàn phù hợp với thực tiễn và xu hướng hội nhập quốc tế.Để dự thảo Luật đáp ứng tốt nhất các yêu cầu đề ra, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh đề nghị Cơ quan soạn thảo rà soát, phân định rõ ranh giới giữa Luật và văn bản dưới Luật, bởi dự thảo giao Chính phủ và Bộ trưởng Bộ Tài chính quy định chi tiết khối lượng nội dung lớn.Toàn cảnh phiên họp tại Tổ 10Đối với quy định về thương mại điện tử xuyên biên giới, Phó Chủ tịch Quốc hội cho rằng, đây là nội dung khó, mới, cần quy định vừa chặt chẽ, vừa linh hoạt, nhưng thông thoáng, đảm bảo lưu thông hàng hóa. Bên cạnh đó, cũng cần làm rõ các quy định về: kiểm định hải quan, quản lý rủi ro, quản lý tuân thủ, AI, cơ chế một cửa, dữ liệu, vận hành hệ thống, đại lý làm thủ tục hải quan, việc xử lý hàng hóa tồn đọng, tài sản và môi trường, điều khoản chuyển tiếp…Về ranh giới giữa luật, nghị định, thông tư và quy trình nội bộ, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh cho rằng, cách tiếp cận luật khung có thể tạo linh hoạt, nhưng chỉ phù hợp khi luật đã xác định đủ các chủ thể, các quyền, nghĩa vụ, điều kiện áp dụng một cách thuận lợi, cơ bản để không xảy ra hậu quả pháp lý và đảm bảo cơ chế kiểm soát quyền lực. Đây là những yếu tố quyết định trực tiếp đến chi phí và khả năng thông quan, cũng như quyền khiếu nại của doanh nghiệp. Vì vậy, Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị kiểm tra các tiêu chí rủi ro, mức độ tuân thủ, điều kiện truy cập hệ thống, chuẩn phần mềm, tiêu chuẩn đại lý và quyền đánh giá lại kết quả kiểm định. "Luật cần quy định khung quyền lực, nghị định tổ chức thực hiện liên ngành, thông tư quy định biểu mẫu và chuẩn kỹ thuật", Phó Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh.Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh và các đại biểu dự phiên thảo luận tại Tổ 10Về cơ chế một cửa quốc gia, hồ sơ điện tử và trách nhiệm khi hệ thống có lỗi quy định tại Điều 24 và Điều 32, dự thảo luật quy định theo hướng chuyển mạnh sang thông điệp dữ liệu và tự động xử lý. Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh đánh giá, đây là thay đổi đúng hướng, tuy nhiên cụm từ “khi bảo đảm điều kiện về cơ sở hạ tầng kỹ thuật thông tin” vẫn chưa rõ chủ thể xác định điều kiện đủ, điều kiện đó được công bố ở đâu, vào thời điểm nào và phương án nào được áp dụng khi hệ thống ngừng hoạt động.Phó Chủ tịch Quốc hội cũng đề nghị, quy định nguyên tắc một lần khai báo cần được luật hóa - đây là nguyên tắc rất quan trọng trong hoạt động thông quan của ngành hải quan, cần quy định trong luật thay vì văn bản dưới luật. Đồng thời, luật hóa nguyên tắc, cơ quan Nhà nước không được yêu cầu doanh nghiệp nộp lại dữ liệu đã có và có thể khai thác hợp pháp. Khi dữ liệu giữa các cơ quan không thống nhất, trách nhiệm phối hợp thuộc về Nhà nước, chứ không chuyển toàn bộ gánh nặng này cho doanh nghiệp.Các đại biểu dự phiên thảo luận tại Tổ 10Về quy định tại Điều 16a dự thảo luật quy định theo hướng đặt nghĩa vụ lên chủ quản nền tảng, kho ngoại quan, doanh nghiệp vận chuyển, đại lý và tổ chức, cá nhân có liên quan, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh cho rằng, phạm vi này rất rộng, chưa phân tầng trách nhiệm theo quyền kiểm soát thực tế. Một nền tảng chỉ hiển thị thông tin, không thể chịu cùng nghĩa vụ như nền tảng thu tiền hay quyết định chính sách bán hàng, hoặc tổ chức logistics và nắm toàn bộ dữ liệu giao dịch. Do vậy, cần quy định theo nguyên tắc kiểm soát đến đâu thì chịu trách nhiệm đến đó; xác định đầu mối tại Việt Nam đối với nền tảng nước ngoài; giới hạn tập dữ liệu bắt buộc và quy định thời điểm cung cấp, thời hạn lưu giữ, cơ chế truyền dữ liệu xuyên biên giới và bảo vệ bí mật kinh doanh.Về việc xác thực định danh, Phó Chủ tịch Quốc hội cho rằng, đối với giao dịch giá trị nhỏ hay đối với các đối tượng yếu thế như: người cao tuổi, người khuyết tật hoặc người không sử dụng được ứng dụng định danh, do đó cần có phương thức tương đương, thay vì tạo một cánh cửa duy nhất là giao dịch điện tử như trong dự thảo luật.Cho ý kiến về quy định kiểm định hải quan tại Điều 16b, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh cho rằng, kiểm định hải quan có thể giúp xử lý hàng hóa phức tạp, nhưng dự thảo luật cần phân định với thử nghiệm, với chứng nhận, với giám định và đánh giá sự phù hợp. Nếu không, cùng một tiêu chí kỹ thuật có thể dẫn tới việc kiểm tra nhiều lần bởi nhiều cơ quan, làm tăng chi phí và thời gian thông quan. Luật cần xác định căn cứ lựa chọn hàng hóa, thời hạn kiểm định, trường hợp được kéo dài việc bảo quản mẫu, bên chịu chi phí, giá trị của kết quả đánh giá lại và bổ sung nghĩa vụ giải trình khi cơ quan hải quan không chấp nhận kết quả độc lập.Mặt khác, cần bổ sung cơ chế giải phóng hàng có bảo đảm đối với phần hàng không thuộc diện cấm hoặc có nguy cơ cao. Chậm thông quan không phải là vấn đề kỹ thuật thuần túy, đó là chi phí vốn, chi phí kho bãi và rủi ro hợp đồng. Vấn đề tồn kho và chậm thông quan là một trong những ách tắc và vấn đề khó khăn nhất. Vì vậy, kiểm định hải quan và quy định những vấn đề liên quan đến giải phóng hàng tồn kho là những vấn đề rất cần được nghiên cứu kỹ lưỡng vừa bảo đảm tính pháp lý, vừa bảo đảm thuận lợi cho hoạt động thông quan.Quản lý hải quan phải theo kịp sự phát triển của thương mại điện tửĐồng tình với quan điểm trên, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh Sơn La Hoàng Văn Nghiệm cho rằng, dự thảo luật đã bổ sung nhiều chủ thể mới vào nhóm người khai hải quan như: doanh nghiệp cung ứng dịch vụ bưu chính quốc tế, doanh nghiệp chuyển phát nhanh, chủ quản nền tảng thương mại điện tử, đơn vị thực hiện dịch vụ quá cảnh, trung chuyển hàng hóa... Tuy nhiên, dự thảo mới chỉ xác định tư cách pháp lý mà chưa quy định đầy đủ quyền, nghĩa vụ của từng chủ thể.Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh Sơn La Hoàng Văn Nghiệm phát biểu ý kiếnTrong khi đó, tại Điều 18 của dự thảo luật đã quy định về quyền và nghĩa vụ của người khai hải quan, cần nghiên cứu, sửa đổi, bổ sung đảm bảo tính đồng nhất, minh bạch của hệ thống pháp luật, tránh phát sinh vướng mắc trong quá trình tổ chức thực hiện. Do đó, đại biểu đề nghị Ban soạn tiếp tục rà soát, bổ sung quy định về trách nhiệm, nghĩa vụ của các chủ thể mới để bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật, đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý trong thực tiễn.Liên quan đến cơ chế quản lý tuân thủ, đại biểu Hoàng Văn Nghiệm cho hay, để thuận lợi trong quá trình thực hiện, cần nghiên cứu kỹ, bổ sung đánh giá thực tế cơ chế về xây dựng tiêu chí đánh giá quản lý tuân thủ, nhằm tạo thuận lợi về các thủ tục hành chính trong việc thực hiện thủ tục hải quan. Đồng thời, xem xét lược bỏ cụm từ “khuyến khích nâng cao ý thức, năng lực tuân thủ”, xem xét bỏ cụm từ “khuyến khích”; nếu sử dụng cụm từ “khuyến khích” đưa vào dự thảo luật dễ dẫn đến cách hiểu và thực hiện khác nhau, ảnh hưởng đến hiệu quả quản lý, cũng như quá trình thực hiện.Không để thủ tục trở thành rào cản của thương mại điện tửQuan tâm đến quy định mới về kiểm tra, giám sát hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu qua nền tảng thương mại điện tử, các đại biểu cho rằng, việc bổ sung Điều 16a là cần thiết nhằm đáp ứng yêu cầu quản lý trong bối cảnh kinh tế số phát triển.Đại biểu Trần Thị Hồng Thanh (Ninh Bình) phát biểuTuy nhiên, để quy định đi vào cuộc sống, đại biểu Trần Thị Hồng Thanh (Đoàn Ninh Bình) đề nghị: cơ quan soạn thảo bổ sung quy định rõ ràng hơn về phương thức kết nối và chia sẻ dữ liệu giữa Hệ thống xử lý dữ liệu Hải quan với Hệ thống định danh quốc gia (VNeID), cũng như cơ chế phối hợp với các sàn thương mại điện tử xuyên biên giới không có trụ sở tại Việt Nam. Bởi, nếu không có sự ràng buộc kỹ thuật và pháp lý cụ thể, quy định này sẽ rất khó triển khai trong thực tế.Đối với quy định bắt buộc xác thực định danh điện tử khi tham gia giao dịch thương mại điện tử xuyên biên giới, đại biểu Trần Thị Hồng Thanh đề nghị nghiên cứu theo hướng mỗi tổ chức, cá nhân chỉ thực hiện xác thực một lần khi đăng ký tài khoản, sau đó sử dụng thống nhất cho toàn bộ giao dịch phát sinh trên nền tảng.Đại biểu Trần Thị Hiền (Ninh Bình) phát biểuNêu quan điểm về việc bổ sung mới Điều 16a - quy định về Kiểm tra, giám sát hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu qua nền tảng thương mại điện tử, đại biểu Trần Thị Hiền (Đoàn Ninh Bình) tán thành với sự cần thiết phải bổ sung quy định này; đồng thời đề nghị Chính phủ rà soát, có thể bổ sung một số quy định mang tính nguyên tắc ngay trong dự thảo Luật, đồng thời lưu ý xây dựng văn bản quy định chi tiết theo nhiệm vụ được giao.Đại biểu Hoàng Ngân Hoàn (Sơn La) phát biểu ý kiếnĐại biểu Trần Thị Hiền (Ninh Bình) cho rằng, khoản 1 Điều 16a dự thảo luật quy định hàng hóa qua thương mại điện tử phải làm thủ tục hải quan là một nguyên tắc bắt buộc. Song, đặc thù của hàng hóa thương mại điện tử là số lượng đơn kiện rất lớn, giá trị từng đơn vị nhỏ lẻ và yêu cầu tốc độ luân chuyển nhanh. Nếu áp dụng quy trình kiểm tra, giám sát như hàng hóa xuất nhập khẩu truyền thống sẽ có thể gây ách tắc nghiêm trọng tại cửa khẩu.Bởi vậy, đại biểu đề nghị Ban soạn thảo nghiên cứu, bổ sung nguyên tắc áp dụng phương thức quản lý phù hợp đối với hàng hóa thương mại điện tử có giá trị nhỏ, số lượng giao dịch lớn trên cơ sở quản lý rủi ro và ứng dụng công nghệ thông tin, ví dụ như “thủ tục hải quan điện tử rút gọn”. Quy định theo hướng này vừa bảo đảm yêu cầu quản lý nhà nước, vừa tránh gây ùn tắc trong thông quan và tạo thuận lợi cho hoạt động thương mại điện tử xuyên biên giới.Đại biểu Nguyễn Quốc Hùng (Ninh Bình) phát biểu ý kiếnĐại biểu Trần Thị Hiền cũng đề nghị làm rõ trách nhiệm pháp lý của các nền tảng thương mại điện tử nước ngoài không có hiện diện thương mại (không có pháp nhân) tại Việt Nam nếu từ chối cung cấp dữ liệu; đồng thời bổ sung nguyên tắc về việc cơ quan hải quan có trách nhiệm bảo mật dữ liệu thông tin cá nhân của người tiêu dùng được các nền tảng chia sẻ, nhằm bảo đảm đồng bộ với Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và Nghị định 13/2023/NĐ-CP về bảo vệ dữ liệu cá nhân.Đại biểu Tô Thành Quyết (Ninh Bình) phát biểuCác đại biểu cũng lưu ý, mặc dù dự thảo luật đã cắt giảm đáng kể thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh, song một số quy định mới vẫn có thể làm phát sinh nghĩa vụ tuân thủ đối với doanh nghiệp như: xác thực định danh điện tử đối với giao dịch xuyên biên giới; cung cấp dữ liệu của nền tảng; doanh nghiệp vận chuyển; kết nối hệ thống kho bãi; đánh giá lại kiểm định; lưu giữ và xuất trình dữ liệu kiểm tra sau thông quan… Do đó, cần quán triệt nguyên tắc không yêu cầu doanh nghiệp cung cấp lại những dữ liệu mà cơ quan nhà nước đã có; đẩy mạnh sử dụng hồ sơ điện tử, công khai trạng thái xử lý, thực hiện một đầu mối tiếp nhận, một lần thanh toán và một kết quả có thể tái sử dụng.Quản lý khí N2O phải từ gốc, không chỉ cấm theo mục đích sử dụngThảo luận về dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung Điều 6 và Phụ lục IV về danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện của Luật Đầu tư, nhiều đại biểu đánh giá cao việc bổ sung quy định cấm kinh doanh khí N2O (bóng cười) để sử dụng cho con người qua đường hô hấp ngoài mục đích y tế, công nghệ thực phẩm, kiểm nghiệm và nghiên cứu khoa học.Đại biểu Lê Văn Thế (Ninh Bình) đóng góp ý kiến vào dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung Điều 6 và Phụ lục IV về danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện của Luật Đầu tưTheo đại biểu Lê Văn Thế (Ninh Bình), đây là chính sách cần thiết nhằm tăng cường quản lý nhà nước, bảo vệ sức khỏe cộng đồng và ngăn chặn tình trạng lạm dụng khí N2O đang diễn ra trong thực tế. Tuy nhiên, để bảo đảm tính thống nhất của dự thảo luật, đại biểu đề nghị tiếp tục rà soát khoản 2 Điều 6 theo hướng mở rộng phạm vi điều chỉnh tương ứng với quy định mới tại điểm m khoản 1 Điều 6, qua đó tạo cơ sở pháp lý đầy đủ cho việc quản lý, sản xuất, kinh doanh và sử dụng khí N2O trong các trường hợp được phép.Trong khi đó, đại biểu Nguyễn Hoàng Hà (Ninh Bình) cho rằng, quy định cấm hiện nay của dự thảo luật chủ yếu dựa trên mục đích sử dụng của người mua, nhưng trên thực tế cùng một loại khí N2O có thể được sử dụng trong y tế, công nghiệp, chế biến thực phẩm hoặc nghiên cứu khoa học. Điều này khiến người bán rất khó xác định mục đích sử dụng của người mua tại thời điểm giao dịch. Vì vậy, nếu không có cơ chế quản lý rõ ràng, quy định này sẽ gặp khó khăn trong tổ chức thực hiện và xử lý vi phạm.Đại biểu Nguyễn Hoàng Hà (Ninh Bình) phát biểu ý kiếnĐại biểu cho rằng, việc cấm tuyệt đối theo mục đích sử dụng thường khó kiểm soát, cần quản lý đồng bộ từ khâu sản xuất, nhập khẩu, phân phối, vận chuyển cũng sử dụng. Do đó, cơ quan soạn thảo cần nghiên cứu bổ sung cơ chế quản lý đồng bộ đối với toàn bộ chuỗi cung ứng khí N2O, bao gồm rõ đối tượng được phép mua, trách nhiệm của đơn vị sản xuất và phân phối, cơ chế lưu giữ thông tin giao dịch, truy xuất nguồn gốc và tăng cường hậu kiểm. Có như vậy mới bảo đảm tính khả thi của chính sách và hạn chế việc lợi dụng để lách luật.Đại biểu Trần Thế Anh (Ninh Bình) phát biểuLiên quan đến khoản 1 Điều 5 về điều khoản chuyển tiếp đối với hợp đồng kinh doanh khí N2O, một số đại biểu cũng đề nghị làm rõ phương án xử lý đối với các hợp đồng kinh doanh khí N2O đã ký trước khi luật có hiệu lực, nhất là việc xử lý hàng tồn kho, nghĩa vụ thanh toán, bồi thường và các hợp đồng đang thực hiện, nhằm hạn chế phát sinh tranh chấp dân sự, lúng túng trong quá trình tổ chức, thực hiện.

Sửa đổi Luật Hải quan không chỉ nhằm tạo thuận lợi cho hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu; thích ứng với sự phát triển của thương mại điện tử xuyên biên giới mà còn phải bảo đảm minh bạch trách nhiệm, giảm chi phí tuân thủ và thống nhất với các luật có liên quan... Đây là những nội dung được các đại biểu Đoàn ĐBQH các tỉnh Nghệ An và Lâm Đồng nhấn mạnh khi thảo luận tại Tổ 7 (chiều 3/8), về dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Hải quan. Thời sự Quốc hộiBảo đảm minh bạch trách nhiệm, giảm chi phí tuân thủDiệp Anh; Ảnh: Khánh Duy • 03/08/2026 19:55Sửa đổi Luật Hải quan không chỉ nhằm tạo thuận lợi cho hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu; thích ứng với sự phát triển của thương mại điện tử xuyên biên giới mà còn phải bảo đảm minh bạch trách nhiệm, giảm chi phí tuân thủ và thống nhất với các luật có liên quan... Đây là những nội dung được các đại biểu Đoàn ĐBQH các tỉnh Nghệ An và Lâm Đồng nhấn mạnh khi thảo luận tại Tổ 7 (chiều 3/8), về dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Hải quan.Bí thư Tỉnh uỷ, Trưởng đoàn ĐBQH tỉnh Lâm Đồng Y Thanh Hà Niê Kđăm điều hành phiên thảo luận Tổ.Thông quan nhanh nhưng không nới lỏng quản lýVề quản lý hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu qua nền tảng thương mại điện tử, ĐBQH Dương Khắc Mai (Lâm Đồng) đề nghị bổ sung cơ chế thông quan rút gọn đối với hàng hóa có giá trị thấp... Theo đại biểu, giao dịch thương mại điện tử xuyên biên giới thường có số lượng lớn nhưng giá trị từng đơn hàng thấp. Nếu áp dụng cùng yêu cầu về hồ sơ, trình tự và thời gian xử lý như đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu thông thường sẽ làm tăng chi phí tuân thủ, đồng thời tạo áp lực cho cơ quan hải quan và doanh nghiệp vận chuyển.Đại biểu đề nghị giao Chính phủ quy định cụ thể tiêu chí xác định hàng hóa giá trị thấp, hồ sơ, thủ tục, phương thức kiểm tra, giám sát, các trường hợp không được áp dụng và biện pháp phòng ngừa việc chia nhỏ lô hàng để lợi dụng chính sách. Việc đơn giản hóa thủ tục không đồng nghĩa với miễn kiểm tra, giám sát hoặc mặc nhiên miễn nghĩa vụ thuế.Bên cạnh đó, dự thảo cũng cần làm rõ việc xác thực định danh điện tử được thực hiện một lần hay theo từng giao dịch; bảo đảm kết quả xác thực hợp lệ được sử dụng cho các giao dịch tiếp theo, tránh thực hiện trùng lặp trên nhiều hệ thống. Đồng thời, cần thống nhất thuật ngữ về xác thực điện tử với Luật Thương mại điện tử và pháp luật về định danh, xác thực điện tử.ĐBQH Dương Khắc Mai (Lâm Đồng) phát biểuĐối với hàng hóa gây ô nhiễm môi trường, đại biểu đề nghị phân định rõ trách nhiệm tổ chức tiêu hủy và trách nhiệm chịu chi phí của doanh nghiệp kinh doanh kho, bãi, cảng; quy định cụ thể cơ chế tạm ứng, thanh toán và hoàn trả chi phí...Ủng hộ việc xác thực định danh người mua hàng qua nền tảng thương mại điện tử nhằm xử lý tình trạng hàng hóa vi phạm bị từ chối nhận do chưa xác định rõ chủ thể, song ĐBQH Trần Hồng Nguyên (Lâm Đồng) cho rằng: cần áp dụng cơ chế xác thực một lần và thông quan rút gọn để tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp.Cùng với đó, đại biểu đề nghị rà soát quy định về tuyến đường vận chuyển để bảo đảm thống nhất với Luật Quản lý ngoại thương; đồng thời làm rõ căn cứ xác định hàng hóa phải kiểm định, tiêu chí phân biệt giữa kiểm định hải quan và kiểm tra chuyên ngành, cũng như giá trị pháp lý của kết quả kiểm định.ĐBQH Trần Hồng Nguyên (Lâm Đồng) phát biểuGóp ý về đánh giá mức độ tuân thủ pháp luật hải quan, ĐBQH Trần Nhật Minh (Nghệ An) cho rằng: quy định này nhằm khuyến khích doanh nghiệp tự nguyện tuân thủ pháp luật hải quan, tạo lợi thế khi tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu và nâng cao vị thế của doanh nghiệp. Đây cũng là quy định có tác động rất lớn đến hoạt động của doanh nghiệp.Khoản 3 Điều 17 quy định cơ quan hải quan ưu tiên thực hiện thủ tục hải quan; miễn, giảm kiểm tra, giám sát hải quan, kiểm tra sau thông quan và các hoạt động nghiệp vụ khác đối với hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu, xuất cảnh, nhập cảnh, quá cảnh của người khai hải quan tuân thủ tốt pháp luật. Đồng thời, cơ quan hải quan tăng cường kiểm tra, giám sát và xử lý kịp thời đối với những trường hợp không tuân thủ.Như vậy, dự thảo Luật quy định hai hướng rất rõ: người khai hải quan tuân thủ tốt pháp luật sẽ được ưu tiên; trường hợp tuân thủ không tốt sẽ bị tăng cường kiểm tra, giám sát. Do đó, kết quả đánh giá mức độ tuân thủ pháp luật của cơ quan hải quan đối với người khai hải quan có ý nghĩa hết sức quan trọng.Tuy nhiên, dự thảo Luật chưa bổ sung quyền của người khai hải quan được biết kết quả đánh giá mức độ tuân thủ pháp luật của cơ quan hải quan, cũng như cơ chế để người khai hải quan giải trình, khiếu nại hoặc đề nghị xem xét lại kết quả đánh giá khi có căn cứ cho rằng kết quả đó chưa chính xác.Đại biểu Trần Nhật Minh (Nghệ An) phát biểu thảo luậnTheo đại biểu Trần Nhật Minh, Điều 18 Luật Hải quan hiện hành quy định về quyền của người khai hải quan nhưng tại điểm a khoản 1 mới quy định người khai hải quan có quyền được cơ quan hải quan cung cấp thông tin liên quan đến việc khai hải quan đối với hàng hóa, phương tiện vận tải; được hướng dẫn làm thủ tục hải quan và phổ biến pháp luật hải quan. Như vậy, chưa có quy định về quyền được biết kết quả đánh giá mức độ tuân thủ pháp luật.Tương tự, điểm e khoản 1 Điều 18 mới quy định người khai hải quan có quyền khiếu nại, tố cáo hành vi trái pháp luật của cơ quan hải quan, công chức hải quan, nhưng chưa quy định quyền khiếu nại đối với kết quả đánh giá mức độ tuân thủ pháp luật.Do dự thảo Luật chỉ bổ sung Điều 17a mà không sửa đổi Điều 18, đại biểu đề nghị bổ sung tại Điều 17a một khoản quy định quyền của người khai hải quan được cơ quan hải quan cung cấp thông tin về kết quả đánh giá mức độ tuân thủ pháp luật và được khiếu nại kết quả đánh giá khi có căn cứ cho rằng kết quả đó chưa chính xác.Về đại lý làm thủ tục hải quan, đại biểu bày tỏ nhất trí với nội dung sửa đổi, bổ sung Điều 20 Luật Hải quan tại khoản 7 Điều 1 dự thảo Luật. Tuy nhiên, Luật hiện hành và dự thảo Luật chưa có quy định về cơ chế tài chính đối với giá dịch vụ làm thủ tục hải quan và các thủ tục hành chính liên quan đến hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu, quá cảnh; phương tiện vận tải xuất cảnh, nhập cảnh, quá cảnh.Để bảo đảm tính chặt chẽ của pháp luật, đại biểu đề nghị cơ quan soạn thảo nghiên cứu bổ sung quy định: giá dịch vụ làm thủ tục hải quan và các thủ tục hành chính liên quan đến hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu, quá cảnh; phương tiện vận tải xuất cảnh, nhập cảnh, quá cảnh do chủ hàng hóa, chủ phương tiện vận tải và đại lý làm thủ tục hải quan thỏa thuận trong hợp đồng dịch vụ làm thủ tục hải quan.Các ĐBQH tỉnh Nghệ An tham dự phiên thảo luận TổTheo đại biểu, việc bổ sung quy định này sẽ tạo căn cứ để đại lý làm thủ tục hải quan thực hiện dịch vụ và được thu giá dịch vụ theo thỏa thuận.Về kiểm tra sau thông quan, khoản 24 Điều 1 dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung khoản 4 Điều 77 theo hướng: “Kiểm tra sau thông quan được thực hiện trong phạm vi tối đa là 5 năm kể từ ngày đăng ký tờ khai hải quan đến ngày ban hành quyết định kiểm tra sau thông quan”.Qua nghiên cứu khoản 1 Điều 77 về khái niệm kiểm tra sau thông quan, đại biểu Trần Nhật Minh cho rằng nội dung này thực chất là quy định về thời hiệu kiểm tra sau thông quan. Luật hiện hành sử dụng thuật ngữ “thời hạn”; dự thảo đã bỏ thuật ngữ này nhưng lại không quy định trực tiếp là “thời hiệu”, khiến cách diễn đạt tại khoản 4 khá dài dòng, phức tạp.Theo quy định của dự thảo, phạm vi 5 năm được xác định bởi hai mốc thời gian: mốc bắt đầu là ngày đăng ký tờ khai hải quan và mốc sau cùng là ngày ban hành quyết định kiểm tra sau thông quan. Cách quy định này có thể được hiểu là việc kiểm tra sau thông quan phải được thực hiện trong phạm vi tối đa 5 năm.Đại biểu cho rằng quy định như vậy có thể gây khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn. Trường hợp quyết định kiểm tra sau thông quan được ban hành vào những tháng cuối của thời hạn 5 năm thì việc tiến hành kiểm tra có thể vượt ra ngoài phạm vi 5 năm, trong khi các công việc kiểm tra chỉ được thực hiện sau khi có quyết định kiểm tra.Do đó, đại biểu đề nghị khoản 4 Điều 77 chỉ cần quy định ngắn gọn: “Thời hiệu kiểm tra sau thông quan là 5 năm kể từ ngày đăng ký tờ khai hải quan”.“Cách quy định này cụ thể, rõ ràng hơn và tránh khó khăn trong quá trình thực hiện”, đại biểu Trần Nhật Minh nhấn mạnh.ĐBQH Hoàng Minh Hiếu (Nghệ An) phát biểuĐề cập việc luân chuyển hàng hóa giữa các doanh nghiệp chế xuất trong cùng một khu chế xuất, ĐBQH Hoàng Minh Hiếu (Nghệ An) cho biết, theo quy định hiện hành của Luật Hải quan, khi luân chuyển hàng hóa giữa các chi nhánh của cùng một doanh nghiệp hoặc giữa các doanh nghiệp trong cùng một khu chế xuất, doanh nghiệp vẫn phải thực hiện đầy đủ thủ tục hải quan.Theo đại biểu, quy định này có thể ảnh hưởng đến quá trình hoạt động của doanh nghiệp và chưa phù hợp với thông lệ quốc tế. Chẳng hạn, các chi nhánh của cùng một doanh nghiệp chế xuất trong cùng một khu chế xuất thuộc cùng một chủ sở hữu nhưng vẫn phải thực hiện thủ tục hải quan tương tự thủ tục nhập khẩu ban đầu.Từ thực tế này, đại biểu đề nghị Ban soạn thảo nghiên cứu bổ sung quy định theo hướng hàng hóa luân chuyển trong nội bộ cùng một doanh nghiệp có thể được miễn khai báo hải quan. Đối với hàng hóa luân chuyển giữa các doanh nghiệp trong cùng một khu chế xuất, cùng chịu sự quản lý của một cơ quan hải quan, có thể cân nhắc giảm nhẹ thủ tục khai báo, chẳng hạn thực hiện khai báo bằng hình thức điện tử. Qua đó, giảm thủ tục hải quan và tạo thêm điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp trong quá trình hoạt động.Về kỹ thuật lập pháp, đại biểu đề nghị Ban soạn thảo tiếp tục cân nhắc, làm rõ một số quy định trong dự thảo Luật. Cụ thể, tại khoản 10 và khoản 14, dự thảo Luật sửa đổi các quy định liên quan đến “kho hải quan” và giải trình rằng việc sửa đổi nhằm bảo đảm phù hợp với Luật Quản lý ngoại thương và Luật Thương mại. Tuy nhiên, Luật Quản lý ngoại thương và Luật Thương mại không sử dụng khái niệm “kho hải quan” mà sử dụng thuật ngữ “khu vực hải quan riêng”.Toàn cảnh phiên thảo luận Tổ 7, chiều 3/8Do đó, đại biểu đề nghị cơ quan soạn thảo xem xét, rà soát “kho hải quan” trong dự thảo Luật có tương ứng với “khu vực hải quan riêng” được quy định trong Luật Quản lý ngoại thương và Luật Thương mại hay không.Liên quan đến khái niệm người khai hải quan tại khoản 14 Điều 4, đại biểu cho rằng dự thảo đã bổ sung một số đối tượng phù hợp với xu hướng hiện nay, trong đó có chủ quản nền tảng thương mại điện tử.Trên cơ sở đó, đại biểu đề nghị cơ quan soạn thảo xem xét bổ sung thêm một số đối tượng, trong đó có chủ quản sở giao dịch hàng hóa. Qua khảo sát các quy định về giao dịch hàng hóa phái sinh, đại biểu nhận thấy các sở giao dịch hàng hóa có nhu cầu trở thành người khai hải quan đối với hàng hóa được mua bán giữa các doanh nghiệp thông qua sở giao dịch hàng hóa.Theo đại biểu, nội dung này đã được quy định trong nghị định. Vì vậy, cơ quan soạn thảo có thể cân nhắc bổ sung chủ quản sở giao dịch hàng hóa vào nhóm người khai hải quan, tạo điều kiện cho hàng hóa mua bán qua sở giao dịch hàng hóa được lưu thông qua biên giới.ĐBQH Thái Thị An Chung (Nghệ An) phát biểuPhát biểu tại tổ, ĐBQH Thái Thị An Chung (Nghệ An) tham gia ý kiến đối với nội dung kiểm tra, giám sát hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu qua nền tảng thương mại điện tử tại Điều 16a.Liên quan đến việc người mua và người bán phải thực hiện xác thực điện tử trong hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu, đại biểu cho rằng đối với người bán, trách nhiệm xác thực điện tử là đương nhiên. Đối với người mua, việc xác thực cũng phù hợp, xuất phát từ thực tiễn hiện nay có rất nhiều hàng hóa được giao dịch xuyên biên giới, trong đó phát sinh những vi phạm, kể cả những vi phạm ảnh hưởng đến an ninh quốc gia.Đồng tình với yêu cầu xác thực, song đại biểu cho rằng cần cân nhắc nếu áp dụng đối với toàn bộ người mua. Thực tế hiện nay, số lượng hàng hóa giao dịch xuyên biên giới rất lớn, trong khi trên 90% giao dịch thương mại điện tử có giá trị nhỏ, chủ yếu là hàng hóa tiêu dùng thông thường và có mức độ rủi ro thấp. Nếu yêu cầu toàn bộ người mua phải xác thực danh tính điện tử, chi phí xử lý sẽ rất lớn, trong khi giá trị quản lý mang lại không nhiều.Yêu cầu toàn bộ người mua xác thực danh tính điện tử cũng có thể làm gia tăng rủi ro về dữ liệu cá nhân. Khi lưu lượng dữ liệu rất lớn, nguy cơ rò rỉ dữ liệu sẽ tăng lên, đồng thời chi phí bảo mật cũng tăng theo.Bên cạnh đó, quy định này có thể ảnh hưởng đến lợi thế của thương mại điện tử. Đặc trưng của thương mại điện tử là đăng ký nhanh, mua nhanh và thanh toán nhanh. Nếu đặt thêm yêu cầu xác thực, người mua có thể cảm thấy rắc rối, mất thời gian, từ đó dẫn đến tâm lý bỏ giỏ hàng.Vì vậy, đại biểu Thái Thị An Chung đề nghị chỉ yêu cầu người mua xác thực danh tính điện tử trong những trường hợp cần thiết, căn cứ vào yêu cầu quản lý rủi ro; giá trị giao dịch, trong đó tập trung vào những giao dịch có giá trị lớn; tính chất hàng hóa thuộc diện cần quản lý như thuốc, hóa chất hoặc các loại thực phẩm đặc biệt; và yêu cầu của pháp luật chuyên ngành.Đại biểu cũng cho rằng nội dung này nên được giao Chính phủ quy định chi tiết để phù hợp hơn.Các ĐBQH tham dự tại phiên thảo luận Tổ 7, chiều 3/8Quy định theo hướng này sẽ bảo đảm nguyên tắc quản lý rủi ro trong hoạt động hải quan; giảm chi phí tuân thủ cho người dân và doanh nghiệp, đặc biệt đối với các giao dịch có giá trị nhỏ; đồng thời phù hợp với xu thế quốc tế là tập trung quản lý người bán, các nền tảng thương mại điện tử và chủ thể chịu trách nhiệm khai báo hải quan, thay vì quản lý tất cả các đối tượng.Phân định rõ thẩm quyền, không để khoảng trống tại khu vực biên giớiTiếp cận dự thảo Luật từ góc độ tác động đối với quốc phòng, an ninh, ĐBQH Ngô Nam Cường (Nghệ An) cho rằng một số nội dung cần tiếp tục được rà soát kỹ lưỡng để bảo đảm thống nhất với hệ thống pháp luật về bảo vệ biên giới.Về địa bàn hoạt động của Hải quan, đại biểu cho rằng: Hải quan và Bộ đội Biên phòng cùng thực hiện chức năng quản lý nhà nước tại khu vực cửa khẩu nhưng theo các nhóm đối tượng khác nhau: Bộ đội Biên phòng quản lý người, phương tiện xuất cảnh, nhập cảnh; Hải quan quản lý hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu.Việc mở rộng địa bàn hoạt động của Hải quan nếu không được phân định rõ có thể dẫn đến chồng lấn thẩm quyền tại khu vực biên giới. Vì vậy, đại biểu đề nghị bổ sung nguyên tắc: việc xác định địa bàn hoạt động hải quan tại khu vực biên giới phải tuân thủ, thống nhất với Luật Biên phòng Việt Nam và các điều ước quốc tế về quản lý biên giới mà Việt Nam là thành viên.Theo đại biểu, đây là nội dung cần được quy định ngay trong Luật, không nên để văn bản dưới luật hướng dẫn.Đại biểu Ngô Nam Cường (Nghệ An) phát biểuVề kiểm định và đánh giá tiêu chí kỹ thuật, ĐBQH cho rằng: dự thảo chưa quy định thời hạn đối với việc đánh giá lại và đánh giá bổ sung. Điều này có thể kéo dài thời gian thông quan, gây hư hỏng hàng hóa và làm phát sinh chi phí lưu kho, lưu bãi cho doanh nghiệp.Do đó, đại biểu đề nghị quy định thời hạn bắt buộc hoàn thành các bước đánh giá, có thể nghiên cứu khoảng từ 5 đến 7 ngày; đồng thời làm rõ trách nhiệm pháp lý trong trường hợp kết quả giám định sai lệch, gây thiệt hại cho doanh nghiệp hoặc người khai hải quan.Về thẩm quyền chủ động tạm dừng hàng hóa quá cảnh nghi giả mạo quyền sở hữu trí tuệ và mô hình Hải quan là đầu mối duy nhất trong kiểm tra chuyên ngành, đại biểu cho rằng cần có cơ chế phối hợp chặt chẽ giữa các lực lượng tại cửa khẩu biên giới đất liền, bảo đảm an ninh, trật tự và tránh ùn tắc.Đại biểu đề nghị quy định cơ quan hải quan có trách nhiệm thông báo, phối hợp với lực lượng Bộ đội Biên phòng khi thực hiện tạm dừng hàng hóa quá cảnh tại cửa khẩu biên giới đất liền. Việc áp dụng mô hình “đầu mối duy nhất” cũng cần bảo đảm đồng bộ với các điều ước, thỏa thuận quốc tế có liên quan.Đối với công tác phòng, chống buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới, đại biểu cho rằng dự thảo chưa thể hiện tương xứng vai trò của Bộ đội Biên phòng. Đây là lực lượng thường trực, chủ trì công tác tuần tra, kiểm soát biên giới và phối hợp với các lực lượng liên quan trong thực hiện nhiệm vụ.Vì vậy, đại biểu đề nghị hoàn thiện dự thảo Luật theo hướng quy định cơ chế phối hợp giữa ba lực lượng: Hải quan, Công an và Bộ đội Biên phòng, thay vì chỉ tập trung vào cơ chế phối hợp giữa Hải quan và Công an.Đánh giá những đổi mới trong dự thảo Luật về quản lý rủi ro, chuyển đổi số và thương mại điện tử đã thể hiện tinh thần kiến tạo phát triển, tạo thuận lợi cho hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu, tuy nhiên, đại biểu Ngô Nam Cường cũng cho rằng, việc hoàn thiện Luật cần đồng thời bảo đảm sự thống nhất, chặt chẽ với pháp luật về quốc phòng, an ninh và bảo vệ biên giới.

Thảo luận tại Tổ 15 (gồm Đoàn ĐBQH Phú Thọ, Đà Nẵng), các ĐBQH cho rằng, dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Hải quan, đã có bước tiến đột phá khi cho phép áp dụng AI và Big Data để tự động hóa việc phân loại mức độ tuân thủ và phân luồng kiểm tra hải quan, song cần bổ sung cơ chế kiểm soát chặt chẽ nhằm bảo đảm minh bạch, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người khai hải quan. Thời sự Quốc hộiỨng dụng AI trong quản lý hải quan: Cần cơ chế kiểm soát để bảo vệ quyền doanh nghiệpNguyễn Liên; Ảnh: Hồ Long • 03/08/2026 19:22Thảo luận tại Tổ 15 (gồm Đoàn ĐBQH Phú Thọ, Đà Nẵng), các ĐBQH cho rằng, dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Hải quan, đã có bước tiến đột phá khi cho phép áp dụng AI và Big Data để tự động hóa việc phân loại mức độ tuân thủ và phân luồng kiểm tra hải quan, song cần bổ sung cơ chế kiểm soát chặt chẽ nhằm bảo đảm minh bạch, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người khai hải quan.Chiều 3/8, Quốc hội thảo luận tại Tổ về: dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Hải quan; dự án Luật sửa đổi, bổ sung Điều 6 và Phụ lục IV về danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện của Luật Đầu tư và dự án Nghị quyết của Quốc hội quy định cơ chế, chính sách đặc thù để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong việc thực hiện các dự án, công trình phục vụ Hội nghị cấp cao APEC 2027 tại Đặc khu Phú Quốc, tỉnh An Giang. Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú dự phiên thảo luận tại Tổ 15.Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư tỉnh ủy, Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Phú Thọ Phạm Đại Dương chủ trì thảo luận tổ. Ảnh: Hồ LongĐề xuất bổ sung cơ chế kiểm soát AI, bảo vệ quyền của người khai hải quanCho ý kiến về dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Hải quan, ĐBQH Vương Quốc Thắng (Đà Nẵng) đánh giá cao sự chuẩn bị công phu của cơ quan chủ trì soạn thảo và cơ bản tán thành với Tờ trình của Chính phủ, Báo cáo thẩm tra của Ủy ban Pháp luật và Tư pháp đối với Dự án Luật. Theo đại biểu, lần sửa đổi này đã thể hiện quyết tâm rất lớn trong việc hiện đại hóa công tác quản lý Nhà nước, đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.Liên quan đến cơ chế quản lý rủi ro, phân loại tuân thủ bằng Trí tuệ nhân tạo (AI) và Dữ liệu lớn (sửa đổi, bổ sung Điều 17 và bổ sung Điều 17a của Luật), ĐBQH Vương Quốc Thắng cho rằng Dự thảo Luật đã có bước tiến đột phá khi cho phép áp dụng AI và Big Data để tự động hóa việc phân loại mức độ tuân thủ và phân luồng kiểm tra hải quan. Đây là xu hướng tất yếu trong bối cảnh hiện tại và tương lai. Tuy nhiên, như Báo cáo thẩm tra của Ủy ban Pháp luật và Tư pháp và Báo cáo thẩm tra của Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường nhận định, dự thảo Luật hiện đang thiếu vắng hoàn toàn các nguyên tắc pháp lý về quản trị AI và bảo vệ quyền lợi của người khai hải quan.ĐBQH Vương Quốc Thắng (Đà Nẵng) phát biểu. Ảnh: Hồ LongTheo Kết luận của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, việc ứng dụng công nghệ mới không được làm hạn chế quyền giải trình, khiếu nại của tổ chức, cá nhân. Mặc dù vậy, ý kiến này chưa được thể hiện đầy đủ, rõ nét trong dự thảo Luật trình Quốc hội.Theo đại biểu Vương Quốc Thắng, AI vận hành trên thuật toán và dữ liệu đầu vào; nếu dữ liệu sai lệch hoặc thuật toán gặp lỗi "hộp đen" (black box), hệ thống hoàn toàn có thể hạ mức độ tuân thủ của một doanh nghiệp uy tín, đẩy họ từ luồng Xanh sang luồng Đỏ, gây thiệt hại nghiêm trọng về chi phí lưu kho bãi và thời gian thông quan, đặc biệt đối với các mặt hàng là thực phẩm cần có thời gian thông quan nhanh sẽ dễ bị hỏng hoặc tác động dẫn đến giảm chất lượng do thời gian thông quan chậm.Vì vậy, đại biểu kiến nghị xem xét bổ sung vào Điều 17a hai nguyên tắc. Thứ nhất, đề nghị nghiên cứu, bổ sung quy định bắt buộc phải có cơ chế kiểm thử, lưu vết thuật toán và không được dùng quyết định hoàn toàn tự động của AI để ban hành các quyết định xử lý vi phạm hành chính hoặc áp dụng biện pháp bất lợi cho doanh nghiệp mà không có sự kiểm tra, xác nhận của cán bộ hải quan. Thứ hai, đề nghị quy định rõ trách nhiệm của cơ quan Hải quan trong việc xác minh tính chính xác của dữ liệu, đồng thời thiết lập cơ chế đối thoại, giải trình trực tuyến cho phép người khai hải quan bổ sung thông tin, chứng minh sự tuân thủ trước khi hệ thống chính thức hạ bậc đánh giá.Về căn cứ, thẩm quyền và giải quyết tranh chấp trong Kiểm định hải quan (bổ sung tại Điều 16b của Luật), đại biểu Vương Quốc Thắng đề nghị cần luật hóa các căn cứ cụ thể xác định hàng hóa bắt buộc phải kiểm định; quy định rõ thời hạn và cơ chế bồi hoàn chi phí phát sinh cho doanh nghiệp trong trường hợp cơ quan Hải quan kiểm định sai hoặc chậm trễ kết quả kiểm định, đúng như tinh thần Kết luận của Ủy ban Thường vụ Quốc hội.ĐBQH Trần Mạnh Huy (Đà Nẵng) cũng tán thành sự cần thiết sửa đổi Luật Hải quan, nhấn mạnh Dự thảo đã xử lý nhiều bất cập kéo dài, đồng thời đặt nền móng cho hải quan số, quản lý rủi ro, quản lý tuân thủ và thương mại điện tử xuyên biên giới.ĐBQH Trần Mạnh Huy (Đà Nẵng) phát biểu. Ảnh: Hồ LongĐại biểu Trần Mạnh Huy đề nghị cần rà soát ranh giới giữa Luật và văn bản dưới luật. Những yếu tố làm phát sinh quyền, nghĩa vụ, điều kiện áp dụng biện pháp bất lợi, thời hạn, hậu quả pháp lý và quyền khiếu nại phải nằm trong Luật.Bên cạnh đó, Điều 16a về thương mại điện tử cần rõ hơn, xác định chủ quản nền tảng là ai; trách nhiệm nền tảng trong nước và xuyên biên giới; dữ liệu bắt buộc; thời điểm cung cấp; thời hạn lưu giữ; và đầu mối chịu trách nhiệm tại Việt Nam phải được xác định. Trách nhiệm cần đi theo mức độ kiểm soát thực tế đối với giao dịch, thanh toán, dữ liệu và vận chuyển.Đối với AI và quản lý rủi ro, đại biểu đề nghị luật hóa 4 quyền tối thiểu: quyền biết mức độ tuân thủ; quyền sửa dữ liệu sai; quyền cung cấp bổ sung và yêu cầu đánh giá lại; quyền được một người có thẩm quyền xem xét quyết định bất lợi. AI là công cụ hỗ trợ, không phải chủ thể chịu trách nhiệm pháp lý.ĐBQH Trần Mạnh Huy nhấn mạnh, hải quan số không thể được thiết kế với giả định mọi người đều có thiết bị, kỹ năng và đường truyền như nhau. Cần kênh hỗ trợ có người hướng dẫn, giao diện tiếp cận cho người khuyết tật, phương thức xác thực thay thế và chính sách hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ, hợp tác xã ở địa bàn biên giới.Toàn cảnh thảo luận tại Tổ 15. Ảnh: Hồ LongLàm rõ phạm vi điều chỉnh và cơ chế quản lý đối với hoạt động sản xuất, kinh doanh, sử dụng khí N₂OLiên quan đến Dự án Luật sửa đổi, bổ sung Điều 6 và Phụ lục IV về danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện của Luật Đầu tư, ĐBQH Nguyễn Cao Sơn (Phú Thọ) cho rằng, đây là Dự án Luật có ý nghĩa quan trọng, trực tiếp tháo gỡ rào cản tiếp cận thị trường, mở rộng quyền tự do kinh doanh, giảm chi phí tuân thủ và tạo thêm động lực cho người dân, doanh nghiệp đầu tư, sản xuất và phát triển.ĐBQH Nguyễn Cao Sơn (Phú Thọ) phát biểu. Ảnh: Hồ LongĐại biểu Nguyễn Cao Sơn đề nghị cần nhận diện điều kiện kinh doanh theo bản chất, không theo tên gọi. Cụ thể, nghiên cứu xác định một yêu cầu là điều kiện kinh doanh khi có đủ 3 dấu hiệu cơ bản. Một là, yêu cầu đó mang tính bắt buộc do cơ quan nhà nước hoặc người có thẩm quyền đặt ra. Hai là, việc đáp ứng yêu cầu đó là tiền đề để doanh nghiệp được gia nhập hoặc tiếp tục hoạt động trên thị trường. Ba là, nếu không đáp ứng thì doanh nghiệp bị từ chối, đình chỉ, hạn chế hoặc không được phép triển khai hoạt động kinh doanh.Khi đáp ứng các dấu hiệu này thì phải được xem là điều kiện kinh doanh và phải chịu sự kiểm soát chặt chẽ của Luật Đầu tư, dù được gọi là “xác nhận”, “đăng ký”, “phê duyệt”, “công nhận”, “chấp thuận” hay “có ý kiến của cơ quan quản lý”.Đối với chủ trương cấm kinh doanh khí N₂O để sử dụng cho con người ngoài mục đích hợp pháp, đại biểu thống nhất cần kiểm soát và xử lý nghiêm hành vi kinh doanh nhằm cung cấp cho con người sử dụng qua đường hô hấp trái phép, gây tác hại đến sức khỏe và ảnh hưởng đến trật tự, an toàn xã hội.Dự thảo đã chỉnh lý theo hướng cấm kinh doanh N₂O để sử dụng cho con người qua đường hô hấp, nhưng loại trừ các mục đích y tế, công nghệ thực phẩm, kiểm nghiệm và nghiên cứu khoa học. Đại biểu Nguyễn Cao Sơn cho rằng khi tổ chức thực hiện phải tiếp tục giữ đúng tinh thần này: cấm đúng hành vi nguy hiểm, không cấm hoặc đặt thêm giấy phép bao trùm lên toàn bộ chuỗi sản xuất, nhập khẩu và phân phối hợp pháp.Doanh nghiệp phải lưu vết giao dịch, xác minh khách hàng trong trường hợp cần thiết và chịu trách nhiệm nếu biết hoặc có đủ căn cứ để biết hàng hóa được cung cấp cho mục đích bị cấm. Nhưng cũng không nên mặc nhiên buộc doanh nghiệp sản xuất hoặc phân phối đầu chuỗi chịu trách nhiệm cho mọi hành vi sai phạm của người sử dụng cuối cùng, nằm ngoài khả năng kiểm soát hợp lý của doanh nghiệp. Phải xử lý đúng chủ thể, đúng hành vi và đúng mức độ lỗi.Các đại biểu tham gia thảo luận tại Tổ 15. Ảnh: Hồ LongCác đại biểu tham gia thảo luận tại Tổ 15. Ảnh: Hồ LongCùng cho ý kiến về chủ trương cấm kinh doanh khí N₂O để sử dụng cho con người ngoài mục đích hợp pháp, ĐBQH Nguyễn Văn Mạnh (Phú Thọ) nhấn mạnh, trong thời gian qua, tình trạng lạm dụng khí N₂O ngoài mục đích y tế diễn biến rất phức tạp, gây ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe cộng đồng và trật tự an toàn xã hội.Vì vậy, việc bổ sung ngành nghề cấm đầu tư kinh doanh đối với N₂O để sử dụng cho con người qua đường hô hấp ngoài mục đích y tế là cần thiết, phù hợp với yêu cầu thực tiễn quản lý cũng như chủ trương tăng cường kiểm soát các loại khí, chất gây nghiện gây tác hại đến sức khỏe con người. Quy định này góp phần ngăn chặn tình trạng lạm dụng N₂O trong hoạt động giải trí, đồng thời khẳng định việc sử dụng khí N₂O cho con người qua đường hô hấp chỉ thực hiện vì mục đích y tế, qua đó đảm bảo sức khỏe cộng đồng và trật tự an toàn xã hội.ĐBQH Nguyễn Văn Mạnh (Phú Thọ) phát biểu. Ảnh: Hồ LongTuy nhiên, đại biểu Nguyễn Văn Mạnh cũng đề nghị Bộ Tài chính tiếp tục rà soát, hoàn thiện các quy định để đảm bảo rõ ràng, khả thi trong quá trình áp dụng. Đồng thời, làm rõ phạm vi điều chỉnh và cơ chế quản lý đối với hoạt động sản xuất kinh doanh, sử dụng khí N₂O, nhằm bảo đảm việc cấm này chỉ áp dụng đối với hành vi sử dụng cho con người qua đường hô hấp ngoài mục đích y tế; mà không ảnh hưởng đến việc sản xuất kinh doanh, sử dụng khí N₂O phục vụ cho các mục đích hợp pháp khác theo quy định của pháp luật (như nghiên cứu khoa học, công nghiệp, chế biến thực phẩm và các lĩnh vực khác có liên quan).

Thảo luận tại Tổ 16, các đại biểu thống nhất cao với sự cần thiết sửa đổi Luật Hải quan nhằm đáp ứng yêu cầu cải cách thủ tục hành chính, chuyển đổi số và hội nhập quốc tế. Nhiều ý kiến đề nghị tiếp tục hoàn thiện dự thảo theo hướng nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, đồng thời tạo thuận lợi hơn cho hoạt động xuất nhập khẩu và bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật. Thời sự Quốc hộiHoàn thiện Luật Hải quan theo hướng hiện đại, minh bạch và tạo thuận lợi cho doanh nghiệpNhật Trường • 03/08/2026 19:08Thảo luận tại Tổ 16, các đại biểu thống nhất cao với sự cần thiết sửa đổi Luật Hải quan nhằm đáp ứng yêu cầu cải cách thủ tục hành chính, chuyển đổi số và hội nhập quốc tế. Nhiều ý kiến đề nghị tiếp tục hoàn thiện dự thảo theo hướng nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, đồng thời tạo thuận lợi hơn cho hoạt động xuất nhập khẩu và bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật.Đoàn ĐBQH tỉnh Cao Bằng, Đắk Lắk, Tuyên Quang thảo luận tại Tổ 16. Ảnh: Đắc TrườngChiều 3/8, tiếp tục chương trình Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội Khoá XVI, Đoàn ĐBQH tỉnh Cao Bằng, Đắk Lắk, Tuyên Quang đã thảo luận tại Tổ 16 về: Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Hải quan; Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số Điều 6 và Phụ lục IV về danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện của Luật Đầu tư và Dự án Nghị quyết của Quốc hội quy định cơ chế, chính sách đặc thù để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong việc thực hiện các dự án, công trình phục vụ Hội nghị cấp cao APEC 2027 tại Đặc khu Phú Quốc, tỉnh An Giang.ĐBQH Nguyễn Thị Thu Nguyệt (Đắk Lắk) phát biểu. Ảnh: Đắc TrườngGóp ý về quy định bổ sung khái niệm "kiểm định hải quan", ĐBQH Nguyễn Thị Thu Nguyệt (Đắk Lắk) thống nhất với việc luật hóa khái niệm này, song đề nghị hoàn thiện kỹ thuật lập pháp theo hướng xác định rõ đây là căn cứ để phân loại hàng hóa thay vì mục đích duy nhất là phân loại hàng hóa. Đồng thời, cần giới hạn phạm vi áp dụng đối với hoạt động quản lý nhà nước về hải quan, tránh mở rộng sang các lĩnh vực quản lý chuyên ngành khác.Đối với doanh nghiệp kinh doanh hàng miễn thuế, đại biểu đề nghị bổ sung quy định về quản lý điện tử đối với hoạt động vận chuyển hàng hóa, xác thực thông tin người mua và lưu trữ dữ liệu giao dịch. Theo đại biểu, đây là những yêu cầu cần thiết để đáp ứng quá trình chuyển đổi số, nâng cao khả năng truy xuất, quản lý hàng hóa và phòng, chống gian lận thương mại. Liên quan đến kiểm tra sau thông quan, đại biểu đề nghị nghiên cứu rút ngắn thời hạn thực hiện thay vì kéo dài lên 20 ngày như dự thảo, bảo đảm phù hợp với điều kiện xử lý dữ liệu điện tử hiện nay và giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp.ĐBQH Trần Quang Tâm (Đắk Lắk) phát biểu. Ảnh: Đắc TrườngMột trong những nội dung nhận được nhiều ý kiến là quy định về địa bàn hoạt động hải quan và trách nhiệm của các lực lượng trong phòng, chống buôn lậu. ĐBQH Trần Quang Tâm (Đắk Lắk) cho rằng quy định cơ quan hải quan là lực lượng chủ trì phòng, chống buôn lậu trong địa bàn hoạt động hải quan cần được rà soát để bảo đảm thống nhất với Luật Biên phòng Việt Nam, Luật Biên giới quốc gia và các quy định pháp luật liên quan. Đại biểu kiến nghị dự thảo cần quy định rõ cơ chế phối hợp, phân định trách nhiệm giữa các lực lượng, vừa tránh chồng chéo trong thực thi nhiệm vụ, vừa nâng cao hiệu quả đấu tranh phòng, chống buôn lậu.Liên quan đến việc sắp xếp tổ chức bộ máy, ĐBQH Lý Thị Lan (Tuyên Quang) đề nghị tiếp tục rà soát các quy định về phân cấp, phân quyền khi chuyển từ mô hình chi cục hải quan tỉnh sang hải quan khu vực. Theo đại biểu, đối với các địa phương biên giới, hoạt động hải quan gắn chặt với công tác quản lý cửa khẩu và sự phối hợp giữa hải quan với chính quyền địa phương, Bộ đội Biên phòng, Công an cùng các lực lượng chức năng.ĐBQH Lý Thị Lan (Tuyên Quang) phát biểu. Ảnh: Đắc TrườngDo đó, dự thảo cần làm rõ cơ chế phối hợp, bảo đảm việc tinh gọn tổ chức bộ máy không làm phát sinh thủ tục, không ảnh hưởng đến hoạt động của doanh nghiệp. Đại biểu cũng đề nghị quy định linh hoạt hơn về điều kiện hạ tầng tại các cửa khẩu, phù hợp với quy mô từng địa phương; đồng thời tăng cường kết nối dữ liệu giữa các cơ quan để rút ngắn thời gian thông quan.Góp ý về quản lý hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu qua thương mại điện tử, ĐBQH Lương Minh Tùng (Đắk Lắk) đề nghị quy định cụ thể trách nhiệm cung cấp dữ liệu, cơ chế chia sẻ thông tin giữa cơ quan hải quan với các cơ quan quản lý nhà nước có liên quan; đồng thời bảo đảm nguyên tắc bảo vệ dữ liệu cá nhân, bí mật kinh doanh và kết nối thống nhất qua cơ chế một cửa quốc gia.ĐBQH Lương Minh Tùng (Đắk Lắk) phát biểu. Ảnh: Đắc TrườngĐối với cơ chế quản lý tuân thủ, các đại biểu kiến nghị xây dựng tiêu chí đánh giá doanh nghiệp minh bạch, công khai; gắn kết quả đánh giá với các chính sách tạo thuận lợi như giảm hồ sơ, giảm tần suất kiểm tra và rút ngắn thời gian thông quan.Đóng góp ý kiến nhằm hoàn thiện Luật Đầu tư, các đại biểu đề xuất chuyển đổi phương thức quản lý từ tiền kiểm sang hậu kiểm; xây dựng hệ thống quản trị dựa trên dữ liệu số để giảm bớt gánh nặng thủ tục cho người dân và doanh nghiệp.Các đại biểu tham dự phiên họp. Ảnh: Đắc TrườngCác đại biểu kiến nghị cho phép tiếp tục xử lý các hồ sơ hợp lệ đã tiếp nhận thay vì trả lại, tránh gây ách tắc hành chính tại địa phương. Đồng thời, các bộ ngành cần sớm hoàn thiện phương án quản lý thay thế với các tiêu chí rủi ro rõ ràng trước khi luật có hiệu lực; có phương án kế thừa dữ liệu và thiết lập cơ chế chia sẻ thông tin xuyên suốt giữa các cấp chính quyền để bảo đảm tính thực tiễn của cải cách.

Chiều 3/8, thảo luận tại Tổ 1 (Đoàn ĐBQH TP. Hà Nội) về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Hải quan, các đại biểu thống nhất cao với sự cần thiết sửa đổi luật nhằm đáp ứng yêu cầu cải cách, chuyển đổi số và hiện đại hóa ngành hải quan. Thời sự Quốc hộiĐáp ứng yêu cầu hiện đại hóa ngành hải quanPhi Long; Ảnh: Quang Khánh • 03/08/2026 18:54Chiều 3/8, thảo luận tại Tổ 1 (Đoàn ĐBQH TP. Hà Nội) về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Hải quan, các đại biểu thống nhất cao với sự cần thiết sửa đổi luật nhằm đáp ứng yêu cầu cải cách, chuyển đổi số và hiện đại hóa ngành hải quan.Tạo cơ sở pháp lý cho việc triển khai mô hình Hải quan sốPhát biểu thảo luận Tổ 1, ĐBQH Lê Nhật Thành đánh giá việc sửa đổi Luật Hải quan là cần thiết nhằm thể chế hóa kịp thời các chủ trương của Đảng về sắp xếp, tinh gọn bộ máy, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và thúc đẩy chuyển đổi số quốc gia. Đồng thời, khắc phục những bất cập của Luật Hải quan năm 2014, tạo cơ sở pháp lý cho việc triển khai mô hình Hải quan số, Hải quan thông minh, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý hải quan, tạo thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu và thúc đẩy hội nhập kinh tế quốc tế.ĐBQH Lê Nhật Thành phát biểuLàm rõ một số nội dung, ĐBQH Lê Nhật Thành cho rằng: về kiểm định hải quan (khoản 4 Điều 1 của dự thảo Luật, bổ sung Điều 16b), theo báo cáo số 427/BC-CP ngày 24/7/2026, Chính phủ đã tiếp thu theo yêu cầu tại Kết luận số 113/KL-UBTVQH16 ngày 16/7/2026 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về rà soát, hoàn thiện quy định về kiểm định hải quan, theo đó dự thảo Luật quy định nguyên tắc, phạm vi, phương pháp, trình tự, giá trị pháp lý của kết quả kiểm định; đồng thời, giao Chính phủ quy định chi tiết trình tự, phương pháp, nội dung kỹ thuật...Tuy nhiên, đại biểu cho rằng tại dự thảo Luật chưa có quy định về thời hạn thực hiện kiểm định, ban hành thông báo kết quả và thời hạn xem xét đánh giá lại khi người khai hải quan khiếu nại hoặc lựa chọn đơn vị, tổ chức có thẩm quyền đánh giá lại hàng hóa. "Do đó, đề nghị Chính phủ tiếp tục nghiên cứu, bổ sung quy định nêu trên tại dự thảo Luật hoặc giao Chính phủ quy định chi tiết nhằm bảo đảm tính minh bạch, thống nhất trong quá trình áp dụng pháp luật, hạn chế phát sinh khiếu nại, tranh chấp và tránh kéo dài thời gian thông quan hàng hóa", ĐBQH Lê Nhật Thành nhấn mạnh.Quang cảnh thảo luận Tổ 1Về hồ sơ hải quan (khoản 9 Điều 1 của dự thảo Luật, sửa đổi, bổ sung Điều 24 và khoản 13 Điều 1 của dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung Điều 32), đại biểu đánh giá Chính phủ đã tiếp thu, giải trình theo ý kiến của Ủy ban Pháp luật và Tư pháp tại Báo cáo số 532/BC-UBPLTP16 ngày 14/7/2026 liên quan đến quy định về hồ sơ hải quan.Theo đó, dự thảo đã được chỉnh lý theo hướng bỏ quy định việc tiếp nhận hồ sơ hải quan dưới dạng thông điệp dữ liệu và việc tự động xử lý hồ sơ hải quan chỉ được thực hiện khi bảo đảm điều kiện về cơ sở hạ tầng, kỹ thuật, thông tin. Thay vào đó, các quy định về tiếp nhận hồ sơ hải quan dưới dạng thông điệp dữ liệu và tự động xử lý hồ sơ hải quan sẽ được áp dụng kể từ ngày Luật có hiệu lực.Do đó, đại biểu đề nghị Chính phủ tiếp tục nghiên cứu, tăng cường giải pháp hướng dẫn, hỗ trợ người khai hải quan, nhất là doanh nghiệp nhỏ và hợp tác xã hoạt động tại khu vực miền núi, biên giới nhằm bảo đảm khả năng tiếp cận bình đẳng đối với các dịch vụ công trong lĩnh vực hải quan, tránh tạo khoảng cách số giữa doanh nghiệp ở đô thị và doanh nghiệp tại vùng dân tộc thiểu số và miền núi.Tránh phát sinh chi phí và thời gian không cần thiết cho người dânĐồng quan điểm, ĐBQH Nguyễn Ngọc Việt đánh giá cao cơ quan soạn thảo đã bám sát nguyên tắc xây dựng một đạo luật rất đặc thù, đáp ứng đồng thời hai yêu cầu, đó là bảo đảm thông quan nhanh, không gây ùn tắc, tạo thuận lợi tối đa; kiểm soát hiệu quả để phòng ngừa gian lận thương mại, kiểm soát hàng giả, hàng kém chất lượng và vi phạm quyền sở hữu trí tuệ.Góp ý vào một số nội dung cụ thể, đại biểu Nguyễn Ngọc Việt đề nghị cơ quan soạn thảo rà soát kỹ quy định về xác thực, định danh điện tử để kiểm soát chủ thể giao dịch qua thương mại điện tử xuyên biên giới, bảo đảm tính phù hợp với các cam kết quốc tế mà Việt Nam đã tham gia. Đồng thời, rà soát để tránh chồng chéo quy định của Luật Thương mại điện tử, tránh tình trạng doanh nghiệp phải thực hiện xác thực hai lần cho hai cơ quan khác nhau, làm phát sinh chi phí và thời gian không cần thiết. Đối với quy định về kiểm định hàng hóa và tạm dừng thủ tục đối với hàng hóa nghi giả mạo quyền sở hữu trí tuệ, đại biểu cho rằng, cần luật hóa minh bạch, thay vì giao quy định tại các văn bản dưới luật để tránh ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của doanh nghiệp xuất nhập khẩu.ĐBQH Nguyễn Ngọc Việt phát biểuĐáng chú ý, ĐBQH Nguyễn Ngọc Việt cho rằng, Luật Thủ đô năm 2026 quy định nhà đầu tư chiến lược được hưởng chế độ ưu tiên về thủ tục hải quan và thủ tục thuế đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu của dự án đầu tư trên địa bàn thành phố. Tuy nhiên, dự thảo Luật Hải quan (sửa đổi) lại thiết kế một cơ chế ưu đãi riêng và rộng hơn dành cho các nhóm doanh nghiệp, như: Doanh nghiệp công nghệ cao, doanh nghiệp thực hiện dự án công nghệ chiến lược, nghiên cứu phát triển, sản xuất chip bán dẫn, trung tâm dữ liệu, trí tuệ nhân tạo.Để tránh sự thiệt thòi cho các nhà đầu tư chiến lược trên địa bàn thành phố, đại biểu đề nghị, đối với các luật song hành có chính sách ưu việt hơn, HĐND và UBND thành phố Hà Nội sẽ chủ động để ngay khi luật có hiệu lực sẽ ban hành nghị quyết, tạo điều kiện để các doanh nghiệp trên địa bàn thành phố không bị chậm hơn so với các doanh nghiệp khác trên phạm vi cả nước.Xây dựng môi trường pháp lý minh bạch, hiện đạiĐBQH, Hoà thượng Thích Bảo Nghiêm đồng tình với chủ trương bổ sung quy định về xác thực định danh điện tử bởi đây là giải pháp cần thiết nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về hải quan, góp phần phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại, trốn thuế, đồng thời bảo đảm khả năng truy vết, xác định trách nhiệm của các chủ thể tham gia giao dịch thương mại điện tử xuyên biên giới.ĐBQH, Hoà thượng Thích Bảo Nghiêm phát biểuTuy nhiên, qua nghiên cứu dự thảo Luật và đối chiếu với Luật Thương mại điện tử số 122/2025/QH15, đại biểu nhận thấy cần tiếp tục rà soát để bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật. Cụ thể, Luật Thương mại điện tử đã quy định trách nhiệm của chủ quản nền tảng thương mại điện tử trong việc thực hiện xác thực điện tử danh tính của người bán trước khi cho phép bán hàng trên nền tảng; đồng thời quy định trách nhiệm của người bán trong việc cung cấp thông tin để phục vụ việc xác thực danh tính theo pháp luật về định danh và xác thực điện tử. Trong khi đó, dự thảo Luật Hải quan tiếp tục quy định tổ chức, cá nhân tại Việt Nam khi mua, bán hàng hóa với nước ngoài qua nền tảng thương mại điện tử phải thực hiện xác thực định danh điện tử."Theo tôi, nếu không quy định rõ mối quan hệ giữa hai đạo luật thì trong quá trình tổ chức thực hiện có thể phát sinh cách hiểu khác nhau, dẫn đến việc cùng một chủ thể phải thực hiện nhiều lần xác thực hoặc phải thực hiện theo các quy trình riêng biệt để phục vụ từng cơ quan quản lý. Điều này sẽ làm tăng chi phí tuân thủ, phát sinh thủ tục hành chính và chưa phù hợp với mục tiêu cải cách hành chính, xây dựng Chính phủ số và chuyển đổi số quốc gia", ĐBQH, Hoà thượng Thích Bảo Nghiêm nhấn mạnh.Đại biểu đề nghị, Ban soạn thảo nghiên cứu hoàn thiện quy định theo hướng Luật Hải quan sử dụng, kế thừa kết quả xác thực điện tử đã được thực hiện theo Luật Thương mại điện tử và pháp luật về định danh, xác thực điện tử, thay vì hình thành một cơ chế xác thực độc lập trong lĩnh vực hải quan.Từ những phân tích trên, đại biểu đề nghị nghiên cứu hoàn thiện dự thảo Luật theo ba định hướng. Một là, làm rõ việc xác thực định danh điện tử trong lĩnh vực hải quan được thực hiện trên cơ sở kế thừa kết quả xác thực theo Luật Thương mại điện tử và pháp luật về định danh, xác thực điện tử. Hai là, quy định nguyên tắc một lần xác thực đối với mỗi tài khoản, kết quả được chia sẻ, khai thác giữa các cơ quan nhà nước theo quy định của pháp luật. Ba là, tiếp tục rà soát để bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ giữa Luật Hải quan với Luật Thương mại điện tử và các luật có liên quan, góp phần xây dựng môi trường pháp lý minh bạch, hiện đại, tạo thuận lợi cho hoạt động thương mại điện tử xuyên biên giới, đồng thời nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về hải quan.

ĐBQH Tạ Thị Yên (Điện Biên) đề nghị, dự thảo nghị quyết về cơ chế, chính sách đặc thù cho các dự án, công trình phục vụ Hội nghị APEC 2027 cần được hoàn thiện trên một nguyên tắc xuyên suốt: tháo gỡ để hoàn thành nhiệm vụ chung, nhưng không làm mờ trách nhiệm; tạo điều kiện về thủ tục, nhưng không hạ thấp yêu cầu về an toàn, chất lượng; xử lý một tình huống đặc biệt, nhưng không mở rộng thành tiền lệ chung. Thời sự Quốc hộiCơ chế càng đặc thù càng phải rõ giới hạn và trách nhiệmThanh Hải; Ảnh: Quang Khánh • 03/08/2026 18:36ĐBQH Tạ Thị Yên (Điện Biên) đề nghị, dự thảo nghị quyết về cơ chế, chính sách đặc thù cho các dự án, công trình phục vụ Hội nghị APEC 2027 cần được hoàn thiện trên một nguyên tắc xuyên suốt: tháo gỡ để hoàn thành nhiệm vụ chung, nhưng không làm mờ trách nhiệm; tạo điều kiện về thủ tục, nhưng không hạ thấp yêu cầu về an toàn, chất lượng; xử lý một tình huống đặc biệt, nhưng không mở rộng thành tiền lệ chung.Tháo gỡ để hoàn thành nhiệm vụ chung, nhưng không làm mờ trách nhiệmChiều 3/8, tại Tổ 12 (gồm Đoàn ĐBQH các tỉnh Vĩnh Long, Điện Biên và Lạng Sơn), thảo luận về dự thảo Nghị quyết quy định cơ chế, chính sách đặc thù tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong thực hiện các dự án, công trình phục vụ Hội nghị cấp cao APEC 2027 tại Đặc khu Phú Quốc, tỉnh An Giang, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Công tác đại biểu, ĐBQH Tạ Thị Yên (Điện Biên) thống nhất với sự cần thiết ban hành Nghị quyết, bởi APEC 2027 là nhiệm vụ chính trị, đối ngoại đặc biệt quan trọng, các dự án, công trình phải hoàn thành đúng tiến độ, có thời gian vận hành thử, kiểm tra an toàn và bảo đảm đầy đủ các điều kiện phục vụ Hội nghị.ĐBQH Tạ Thị Yên (Điện Biên) phát biểuTuy nhiên, theo đại biểu, cơ chế đặc thù này không chỉ đơn thuần là rút gọn một vài thủ tục hành chính, mà còn liên quan đến quy hoạch, khoáng sản, đầu tư, xây dựng, đất đai, tài sản công và trách nhiệm của nhiều chủ thể. Nếu quy định không thật rõ, rất dễ phát sinh cách hiểu khác nhau trong tổ chức thực hiện.Do vậy, đại biểu Tạ Thị Yên đề nghị dự thảo Nghị quyết cần được hoàn thiện trên một nguyên tắc xuyên suốt: tháo gỡ để hoàn thành nhiệm vụ chung, nhưng không làm mờ trách nhiệm; tạo điều kiện về thủ tục, nhưng không hạ thấp yêu cầu về an toàn, chất lượng; xử lý một tình huống đặc biệt, nhưng không mở rộng thành tiền lệ chung.Trên tinh thần này, đại biểu đề nghị dự thảo Nghị quyết xác định thật rõ và giới hạn chặt chẽ phạm vi áp dụng của Nghị quyết. Bởi, dự thảo Nghị quyết chỉ dẫn chiếu chung đến danh mục các dự án phục vụ APEC là chưa đủ để xác định chính xác dự án nào, hạng mục nào, khối lượng nào và cơ chế nào được áp dụng. Trong khi đó, không phải mọi dự án phục vụ APEC đều phát sinh cùng một loại vướng mắc, và cũng không phải dự án nào cũng cần áp dụng toàn bộ các cơ chế đặc thù trong Nghị quyết.Do đó, đại biểu đề nghị Chính phủ làm rõ ngay trong hồ sơ trình Quốc hội loại dự án, hạng mục nào thuộc phạm vi xử lý; thủ tục pháp lý còn thiếu của từng trường hợp; cơ chế cụ thể được áp dụng và cơ quan chịu trách nhiệm hoàn thiện. Đồng thời, giải trình rõ căn cứ lựa chọn và cách xác định với mốc thời gian từ tháng 3/2025 đến trước ngày 18/5/2026 để không phát sinh cách hiểu mở rộng về sau.Không hợp thức hóa sai phạm khi áp dụng cơ chế đặc thù Bên cạnh đó, nhiều đại biểu cũng nhấn mạnh thiết kế cơ chế kiểm soát chặt chẽ để tháo gỡ khó khăn cho các dự án phục vụ APEC 2027 nhưng không hợp thức hóa sai phạm.ĐBQH Nguyễn Đặng Ân (Lạng Sơn) cho rằng, mặc dù dự thảo Nghị quyết đã khẳng định nguyên tắc không hợp thức hóa sai phạm và cho phép tiếp tục hoàn thiện thủ tục, xử lý hậu kiểm, song Chính phủ cần làm rõ ranh giới giữa xử lý các vướng mắc khách quan với việc hợp thức hóa những sai sót do không tuân thủ trình tự pháp luật.ĐBQH Nguyễn Đặng Ân (Lạng Sơn) phát biểuĐại biểu cũng đề nghị quy định chặt chẽ cơ chế xác định giá đất, bổ sung kiểm toán độc lập nhằm hạn chế thất thoát tài sản công; làm rõ cơ sở pháp lý đối với trường hợp giao đất không qua đấu giá, đấu thầu; đồng thời quy định rõ trách nhiệm xác định khối lượng khoáng sản đã khai thác, cơ quan có thẩm quyền kết luận vi phạm và cơ chế kiểm soát môi trường, chất lượng công trình.Cùng quan điểm, đại biểu Tạ Thị Yên đề nghị, dự thảo Nghị quyết cần nói rõ hơn, cụ thể hơn việc áp dụng cơ chế đặc thù chỉ nhằm tạo cơ sở tháo gỡ để tiếp tục thực hiện, hoàn thiện hồ sơ, nghiệm thu, thanh toán và quyết toán đối với đúng dự án, đúng khối lượng thuộc phạm vi điều chỉnh; không thay thế việc kiểm tra, xem xét và xử lý trách nhiệm theo quy định của pháp luật.Theo đại biểu, có như vậy mới bảo đảm được hai yêu cầu tưởng như mâu thuẫn nhưng thực chất phải đi cùng nhau: tháo gỡ nhanh và giữ nghiêm kỷ cương.Đối với những thủ tục được miễn thực hiện hoặc không phải nộp lại hồ sơ, đại biểu Tạ Thị Yên cho rằng, cần làm rõ cơ sở của việc miễn, điều kiện áp dụng và cơ chế kiểm tra thay thế. Không nên chỉ dừng ở quy định “không cần thực hiện”, bởi như vậy chưa trả lời được ai xác nhận đủ điều kiện và trách nhiệm thuộc về ai nếu sau này phát sinh rủi ro.Tiến độ phải đi cùng kiểm soát tài nguyên, chất lượng và an toàn công trìnhĐối với khoáng sản đã khai thác trước khi có giấy phép hoặc giấy xác nhận, đại biểu Tạ Thị Yên cho rằng, điểm mấu chốt không chỉ là xác định tổng khối lượng, mà phải tách được khối lượng thực tế đã sử dụng cho từng dự án; khối lượng còn dôi dư; và nghĩa vụ tài chính, môi trường tương ứng.Phần còn dôi dư phải được quản lý theo pháp luật về địa chất, khoáng sản và môi trường, không thể mặc nhiên chuyển sang mục đích khác. Số liệu phải có hồ sơ kiểm chứng và có cơ quan chuyên môn chịu trách nhiệm xác nhận, để sau này có thể thanh tra, kiểm toán, hậu kiểm.ĐBQH Trần Quốc Tuấn (Vĩnh Long) phát biểuĐối với các dự án tiếp tục thi công khi chưa hoàn thiện thủ tục đầu tư PPP, đầu tư hoặc xây dựng, đại biểu thống nhất cần có cơ chế linh hoạt. Nhưng lưu ý linh hoạt về thủ tục không có nghĩa là nới lỏng yêu cầu an toàn.Đại biểu Tạ Thị Yên đề nghị chỉ nên cho phép tiếp tục thi công đối với hạng mục đã có hồ sơ thiết kế phù hợp, được tổ chức tư vấn đủ năng lực thẩm tra; có giám sát chất lượng, an toàn chịu lực và an toàn vận hành; đồng thời xác định rõ trách nhiệm của chủ đầu tư, nhà đầu tư, nhà thầu và cơ quan chuyên môn.Đối với công trình quan trọng, quy mô lớn, kỹ thuật phức tạp, đề nghị làm rõ trường hợp nào cần có cơ chế kiểm tra độc lập hoặc sự tham gia của cơ quan chuyên môn trung ương.“Việc phân cấp là cần thiết, nhưng phân cấp phải đi cùng điều kiện năng lực và trách nhiệm giải trình; không nên để địa phương vừa đề xuất, vừa tổ chức thực hiện, vừa tự xác nhận toàn bộ kết quả mà thiếu một tầng kiểm soát phù hợp”, đại biểu Tạ Thị Yên nhấn mạnh.ĐBQH Đoàn Thu Hà (Lạng Sơn) phát biểuVề xử lý khối lượng khoáng sản đã khai thác trước khi được cấp phép, đại biểu Nguyễn Đặng Ân cũng cho rằng, nếu không kiểm đếm chính xác sẽ rất khó xác định trữ lượng, nghĩa vụ tài chính của nhà đầu tư cũng như xử lý phần khoáng sản dôi dư. Vì vậy, cần quy định rõ trách nhiệm xác định khối lượng khoáng sản đã sử dụng, cơ quan có thẩm quyền kết luận vi phạm và thời điểm xử lý trước hay sau khi áp dụng cơ chế đặc thù để vừa bảo đảm chặt chẽ về pháp luật, vừa tránh rủi ro cho doanh nghiệp.Khái quát lại dự thảo Nghị quyết, đại biểu Tạ Thị Yên nhấn mạnh, một cơ chế càng đặc thù thì càng phải quy định rõ giới hạn áp dụng và xác định rõ trách nhiệm của các chủ thể trong quá trình tổ chức thực hiện. Sau khi Nghị quyết được ban hành, Chính phủ cần có trách nhiệm kiểm tra, báo cáo Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội về tiến độ hoàn thiện thủ tục; tình hình sử dụng vốn, đất đai, khoáng sản; chất lượng công trình và kết quả xử lý các vấn đề phát sinh.Đại biểu đề nghị tiếp tục hoàn thiện dự thảo theo hướng xác định đúng, đủ phạm vi các dự án được áp dụng cơ chế đặc thù; quy định rõ điều kiện áp dụng đối với từng cơ chế; bổ sung cơ chế kiểm soát thay thế đối với các thủ tục được rút gọn hoặc không phải thực hiện lại; đồng thời phân định rõ trách nhiệm giữa Trung ương, địa phương, chủ đầu tư, nhà đầu tư và nhà thầu, gắn với thời hạn hoàn thành thủ tục và cơ chế chuyển tiếp khi Nghị quyết hết hiệu lực."Tinh thần xuyên suốt là tháo gỡ khó khăn để hoàn thành tốt nhiệm vụ phục vụ APEC 2027, nhưng phải bảo đảm an toàn công trình, giữ nghiêm kỷ luật pháp luật và bảo vệ đầy đủ tài nguyên, đất đai, tài sản của Nhà nước", đại biểu Tạ Thị Yên nhấn mạnh.

Chiều 3/8, Thảo luận tại Tổ 3 về Dự án Luật sửa đổi, bổ sung Điều 6 và Phụ lục IV về danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện của Luật Đầu tư, các ĐBQH tỉnh Thanh Hóa, Tây Ninh cho rằng, việc cắt giảm điều kiện kinh doanh phải đi cùng với nâng cao năng lực hậu kiểm; đồng thời, quy định cụ thể về tiêu chí cắt để nhà đầu tư yên tâm cũng như tránh việc quy định “tùy nghi, thời điểm”. Thời sự Quốc hộiCắt giảm điều kiện kinh doanh phải đi cùng nâng cao năng lực hậu kiểmĐào Cảnh; Ảnh: Lâm Hiển • 03/08/2026 18:28Chiều 3/8, Thảo luận tại Tổ 3 về Dự án Luật sửa đổi, bổ sung Điều 6 và Phụ lục IV về danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện của Luật Đầu tư, các ĐBQH tỉnh Thanh Hóa, Tây Ninh cho rằng, việc cắt giảm điều kiện kinh doanh phải đi cùng với nâng cao năng lực hậu kiểm; đồng thời, quy định cụ thể về tiêu chí cắt để nhà đầu tư yên tâm cũng như tránh việc quy định “tùy nghi, thời điểm”.Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị Quân đội Nhân dân Việt Nam Nguyễn Trọng Nghĩa và Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Doãn Anh dự thảo luận tại Tổ.Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh Thanh Hóa Lê Đức Thái chủ trì thảo luậnCần thực hiện theo lộ trình với các tiêu chí cụ thểTại thảo luận tổ, các ĐBQH Thanh Hóa và Tây Ninh cơ bản tán thành sự cần thiết ban hành Luật cũng như nhiều nội dung trong dự thảo và Báo cáo thẩm tra của Ủy ban Kinh tế và Tài chính. Các đại biểu cho rằng, việc sửa đổi Điều 6 và Phụ lục IV của Luật Đầu tư là bước đi cần thiết nhằm thể chế hóa các nghị quyết của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân, cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh. Đồng thời, các đại biểu cũng đánh giá cao Chính phủ và cơ quan soạn thảo đã khẩn trương chuẩn bị hồ sơ để trình Quốc hội theo trình tự, thủ tục rút gọn.Góp ý về nguyên tắc rà soát Danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, ĐBQH Phan Thị Thùy Linh (Thanh Hóa) đề nghị thực hiện trên cơ sở nhất quán: chỉ giữ lại trong Danh mục những ngành, nghề mà nếu không được kiểm soát bằng điều kiện đầu tư kinh doanh sẽ thực sự phát sinh rủi ro đối với quốc phòng, an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội, đạo đức xã hội và sức khỏe cộng đồng, đúng với các tiêu chí được quy định tại Điều 7 của Luật Đầu tư.ĐBQH Phan Thị Thùy Linh (Thanh Hóa) phát biểuĐối với từng ngành, nghề, cơ quan soạn thảo cần làm rõ mục tiêu quản lý có thể đạt được bằng những công cụ khác như tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, hậu kiểm hoặc chế tài xử lý vi phạm hay không. Trường hợp đã có công cụ quản lý khác phù hợp và hiệu quả thì cần mạnh dạn đưa ngành, nghề đó ra khỏi Danh mục kinh doanh có điều kiện.Theo đại biểu, tinh thần chung là chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm, giảm chi phí tuân thủ, tăng trách nhiệm tự công bố và tự chịu trách nhiệm của doanh nghiệp; đồng thời đẩy mạnh thanh tra, kiểm tra và ứng dụng công nghệ số trong công tác quản lý, giám sát. Tuy nhiên, việc chuyển sang hậu kiểm chỉ thực chất khi các điều kiện bảo đảm đi kèm được chuẩn bị đồng bộ. Cần đánh giá đầy đủ hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật thay thế; cơ sở dữ liệu phục vụ quản lý; năng lực của bộ máy thanh tra, kiểm tra cũng như mức độ nghiêm khắc và sức răn đe của các chế tài xử lý vi phạm.Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Doãn Anh và Phó Chủ tịch Hội đồng Dân tộc Cao Thị Xuân tại phiên thảo luận tổĐại biểu nhấn mạnh: “Bỏ tiền kiểm đồng nghĩa với việc bỏ kiểm soát đầu vào. Nếu năng lực hậu kiểm chưa đáp ứng yêu cầu, tức là chưa đủ khả năng kiểm soát đầu ra, thì đây không phải là cắt giảm thủ tục mà có thể dẫn đến việc chuyển rủi ro từ doanh nghiệp sang người dân”.Vì vậy, việc cắt giảm điều kiện đầu tư kinh doanh phải được thực hiện theo lộ trình. Đối với ngành, nghề được bãi bỏ điều kiện kinh doanh, trước đó cần xây dựng đầy đủ tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật thay thế và chuẩn bị sẵn sàng bộ máy hậu kiểm. Không nên bãi bỏ điều kiện trước rồi mới xây dựng công cụ quản lý thay thế sau.ĐBQH Trịnh Ngọc Phương (Tây Ninh) phát biểuVề vấn đề này, ĐBQH Trịnh Ngọc Phương (Tây Ninh) nhấn mạnh, dự thảo luật cần phải xây dựng được tiêu chí cắt giảm cụ thể, “cắt giảm cái gì, cắt giảm như thế nào và ra sao?”. Nếu không có tiêu chí xuyên suốt, các quy định sẽ mang tính “tùy nghi, thời điểm”, dẫn đến việc sau này có thể khôi phục lại các quy định cũ khi sửa đổi, khiến nhà đầu tư không yên tâm.Đối với các quy định về phân loại ngành nghề, đại biểu Trịnh Ngọc Phương cho rằng, cần quy định rõ tiêu chí cho từng nhóm, ngành nào tiếp tục duy trì, ngành nào chuyển sang hậu kiểm và ngành nào bãi bỏ hoàn toàn. Việc có căn cứ tiêu chí rõ ràng sẽ giúp giảm bớt thủ tục theo sự phát triển của kinh tế một cách khoa học.Đại biểu cũng đề xuất Chính phủ cần tổng kết việc giảm điều kiện kinh doanh định kỳ, thậm chí là sau 1 năm để rút kinh nghiệm kịp thời. Bởi, chính sách thay đổi liên tục mà không có sự tổng kết, đánh giá kỹ lưỡng sẽ gây ra rất nhiều khó khăn cho doanh nghiệp khi quyết định đầu tư.ĐBQH Nguyễn Đình Xuân (Tây Ninh) phát biểuĐBQH Nguyễn Đình Xuân (Tây Ninh) ủng hộ việc cắt giảm thủ tục hành chính và rút ngắn thời gian hậu kiểm. Tuy nhiên, đối với ngành, nghề kinh doanh có điều kiện, đại biểu cho rằng không nên áp dụng đại trà cho mọi quy mô trang trại hoặc hoạt động sản xuất giống cây trồng, vật nuôi, đặc biệt là quy mô hộ gia đình, nhỏ lẻ. Cần quy định dựa trên quy mô cụ thể hoặc theo hướng dẫn chuyên ngành để tránh gây khó khăn cho người dân. Hiện nay, nhà đầu tư phải thực hiện hai vòng thủ tục gần như trùng khớp nhau, gồm xin chủ trương nhận chuyển nhượng đất và xin chủ trương đầu tư, qua nhiều sở, ngành, gây lãng phí thời gian.Tại phiên thảo luận tổ, các ĐBQH cũng chỉ ra một hạn chế kéo dài là các điều kiện kinh doanh hiện đang nằm phân tán tại nhiều văn bản khác nhau. Không ít quy định còn mang tính định tính, thiếu tiêu chí định lượng, dẫn đến doanh nghiệp khó tuân thủ và cơ quan quản lý cũng khó kiểm tra, đánh giá. Theo đó, các đại biểu đề nghị Chính phủ chỉ đạo rà soát toàn diện và từng bước lượng hóa các điều kiện đầu tư kinh doanh, bảo đảm các quy định rõ ràng, minh bạch, dễ thực hiện và có thể kiểm tra được trên thực tế.Các đại biểu tham dự phiên thảo luận tại tổBên cạnh đó, cần xây dựng cơ chế rà soát Danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện theo định kỳ. Chính phủ cần định kỳ rà soát, báo cáo Quốc hội về kết quả thực hiện và đề xuất những nội dung cần điều chỉnh, nhất là đối với các lĩnh vực mới như công nghệ số, đổi mới sáng tạo và tài chính số.Theo đại biểu Phan Thị Thùy Linh (Thanh Hóa): “Chỉ khi có cơ chế rà soát thường xuyên, có kế hoạch và chủ động thì việc điều chỉnh Danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện mới theo kịp thực tiễn, thay vì chỉ sửa đổi khi những bất cập đã phát sinh”Không để việc cắt giảm điều kiện kinh doanh chỉ mang tính hình thứcLiên quan đến dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Hải quan, ĐBQH Lê Thanh Hoàn (Thanh Hóa) đề cập đến chủ trương chấm dứt điều kiện hành nghề đối với đại lý làm thủ tục hải quan và bãi bỏ yêu cầu cấp chứng chỉ nghiệp vụ hải quan cho nhân viên đại lý.ĐBQH Lê Thanh Hoàn (Thanh Hóa) phát biểuĐại biểu cho biết, chủ trương cắt giảm điều kiện kinh doanh tại Nghị quyết 66.18 ngày 15/6/2026 của Chính phủ đã yêu cầu bãi bỏ các quy định liên quan trong Luật Hải quan và một số thông tư. Tuy nhiên, Thông tư 83/2026/TT-BTC do Bộ Tài chính ban hành ngày 30/6/2026 sau đó vẫn tiếp tục quy định về chứng chỉ nghiệp vụ hải quan đối với nhân viên đại lý làm thủ tục hải quan.Trong khi đó, Điều 20 của dự thảo Luật Hải quan vẫn còn quy định chung về điều kiện hoạt động và giao Bộ Tài chính hướng dẫn cụ thể. Việc văn bản hướng dẫn tiếp tục yêu cầu nhân viên đại lý phải có chứng chỉ nghiệp vụ hải quan cho thấy chủ trương cắt giảm điều kiện kinh doanh chưa được thực hiện đầy đủ.Các đại biểu tham dự phiên thảo luận tại tổĐại biểu phân tích, muốn hoạt động với tư cách đại lý làm thủ tục hải quan thì doanh nghiệp phải có nhân viên đại lý. Nhưng để trở thành nhân viên đại lý, cá nhân vẫn phải có chứng chỉ nghiệp vụ hải quan. Như vậy, dù điều kiện hành nghề của đại lý được tuyên bố bãi bỏ, điều kiện đối với nhân viên vẫn được giữ lại và trở thành điều kiện gián tiếp quyết định sự tồn tại của đại lý.Theo đại biểu, cách thiết kế này về bản chất vẫn duy trì điều kiện kinh doanh cũ. Việc cắt giảm mới chỉ thể hiện ở tên gọi, còn doanh nghiệp muốn hoạt động vẫn phải đáp ứng yêu cầu về chứng chỉ thông qua đội ngũ nhân viên.Đại biểu Lê Thanh Hoàn cho rằng, Chính phủ thời gian qua đã rất chủ động trong việc cắt giảm thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh. Tuy nhiên, chủ trương này cần phải được thực hiện nhất quán từ nghị quyết, luật đến các thông tư hướng dẫn.“Không nên để xảy ra tình trạng một quy định vừa được bãi bỏ, vừa bắt đầu có hiệu lực thi hành thì cơ quan quản lý lại đề xuất khôi phục hoặc tiếp tục duy trì bằng một quy định khác. Điều này không chỉ làm giảm hiệu quả cải cách mà còn khiến doanh nghiệp khó xác định chính sách nào sẽ được áp dụng ổn định, lâu dài” - Đại biểu Lê Thanh Hoàn nhấn mạnh.ĐBQH Phạm Thế Anh (Thanh Hóa) phát biểuCùng góp ý vào Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Hải quan ĐBQH Phạm Thế Anh (Thanh Hóa) cho rằng, việc đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ và hiện đại hóa hoạt động hải quan là yêu cầu cần thiết. Tuy nhiên, các quy định mới phải bảo đảm tính khả thi, tạo thuận lợi cho hoạt động giao dịch xuyên biên giới, đồng thời không phát sinh thêm rào cản đối với người dân, doanh nghiệp và các chủ thể có nhu cầu giao dịch hợp pháp.Đại biểu Phạm Thế Anh đề nghị nghiên cứu tháo gỡ rào cản về xác thực định danh điện tử đối với những cá nhân không có tài khoản định danh điện tử mức độ 2. Tại Khoản 3, Điều 16a của dự thảo luật quy định tổ chức, cá nhân tại Việt Nam khi mua, bán hàng hóa với nước ngoài qua nền tảng thương mại điện tử phải thực hiện xác thực định danh điện tử theo quy định. Trong khi đó, theo Nghị định số 69/2024/NĐ-CP về định danh và xác thực điện tử, tài khoản định danh điện tử mức độ 2 hiện gắn với căn cước công dân hoặc căn cước Việt Nam.Các đại biểu tại phiên thảo luận tổThực tế, một bộ phận không nhỏ người có nhu cầu giao dịch xuyên biên giới hợp pháp nhưng không có căn cước công dân Việt Nam và chưa thể đăng ký tài khoản định danh điện tử mức độ 2. Trong đó có người Việt Nam định cư ở nước ngoài về nước trong thời gian ngắn, chuyên gia và lao động nước ngoài làm việc hợp pháp tại Việt Nam, sinh viên quốc tế hoặc người mang hộ chiếu nước ngoài thường trú tại Việt Nam.Do đó, đại biểu Phạm Thế Anh đề nghị bổ sung phương thức xác thực thay thế đối với những cá nhân thuộc nhóm này. Việc xác thực có thể được thực hiện thông qua hộ chiếu gắn chip hoặc bằng phương thức eKYC do các tổ chức tín dụng thực hiện theo quy định của Ngân hàng Nhà nước. Quy định như vậy vừa bảo đảm yêu cầu quản lý, vừa không làm gián đoạn những giao dịch xuyên biên giới hợp pháp.ĐBQH Nguyễn Duy Tiến (Tây Ninh) phát biểuCòn ĐBQH Nguyễn Duy Tiến (Tây Ninh) quan tâm tới các quy định về Kiểm định Hải quan được quy định tại Điều 16b của dự thảo Luật. Đại biểu bày tỏ lo ngại về việc chồng chéo, trùng lặp với các cơ quan kiểm tra chuyên ngành khác. Trong bối cảnh đang đẩy mạnh cắt giảm thủ tục hành chính, việc thêm quy định này có thể khiến hải quan làm lại những việc mà các cơ quan kiểm định chất lượng đã thực hiện, gây tốn kém cho doanh nghiệp.

Thảo luận về dự án Luật Hải quan (sửa đổi) tại Tổ 12 (gồm các Đoàn ĐBQH tỉnh Vĩnh Long, Điện Biên và Lạng Sơn), các ĐBQH đề nghị hoàn thiện quy định về quản lý tuân thủ, làm rõ ranh giới với quản lý rủi ro, đồng thời bổ sung nguyên tắc kết nối dữ liệu hải quan xuyên biên giới nhằm đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số và hội nhập. Thời sự Quốc hộiHoàn thiện cơ chế quản lý tuân thủ, tăng tính minh bạch trong thực thi pháp luật hải quanThanh Hải; Ảnh: Quang Khánh • 03/08/2026 17:50Thảo luận về dự án Luật Hải quan (sửa đổi) tại Tổ 12 (gồm các Đoàn ĐBQH tỉnh Vĩnh Long, Điện Biên và Lạng Sơn), các ĐBQH đề nghị hoàn thiện quy định về quản lý tuân thủ, làm rõ ranh giới với quản lý rủi ro, đồng thời bổ sung nguyên tắc kết nối dữ liệu hải quan xuyên biên giới nhằm đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số và hội nhập.ĐBQH Trần Tiến Dũng (Điện Biên) điều hành thảo luận tại Tổ 12Phân định rõ giữa quản lý tuân thủ và quản lý rủi ro trong hải quanĐBQH Vừ A Bằng (Điện Biên) đề nghị tiếp tục hoàn thiện quy định về quản lý tuân thủ (Điều 17a). Theo đại biểu, khoản 2 Điều 17 của dự thảo Luật đã cụ thể hóa Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia khi cho phép cơ quan hải quan ứng dụng công nghệ số, dữ liệu lớn và trí tuệ nhân tạo để tự động hóa quản lý rủi ro trong hoạt động nghiệp vụ hải quan.Đại biểu phân tích, kết quả quản lý rủi ro là căn cứ để cơ quan hải quan quyết định áp dụng các biện pháp kiểm tra, giám sát theo mức độ rủi ro và mức độ tuân thủ pháp luật. Do đó, việc ứng dụng công nghệ không chỉ là giải pháp kỹ thuật mà còn tác động trực tiếp đến quyền, nghĩa vụ của người khai hải quan. Điều 17 và Điều 17a có mối quan hệ chặt chẽ, trong đó Điều 17a là hệ quả trực tiếp của Điều 17.ĐBQH Vừ A Bằng (Điện Biên) phát biểuTuy nhiên, dự thảo Luật chưa quy định trách nhiệm của cơ quan hải quan trong việc kiểm tra, rà soát, đối chiếu, xác minh lại kết quả do hệ thống hỗ trợ xử lý khi người khai hải quan cho rằng kết quả chưa chính xác; đồng thời chưa có cơ chế để người khai hải quan được giải trình hoặc đề nghị xem xét lại kết quả khi có căn cứ cho rằng kết quả xử lý của hệ thống chưa chính xác.Từ đó, đại biểu đề nghị bổ sung các quy định nêu trên, bảo đảm nguyên tắc ứng dụng công nghệ phải gắn với trách nhiệm, tính minh bạch và quyền lợi của đối tượng chịu tác động của quyết định quản lý.Đối với quy định về kiểm tra thực tế hàng hóa (Điều 33), đại biểu Vừ A Bằng đề nghị cân nhắc việc chuyển thẩm quyền quyết định miễn kiểm tra thực tế đối với "hàng hóa thuộc trường hợp đặc biệt khác" từ Thủ tướng Chính phủ sang Thủ trưởng cơ quan hải quan nơi xử lý hồ sơ hải quan.Theo đại biểu, Báo cáo tổng kết thi hành Luật Hải quan cho thấy quy định này chưa từng được thực hiện do thực tế chưa phát sinh và chưa xác định cụ thể các trường hợp đặc biệt. Vì vậy, việc phân cấp thẩm quyền nhưng chưa làm rõ tiêu chí áp dụng có thể dẫn đến cách hiểu và thực hiện không thống nhất.ĐBQH Nguyễn Văn Lịch (Lạng Sơn) phát biểuĐại biểu cũng viện dẫn khoản 7 Điều 6 Luật Tổ chức Chính phủ số 63/2025/QH15, theo đó việc phân quyền, phân cấp phải bảo đảm rõ chủ thể, nội dung, phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn, trách nhiệm giải trình, giám sát, kiểm tra và kiểm soát quyền lực. Trên cơ sở đó, đại biểu đề nghị hoặc giữ nguyên quy định hiện hành tại điểm c khoản 1 Điều 33, hoặc nếu sửa đổi thì giao Bộ Tài chính quy định nguyên tắc, tiêu chí xác định "các trường hợp đặc biệt khác", bảo đảm thực hiện chủ trương phân cấp, phân quyền nhưng vẫn thống nhất trong quá trình áp dụng.Liên quan đến điểm a khoản 2 Điều 74, đại biểu đề nghị xem xét quy định theo hướng, trong trường hợp chủ thể quyền sở hữu trí tuệ đã đề nghị kiểm tra, giám sát và cơ quan hải quan đã phát hiện hàng hóa có dấu hiệu xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ thì không nhất thiết tiếp tục yêu cầu chủ thể quyền nộp đơn đề nghị tạm dừng. Nếu cơ quan hải quan đã có đủ căn cứ từ kết quả kiểm tra, giám sát thì cần cho phép quyết định tạm dừng làm thủ tục hải quan ngay, bảo đảm tính kịp thời của biện pháp bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ, đồng thời giảm thủ tục hành chính và chi phí tuân thủ cho tổ chức, cá nhân.ĐBQH Nguyễn Đào Tùng (Vĩnh Long) phát biểuCho ý kiến về quản lý rủi ro và quản lý tuân thủ trong hải quan, ĐBQH Nguyễn Đào Tùng (Vĩnh Long) cho rằng, quy định tại Điều 17a và Điều 17b còn trùng lặp đáng kể. Cả hai điều đều quy định về thu thập, xử lý thông tin, xây dựng hồ sơ, áp dụng tiêu chí đánh giá và biện pháp quản lý, khiến chưa làm rõ ranh giới giữa quản lý rủi ro và quản lý tuân thủ trong hải quan. Điều này có thể gây khó khăn trong việc xác định khi nào áp dụng quản lý rủi ro, khi nào áp dụng quản lý tuân thủ, ảnh hưởng đến tính thống nhất và khả thi của pháp luật.Đại biểu đề nghị quy định rõ quản lý rủi ro là phương pháp đánh giá, kiểm soát rủi ro trong hoạt động hải quan đối với hàng hóa, quy trình, kỹ thuật, an toàn; còn quản lý tuân thủ là phương pháp đánh giá mức độ chấp hành pháp luật của từng chủ thể, người khai hải quan để xác định mức độ rủi ro, mức độ tuân thủ và áp dụng biện pháp quản lý phù hợp.Đề nghị bổ sung nguyên tắc kết nối dữ liệu hải quan xuyên biên giớiQuan tâm quy định về đại lý làm thủ tục hải quan (Điều 20), đại biểu Nguyễn Đào Tùng cho rằng, khoản 3 Điều 20 giao Chính phủ quy định chi tiết nhưng chưa xác định rõ những nội dung cơ bản phải quy định trong luật. Dự thảo Luật cũng chưa quy định các điều kiện, tiêu chuẩn cơ bản đối với đại lý làm thủ tục hải quan như yêu cầu về nhân lực, kinh phí, trang thiết bị, trình độ chuyên môn mà giao toàn bộ cho Bộ Tài chính quy định, có nguy cơ làm giảm tính minh bạch của cơ chế.ĐBQH Nguyễn Đặng Ân (Lạng Sơn) phát biểu tại TổVì vậy, mặc dù đại lý làm thủ tục hải quan không còn thuộc danh mục ngành, nghề kinh doanh có điều kiện, đại biểu đề nghị dự thảo Luật vẫn nên giữ các điều kiện cơ bản đối với đại lý và nhân viên đại lý, hoặc giao Chính phủ quy định chi tiết thay vì Bộ Tài chính để bảo đảm đúng thẩm quyền và tính ổn định của hệ thống pháp luật.Cùng với đó, một số đại biểu cho rằng, khoản 2 Điều 84 đang liệt kê quá chi tiết các quyền quản lý thuế như ấn định thuế, hoàn thuế, miễn, giảm thuế, khoanh nợ, xóa nợ, cưỡng chế, gia hạn... khiến Luật Hải quan trở nên dài và khó theo dõi. Khi Luật Quản lý thuế được sửa đổi thì Điều 84 của Luật Hải quan cũng phải sửa đổi tương ứng.Các đại biểu đề nghị điều chỉnh Điều 84 theo hướng không liệt kê toàn bộ các nghiệp vụ mà quy định khái quát: "cơ quan hải quan thực hiện quản lý thuế đối với hàng xuất khẩu, nhập khẩu theo quy định của pháp luật về quản lý thuế".ĐBQH Đoàn Thu Hà (Lạng Sơn) đề nghị cơ quan soạn thảo nghiên cứu, bổ sung nguyên tắc kết nối dữ liệu hải quan xuyên biên giới và cơ chế công nhận có điều kiện kết quả kiểm tra, kiểm soát giữa cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam và nước đối tác theo điều ước, thỏa thuận quốc tế.Toàn cảnh thảo luận tại Tổ 12Theo đại biểu, đây là xu hướng của hải quan hiện đại, góp phần giảm kiểm tra trùng lặp, rút ngắn thời gian thông quan, giảm chi phí logistics và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. Đây không chỉ là yêu cầu của chuyển đổi số mà còn là bước chuyển từ quản lý đơn lẻ tại từng cửa khẩu sang quản trị chuỗi logistics xuyên biên giới bằng dữ liệu.Đại biểu cho rằng, việc bổ sung nguyên tắc này sẽ tạo cơ sở pháp lý để triển khai cửa khẩu thông minh, trước mắt tại các tuyến cửa khẩu Việt Nam - Trung Quốc và lâu dài trong quá trình hội nhập quốc tế. Đồng thời, đề nghị bổ sung vào Điều 4 của dự thảo Luật quy định giải thích các thuật ngữ "cơ chế một cửa quốc gia", "cơ chế một cửa ASEAN" và các khái niệm liên quan theo hướng bao gồm việc kết nối, chia sẻ dữ liệu điện tử với cơ quan hải quan và cơ quan có thẩm quyền của nước ngoài theo điều ước, thỏa thuận quốc tế.

Chiều 3/8, thảo luận tại Tổ 14 ( gồm Đoàn ĐBQH các tỉnh Quảng Ninh, Đồng Tháp) về dự án Nghị quyết của Quốc hội quy định cơ chế, chính sách đặc thù để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong việc thực hiện các dự án, công trình phục vụ Hội nghị cấp cao APEC 2027 tại Đặc khu Phú Quốc, tỉnh An Giang và dự án Luật sửa đổi, bổ sung Điều 6 và Phụ lục IV về danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện của Luật Đầu tư, các đại biểu đề nghị tiếp tục rà soát phạm vi điều chỉnh, hoàn thiện các quy định nhằm bảo đảm tính chặt chẽ, khả thi, hài hòa giữa yêu cầu đẩy nhanh tiến độ với nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước. Thời sự Quốc hộiCần cơ chế đặc thù để sớm hoàn thành các công trình phục vụ APEC 2027Hải Thanh • 03/08/2026 17:46Chiều 3/8, thảo luận tại Tổ 14 ( gồm Đoàn ĐBQH các tỉnh Quảng Ninh, Đồng Tháp) về dự án Nghị quyết của Quốc hội quy định cơ chế, chính sách đặc thù để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong việc thực hiện các dự án, công trình phục vụ Hội nghị cấp cao APEC 2027 tại Đặc khu Phú Quốc, tỉnh An Giang và dự án Luật sửa đổi, bổ sung Điều 6 và Phụ lục IV về danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện của Luật Đầu tư, các đại biểu đề nghị tiếp tục rà soát phạm vi điều chỉnh, hoàn thiện các quy định nhằm bảo đảm tính chặt chẽ, khả thi, hài hòa giữa yêu cầu đẩy nhanh tiến độ với nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước.Cần cơ chế đặc thù nhưng không tạo khoảng trống trong quản lý các dự án APEC 2027Thảo luận về dự án Nghị quyết của Quốc hội quy định cơ chế, chính sách đặc thù để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong việc thực hiện các dự án, công trình phục vụ Hội nghị cấp cao APEC 2027 tại Đặc khu Phú Quốc, tỉnh An Giang, các ĐBQH Tổ 14 cho rằng, nếu không có cơ chế đặc thù để giải quyết dứt điểm các tồn đọng này, các công trình sẽ trì trệ, gây ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ phục vụ sự kiện quốc tế năm 2027 và uy tín của Việt Nam. Vì vậy, việc áp dụng cơ chế đặc thù trong thời hạn 3 năm là cần thiết.Quang cảnh phiên thảo luận Tổ 14, chiều 3/8. Ảnh: Mạnh HưngTuy nhiên, theo ĐBQH Phạm Văn Hòa (Đồng Tháp), phạm vi điều chỉnh của nghị quyết chỉ nên tập trung vào các dự án phục vụ mục đích chung theo Quyết định số 948/QĐ- TTg của Thủ tướng Chính phủ, nhằm tránh việc lạm dụng chính sách.ĐBQH Phạm Văn Hòa (Đồng Tháp) phát biểu. Ảnh: Mạnh HưngĐBQH Vũ Ngọc Lâm (Quảng Ninh) bày tỏ sự thống nhất cao với việc sớm ban hành nghị quyết nhằm đáp ứng yêu cầu triển khai các nhiệm vụ chính trị, đối ngoại quan trọng trong bối cảnh thời gian chuẩn bị không còn nhiều. Tuy nhiên, đại biểu đề nghị tiếp tục rà soát tên gọi và phạm vi điều chỉnh của nghị quyết. Theo đại biểu, dự thảo hiện không chỉ bao gồm các dự án trực tiếp phục vụ APEC, mà còn có các dự án đối ứng theo hình thức BT, được thanh toán bằng quỹ đất khi nhà đầu tư thực hiện dự án APEC theo phương thức PPP. Vì vậy, Chính phủ cần làm rõ các dự án đối ứng này có được xác định là dự án phục vụ APEC hay không, tránh phát sinh mâu thuẫn ngay trong nội dung nghị quyết.ĐBQH Vũ Ngọc Lâm (Quảng Ninh) phát biểu. Ảnh: Mạnh HưngĐồng tình với ý kiến trên, ĐBQH Trần Thị Kim Nhung (Quảng Ninh) cũng thống nhất với sự cần thiết ban hành nghị quyết, song đề nghị tiếp tục hoàn thiện cả về hồ sơ, tên gọi và phạm vi điều chỉnh của dự thảo. Đại biểu cho biết, từ tháng 5/2025, Ban Bí thư đã giao Ban Thường vụ Chính phủ phối hợp với các cơ quan liên quan xây dựng cơ chế triển khai các dự án phục vụ APEC theo tinh thần "vừa chạy, vừa xếp hàng". Tuy nhiên, sau khoảng một năm rưỡi, dự thảo nghị quyết mới được trình Quốc hội theo trình tự, thủ tục rút gọn.ĐBQH Trần Thị Kim Nhung (Quảng Ninh) phát biểu. Ảnh: Mạnh HưngTheo đại biểu, mặc dù áp dụng quy trình rút gọn, hồ sơ dự thảo vẫn cần có nội dung đánh giá tác động theo quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật, qua đó cung cấp đầy đủ cơ sở để Quốc hội xem xét, quyết định về nguồn lực ngân sách cũng như các mục tiêu chính trị đặt ra.Góp ý về tên gọi của nghị quyết, đại biểu đề nghị cân nhắc việc sử dụng cụm từ "tháo gỡ khó khăn, vướng mắc". Theo đại biểu, bản chất của nghị quyết là thiết lập một cơ chế đặc thù, cho phép áp dụng các quy định khác với pháp luật hiện hành đối với những dự án đặc biệt phục vụ APEC, chứ không phải nhằm xử lý những bất cập do hệ thống pháp luật gây ra. Vì vậy, tên gọi và nội dung nghị quyết cần phản ánh đúng bản chất của chính sách, tránh tạo cách hiểu rằng pháp luật hiện hành là nguyên nhân dẫn đến các khó khăn, vướng mắc.Về phạm vi điều chỉnh, đại biểu đề nghị dự thảo cần quy định rõ danh mục các dự án được áp dụng cơ chế đặc thù, đồng thời xác định cụ thể dự án được hưởng toàn bộ cơ chế ưu đãi hay chỉ áp dụng đối với một số hạng mục nhất định. Theo đại biểu, quy định rõ ngay từ đầu sẽ góp phần bảo đảm tính minh bạch, công bằng giữa các doanh nghiệp, đồng thời hạn chế rủi ro trong quá trình thanh tra, kiểm tra sau này.Đại biểu cũng bày tỏ ủng hộ việc giao thẩm quyền cho các bộ, cơ quan có liên quan hoặc UBND cấp tỉnh quyết định bổ sung danh mục dự án trong trường hợp cần thiết, nhằm bảo đảm tính chủ động, đáp ứng yêu cầu về tiến độ và chất lượng các công trình phục vụ Hội nghị Cấp cao APEC 2027.Cần rà soát kỹ việc cắt giảm ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiệnThảo luận về dự án Luật sửa đổi, bổ sung Điều 6 và Phụ lục IV của Luật Đầu tư liên quan đến danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, các ĐBQH Tổ 14 bày tỏ thống nhất với chủ trương bổ sung quy định quản lý đối với khí N2O, đồng thời cắt giảm một số ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện nhằm tiếp tục cải cách thủ tục hành chính.Đoàn ĐBQH tỉnh Quảng Ninh tại phiên thảo luận Tổ, chiều 3/8. Ảnh: Mạnh HưngTuy nhiên, các đại biểu cũng cho rằng cần hết sức thận trọng đối với những lĩnh vực mang tính đặc thù. Cụ thể như kinh doanh nước sạch, thiết bị bay không người lái và vận tải. Đây đều là những ngành có phạm vi ảnh hưởng lớn, nếu xảy ra sự cố có thể tác động trên diện rộng đến đời sống xã hội, an ninh và an toàn.Theo ĐBQH Vũ Ngọc Lâm (Quảng Ninh), đối với lĩnh vực kinh doanh nước sạch, đại biểu nhấn mạnh: nếu thiếu cơ chế quản lý chặt chẽ có thể dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng. Vì vậy, Chính phủ cần rà soát kỹ lưỡng, đánh giá đầy đủ tác động trước khi quyết định đưa các ngành, nghề này ra khỏi danh mục đầu tư kinh doanh có điều kiện.ĐBQH Võ Thị Hoài Ngọc (Đồng Tháp) phát biểu. Ảnh: MạnhĐại biểu Võ Thị Hoài Ngọc (Đồng Tháp) đánh giá cao việc rà soát, cắt giảm các ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện không còn phù hợp, đồng thời hợp nhất các lĩnh vực có cùng bản chất để thu hẹp phạm vi điều kiện kinh doanh. Theo đại biểu, chủ trương này góp phần giảm chi phí tuân thủ, bảo đảm quyền tự do kinh doanh của người dân, doanh nghiệp và phù hợp với yêu cầu cải cách thể chế. Tuy nhiên, đại biểu nhấn mạnh, việc tạo thuận lợi cho doanh nghiệp phải luôn gắn với yêu cầu bảo đảm an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội, bảo vệ dữ liệu cá nhân và quyền, lợi ích hợp pháp của người dân."Việc chuyển từ "tiền kiểm" sang "hậu kiểm" không đồng nghĩa với việc giảm trách nhiệm pháp lý hay buông lỏng quản lý nhà nước. Vì vậy, trước khi các quy định mới có hiệu lực, cần đồng bộ các công cụ quản lý thay thế, từ hệ thống dữ liệu, nguồn nhân lực đến cơ chế thanh tra, kiểm tra và chế tài xử lý đủ mạnh để bảo đảm hiệu quả quản lý"- đại biểu Võ Thị Hoài Ngọc nhấn mạnh.Đối với việc bổ sung một số ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, đại biểu Võ Thị Hoài Ngọc bày tỏ đồng tình với đề xuất đưa hoạt động kinh doanh khí Nitơ Oxit (N₂O) sử dụng cho con người, ngoài mục đích y tế, vào diện kinh doanh có điều kiện. Theo đại biểu, quy định này sẽ góp phần hoàn thiện hành lang pháp lý, tạo cơ sở xử lý nghiêm các hành vi sử dụng "khí cười" sai mục đích, bảo vệ sức khỏe cộng đồng.Đoàn ĐBQH tỉnh Đồng Tháp tại phiên thảo luận Tổ, chiều 3/8. Ảnh: Mạnh HưngĐại biểu cũng thống nhất với việc bổ sung dịch vụ thị thực (visa) được ủy quyền vào danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện. Đây là lĩnh vực liên quan trực tiếp đến an ninh quốc gia khi các đơn vị cung cấp dịch vụ lưu giữ nhiều thông tin nhạy cảm như dữ liệu sinh trắc học, thông tin nhân thân và hồ sơ của công dân. Bên cạnh đó, cần tăng cường quản lý đối với cá nhân nước ngoài trực tiếp điều hành các cơ sở này nhằm phòng ngừa các nguy cơ ảnh hưởng đến an ninh, trật tự, nhất là tại các địa bàn tập trung đông khách du lịch.Để bảo đảm tính khả thi của dự thảo Luật, đại biểu đề nghị cơ quan soạn thảo làm rõ phương án quản lý thay thế đối với 58 ngành, nghề dự kiến bãi bỏ khỏi danh mục đầu tư kinh doanh có điều kiện.Theo đại biểu, cần quy định rõ trách nhiệm của các bộ, ngành trong việc ban hành hoặc trình cấp có thẩm quyền ban hành đầy đủ các cơ chế quản lý thay thế trước thời điểm luật có hiệu lực, tránh phát sinh khoảng trống pháp lý, ảnh hưởng đến hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước.ĐBQH Nguyễn Minh Sơn (Đồng Tháp) phát biểu. Ảnh: Mạnh HưngCác ĐBQH Nguyễn Tân Cương, Nguyễn Minh Sơn (Đồng Tháp) cũng cho rằng, việc cắt giảm điều kiện kinh doanh không nên chỉ hướng đến mục tiêu giảm số lượng thủ tục hành chính, mà cần bảo đảm yêu cầu quản lý nhà nước đối với các lĩnh vực có ảnh hưởng đặc biệt đến quốc phòng, an ninh và lợi ích công cộng. Trường hợp bãi bỏ điều kiện kinh doanh, cần đồng thời xây dựng ngay cơ chế quản lý thay thế để bảo đảm hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước.Trên cơ sở quá trình thẩm tra và ý kiến của các ĐBQH, ĐBQH Nguyễn Minh Sơn (Đồng Tháp) đề nghị Chính phủ tiếp tục rà soát các quy định còn bất cập. Cụ thể, đối với quy định về quản lý khí N2O sử dụng trong kiểm nghiệm, công nghệ thực phẩm và nghiên cứu khoa học, đại biểu đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp tục rà soát để quy định chặt chẽ, đồng bộ. Theo đó, các trường hợp được loại trừ khỏi phạm vi điều chỉnh cần được quy định đầy đủ, rõ ràng, bảo đảm thuận lợi trong quá trình thực hiện.