Chiều tối 19/8, Thường trực Ủy ban Văn hóa và Xã hội đã làm việc với cơ quan chủ trì soạn thảo dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thể dục, thể thao, Luật Du lịch, Luật Thư viện, Luật Điện ảnh, Luật Di sản văn hóa, Luật Quảng cáo, Luật Báo chí. Phó Chủ nhiệm Ủy ban Tạ Văn Hạ chủ trì cuộc làm việc. Thời sự Quốc hộiSẽ sửa đổi, bổ sung 7 luật trong lĩnh vực văn hóa, thể thao, du lịchTin và ảnh: Nhật Linh • 19/08/2026 22:34Chiều tối 19/8, Thường trực Ủy ban Văn hóa và Xã hội đã làm việc với cơ quan chủ trì soạn thảo dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thể dục, thể thao, Luật Du lịch, Luật Thư viện, Luật Điện ảnh, Luật Di sản văn hóa, Luật Quảng cáo, Luật Báo chí. Phó Chủ nhiệm Ủy ban Tạ Văn Hạ chủ trì cuộc làm việc.Tham dự cuộc làm việc có Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Triệu Thế Hùng, các đại biểu hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Văn hóa và Xã hội; Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Trịnh Thị Thủy cùng đại diện các đơn vị liên quan của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch.Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Tạ Văn Hạ phát biểu tại cuộc làm việcĐẩy mạnh phân cấp, phân quyền, đơn giản hóa thủ tục hành chínhTheo đại diện Ban soạn thảo, việc xây dựng dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thể dục, thể thao, Luật Du lịch, Luật Thư viện, Luật Điện ảnh, Luật Di sản văn hóa, Luật Quảng cáo, Luật Báo chí nhằm tiếp tục thể chế hóa đầy đủ, kịp thời các chủ trương, định hướng của Đảng về phân cấp, phân quyền, phân định rõ thẩm quyền, trách nhiệm của các cấp chính quyền trong bối cảnh tổ chức chính quyền địa phương theo mô hình 2 cấp; bảo đảm việc phân cấp, phân quyền được thực hiện hợp lý, rõ thẩm quyền, rõ trách nhiệm, phù hợp với yêu cầu quản lý nhà nước hiện nay.Bên cạnh đó, sửa đổi, bổ sung một số quy định đã bộc lộ bất cập, hạn chế hoặc không còn phù hợp trong Luật Thể dục, thể thao, Luật Du lịch, Luật Thư viện, Luật Điện ảnh, Luật Di sản văn hóa, Luật Quảng cáo, Luật Báo chí; đồng thời luật hóa các vấn đề đã rõ, đã được thực tiễn kiểm nghiệm trong lĩnh vực du lịch, điện ảnh nhằm nâng cao tính khả thi và ổn định của hệ thống pháp luật.Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Triệu Thế Hùng phát biểu tại cuộc làm việcViệc xây dựng dự án Luật cũng nhằm thực hiện chủ trương của Đảng và Chính phủ về cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện đầu tư, kinh doanh, tạo lập môi trường đầu tư, kinh doanh thuận lợi, lành mạnh, công bằng; tạo điều kiện thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp; thúc đẩy đổi mới, sáng tạo, đổi mới quản trị quốc gia theo hướng hiện đại; qua đó nâng cao năng lực cạnh tranh, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế và nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực văn hóa, thể thao và du lịch…Bố cục của dự thảo Luật được xây dựng theo hình thức Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của nhiều luật, gồm 8 điều, trong đó từ Điều 1 đến Điều 7 quy định nội dung sửa đổi, bổ sung đối với từng luật cụ thể; Điều 8 quy định về điều khoản thi hành.Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Trịnh Thị Thủy phát biểu tại cuộc làm việcVề nội dung, dự thảo Luật sửa đổi, hoàn thiện một số quy định nhằm làm rõ thẩm quyền, trách nhiệm của các cơ quan nhà nước, phù hợp với mô hình tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp và yêu cầu đổi mới quản lý nhà nước; đồng thời bổ sung một số quy định mới vào Luật Du lịch, Luật Di sản văn hóa nhằm khắc phục khoảng trống pháp lý, đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước trong tình hình mới.Trên cơ sở rà soát toàn diện các quy định của Luật Thể dục, thể thao, Luật Du lịch, Luật Thư viện, Luật Điện ảnh, Luật Di sản văn hóa, Luật Quảng cáo hiện hành, đối chiếu với yêu cầu hoàn thiện thể chế, phân cấp, phân quyền, sắp xếp tổ chức bộ máy, cải cách thủ tục hành chính và chuyển đổi số, dự thảo Luật đã lược bỏ, bãi bỏ một số quy định không còn phù hợp.Dự thảo Luật cũng cắt giảm, đơn giản hóa mạnh mẽ thủ tục hành chính trong các lĩnh vực du lịch, điện ảnh, quảng cáo và báo chí; sửa đổi, bổ sung nhiều quy định quan trọng theo hướng phân định rõ thẩm quyền giữa Trung ương và địa phương.Phối hợp chặt chẽ, rà soát kỹ lưỡngPhát biểu tại cuộc làm việc, các đại biểu ghi nhận sự chuẩn bị nghiêm túc, chủ động của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch - cơ quan chủ trì soạn thảo dự án Luật. Ban soạn thảo đã tiếp thu hầu hết ý kiến của Ủy ban Văn hóa và Xã hội tại cuộc họp lần trước; chất lượng dự thảo Luật được nâng lên rõ rệt.ĐBQH hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Văn hóa và Xã hội Phan Thị Thùy Linh phát biểu tại cuộc làm việcĐánh giá cao việc phân cấp, phân quyền triệt để trong các lĩnh vực như du lịch, di sản văn hóa…, giao địa phương quyết, địa phương chịu trách nhiệm, song đại biểu đề nghị làm rõ các cơ chế hậu kiểm, thanh tra, giám sát, đánh giá năng lực của cấp tỉnh, cấp xã, nhất là đối với lĩnh vực chuyên sâu; có cơ chế lấy ý kiến bộ, ngành liên quan, bảo đảm phân cấp, phân quyền nhưng vẫn kiểm soát được rủi ro. Đối với các chính sách được bổ sung, cần có đánh giá tác động, làm rõ tính khả thi và nguồn lực thực hiện.Đối với Luật Điện ảnh, đại biểu đề nghị quy định rõ hơn tiêu chí, điều kiện áp dụng cho từng hình thức đặt hàng, giao nhiệm vụ và đấu thầu sản xuất phim, bảo đảm hài hòa giữa quản lý tài chính công, phù hợp với đặc thù sáng tạo của lĩnh vực, phát huy hiệu quả phim do Nhà nước đặt hàng…ĐBQH hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Văn hóa và Xã hội Vũ Minh Đạo phát biểu tại cuộc làm việcĐối với Luật Du lịch, dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung tới 30/78 Điều (chưa tính các điều, khoản được bổ sung mới và các điều, khoản được bãi bỏ, các điều, khoản có nội dung được thay thế cụm từ), đại biểu đề nghị cân nhắc để phù hợp với nguyên tắc một luật sửa nhiều luật, tập trung vào những nội dung thật sự cần thiết, cấp bách. Những nội dung còn lại tiếp tục rà soát, nghiên cứu sửa đổi toàn diện sau này.ĐBQH hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Văn hóa và Xã hội Bùi Hoài Sơn phát biểu tại cuộc làm việcPhát biểu kết luận cuộc làm việc, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Tạ Văn Hạ đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục phối hợp chặt chẽ với cơ quan chủ trì thẩm tra để rà soát kỹ lưỡng kỹ thuật lập pháp, bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất của dự thảo Luật với pháp luật hiện hành. Đặc biệt, phải bám sát các nguyên tắc: đáp ứng yêu cầu sắp xếp lại bộ máy; phân cấp, phân quyền; cắt giảm thủ tục hành chính; chuyển đổi số; quán triệt chủ trương luật chỉ quy định những vấn đề mang tính nguyên tắc, đúng thẩm quyền của Quốc hội.Theo kế hoạch, Thường trực Ủy ban Văn hóa, Giáo dục sẽ họp mở rộng thẩm tra sơ bộ dự án Luật vào ngày 25/8 trước khi trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến trong đợt họp cuối tháng 8.

Thảo luận tại Tổ 10 (Đoàn ĐBQH các tỉnh Sơn La, Ninh Bình) về định hướng tích hợp 4 Chương trình mục tiêu quốc gia và xây dựng dự án Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất), các đại biểu nhấn mạnh tích hợp phải hướng tới thống nhất quản lý, khắc phục chồng chéo, song không được làm “hòa tan” các mục tiêu, đối tượng và mức độ ưu tiên đặc thù; đồng thời, từng bước chuyển từ tư duy quản lý ngân sách theo đầu vào, niên độ sang quản lý theo mục tiêu, kết quả đầu ra và hiệu quả sử dụng nguồn lực. Thời sự Quốc hộiHướng tới thống nhất quản lý, khắc phục chồng chéoTrọng Hiếu • 19/08/2026 22:17Thảo luận tại Tổ 10 (Đoàn ĐBQH các tỉnh Sơn La, Ninh Bình) về định hướng tích hợp 4 Chương trình mục tiêu quốc gia và xây dựng dự án Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất), các đại biểu nhấn mạnh tích hợp phải hướng tới thống nhất quản lý, khắc phục chồng chéo, song không được làm “hòa tan” các mục tiêu, đối tượng và mức độ ưu tiên đặc thù; đồng thời, từng bước chuyển từ tư duy quản lý ngân sách theo đầu vào, niên độ sang quản lý theo mục tiêu, kết quả đầu ra và hiệu quả sử dụng nguồn lực.Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng dự thảo luận tại Tổ 10Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh Sơn La Hoàng Văn Nghiệm điều hành thảo luận tại Tổ 10Tích hợp cơ chế quản lý không đồng nghĩa với đồng nhất mức độ ưu tiên đầu tưCho ý kiến về việc tích hợp 4 Chương trình mục tiêu quốc gia thành 1 Chương trình mục tiêu quốc gia, các ý kiến thống nhất với sự cần thiết tích hợp; đồng thời đề nghị tiếp tục nghiên cứu, sửa đổi các nội dung liên quan đến nguồn lực thực hiện; điều khoản chuyển tiếp; cơ chế, chính sách đặc thù; phân cấp, phân quyền trong thực hiện Chương trình…Về tên gọi "Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển văn hóa - xã hội, nông thôn, dân tộc và miền núi giai đoạn 2026 - 2035", đại biểu Phạm Trọng Cường (Ninh Bình) đề nghị cần cân nhắc tên gọi để phản ánh đầy đủ các hợp phần được tích hợp, bảo đảm tính bao quát và bao trùm các mục tiêu phát triển.ĐBQH Phạm Trọng Cường (Ninh Bình) phát biểuBày tỏ băn khoăn về tên gọi của Chương trình sau khi tích hợp, đại biểu Phạm Trọng Cường cho rằng tên gọi "Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển văn hóa - xã hội, nông thôn, dân tộc và miền núi" chưa bao hàm hết các hợp phần quan trọng, điển hình như Chương trình mục tiêu quốc gia về y tế, dân số và phát triển.Từ phân tích trên, đại biểu đề xuất xem xét thay cụm từ "văn hóa - xã hội" bằng cụm từ quen thuộc hơn là "Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội". Theo đại biểu, tên gọi này sẽ bao hàm được nhiều nội dung của các chương trình thành phần (như Chương trình xây dựng nông thôn mới, Chương trình phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi...).Các đại biểu tham dự phiên thảo luận tổĐặc biệt, việc sử dụng tên gọi "Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội" sẽ thể hiện rõ sự kết nối giữa chủ trương đầu tư này với quan điểm chỉ đạo của Trung ương tại Kết luận 18-KL/TW về kế hoạch tăng trưởng hai chữ số. Đó là quan điểm đầu tư công hiệu quả, có trọng tâm, trọng điểm, tập trung cho các dự án quan trọng quốc gia, nhằm tạo sức lan tỏa lớn, bảo đảm phát triển hài hòa giữa các vùng miền và tạo động lực tăng trưởng kinh tế dài hạn. Bản chất và mục tiêu lớn nhất của Chương trình mục tiêu quốc gia sau khi tích hợp cũng chính là nhằm phát triển kinh tế.Các đại biểu tham dự phiên thảo luận tổĐại biểu Phạm Trọng Cường nhấn mạnh, nếu tên gọi chỉ đề cập đến khía cạnh "văn hóa - xã hội" thì dù phản ánh được tên của hai Chương trình mục tiêu quốc gia thành phần, nhưng lại chưa có độ bao quát, phủ rộng lên toàn bộ các mục tiêu cụ thể bên trong của các chương trình được tích hợp. Do đó, đại biểu đề nghị Cơ quan soạn thảo nghiên cứu, cân nhắc kỹ lưỡng yếu tố này để hoàn thiện tên gọi của Chương trình.Đánh giá về chủ trương tích hợp các CTMTQG, ĐBQH Quàng Văn Hương (Sơn La) cho rằng, việc thu gọn từ các chương trình riêng lẻ thành một chương trình chung thực chất là quá trình tích hợp nội dung của 6 chương trình (bao gồm các chương trình đang vận hành và các chương trình của giai đoạn trước).ĐBQH Quàng Văn Hương (Sơn La) phát biểuĐại biểu Quàng Văn Hương cho biết, thách thức hiện nay là xác định lại toàn bộ phạm vi, địa bàn, đối tượng, nội dung chính sách, thời gian thực hiện, cơ chế lồng ghép và nguồn vốn phân bổ. Quá trình này liên quan đến nhiều lĩnh vực phức tạp như kinh tế, văn hóa, xã hội, giáo dục, y tế. Đại biểu đề nghị Chính phủ cần có cơ chế và giải pháp điều hành linh hoạt hơn để xử lý hiệu quả bài toán tích hợp chính sách trong giai đoạn tới.Nhấn mạnh yếu tố con người, đại biểu Quàng Văn Hương chia sẻ với áp lực rất lớn đối với đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã trong bối cảnh thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp và khối lượng công việc quá tải.Trước đây, khi triển khai các Chương trình mục tiêu quốc gia riêng lẻ có sự tham gia điều hành của cả cấp huyện và cấp xã, nhưng quá trình thực hiện vẫn gặp nhiều vướng mắc. Khi tích hợp các Chương trình mục tiêu quốc gia với khối lượng công việc lớn, nếu không có hướng dẫn kỹ về chính sách, sẽ dễ dẫn tới tình trạng xin ý kiến cấp trên "không dám làm vì sợ sai". Do đó, Chính phủ cũng cần đặc biệt quan tâm đến khâu tổ chức thực hiện và đào tạo, hướng dẫn cán bộ cơ sở trong thời gian tới.Đại biểu Lê Văn Thế (Ninh Bình) đề nghị phân định rõ những nội dung thuộc thẩm quyền Quốc hội quyết định và những nội dung Chính phủ được giao cụ thể hóa; đồng thời bảo đảm việc tích hợp nguồn lực không làm “hòa tan” các mục tiêu và mức độ ưu tiên đã được xác lập. Đại biểu ủng hộ việc tăng quyền chủ động cho Chính phủ và địa phương, nhưng cần xác định thật rõ nguyên tắc: Những nội dung thuộc chủ trương đầu tư mà pháp luật giao Quốc hội quyết định, thì Nghị quyết của Quốc hội quy định đủ rõ; Chính phủ cụ thể hóa tiêu chí, hệ số, định mức, quy trình và phương thức tổ chức thực hiện trong giới hạn đó. Trao quyền điều hành không đồng nghĩa với chuyển giao quyền quyết định những nội dung thuộc chủ trương đầu tư của Quốc hội.ĐBQH Lê Văn Thế (Ninh Bình) phát biểuĐối với nguồn lực thực hiện Chương trình, đại biểu nêu quan điểm, tích hợp cơ chế quản lý không đồng nghĩa với đồng nhất về mức độ ưu tiên đầu tư. Bởi, 4 Chương trình trước khi tích hợp có mục tiêu, đối tượng và tính chất khác nhau. Nếu sau tích hợp chỉ áp dụng một cách phân bổ bình quân hoặc một bộ tiêu chí quá chung thì có thể dẫn tới nguy cơ những lĩnh vực, địa bàn, nhóm đối tượng có nhu cầu đặc thù bị giảm mức độ ưu tiên."Tích hợp để thống nhất quản lý, nhưng không được làm mất sự phân biệt cần thiết về mức độ ưu tiên. Không để sau tích hợp, nguồn lực được quản lý tập trung hơn nhưng các mục tiêu đặc thù lại bị “hòa tan” trong một cơ chế phân bổ chung", đại biểu Lê Văn Thế khẳng định.Đại biểu cũng đề nghị làm rõ tiêu chí xác định chính sách “cùng tính chất” để chống trùng lặp nhưng không làm thu hẹp quyền thụ hưởng của người dân. Theo đại biểu cụm từ “cùng tính chất” cần được quy định thật rõ. Cùng địa bàn, cùng đối tượng chưa đủ để kết luận là hỗ trợ trùng. Điều cần loại trừ là cùng một mục tiêu, cùng một nội dung hỗ trợ, cùng một chi phí hoặc cùng một sản phẩm đầu ra được ngân sách nhà nước hỗ trợ nhiều lần.Các đại biểu tham dự phiên thảo luận tổĐại biểu lấy ví dụ, một học sinh có thể đã được miễn học phí nhưng vẫn cần hỗ trợ sách giáo khoa, ăn ở, đi lại, bán trú để thực sự duy trì việc học. Báo cáo khảo sát cho thấy, các khoản chi ngoài học phí vẫn là gánh nặng đối với nhiều hộ gia đình, nhất là ở vùng khó khăn.Tương tự trong lĩnh vực y tế, người dân có thẻ bảo hiểm y tế chưa đồng nghĩa với việc đã thực sự tiếp cận được dịch vụ y tế có chất lượng. Điều đó cho thấy, một người cùng lúc được thụ hưởng nhiều chính sách không mặc nhiên là hưởng trùng, nếu mỗi chính sách đang giải quyết một chiều thiếu hụt khác nhau.Do đó, cần xác định rõ nguyên tắc, thay đổi mô hình quản lý, nhưng không làm thay đổi quyền thụ hưởng hợp pháp đã được xác lập; xử lý trùng lặp để sử dụng ngân sách hiệu quả hơn, không phải để thu hẹp khả năng tiếp cận chính sách của người dân. "Thước đo cuối cùng không phải người dân có tên trong danh sách hỗ trợ, mà là họ có thực sự tiếp cận và sử dụng được dịch vụ kịp thời, liên tục và có chất lượng hay không".Quan tâm đến một số nội dung không sử dụng nguồn ngân sách Trung ương, trong đó có công tác quản lý, vận hành, duy tu, bảo dưỡng công trình sau khi hoàn thành bàn giao đưa vào sử dụng, đại biểu Lò Thị Huyền (Sơn La) đề nghị nghiên cứu không loại trừ nội dung này khỏi phạm vi sử dụng ngân sách Trung ương của Chương trình. Đồng thời, cần bổ sung cơ chế ngân sách Trung ương hỗ trợ các địa phương chưa tự cân đối được ngân sách thuộc vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, biên giới, hải đảo.Qua rà soát phân định nội dung thực hiện, đại biểu Lò Thị Huyền cho rằng, dự thảo Nghị quyết vẫn còn một số nội dung trùng lặp trực tiếp hoặc giao thoa, chồng lấn giữa các điều, khoản. Đại biểu nhấn mạnh, nếu không phân định rõ về đối tượng, phạm vi, nội dung hỗ trợ, nguồn vốn và cơ quan chủ trì thực hiện, trong quá trình triển khai sẽ phát sinh khó khăn trong việc xác định nguồn lực, trách nhiệm quản lý, đồng thời có nguy cơ dẫn đến trùng lặp chính sách và trùng đối tượng thụ hưởng.Quản lý ngân sách cần chuyển từ quản lý đầu vào sang quản lý theo mục tiêu, kết quả đầu raCho ý kiến về định hướng xây dựng dự án Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất), các ý kiến cho rằng, mục tiêu của lần sửa đổi này không chỉ là hợp nhất hai đạo luật hay giảm thủ tục, mà quan trọng hơn là hình thành một cơ chế quản lý nguồn lực công thống nhất hơn, linh hoạt hơn, rõ trách nhiệm hơn nhưng vẫn giữ vững kỷ luật ngân sách.Đại biểu Nguyễn Hoàng Hà (Ninh Bình) nhấn mạnh yêu cầu chuyển mạnh từ tư duy "quản lý đầu vào, theo niên độ" sang "quản lý theo mục tiêu, kết quả đầu ra và hiệu quả sử dụng nguồn lực", đồng thời đề xuất 5 nhóm giải pháp cốt lõi nhằm nâng cao chất lượng thể chế tài chính - ngân sách.ĐBQH Nguyễn Hoàng Hà (Ninh Bình) phát biểuTheo đại biểu Quốc hội Nguyễn Hoàng Hà, hiện nay Luật Ngân sách nhà nước đang được thiết kế theo niên độ ngân sách hằng năm, trong khi Luật Đầu tư công lại được thiết kế theo vòng đời nhiệm vụ, dự án đầu tư. Để giải quyết bất cập này, đại biểu đề nghị dự thảo Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất) phải giải quyết toàn bộ một chuỗi quản trị xuyên suốt từ khâu đầu đến khâu cuối, gồm: chiến lược, quy hoạch, kế hoạch phát triển, kế hoạch tài chính 5 năm, kế hoạch đầu tư công trung hạn, dự toán hằng năm, tổ chức thực hiện, đánh giá kết quả, quyết toán."Cần xác định rõ quản lý ngân sách từng bước chuyển từ quản lý đầu vào và niên độ sang quản lý theo mục tiêu, kết quả đầu ra và hiệu quả sử dụng nguồn lực để có góc nhìn tổng thể, xuyên suốt hơn khi hợp nhất hai luật", đại biểu Nguyễn Hoàng Hà nhấn mạnh.Đại biểu Nguyễn Hoàng Hà cũng đề nghị trong quá trình xây dựng luật cần phân biệt rõ giữa hợp nhất về mặt quản trị và đồng nhất về phương thức quản lý đối với hai khoản chi: chi đầu tư và chi thường xuyên, bởi bản chất hai khoản chi này hoàn toàn khác nhau.ĐBQH Trần Thị Hồng Thanh (Ninh Bình) phát biểuĐại biểu cũng nhất trí việc tăng tính chủ động cho Chính phủ và chính quyền địa phương trong điều phối ngân sách (tăng thu, điều chỉnh dự toán, chuyển nguồn). Tuy nhiên, phân quyền càng mạnh thì yêu cầu công khai, minh bạch và hậu kiểm càng phải siết chặt.Nêu thực tế vấn đề chuyển nguồn ngân sách lớn và kéo dài qua nhiều năm, do đó cần nhìn nhận nguyên nhân gốc rễ xuất phát từ chất lượng dự báo, công tác lập dự toán, chuẩn bị đầu tư và năng lực tổ chức thực hiện. Đại biểu đề nghị đưa vào luật nguyên tắc: lấy tỷ lệ và quy mô chuyển nguồn làm chỉ báo quan trọng để đánh giá chất lượng, hiệu quả quản trị ngân sách của từng cấp chính quyền địa phương.ĐBQH Tô Thành Quyết (Ninh Bình) phát biểuGóp ý hoàn thiện cơ chế xử lý những trường hợp đặc biệt, cấp bách, đại biểu Lê Văn Thế (Ninh Bình) cho biết, dự thảo Luật lần này đã thiết kế khá nhiều cơ chế linh hoạt như: dự phòng ngân sách, Quỹ dự trữ tài chính, tạm cấp, ứng trước, điều chỉnh dự toán; đồng thời có cơ chế riêng đối với dự án đầu tư công đặc biệt và dự án đầu tư công khẩn cấp. Vì vậy, đại biểu không đề nghị mở thêm một ngoại lệ chung. Luật phải xác định rõ điều kiện và giới hạn của những cơ chế đặc biệt đã được thiết kế.Toàn cảnh thảo luận tại Tổ 10Cụ thể, khoản 3 Điều 11 và khoản 4 Điều 70 đều cho phép bố trí vốn cho chương trình, nhiệm vụ, dự án ngoài danh mục hoặc mức chi đầu tư công 5 năm đã được cấp có thẩm quyền giao và giao Chính phủ quy định việc thực hiện.Theo đại biểu, đây không chỉ là vấn đề về trình tự, thủ tục mà tác động trực tiếp đến việc phân bổ và sử dụng nguồn lực công.Vì vậy, ngay trong Luật cần xác định những điều kiện và giới hạn cơ bản để được áp dụng cơ chế này, nhất là tiêu chí xác định trường hợp thực sự đặc biệt, cấp bách; phạm vi nhiệm vụ được phép bố trí ngoài danh mục hoặc mức chi đầu tư công 5 năm; giới hạn nguồn lực được sử dụng; và nguyên tắc bảo đảm không làm thay đổi các cân đối, mục tiêu lớn đã được cấp có thẩm quyền quyết định. Trên cơ sở đó, Chính phủ quy định trình tự, thủ tục và các nội dung kỹ thuật để tổ chức thực hiện.Các đại biểu tại Tổ 10Đại biểu khẳng định, cách thiết kế như vậy vừa tạo đủ không gian để cơ quan điều hành xử lý nhanh những tình huống thực sự cần thiết, vừa bảo đảm ngoại lệ vẫn nằm trong khuôn khổ do Luật xác định."Tôi hình dung cơ chế đặc biệt giống như một “van an toàn”: Van phải đủ mở để Nhà nước hành động kịp thời khi thực sự cần thiết, nhưng giới hạn mở của van phải được Luật xác định. Do đó, tôi đề nghị cần phân biệt thật rõ: Vấn đề đã trở thành phổ biến, lặp đi lặp lại thì phải được giải quyết bằng chính sách ổn định trong Luật; chỉ những tình huống thực sự bất thường, không thể dự liệu đầy đủ mới cần cơ chế đặc thù", đại biểu Lê Văn Thế nêu quan điểm.

Định hướng chính sách sửa đổi Luật Nhà ở nên theo hướng: nếu người nước ngoài vào Việt Nam làm việc ngắn hạn thì chỉ được thuê nhà, ở nhà lưu trú; chỉ cá nhân cư trú dài hạn, người có đóng góp chuyên môn cao được thu hút theo Nghị quyết số 57-NQ/TW mới được mua nhà ở có thời hạn. Thời sự Quốc hộiĐề xuất chỉ người nước ngoài cư trú dài hạn được mua nhà tại Việt NamĐan Thanh; Ảnh: Xuân Quý • 19/08/2026 21:44Định hướng chính sách sửa đổi Luật Nhà ở nên theo hướng: nếu người nước ngoài vào Việt Nam làm việc ngắn hạn thì chỉ được thuê nhà, ở nhà lưu trú; chỉ cá nhân cư trú dài hạn, người có đóng góp chuyên môn cao được thu hút theo Nghị quyết số 57-NQ/TW mới được mua nhà ở có thời hạn.Phân tầng quyền tiếp cận nhà ở của người nước ngoàiCho ý kiến tại Tổ 13 (gồm Đoàn ĐBQH các tỉnh An Giang và Quảng Trị) chiều 19/8, các đại biểu cơ bản tán thành với sự cần thiết xây dựng Luật Nhà ở (sửa đổi).ĐBQH Trần Vũ Khiêm (Quảng Trị) đề xuất, dự thảo Luật cần làm rõ hơn, quy định chặt chẽ hơn về sở hữu nhà ở của tổ chức, cá nhân nước ngoài, tập trung tại Mục 3 Chương II, từ Điều 19 đến Điều 24.ĐBQH Trần Vũ Khiêm (Quảng Trị) phát biểu thảo luận tại Tổ 13Theo đại biểu, dự thảo còn có độ vênh về chính sách. Điều 44 và Điều 50 quy định chỗ ở cho chuyên gia, công nhân nước ngoài chủ yếu được giải quyết qua nhà lưu trú, nhà cho thuê gắn với thời hạn hợp đồng làm việc. Trong khi đó, điểm c khoản 1 Điều 19 và điểm c khoản 2 Điều 22 quy định cá nhân người nước ngoài chỉ cần nhập cảnh vào Việt Nam là có quyền mua nhà và sở hữu nhà trong thời hạn 50 năm.Đại biểu Trần Vũ Khiêm đề nghị phân tầng quyền tiếp cận nhà ở đối với người nước ngoài. Nếu người nước ngoài vào Việt Nam làm việc ngắn hạn thì chỉ được thuê nhà, ở nhà lưu trú; chỉ cá nhân cư trú dài hạn, những người có đóng góp chuyên môn cao, được thu hút theo Nghị quyết số 57-NQ/TW mới được mua nhà ở có thời hạn.ĐBQH Nguyễn Tiến Hải (An Giang) cũng cho rằng cần quan tâm đến nhà ở đối với người nước ngoài, người có quốc tịch nước ngoài, người Việt Nam có gốc nước ngoài và người nước ngoài có gốc Việt Nam.ĐBQH Nguyễn Tiến Hải (An Giang) phát biểu thảo luận tại Tổ 13Từ góc độ quốc phòng, an ninh, đại biểu lưu ý dự thảo Luật cần đánh giá tác động thật kỹ. Nếu quy định không chặt chẽ, người nước ngoài sẽ có nhiều cách để mua được nhà ở, thuê được nhà ở, thậm chí thuê rất nhiều. “Mục tiêu bảo đảm an ninh quốc gia phải được đặt lên hàng đầu”, đại biểu Nguyễn Tiến Hải nhấn mạnh.Kiểm soát minh bạch giá nhà ở xã hộiVề xác định giá bán, giá thuê mua nhà ở xã hội, Điều 69 dự thảo Luật quy định giá bán, giá thuê mua nhà ở xã hội được xác định theo nguyên tắc tính đúng, tính đủ chi phí thu hồi vốn đầu tư xây dựng nhà ở, gồm chi phí đầu tư xây dựng công trình hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội của dự án mà chủ đầu tư đã ứng vốn thực hiện và không thuộc trường hợp được ngân sách nhà nước hoàn trả theo quy định của pháp luật; lãi vay nếu có; các chi phí hợp lý, hợp lệ của doanh nghiệp; lợi nhuận định mức và không tính các khoản ưu đãi theo quy định của Luật.Nhất trí với nguyên tắc này nhằm thu hút doanh nghiệp, tuy nhiên, theo đại biểu Trần Vũ Khiêm, giá tính đúng chi phí chưa chắc là giá mà người dân có khả năng chi trả. Nếu chi phí đầu vào tăng, một căn nhà dù được tính đúng, tính đủ vẫn có thể nằm ngoài khả năng của đại đa số người dân có thu nhập thấp. Do đó, đại biểu đề nghị phải kiểm soát minh bạch giá.Theo đại biểu, việc khoản 3 Điều 69 dự thảo Luật bỏ khâu thẩm định giá, giao cho chủ đầu tư tự phê duyệt giá bán dễ dẫn đến nguy cơ bị lợi dụng để nâng giá. Vì vậy, cần quy định rõ cơ quan quản lý nhà nước có quyền thanh tra, kiểm toán khi phát hiện giá bán có dấu hiệu bất thường so với mặt bằng chung của các sản phẩm cùng phân khúc.Đại biểu cũng đề nghị thiết kế chính sách hỗ trợ theo từng nhóm khả năng chi trả. Theo đó, nhóm thu nhập rất thấp được hỗ trợ tối đa về giá và vốn vay; nhóm thu nhập tiệm cận trung bình thì mức hỗ trợ giảm dần, tránh tình trạng cào bằng ưu đãi, dẫn đến người thực sự yếu thế không thể tiếp cận chính sách này.Bên cạnh đó, đại biểu Trần Vũ Khiêm lưu ý cần ưu tiên phát triển nhà ở cho thuê. Dự báo đến 2030 nhu cầu nhà ở cho thuê lên tới hơn 264.000 căn, song nguồn cung hiện tại rất khan hiếm. Do vậy, cần bổ sung các chính sách ưu đãi vượt trội về thuế, tiền thuê đất vào dự thảo Luật để thu hút doanh nghiệp đầu tư nhà ở cho thuê dài hạn.Cùng góp ý Điều 69, ĐBQH Nguyễn Khánh Vũ (Quảng Trị) đồng tình với việc khoản 3 luật hóa cơ chế thí điểm của Nghị quyết số 201/2025/QH15. Theo đó, chủ đầu tư tự xây dựng hoặc thuê tư vấn có đủ điều kiện năng lực thẩm tra, sau đó tự phê duyệt giá bán, giá thuê mua nhà ở xã hội, không phải qua thẩm định của cơ quan nhà nước.ĐBQH Nguyễn Khánh Vũ (Quảng Trị) phát biểu thảo luận tại Tổ 13Tuy nhiên, theo đại biểu, Nghị quyết số 201/2025/QH15 gắn việc nới lỏng tiền kiểm với cơ chế hậu kiểm chặt chẽ. Sau khi nghiệm thu hoàn thành công trình đưa vào sử dụng, chủ đầu tư phải kiểm toán, quyết toán chi phí đầu tư xây dựng và gửi cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp tỉnh kiểm tra giá bán, giá thuê mua. Nếu giá theo kiểm toán, quyết toán cao hơn giá đã ký hợp đồng thì không được thu thêm phần chênh lệch.Song, theo đại biểu Nguyễn Khánh Vũ, Điều 69 không kế thừa nội dung hậu kiểm này. Khoản 4 Điều 69 chỉ cho phép điều chỉnh giá đã công bố khi chưa ký hợp đồng; còn sau khi hợp đồng đã ký thì không có cơ chế rà soát lại giá theo chi phí thực tế.“Như vậy, dự thảo mới luật hóa một nửa cơ chế thí điểm, phần bảo vệ người mua chưa được kế thừa”, đại biểu nêu, đồng thời lưu ý người mua nhà ở xã hội là nhóm thu nhập thấp.Đại biểu Nguyễn Khánh Vũ đề nghị bổ sung Điều 69 quy định về kiểm toán, quyết toán chi phí đầu tư xây dựng sau khi công trình hoàn thành, thời hạn thực hiện và nghĩa vụ hoàn trả phần chênh lệch cho người mua, người thuê mua.

Thảo luận tại Tổ 7 (gồm Đoàn Nghệ An, Lâm Đồng) chiều 19/8 về định hướng chính sách sửa đổi Luật Đất đai năm 2024, các ĐBQH đề nghị xác lập rõ mô hình quản trị đất đai bằng dữ liệu có giá trị pháp lý, nguồn dữ liệu chính thức và trách nhiệm cập nhật, chỉnh lý; đồng thời làm rõ thời kỳ, cơ chế điều chỉnh và yêu cầu số hóa kế hoạch sử dụng đất cấp xã, hoàn thiện quy định về tích tụ đất nông nghiệp và sử dụng đất kết hợp đa mục đích. Thời sự Quốc hộiHoàn thiện quản trị dữ liệu và kế hoạch sử dụng đất cấp xãDiệp Anh; ảnh: Khánh Duy • 19/08/2026 20:57Thảo luận tại Tổ 7 (gồm Đoàn Nghệ An, Lâm Đồng) chiều 19/8 về định hướng chính sách sửa đổi Luật Đất đai năm 2024, các ĐBQH đề nghị xác lập rõ mô hình quản trị đất đai bằng dữ liệu có giá trị pháp lý, nguồn dữ liệu chính thức và trách nhiệm cập nhật, chỉnh lý; đồng thời làm rõ thời kỳ, cơ chế điều chỉnh và yêu cầu số hóa kế hoạch sử dụng đất cấp xã, hoàn thiện quy định về tích tụ đất nông nghiệp và sử dụng đất kết hợp đa mục đích.Phó Trưởng Đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH tỉnh Nghệ An Thái Thị An Chung điều hành phiên thảo luận Tổ 7Xác lập nguyên tắc “một dữ liệu - một nguồn chính thức”ĐBQH Nguyễn Thị Minh Tú (Nghệ An) cơ bản tán thành phạm vi sửa đổi gồm 7 nhóm chính sách, đồng thời tập trung góp ý nội dung chuyển đổi số tại Điều 78 và Điều 79 của dự thảo Luật.Theo đại biểu, hướng sửa đổi là phù hợp nhưng quy định tại hai điều này chưa tương xứng với tầm quan trọng của dữ liệu đất đai. Dự thảo mới chủ yếu đề cập hạ tầng và nguyên tắc kết nối, chưa xác lập đầy đủ mô hình quản trị đất đai bằng dữ liệu có giá trị pháp lý.Điều 78 quy định Hệ thống thông tin quốc gia về đất đai được xây dựng, vận hành tập trung, thống nhất và kết nối liên thông. Điều 79 quy định các thành phần dữ liệu, yêu cầu đồng bộ theo tiêu chuẩn quốc gia, quản lý tập trung, phân cấp quản lý, cập nhật và chia sẻ với các cơ sở dữ liệu khác.ĐBQH Nguyễn Thị Minh Tú (Nghệ An) phát biểuĐịnh hướng này phù hợp với yêu cầu xây dựng hệ thống dữ liệu “đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung”. Tuy nhiên, theo đại biểu, dự thảo mới xác định mục tiêu, chưa quy định đầy đủ các nguyên tắc vận hành để bảo đảm thực hiện thống nhất.Trước hết, quy định tại khoản 3 Điều 79 về việc dữ liệu “được quản lý tập trung và được phân cấp quản lý” cần được làm rõ. Nếu không phân định cụ thể, việc tổ chức thực hiện có thể thiếu thống nhất, khó bảo đảm hình thành một cơ sở dữ liệu quốc gia thực sự dùng chung.Đại biểu đề nghị quy định theo hướng Cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai được quản trị, tích hợp, đồng bộ và lưu trữ tập trung, thống nhất theo pháp luật về dữ liệu. Việc tạo lập, xác thực, cập nhật, chỉnh lý dữ liệu được phân cấp cho cơ quan có thẩm quyền theo chức năng, địa bàn quản lý; mọi dữ liệu được tạo lập, cập nhật, chỉnh lý phải được đồng bộ vào Cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai.Cơ sở dữ liệu, hệ thống nghiệp vụ tại địa phương không hình thành nguồn dữ liệu pháp lý độc lập với Cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai. Quy định này cũng cần bảo đảm thống nhất với pháp luật về dữ liệu, tránh đầu tư, vận hành các hệ thống song song.Trên cơ sở đó, ĐBQH Nguyễn Thị Minh Tú đề nghị luật hóa nguyên tắc “một dữ liệu - một nguồn chính thức”. Theo đó, mỗi loại dữ liệu phải được xác định một nguồn chính thức. Dữ liệu đã được tạo lập, xác thực tại cơ sở dữ liệu quốc gia hoặc cơ sở dữ liệu chuyên ngành đã kết nối phải được khai thác từ nguồn đó, không tạo lập hoặc thu thập lại; cơ quan quản lý nguồn dữ liệu chịu trách nhiệm về chất lượng dữ liệu.Về giá trị pháp lý, đại biểu dẫn khoản 5 Điều 166 Luật Đất đai năm 2024 quy định dữ liệu trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai có giá trị sử dụng chính thức, tương đương văn bản giấy được cơ quan có thẩm quyền cung cấp.Các ĐBQH tỉnh Nghệ An tham dự phiên thảo luận tổTrong khi đó, Điều 78 và Điều 79 của dự thảo hiện chủ yếu quy định về cấu trúc, xây dựng, cập nhật và liên thông dữ liệu, chưa thể hiện rõ nguyên tắc này. Theo đại biểu, giá trị pháp lý của dữ liệu liên quan trực tiếp đến quyền của người dân và nghĩa vụ của cơ quan nhà nước nên phải được quy định trong Luật.Tuy nhiên, không nên quy định mọi dữ liệu trong cơ sở dữ liệu đều có giá trị pháp lý như nhau. Cần phân biệt dữ liệu chính thức với dữ liệu phục vụ tham khảo, phân tích. Chỉ dữ liệu được cơ quan có thẩm quyền tạo lập hoặc xác thực theo đúng trình tự mới được sử dụng làm căn cứ xác định quyền, nghĩa vụ.Đại biểu đề nghị quy định rõ dữ liệu về quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất, tình trạng pháp lý, hạn chế quyền và biến động chỉ được sử dụng làm căn cứ xác định quyền, nghĩa vụ khi đã được cơ quan có thẩm quyền tạo lập, xác thực hoặc cập nhật theo trình tự pháp luật. Bản trích xuất điện tử có xác thực từ Cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai phải có giá trị pháp lý tương đương văn bản, bản trích lục do cơ quan có thẩm quyền cung cấp.Theo ĐBQH Nguyễn Thị Minh Tú, chuyển đổi số chỉ mang lại giá trị thực chất khi người dân không phải tiếp tục cung cấp những thông tin, giấy tờ mà cơ quan nhà nước đã có hoặc có thể khai thác từ các cơ sở dữ liệu được kết nối.Do đó, Điều 79 cần quy định cơ quan nhà nước không được yêu cầu tổ chức, cá nhân cung cấp lại dữ liệu, thông tin, giấy tờ đã có trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai hoặc có thể khai thác từ cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành đã được kết nối, chia sẻ. Chỉ khi dữ liệu có mâu thuẫn, sai lệch hoặc chưa đủ căn cứ xác định chính xác đối tượng, cơ quan có thẩm quyền mới được yêu cầu bổ sung và phải nêu rõ lý do.Các ĐBQH tỉnh Lâm Đồng dự phiên thảo luận tại tổCùng với việc xác lập giá trị pháp lý của dữ liệu, dự thảo Luật cần quy định cơ chế xử lý khi dữ liệu không chính xác, không đầy đủ hoặc không thống nhất giữa các cơ sở dữ liệu. Cơ quan tạo lập, quản lý dữ liệu nguồn phải chủ trì kiểm tra, đối soát, chỉnh lý và đồng bộ; không được yêu cầu tổ chức, cá nhân thực hiện lại thủ tục hoặc cung cấp lại dữ liệu mà cơ quan nhà nước đã có, trừ trường hợp cần thiết để xác minh nguồn gốc dữ liệu.Người sử dụng đất cũng phải có quyền yêu cầu cơ quan có thẩm quyền kiểm tra, chỉnh sửa dữ liệu liên quan trực tiếp đến mình.Đại biểu đồng thời đề nghị bắt buộc lưu giữ đầy đủ lịch sử thay đổi dữ liệu đất đai. Mọi thay đổi liên quan đến quyền, nghĩa vụ và tình trạng pháp lý của thửa đất phải được lưu vết, xác định rõ chủ thể thực hiện, thời điểm, căn cứ và nội dung điều chỉnh; bảo đảm không làm mất lịch sử dữ liệu đã phát sinh giá trị pháp lý.Số hóa kế hoạch, lượng hóa tiêu chí đất đa mục đíchQua nghiên cứu báo cáo thẩm tra và các tài liệu liên quan, ĐBQH Trần Nhật Minh (Nghệ An) cho rằng, các nhóm chính sách dự kiến sửa đổi, bổ sung cơ bản đã cụ thể hóa các quan điểm, định hướng của Đảng về sửa đổi Luật Đất đai.ĐBQH Trần Nhật Minh (Nghệ An) phát biểuVề kế hoạch sử dụng đất cấp xã tại Điều 33, đại biểu dẫn định hướng của Trung ương, theo đó kế hoạch sử dụng đất cấp xã phải được lập theo hướng đơn giản, số hóa, tích hợp các nội dung quy hoạch tỉnh, quy hoạch đô thị và nông thôn, quy hoạch lâm nghiệp có sử dụng đất.Theo đại biểu, dự thảo cơ bản đã thể hiện định hướng này nhưng cần tiếp tục làm rõ thời kỳ kế hoạch, khả năng điều chỉnh và yêu cầu số hóa trong quá trình thực hiện.Khoản 1 Điều 33 quy định kế hoạch sử dụng đất cấp xã được lập trong thời kỳ 5 năm. Đại biểu đối chiếu với điểm b khoản 3 Điều 12 Nghị quyết số 254/2025/QH15 ngày 11/12/2025 của Quốc hội về việc không tổ chức lập một số loại quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, trong đó có quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất cấp xã... Từ đó, đại biểu đề nghị cơ quan soạn thảo làm rõ cơ sở của việc quy định thời kỳ 5 năm đối với kế hoạch sử dụng đất cấp xã.Đại biểu phân tích, Luật Đất đai năm 2024 không quy định kế hoạch sử dụng đất cấp xã mà quy định kế hoạch sử dụng đất cấp huyện (trước đây) hằng năm. Trong khi đó, dự thảo quy định kế hoạch sử dụng đất cấp xã trong thời kỳ 5 năm nhưng chưa làm rõ có được điều chỉnh cục bộ khi phát sinh yêu cầu thực tế hay không?Điều 32 của dự thảo đã quy định kế hoạch sử dụng đất cấp tỉnh được điều chỉnh cục bộ khi đáp ứng các căn cứ, điều kiện theo quy định, nhưng Điều 33 chưa có quy định tương ứng đối với kế hoạch sử dụng đất cấp xã... Theo đại biểu, nếu kế hoạch được lập cho cả thời kỳ 5 năm mà không có cơ chế điều chỉnh phù hợp sẽ gây khó khăn cho cấp xã trong quá trình thực hiện. Vì vậy, dự thảo cần làm rõ thời kỳ và khả năng điều chỉnh, bảo đảm phù hợp với chủ trương đơn giản hóa kế hoạch sử dụng đất cấp xã.Đại biểu Trần Nhật Minh cũng lưu ý, yêu cầu số hóa kế hoạch sử dụng đất cấp xã và tích hợp các nội dung quy hoạch có liên quan chưa được thể hiện rõ tại Điều 33. Trong khi đó, khoản 5 Điều 67 Luật Đất đai năm 2024 quy định việc xây dựng, cập nhật dữ liệu kế hoạch sử dụng đất hằng năm cấp huyện vào Cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai... Do đó, dự thảo cần bổ sung nguyên tắc tương tự đối với kế hoạch sử dụng đất cấp xã, bảo đảm yêu cầu số hóa, tích hợp và liên thông dữ liệu.Đối với chính sách tích tụ đất nông nghiệp và sử dụng đất kết hợp đa mục đích tại Điều 85 và Điều 86, ĐBQH Trần Nhật Minh bày tỏ đồng tình, cho rằng đây là định hướng phù hợp với yêu cầu thực tiễn.Các ĐBQH tham gia thảo luận tại tổQua khảo sát thực tế tại một doanh nghiệp sản xuất nông nghiệp, ĐBQH Trần Nhật Minh cho biết: doanh nghiệp phản ánh vướng mắc khi nhận chuyển nhượng đất nông nghiệp có nguồn gốc khai hoang của các hộ dân để tích tụ đất đai. Theo phản ánh, dù các hộ dân đủ điều kiện được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, hồ sơ cấp Giấy chứng nhận vẫn phải được hoàn tất cho từng hộ, sau đó mới thực hiện chuyển quyền sang doanh nghiệp, làm tăng thời gian và chi phí.Đại biểu đề nghị cơ quan soạn thảo nghiên cứu cơ chế tạo thuận lợi để thủ tục cấp Giấy chứng nhận trong trường hợp doanh nghiệp nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất nông nghiệp được thực hiện nhanh gọn hơn, giảm chi phí và thủ tục.Về sử dụng đất kết hợp đa mục đích, đại biểu tán thành các yêu cầu tại khoản 3 Điều 86 nhưng cho rằng, các quy định này còn mang tính định tính. Chẳng hạn, yêu cầu không làm mất điều kiện cần thiết để đưa đất trở lại sử dụng vào mục đích chính chưa xác định rõ thế nào là điều kiện cần thiết.Vì vậy, đại biểu đề nghị bổ sung tiêu chí định lượng, quy định cụ thể tỷ lệ diện tích sử dụng cho mục đích kết hợp so với diện tích đất được Nhà nước giao, cho thuê để sử dụng vào mục đích chính, qua đó tạo cơ sở kiểm soát trong quá trình thực hiện.

Thảo luận về định hướng chính sách sửa đổi Luật Nhà ở, tại Tổ 6, các ĐBQH thuộc Đoàn ĐBQH TP. Đồng Nai tán thành cao với sự cần thiết xây dựng Luật Nhà ở (sửa đổi), đồng thời đề nghị cần đánh giá toàn diện tính khả thi, làm rõ cơ sở chính trị và công tác quản lý đối với nhà lưu trú cho chuyên gia, người lao động ngoài khu công nghiệp; ngăn chặn đơn vị "chân rết" ký hợp đồng thay chủ đầu tư; xác định cụ thể các dữ liệu thực về nhu cầu ở... Thời sự Quốc hộiCần quy định chặt chẽ công tác quản lý đối với nhà lưu trú cho chuyên gia, người lao động ngoài khu công nghiệpTin: Nguyễn Ánh; Ảnh: Khánh Duy • 19/08/2026 20:35Thảo luận về định hướng chính sách sửa đổi Luật Nhà ở, tại Tổ 6, các ĐBQH thuộc Đoàn ĐBQH TP. Đồng Nai tán thành cao với sự cần thiết xây dựng Luật Nhà ở (sửa đổi), đồng thời đề nghị cần đánh giá toàn diện tính khả thi, làm rõ cơ sở chính trị và công tác quản lý đối với nhà lưu trú cho chuyên gia, người lao động ngoài khu công nghiệp; ngăn chặn đơn vị "chân rết" ký hợp đồng thay chủ đầu tư; xác định cụ thể các dữ liệu thực về nhu cầu ở...Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh Thái Nguyên Nguyễn Đăng Bình chủ trì buổi thảo luận tại tổNgăn chặn đơn vị "chân rết" ký hợp đồng thay chủ đầu tưThảo luận tại Tổ 6, Phó Trưởng Đoàn chuyên trách Đoàn đại biểu Quốc hội TP. Đồng Nai Bùi Xuân Thống đánh giá cao dự thảo Luật đã thu hẹp quy định theo hướng bảo đảm mọi người dân đều có chỗ ở, gắn với phát triển nhà ở xã hội, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, cải cách thủ tục hành chính, cắt giảm điều kiện đầu tư kinh doanh.Phó Trưởng Đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH TP. Đồng Nai Bùi Xuân Thống phát biểuVề phạm vi điều chỉnh, đại biểu Bùi Xuân Thống đề nghị rà soát lại theo hướng chỉ quy định về nguyên tắc, chính sách phát triển nhà ở, đối tượng thụ hưởng và quản lý Nhà nước về nhà ở, do hiện dự thảo còn trùng lặp với Luật Kinh doanh bất động sản, Luật Đầu tư, Luật Đất đai, Luật Quản lý, sử dụng tài sản công và Luật Xây dựng, dẫn đến áp dụng pháp luật chồng chéo trên thực tế.Các ĐBQH TP. Đồng Nai tham gia thảo luận tổVề quy định miễn thẩm định, miễn giấy phép xây dựng đối với công trình theo thiết kế mẫu tại điểm b khoản 3 Điều 8, đại biểu cho rằng quy định này chưa đồng bộ với khoản 2 Điều 43 Luật Xây dựng 2015, còn chung chung, không giới hạn quy mô công trình, tiềm ẩn rủi ro an toàn nếu áp dụng cho công trình cấp IA, IB hoặc nhà cao tầng. Theo đại biểu, chỉ nên áp dụng cơ chế miễn với công trình quy mô nhỏ, thấp tầng, đồng thời làm rõ mối quan hệ với các thủ tục về phòng cháy chữa cháy và đánh giá tác động môi trường.Về khoản 2 Điều 20, đại biểu Bùi Xuân Thống đề nghị bổ sung quy định xử lý hai tình huống: Giấy tờ đầu tư hết hiệu lực ngay sau thời điểm ký kết giao dịch nhà ở; và trường hợp nhà đầu tư không tiếp tục thủ tục đầu tư hoặc không được gia hạn giấy chứng nhận sau khi đã ký hợp đồng...ĐBQH Trương Thị Diệu Thúy (TP. Đồng Nai) phát biểuLiên quan đến thuật ngữ "Nhà chung cư có thời hạn" tại Điều 2, theo ĐBQH Trương Thị Diệu Thúy (TP. Đồng Nai) thuật ngữ dễ gây hiểu lầm trong dư luận rằng Nhà nước thay đổi chính sách từ "sở hữu nhà chung cư" sang "sở hữu có thời hạn", gây xáo trộn không cần thiết trên thị trường bất động sản. Đại biểu cho rằng, thực chất, chính sách của chúng ta vẫn kế thừa Luật Nhà ở 2014 và 2023 là quy định thời hạn sử dụng nhà chung cư theo chất lượng công trình, chứ không thay đổi quyền sở hữu. Do đó đại biểu đề nghị bỏ hoàn toàn cụm từ "nhà chung cư có thời hạn" tại khoản 13 Điều 2.Các ĐBQH tỉnh Thái Nguyên tham gia thảo luận tổĐối với quy định cho thuê căn hộ chung cư lưu trú ngắn hạn tại Điều 3, theo đại biểu cần đánh giá tác động chính sách thật kỹ lưỡng. Nếu cho phép, phải bổ sung các điều kiện khung pháp lý siết chặt (như sự đồng thuận của cộng đồng cư dân, điều kiện quản lý lưu trú, trách nhiệm của chủ hộ) để không làm ảnh hưởng đến quyền an cư của cư dân xung quanh.Về quy định về điều kiện ký hợp đồng mua bán, cho thuê nhà tại điểm khoản d, khoản 2, Điều 27), đại biểu Trương Thị Diệu Thúy cho rằng cần duy trì quy định của Luật hiện hành là: Cấm chủ đầu tư ủy quyền hoặc giao cho bất kỳ tổ chức, cá nhân nào khác ký hợp đồng mua bán, đặt cọc nhà ở. Điều này sẽ ngăn chặn việc các đơn vị "chân rết" ký hợp đồng thay chủ đầu tư, tránh được rủi ro khách hàng bị lừa đảo (một căn hộ bán cho nhiều người).Liên quan đến nội dung phát triển nhà lưu trú cho chuyên gia, người lao động ngoài khu công nghiệp, đại biểu Trương Thị Diệu Thúy đề nghị cần phải đánh giá toàn diện tính khả thi, làm rõ cơ sở chính trị và công tác quản lý quy hoạch trước khi xem xét bổ sung chế định này.Cần xác định cụ thể các dữ liệu thực về nhu cầu ở đi đôi với các tiêu chí Phát biểu thảo luận tại Tổ 6, ĐBQH Lê Nữ Thùy Dương (TP. Đồng Nai) nhất trí cao với sự cần thiết và những định hướng lớn của dự án Luật Nhà ở, với chính sách cải cách, phân cấp phân quyền và cắt giảm điều kiện kinh doanh đồng thời thực hiện mục tiêu bảo đảm chỗ ở cho người dân.ĐBQH Lê Nữ Thùy Dương (TP. Đồng Nai) phát biểuTheo đại biểu, chương trình phát triển nhà ở cấp tỉnh được xây dựng dựa trên các căn cứ: Chiến lược phát triển nhà ở quốc gia; quy hoạch tỉnh; quy hoạch đô thị và nông thôn; quy hoạch khu công nghiệp, khu kinh tế, giao thông công cộng (nếu có); Điều kiện phát triển kinh tế - xã hội của địa phương; kết quả thực hiện chương trình phát triển nhà ở cấp tỉnh kỳ trước; hiện trạng nhà ở; nhu cầu về nhà ở trong giai đoạn xây dựng chương trình phát triển nhà ở cấp tỉnh”. Đại biểu Lê Nữ Thùy Dương đồng tình với các căn cứ xây dựng chương trình phát triển nhà ở nêu trên.Các ĐBQH TP. Đồng Nai tham gia thảo luận tổCác ĐBQH thành phố Đồng Nai tham gia thảo luận tổGóp ý bổ sung để xây dựng chương trình phát triển nhà ở sát với thực tế, đại biểu kiến nghị nên xác định cụ thể các dữ liệu thực về nhu cầu ở với một số tiêu chí như: tỷ lệ gia tăng dân số, hộ gia đình và người lao động chưa có chỗ ở, mức thu nhập, phát triển khu công nghiệp và tăng trưởng việc làm tại địa phương, tốc độ đô thị hóa, dịch vụ và hệ thống hạ tầng. Trên cơ sở nhu cầu ở thực, có thể cộng thêm một tỷ lệ dự phòng hợp lý để bảo đảm nguồn cung linh hoạt.“Dữ liệu này cần được kết nối với cơ sở dữ liệu nhà ở, dân cư, lao động và đất đai để việc dự báo sát với thực tế, làm cơ sở để cơ quan quản lý nhà nước hoạch định các chính sách phát triển nhà ở cho từng địa phương, từng khu vực”, ĐBQH Lê Nữ Thùy Dương nhấn mạnh.Các ĐBQH TP. Đồng Nai tham gia thảo luận tổCũng theo đại biểu, từ các kết quả đánh giá, cơ quan có thẩm quyền cân nhắc quy định việc chấp thuận chủ trương đầu tư dự án nhà ở thương mại phải phù hợp với chỉ tiêu phát triển nhà ở đã được xác định cho từng địa bàn, từng thời kỳ. Giải pháp này có thể hạn chế tình trạng nguồn cung nhà ở vượt khả năng hấp thụ của thị trường, tránh lãng phí, hạn chế tình trạng các dự án bỏ hoang. Cơ chế này cũng giúp các nhà đầu tư nắm bắt nhu cầu của thị trường để quyết định đầu tư phù hợp và tránh những rủi ro.Quang cảnh phiên họp Tổ 6 gồm Đoàn ĐBQH các tỉnh (Thái Nguyên và TP. Đồng Nai)Về thời hạn sử dụng nhà chung cư và nguyên tắc bồi thường, dự thảo quy định Chính phủ hướng dẫn chi tiết "việc đóng góp kinh phí của các chủ sở hữu để đầu tư xây dựng lại nhà chung cư" trong trường hợp xây dựng lại hoặc cải tạo. Theo đại biểu Lê Nữ Thùy Dương, phương pháp xác định số tiền đóng góp trên cơ sở các yếu tố: tổng diện tích sàn thuộc sở hữu riêng, tổng diện tích sàn sở hữu chung dùng để bố trí các tiện ích, dịch vụ dùng chung; diện tích từng căn hộ để tính đầy đủ cho khoản đóng góp xây dựng lại hoặc cải tạo.Đối với trường hợp bồi thường khi không xây mới, "theo tỷ lệ phần quyền sử dụng đất", đại biểu cho rằng có thể cụ thể hóa nguyên tắc xác định tỷ lệ để phân bổ giá trị quyền sử dụng đất, tính toán trên cơ sở các yếu tố liên quan đến diện tích sàn xây dựng từng căn hộ, diện tích sàn xây dựng tiện ích sở hữu chung, hệ số sử dụng đất, diện tích đất và đơn giá đất tại thời điểm phá dỡ để đảm bảo phân bổ phù hợp cho các chủ sở hữu đối với khoản bồi thường.

Chiều 19/8, Tổ 15 (gồm Đoàn ĐBQH tỉnh Phú Thọ, TP. Đà Nẵng) thảo luận về định hướng chính sách sửa đổi Luật Đất đai năm 2024; định hướng chính sách sửa đổi Luật Nhà ở năm 2023 và định hướng chính sách sửa đổi Luật Kinh doanh bất động sản. Thời sự Quốc hộiDự án bất động sản được quyền đổi chủ để “sống lại” nhưng không thể bỏ lại nghĩa vụNguyễn Liên; Ảnh: Hồ Long • 19/08/2026 19:17Chiều 19/8, Tổ 15 (gồm Đoàn ĐBQH tỉnh Phú Thọ, TP. Đà Nẵng) thảo luận về định hướng chính sách sửa đổi Luật Đất đai năm 2024; định hướng chính sách sửa đổi Luật Nhà ở năm 2023 và định hướng chính sách sửa đổi Luật Kinh doanh bất động sản.Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư tỉnh ủy, Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Phú Thọ Phạm Đại Dương chủ trì thảo luận Tổ 15 (gồm Đoàn ĐBQH tỉnh Phú Thọ, TP. Đà Nẵng)Gỡ điểm nghẽn về nghĩa vụ tài chính, khơi thông dự án “đắp chiếu”Góp ý định hướng chính sách sửa đổi Luật Kinh doanh bất động sản, ĐBQH Vương Quốc Thắng (TP. Đà Nẵng) đánh giá cao sự cầu thị của Chính phủ trong việc tiếp thu các ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội.Đại biểu đề nghị Chính phủ tiếp tục rà soát kỹ lưỡng hơn để đảm bảo tính đồng bộ với Luật Đất đai, Luật Nhà ở và Luật Đầu tư. Trong đó, có các quy định về thẩm quyền cho phép chuyển nhượng dự án mà hiện nay đang đề xuất giao UBND cấp tỉnh quyết định đối với dự án do Thủ tướng chấp thuận chủ trương đầu tư. Điều này cần được làm rõ hơn với nguyên tắc "cơ quan nào chấp thuận chủ trương thì cơ quan đó điều chỉnh" của Luật Đầu tư.ĐBQH Vương Quốc Thắng (TP. Đà Nẵng) phát biểuVề một số nội dung Chính phủ đang báo cáo giải trình, đại biểu Vương Quốc Thắng đề nghị quan tâm, làm rõ 3 vấn đề quan trọng.Thứ nhất, về nghĩa vụ tài chính khi chuyển nhượng dự án, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã đề nghị nghiên cứu cơ chế khơi thông nguồn lực cho các chủ đầu tư thiếu năng lực tài chính. Hiện nay, Chính phủ đang giải trình vẫn giữ quy định "phải hoàn thành nghĩa vụ tài chính về đất đai" mới được chuyển nhượng. Đại biểu cho rằng, cần có một giải pháp về pháp lý căn cơ, rõ ràng hơn về vấn đề này, ví dụ cơ chế bên nhận chuyển nhượng bảo lãnh hoặc kế thừa nghĩa vụ tài chính, để tránh tình trạng dự án "đắp chiếu" gây lãng phí nguồn lực đất đai của xã hội.Thứ hai, về bảo lãnh ngân hàng, đại biểu tán thành với ý kiến của Ủy ban Kinh tế và Tài chính về việc cần giữ quyền lựa chọn bảo lãnh của khách hàng. Theo đại biểu, việc mặc định bắt buộc bảo lãnh sẽ làm tăng chi phí và cuối cùng người mua nhà phải gánh chịu. Do vậy, cần tiếp tục nghiên cứu quy định theo hướng chủ đầu tư có nghĩa vụ "phải có cam kết bảo lãnh", nhưng khách hàng có quyền từ chối nếu cảm thấy không cần thiết để giảm giá mua.Thứ ba, về quyền của cá nhân nước ngoài, đại biểu Vương Quốc Thắng nhìn nhận, việc cho phép cá nhân nước ngoài mua phần diện tích sàn xây dựng là bước đi đột phá để thu hút nguồn lực. Tuy nhiên, cần quy định chặt chẽ theo hướng "không gắn liền với chuyển quyền sử dụng đất" và phải làm rõ cơ chế quản lý, đăng ký sở hữu để đảm bảo tuyệt đối các yêu cầu về quốc phòng, an ninh theo đúng tinh thần Nghị quyết số 21.Toàn cảnh phiên thảo luận Tổ 15 (Đoàn ĐBQH TP. Đà Nẵng, tỉnh Phú Thọ)Ngoài ra, liên quan đến đẩy mạnh chuyển đổi số và mã định danh điện tử, đại biểu ủng hộ việc đưa khái niệm "mã định danh điện tử" cho bất động sản để quy định trong dự thảo Luật. Đây được xem là chìa khóa để minh bạch hóa thị trường. Tuy nhiên, đại biểu đề nghị giải trình, quy định thuyết phục hơn theo hướng mã định danh chỉ nên phục vụ liên kết dữ liệu, tuyệt đối không được biến tướng thành một loại "giấy phép con" hay chứng thư quyền sở hữu làm phát sinh thủ tục hành chính. Hệ thống thông tin phải đảm bảo nguyên tắc "một lần khai báo, dùng chung dữ liệu" để giảm gánh nặng hồ sơ cho doanh nghiệp.Mỗi giao dịch phải có bảng cân đối pháp lýĐBQH Nguyễn Cao Sơn (Phú Thọ) tán thành sự cần thiết sửa đổi Luật Kinh doanh bất động sản năm 2023. Từ góc nhìn cộng đồng doanh nghiệp, góp ý định hướng chính sách sửa đổi Luật này, đại biểu đề nghị ba thước đo: dự án có được khơi thông; chi phí tuân thủ có thực giảm; tiền và quyền tài sản của người dân có được bảo vệ tốt hơn.ĐBQH Nguyễn Cao Sơn (Phú Thọ) phát biểuTheo đại biểu Nguyễn Cao Sơn, khách hàng mua bất động sản hình thành trong tương lai đang cấp vốn nhưng không kiểm soát như ngân hàng. Giới hạn đặt cọc, giữ 5% đến khi cấp Giấy chứng nhận và bảo lãnh đều cần thiết, nhưng 5% không thể làm “áo phao” cho 95% khi bị dùng sai mục đích dòng tiền. Mọi khoản giữ chỗ hoặc thiện chí nhằm giữ quyền mua phải được coi là đặt cọc và chỉ thu khi tài sản đủ điều kiện mua bán.Do đó, đại biểu đề nghị tiền ứng trước qua tài khoản riêng của dự án được truy vết và giải ngân theo tiến độ. Không phong tỏa cứng, chỉ khóa đường tiền sai mục đích. Với 5% còn lại, Luật phải rõ chủ tài khoản, lãi, phí, điều kiện giải ngân và hoàn trả. Chủ đầu tư thu xếp sẵn hạn mức bảo lãnh; việc phát hành thư riêng là lựa chọn của khách hàng, không cài sẵn việc từ chối trong hợp đồng mẫu.Mỗi sản phẩm cần công khai hai trạng thái: hoàn thành vật chất và sẵn sàng đăng ký quyền. Thiếu điều kiện sử dụng hoặc hồ sơ bắt buộc, người mua được từ chối bàn giao. Chậm cấp Giấy chứng nhận do lỗi chủ đầu tư thì phải hoàn tiền, trả lãi.Các đại biểu tham gia thảo luận tại Tổ 15Liên quan đến nội dung chuyển nhượng dự án, đại biểu Nguyễn Cao Sơn nhấn mạnh, chuyển nhượng dự án là thay đổi chủ thể thực hiện. Việc buộc chủ cũ hoàn thành toàn bộ nghĩa vụ tài chính có thể khóa chính dự án cần tái cấu trúc. Bởi vậy, Luật phải phân biệt nghĩa vụ đã đến hạn, nghĩa vụ chưa đến hạn và khoản chưa được cơ quan có thẩm quyền xác định.Theo đại biểu, mỗi giao dịch, nhất là chuyển một phần dự án, phải có “bảng cân đối pháp lý”: nghĩa vụ với Nhà nước; tài sản bảo đảm; tiền khách hàng; bảo hành, khiếu nại; hạ tầng chung và phần việc còn lại. Tiền chuyển nhượng qua tài khoản kiểm soát, ưu tiên nguồn thu Nhà nước, xử lý thế chấp, bảo vệ khách hàng và tiếp tục dự án. Nghĩa vụ không kê khai hoặc chưa phân bổ thì hai bên liên đới đến khi đối soát xong.Thủ tục phải là một đầu mối, một hồ sơ, một lần kiểm tra, một thời hạn; thay đổi nhà đầu tư, giải chấp, đăng ký biến động và cập nhật dữ liệu có hiệu lực liền mạch. Chủ mới kế thừa nghĩa vụ và thời gian còn lại; thời gian cơ quan nhà nước xử lý được nhận diện riêng, nhưng lỗi chậm của chủ cũ không được xóa. Vi phạm ở một phân kỳ chỉ khóa phần có rủi ro, trừ khi ảnh hưởng đến tiền khách hàng, an toàn hoặc hạ tầng chung.“Dự án được quyền đổi chủ để “sống lại”, nhưng không được đổi chủ để xóa lịch sử và bỏ lại nghĩa vụ”, đại biểu nhấn mạnh.

Thảo luận tại Tổ 7 (Đoàn ĐBQH các tỉnh Nghệ An và Lâm Đồng), chiều 19/8, về định hướng chính sách sửa đổi Luật Nhà ở năm 2023, các ĐBQH đề nghị, việc luật hóa cơ chế thí điểm phải được đánh giá đầy đủ, đặt trong sự thống nhất của hệ thống pháp luật; đơn giản hóa thủ tục phải gắn với trách nhiệm và cơ chế kiểm soát phù hợp. Chính sách nhà ở cũng cần đáp ứng đặc thù của từng nhóm thụ hưởng, bảo đảm đúng đối tượng, công khai, minh bạch trong tổ chức thực hiện. Thời sự Quốc hộiĐơn giản hóa thủ tục phải đi cùng trách nhiệm, kiểm soátDiệp Anh; ảnh: Khánh Duy • 19/08/2026 18:53Thảo luận tại Tổ 7 (Đoàn ĐBQH các tỉnh Nghệ An và Lâm Đồng), chiều 19/8, về định hướng chính sách sửa đổi Luật Nhà ở năm 2023, các ĐBQH đề nghị, việc luật hóa cơ chế thí điểm phải được đánh giá đầy đủ, đặt trong sự thống nhất của hệ thống pháp luật; đơn giản hóa thủ tục phải gắn với trách nhiệm và cơ chế kiểm soát phù hợp. Chính sách nhà ở cũng cần đáp ứng đặc thù của từng nhóm thụ hưởng, bảo đảm đúng đối tượng, công khai, minh bạch trong tổ chức thực hiện.Phó trưởng Đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH tỉnh Nghệ An Thái Thị An Chung điều hành phiên thảo luận tại Tổ 7Luật hóa cơ chế thí điểm trong chỉnh thể pháp luậtĐBQH Trịnh Thị Tú Anh (Lâm Đồng) cơ bản đồng tình với việc luật hóa các cơ chế, chính sách đã được thí điểm tại Nghị quyết số 201/2025/QH15 nhằm tháo gỡ vướng mắc, rút ngắn thời gian phát triển nhà ở xã hội và các loại hình nhà ở thuộc phạm vi điều chỉnh... Tuy nhiên, theo đại biểu, khi chuyển một cơ chế từ thí điểm thành quy định của luật, cần rà soát kỹ về kỹ thuật lập pháp, bảo đảm phù hợp với tổng thể hệ thống pháp luật.Về lựa chọn chủ đầu tư tại điểm a khoản 2 Điều 8, dự thảo đề xuất cơ chế rút gọn đối với một số dự án nhà ở sử dụng nguồn vốn ngoài nhà nước. Đại biểu đề nghị làm rõ đây là ngoại lệ có điều kiện của pháp luật về đầu tư hay một phương thức lựa chọn nhà đầu tư mới trong lĩnh vực nhà ở. Trong từng trường hợp, cần quy định rõ phạm vi, điều kiện, tiêu chí áp dụng và bảo đảm thống nhất với pháp luật về đầu tư.Đối với quy hoạch tại điểm b khoản 2 Điều 8, dự thảo cho phép lập mới, điều chỉnh quy hoạch chi tiết đồng thời với quá trình lập, điều chỉnh quy hoạch phân khu hoặc quy hoạch chung trong một số trường hợp.ĐBQH Trịnh Thị Tú Anh (Lâm Đồng) phát biểuĐBQH Trịnh Thị Tú Anh ủng hộ việc loại bỏ những công đoạn trung gian không cần thiết nhưng lưu ý cần phân biệt giữa bỏ một thủ tục với thay đổi cấu trúc, trình tự của hệ thống quy hoạch. Nếu đây là thay đổi thực chất về trình tự lập quy hoạch thì phải được xem xét trong mối quan hệ với pháp luật về quy hoạch đô thị và nông thôn, không chỉ xử lý như một cơ chế riêng của Luật Nhà ở.Về nghiệm thu công trình tại điểm a khoản 3 Điều 8, đại biểu cho rằng, việc tăng trách nhiệm của chủ đầu tư có thể góp phần rút ngắn thời gian thực hiện thủ tục. Tuy nhiên, dự thảo phải phân định rõ phạm vi kiểm tra, cơ chế kiểm soát và trách nhiệm của chủ đầu tư, cơ quan quản lý nhà nước.Theo đại biểu, giảm thủ tục hành chính phải đi đôi với duy trì yêu cầu kiểm soát an toàn. Nếu thay đổi cơ chế nghiệm thu thì đồng thời phải quy định rõ cơ chế kiểm soát và trách nhiệm tương ứng.Các ĐBQH tỉnh Nghệ An dự thảo luận tại tổĐối với quy định miễn thẩm định, miễn giấy phép xây dựng tại điểm b khoản 3 Điều 8, đại biểu đồng tình với việc không yêu cầu thực hiện lại những thủ tục không cần thiết đối với công trình sử dụng thiết kế mẫu, thiết kế điển hình đã được cơ quan có thẩm quyền công bố và phù hợp với quy hoạch.Tuy vậy, cần phân biệt giữa kiểm soát thiết kế mẫu với kiểm soát việc áp dụng thiết kế đó vào từng công trình cụ thể. Điều kiện thực tế của mỗi dự án có thể khác nhau nên khi miễn thẩm định, miễn giấy phép xây dựng, dự thảo phải xác định rõ cơ chế kiểm soát thay thế.Theo ĐBQH Trịnh Thị Tú Anh, khi luật hóa các cơ chế thí điểm, cần đánh giá đầy đủ hiệu quả thực tế; xác định rõ sự cần thiết, phạm vi, giới hạn áp dụng và cơ chế bảo đảm yêu cầu quản lý khi thủ tục được đơn giản hóa... Đơn giản hóa phải đi cùng trách nhiệm; phân cấp phải đi cùng kiểm soát; miễn thủ tục phải có cơ chế kiểm soát thay thế và cơ chế đặc thù phải được đặt trong sự thống nhất của hệ thống pháp luật.ĐBQH Hoàng Minh Hiếu (Nghệ An) phát biểuTừ góc độ hồ sơ chính sách, ĐBQH Hoàng Minh Hiếu (Nghệ An) đề nghị báo cáo đánh giá tác động phải được chuẩn bị kỹ lưỡng, phản ánh đầy đủ tác động của các chính sách mới, trong đó có tác động đối với ngân sách nhà nước.Đại biểu cũng đề nghị bảo đảm sự thống nhất về phạm vi điều chỉnh giữa Luật Nhà ở, Luật Kinh doanh bất động sản và Luật Đất đai... Đối với các chính sách thí điểm được đưa vào Luật, cần xác định rõ chính sách nào mang tính giai đoạn để quy định thời gian áp dụng phù hợp.Về phân cấp, phân quyền, ĐBQH Hoàng Minh Hiếu đề nghị đánh giá cụ thể năng lực thực hiện của từng cấp chính quyền, xác định nhiệm vụ phù hợp để giao cho cấp xã và những nhiệm vụ cần thuộc thẩm quyền cấp tỉnh hoặc Trung ương.Các ĐBQH tỉnh Lâm Đồng tham gia thảo luận tại tổPhù hợp với đặc thù từng nhóm thụ hưởngTán thành sự cần thiết sửa đổi Luật Nhà ở, đặc biệt đánh giá cao việc dự thảo dành riêng một mục, từ Điều 72 đến Điều 80, quy định về nhà ở cho lực lượng vũ trang, ĐBQH Phạm Đức Hoài (Lâm Đồng) cho rằng: đây là chính sách thiết thực, góp phần giúp cán bộ, chiến sĩ ổn định cuộc sống, yên tâm công tác. Tuy nhiên, chính sách cần được thiết kế phù hợp hơn với đặc thù công tác và nhu cầu nhà ở thực tế của nhóm đối tượng này.Vì vậy, nhu cầu nhà ở không thể chỉ được xác định theo các tiêu chí thông thường như thu nhập hoặc tình trạng nhà ở hiện tại... Đại biểu đề nghị bổ sung các tiêu chí phù hợp với đặc thù công tác và nhu cầu thực tế tại từng địa bàn; đồng thời giao Chính phủ quy định chi tiết để bảo đảm tính khả thi.ĐBQH Phạm Đức Hoài (Lâm Đồng) phát biểuĐBQH Phạm Đức Hoài cũng đề nghị rà soát cách dẫn chiếu và thẩm quyền quy định chi tiết về xác định chủ đầu tư dự án tại Điều 78, tránh trùng lặp.Góp ý về chính sách nhà ở xã hội, ĐBQH Lâm Văn Đoan (Lâm Đồng) đề nghị làm rõ khái niệm “phù hợp với khả năng chi trả” tại Điều 66. Theo đại biểu, quy định hiện nay còn chung, gây khó khăn khi xác định giá bán và mức hỗ trợ của Nhà nước.ĐBQH Lâm Văn Đoan (Lâm Đồng) phát biểuĐại biểu cũng đề nghị phân định rõ nhà lưu trú công nhân với nhà ở cho chuyên gia. Hai nhóm có điều kiện thu nhập và khả năng chi trả khác nhau nên cần được áp dụng cơ chế phù hợp; chính sách hỗ trợ của Nhà nước phải tập trung đúng đối tượng là người lao động có thu nhập thấp.Đối với quản lý, vận hành nhà chung cư, đại biểu đề nghị luật hóa yêu cầu công khai, minh bạch các khoản thu, chi của ban quản trị, tạo điều kiện để cư dân theo dõi, giám sát và hạn chế phát sinh tranh chấp.ĐBQH Nguyễn Trường Giang (Lâm Đồng) phát biểuCòn ĐBQH Nguyễn Trường Giang (Lâm Đồng) thì cho rằng, cần phân định rõ phạm vi điều chỉnh giữa Luật Nhà ở và Luật Kinh doanh bất động sản. Theo đại biểu, Luật Nhà ở cần thể hiện chính sách tạo điều kiện để mọi người có chỗ ở, đồng thời phân định rõ chính sách phát triển nhà ở với hoạt động kinh doanh bất động sản. Theo đó, cần tách bạch nhà ở thương mại với các loại nhà ở chính sách, gồm nhà ở xã hội, nhà ở công vụ và nhà ở dành cho lực lượng vũ trang...

Phát biểu thảo luận tại Tổ 1 (Hà Nội), các ĐBQH đề nghị dự thảo Luật Đất đai tập trung thể chế hóa các quan điểm, nguyên tắc lớn của Đảng, xây dựng một đạo luật vững chắc. Thời sự Quốc hộiXây dựng Luật Đất đai theo hướng ổn định, lâu dàiPhi Long • 19/08/2026 18:38Phát biểu thảo luận tại Tổ 1 (Hà Nội), các ĐBQH đề nghị dự thảo Luật Đất đai tập trung thể chế hóa các quan điểm, nguyên tắc lớn của Đảng, xây dựng một đạo luật vững chắc. Thể chế hóa các quan điểm, mục tiêu và nguyên tắc lớn của ĐảngPhát biểu thảo luận tổ về định hướng chính sách sửa đổi Luật Đất đai năm 2024, ĐBQH Tạ Đình Thi tham gia một số ý kiến về 2 vấn đề cần quan tâm nhằm thể chế hóa các quan điểm, chủ trương của Đảng, đặc biệt là Nghị quyết 21-NQ/TW ngày 28/7/2026 của Hội nghị lần thứ ba Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV về quan điểm, định hướng sửa đổi Luật Đất đai và các luật liên quan.ĐBQH Tạ Đình Thi (Hà Nội) phát biểu thảo luận tại Tổ 1. Ảnh: Quang KhánhCụ thể, về yêu cầu xây dựng Luật và Nghị định chi tiết, tạo nền tảng cho sự ổn định về lâu dài, đại biểu dẫn chứng từ năm 1987 đến nay, Việt Nam đã ban hành và qua các chu kỳ thay thế, sửa đổi toàn diện 5 lần Luật Đất đai để phù hợp với từng giai đoạn phát triển của đất nước. Mỗi lần sửa đều dành được sự quan tâm rất lớn của cử tri, Nhân dân và được tiến hành rất bài bản, kỹ lưỡng.Trong đó, Luật Đất đai 1987 là Luật đất đai đầu tiên của nước ta sau khi thống nhất, xác lập chế độ sở hữu toàn dân về đất đai do Nhà nước đại diện chủ sở hữu; Luật Đất đai 1993 đổi mới căn bản, lần đầu tiên trao cho người sử dụng đất các quyền chuyển đổi, chuyển nhượng, cho thuê, thừa kế và thế chấp quyền sử dụng đất; Luật Đất đai 2003 mở rộng hạn mức sử dụng đất, bổ sung quy định về tài chính đất đai, giá đất sát với thị trường hơn và phân định rõ thẩm quyền giao đất, cho thuê đất; Luật Đất đai 2013 đổi mới mạnh mẽ về quy hoạch sử dụng đất, nâng cao tính minh bạch trong thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ tái định cư và mở rộng quyền cho người Việt Nam định cư ở nước ngoài; Luật Đất đai 2024 đổi mới cơ chế tài chính, bảng giá đất thị trường, bỏ khung giá đất cũ và tháo gỡ nhiều vướng mắc trong thu hồi, giao đất.ĐBQH Tạ Đình Thi cho rằng, một trong những điểm cốt lõi để Luật Đất đai mới đi vào cuộc sống một cách ổn định và hiệu quả, như tinh thần của chủ trương của Đảng, nhất là Nghị quyết số 21-NQ/TW cũng như Nghị quyết số 66-NQ/TW ngày 30/4/2025 của Bộ Chính trị về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới, chính là việc xây dựng một đạo luật với các quy định mang tính nguyên tắc, đúng thẩm quyền của Quốc hội và giao cho Chính phủ quy định chi tiết.Phân tích, làm rõ nội dung trên, ĐBQH Tạ Đình Thi nhấn mạnh, đất đai vừa là tài nguyên, vừa là hàng hóa đặc biệt, là tư liệu sản xuất, đầu vào của sản xuất, nền kinh tế; đây là một lĩnh vực vô cùng đa dạng, phức tạp và có sự khác biệt lớn giữa các vùng, miền và thay đổi theo thời gian. Một đạo luật không thể và không nên đi vào tất cả các chi tiết cụ thể. Nếu luật hóa quá chi tiết, thì sẽ trở nên cứng nhắc, nhanh chóng lạc hậu và không thể đáp ứng được sự vận động không ngừng của thực tiễn. Điều này sẽ tạo ra những "điểm nghẽn" mới, phát sinh những vấn đề mới, thay vì tháo gỡ những vướng mắc hiện tại (chúng ta có thể thấy thực tế thời gian qua đã và đang diễn ra).Vì vậy, Luật Đất đai mới cần tập trung vào việc thể chế hóa các quan điểm, mục tiêu và nguyên tắc lớn của Đảng. Nhiệm vụ này chúng ta đang làm, nhưng cần nghiên cứu kỹ lưỡng, đánh giá tác động đầy đủ, toàn diện các vấn đề liên quan. Đồng thời, cần trao thẩm quyền và trách nhiệm cho Chính phủ, chính quyền địa phương để ban hành các văn bản hướng dẫn thi hành phù hợp với điều kiện cụ thể. Cách tiếp cận này bảo đảm tính ổn định và lâu dài của luật, đồng thời tạo sự linh hoạt để điều chỉnh chính sách kịp thời theo yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội trong từng giai đoạn. Chính quyền địa phương cũng sẽ có căn cứ để quyết định các vấn đề cụ thể, phù hợp với đặc thù của địa phương mình.Nghiên cứu mô hình bồi thường mớiBên cạnh đó, ĐBQH Tạ Đình Thi cho rằng chúng ta cần đổi mới tư duy bồi thường, đó là từ "trả tiền một cục" sang "cổ phần hóa sinh kế". Nghị quyết 21-NQ/TW đã chỉ ra một bước chuyển mang tính đột phá trong tư duy về bồi thường "chuyển mạnh từ tư duy 'bồi thường tài sản bị thu hồi' sang tư duy 'tái thiết cuộc sống cho người dân'". Thực tế cho thấy, việc bồi thường bằng tiền một lần, như một số ý kiến cho rằng, thường chỉ giải quyết được vấn đề trước mắt. Nhiều hộ gia đình, sau khi nhận một khoản tiền lớn, không có kỹ năng, kiến thức quản lý tài chính để sử dụng hiệu quả, dẫn đến rơi vào cảnh khó khăn, mất sinh kế lâu dài, dễ phát sinh khiếu kiện và bất ổn xã hội.Vì vậy, đại biểu cho rằng cần nghiên cứu một mô hình bồi thường mới, đó là chuyển một phần hoặc toàn bộ giá trị bồi thường thành cổ phần góp vào dự án thu hồi đất. Đây là một cách làm mới, nhằm bảo đảm sinh kế bền vững cho người dân bị thu hồi đất.Quang cảnh thảo luận tại Tổ 1. Ảnh: Quang KhánhTheo phân tích của đại biểu, mô hình này có thể mang lại những lợi ích sau, đó là bảo đảm sinh kế bền vững khi người dân không chỉ nhận được một lần mà sẽ có nguồn thu nhập ổn định và lâu dài từ cổ tức, lợi nhuận của dự án, góp phần ổn định cuộc sống sau khi bàn giao mặt bằng; gắn quyền lợi với trách nhiệm; tạo đồng thuận xã hội và thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương."Đây là một giải pháp mới, đòi hỏi phải được xây dựng, thí điểm một cách thận trọng, có lộ trình rõ ràng. Cần phải quy định cụ thể về tỷ lệ chuyển đổi, cơ chế quản lý và giám sát, cũng như cần có sự đồng thuận và lựa chọn từ phía người dân để tránh áp đặt. Vì vậy, đề nghị rà soát toàn bộ các điều khoản liên quan đến dự thảo Luật để thể hiện rõ tư tưởng chính sách này", ĐBQH Tạ Đình Thi nhấn mạnh.Đại biểu cũng tin tưởng rằng, với việc xây dựng Luật khung vững chắc, ổn định; giao cho Chính phủ, chính quyền địa phương quy định chi tiết và mạnh dạn đổi mới tư duy bồi thường theo hướng bảo đảm sinh kế bền vững, vừa góp phần ổn định xã hội, vừa khơi thông được nguồn lực đất đai, tạo động lực mạnh mẽ để phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới, đúng như tinh thần của Nghị quyết 21-NQ/TW.Đẩy mạnh phân cấp, phân quyền cho địa phươngThảo luận ở tổ về định hướng chính sách sửa đổi Luật Nhà ở năm 2023, qua nghiên cứu, ĐBQH, Hòa thượng Thích Bảo Nghiêm đã tập trung trao đổi ngắn gọn 5 vấn đề.Thứ nhất, về phân cấp, phân quyền trong phát triển nhà ở, đại biểu đồng tình với hướng phân cấp mạnh hơn cho địa phương, bởi thị trường nhà ở có tính địa bàn rất rõ. Dự thảo đã giao cho địa phương nhiều thẩm quyền quan trọng như xây dựng chương trình phát triển nhà ở, quyết định nghĩa vụ nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê của dự án thương mại, lựa chọn phương án quy hoạch cải tạo chung cư và một số chỉ tiêu tại khu vực TOD.ĐBQH, Hòa Thượng Thích Bảo Nghiêm (Hà Nội) phát biểu thảo luận tại Tổ 1. Ảnh: Quang KhánhTuy nhiên, đại biểu cho rằng phân quyền vẫn chưa thật sự triệt để vì nhiều nội dung cuối cùng vẫn tiếp tục giao Chính phủ quy định chi tiết. Do đó, đại biểu đề nghị thiết kế theo nguyên tắc Trung ương quy định nguyên tắc, tiêu chí và giới hạn; địa phương quyết định trong phạm vi đó và chịu trách nhiệm về quyết định của mình. Những nội dung phụ thuộc rõ vào đặc thù địa phương như cơ cấu nhà bán – nhà cho thuê, vị trí quỹ đất, một số tiêu chí ưu tiên, tiến độ phát triển nhà ở nên giao địa phương quyết định trên cơ sở dân số, tốc độ đô thị hóa, giá nhà, khả năng chi trả và năng lực hạ tầng.Thứ hai, về phát triển nhà ở cho thuê và Quỹ nhà ở, đại biểu đánh giá cao việc dự thảo dành riêng một chương cho nhà ở cho thuê và chuyển dần tư duy từ “phải sở hữu nhà” sang “có chỗ ở ổn định, phù hợp khả năng chi trả”. Điều 31 quy định khá mở về đối tượng thuê nhà ở do Nhà nước đầu tư. Tuy nhiên, đại biểu băn khoăn về việc thành lập Quỹ nhà ở ở tất cả các địa phương. Dự thảo xác định Quỹ do UBND tỉnh thành lập để đầu tư, tạo lập nhà ở cho thuê.Theo đại biểu, không nên bắt buộc địa phương nào cũng phải thành lập Quỹ. Nên giao địa phương căn cứ nhu cầu nhà ở, quy mô dân số, tốc độ đô thị hóa, quỹ đất và khả năng cân đối nguồn lực để quyết định. Quan trọng hơn là cơ chế tài chính. Dự thảo cho phép Quỹ sử dụng nhiều nguồn, trong đó có ngân sách nhà nước; đồng thời nếu nguồn thu vận hành không đủ thì ngân sách có thể cấp bổ sung.Trên cơ sở đó, đại biểu đề nghị thiết kế Quỹ theo nguyên tắc quỹ quay vòng, Nhà nước cấp vốn mồi, còn tiền thuê, nguồn thu thương mại – dịch vụ và nguồn huy động hợp pháp phải quay trở lại đầu tư. Không nên để Quỹ trở thành mô hình đầu tư bằng ngân sách và vận hành thiếu đâu ngân sách bù đó.Thứ ba, về nhà ở xã hội, đại biểu đề nghị chuyển mạnh hơn trọng tâm từ hỗ trợ mua sang nhà ở xã hội cho thuê, nhất là tại TP. Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh và các đô thị lớn, nơi giá đất cao và người lao động có tính dịch chuyển lớn.Thứ tư, về cải tạo, xây dựng lại chung cư, ĐBQH, Hoà Thượng Thích Bảo Nghiêm đồng tình với nguyên tắc cải tạo chung cư phải bảo đảm an toàn và gắn với chỉnh trang đô thị. Tuy nhiên, đại biểu đặc biệt quan tâm đến khả năng đóng góp của người dân. Đối với một số chung cư không phải chung cư cũ, dự thảo quy định chủ sở hữu phải đóng góp kinh phí để xây dựng lại; việc đóng có thể theo tiến độ hoặc sau khi bàn giao căn hộ. Đại biểu đề nghị bổ sung một cơ chế an sinh cho người thu nhập thấp, người cao tuổi, người nghỉ hưu hoặc người không đủ khả năng tài chính, như tín dụng ưu đãi, trả chậm dài hạn hoặc phương án thuê, thuê mua phù hợp.Thứ năm, về thế chấp, giải chấp dự án và nhà ở hình thành trong tương lai, đại biểu cho rằng cần kiểm soát rất chặt để tránh chuyển rủi ro từ ngân hàng và chủ đầu tư sang người mua nhà.Trên cơ sở đó, đại biểu đề nghị tiếp tục hoàn thiện dự thảo theo ba hướng: phân quyền thực chất nhưng có tiêu chí và trách nhiệm giải trình; coi nhà ở cho thuê là một trụ cột thực sự của chính sách nhà ở; và tăng các cơ chế bảo vệ người dân đối với nhà ở xã hội, cải tạo chung cư và nhà ở hình thành trong tương lai. Nếu làm rõ được ba nội dung này, Luật Nhà ở sửa đổi sẽ vừa tạo thêm dư địa cho địa phương chủ động, vừa huy động tốt hơn nguồn lực xã hội, đồng thời bảo đảm người dân thực sự là đối tượng được hưởng lợi từ chính sách, ĐBQH, Hòa Thượng Thích Bảo Nghiêm nhấn mạnh.

Thảo luận tại Tổ 3 (Đoàn ĐBQH các tỉnh Thanh Hóa, Tây Ninh), chiều 19/8, về định hướng chính sách sửa đổi Luật Đất đai và Luật Kinh doanh bất động sản, các ĐBQH đề nghị làm rõ cơ chế thu hồi đất, bảo đảm tái định cư và sinh kế cho người dân; xử lý những tồn đọng trong quản lý, sử dụng đất. Đối với thị trường bất động sản, cần xác định đúng căn nguyên của những điểm nghẽn, tăng cơ chế bảo vệ người mua và có công cụ điều tiết phù hợp trước tình trạng đầu cơ, găm giữ, giá ảo. Thời sự Quốc hộiHoàn thiện chính sách đất đai phải xuất phát từ những vướng mắc thực tiễnĐào Cảnh • 19/08/2026 18:29Thảo luận tại Tổ 3 (Đoàn ĐBQH các tỉnh Thanh Hóa, Tây Ninh), chiều 19/8, về định hướng chính sách sửa đổi Luật Đất đai và Luật Kinh doanh bất động sản, các ĐBQH đề nghị làm rõ cơ chế thu hồi đất, bảo đảm tái định cư và sinh kế cho người dân; xử lý những tồn đọng trong quản lý, sử dụng đất. Đối với thị trường bất động sản, cần xác định đúng căn nguyên của những điểm nghẽn, tăng cơ chế bảo vệ người mua và có công cụ điều tiết phù hợp trước tình trạng đầu cơ, găm giữ, giá ảo.Bảo đảm quyền lợi người dân khi thu hồi đấtGóp ý về định hướng chính sách sửa đổi Luật Đất đai năm 2024, ĐBQH Lê Thanh Hoàn (Thanh Hóa) đặc biệt quan tâm đến chính sách thu hồi đất, bồi thường và tái định cư. Theo đại biểu, đây là vấn đề tác động trực tiếp đến người dân, do đó việc xác định các trường hợp Nhà nước thu hồi đất để phục vụ quốc phòng, an ninh, phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng cần được quy định rõ ràng, đồng thời phân định phù hợp với những trường hợp thực hiện thông qua thỏa thuận nhận quyền sử dụng đất.ĐBQH Lê Thanh Hoàn (Thanh Hóa) phát biểu. Ảnh: Lâm HiểnĐối với thu hồi đất để phát triển các khu đô thị, đại biểu Lê Thanh Hoàn đề nghị phải tính toán và lồng ghép ngay phương án tái định cư. Theo đại biểu, khi xây dựng những khu đô thị lớn, cần ưu tiên khả năng bố trí tái định cư tại chỗ cho những người dân đang sinh sống trong khu vực bị thu hồi đất, thay vì để họ phải chuyển đến những khu tái định cư ở xa trong khi có điều kiện bố trí chỗ ở ngay tại khu đô thị được hình thành.Đại biểu nhấn mạnh, điều người dân mong mỏi trước hết khi đất ở bị thu hồi là phải được bảo đảm chỗ ở phù hợp. Vì vậy, chính sách tái định cư cần được xem xét trong tổng thể chính sách bồi thường, không chỉ bảo đảm nơi ở ổn định mà còn phải gắn với mức bồi thường hợp lý và sinh kế của người dân, để người bị thu hồi đất không bị thiệt thòi và có điều kiện ổn định cuộc sống. Đại biểu cũng đề nghị tiếp tục xem xét giá đất nông nghiệp, bởi mức giá hiện còn thấp so với đất ở, đất phi nông nghiệp, có thể ảnh hưởng đến quyền lợi của người trực tiếp sản xuất nông nghiệp khi Nhà nước thu hồi đất.Cùng với đó, ĐBQH Lê Thanh Hoàn đề nghị tiếp tục nghiên cứu cơ chế kết hợp hợp lý giữa thu hồi đất bắt buộc và thỏa thuận nhận quyền sử dụng đất. Đối với những dự án phục vụ trực tiếp lợi ích quốc gia, công cộng như quốc phòng, an ninh, giao thông công cộng, cầu, cảng..., việc Nhà nước thu hồi đất là phù hợp. Tuy nhiên, với những dự án có yếu tố thương mại, do doanh nghiệp tư nhân đầu tư và quản lý, cần cân nhắc áp dụng cơ chế thỏa thuận với người sử dụng đất.Theo đại biểu, mở rộng hợp lý cơ chế thỏa thuận có thể góp phần hạn chế khiếu nại, khiếu kiện về đất đai. Đối với trường hợp thu hồi đất để xây dựng khu dân cư nông thôn, hoàn thiện hạ tầng rồi tổ chức đấu giá, đại biểu cũng đề nghị làm rõ tính chất lợi ích quốc gia, lợi ích công cộng, đồng thời cân nhắc vai trò của Nhà nước và doanh nghiệp để tránh tình trạng Nhà nước trực tiếp tham gia những hoạt động mang tính kinh doanh.ĐBQH Phan Thị Thùy Linh (Thanh Hóa) phát biểu. Ảnh: Lâm HiểnCùng quan tâm sâu đến chính sách thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư, ĐBQH Phan Thị Thùy Linh (Thanh Hóa) đề nghị, cụ thể hóa nguyên tắc người có đất bị thu hồi phải được bảo đảm “có chỗ ở, điều kiện sống bằng hoặc tốt hơn nơi ở cũ” bằng những tiêu chí cụ thể, có thể kiểm đếm được.Theo đại biểu, đối với từng trường hợp thu hồi đất để phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng, cần tiếp tục rà soát kỹ theo hướng không quy định quá rộng để tránh nguy cơ lạm dụng nhưng cũng không quá hẹp, làm cản trở phát triển. Mỗi trường hợp cần gắn với những tiêu chí định lượng, minh bạch nhằm hạn chế cách hiểu và vận dụng mang tính chủ quan.Đối với tái định cư, đại biểu đề nghị xác định những tiêu chí cụ thể như khoảng cách tối đa từ khu tái định cư đến trường học, trạm y tế, chợ hoặc điểm cung ứng dịch vụ thiết yếu; bảo đảm hạ tầng kỹ thuật, thiết chế văn hóa - thể thao cơ sở được đầu tư đồng bộ trước khi bàn giao. Đồng thời, cần có giải pháp bảo đảm việc học của trẻ em không bị gián đoạn khi gia đình chuyển nơi ở, cũng như phương án đào tạo nghề, chuyển đổi việc làm cho người trong độ tuổi lao động, gắn với chỉ tiêu cụ thể về việc làm sau tái định cư.Quang cảnh phiên thảo luận tại Tổ 3. Ảnh: Lâm HiểnTừ thực tế một số khu đô thị, khu nhà ở đã có người dân vào sinh sống nhưng thiếu trường học, trạm y tế, nhà văn hóa, sân chơi, đại biểu Phan Thị Thùy Linh cho rằng cần bảo đảm các chỉ tiêu tối thiểu về đất dành cho giáo dục, y tế, văn hóa, thể thao, cây xanh và không gian sinh hoạt cộng đồng ngay từ khâu quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất.Đối với quỹ nhà, đất dôi dư sau sắp xếp đơn vị hành chính và tổ chức chính quyền địa phương hai cấp, đại biểu đề nghị ưu tiên bố trí cho trường học, cơ sở y tế, thiết chế văn hóa - thể thao, cơ sở trợ giúp xã hội, chăm sóc người cao tuổi và không gian công cộng trước khi tính đến đấu giá hoặc khai thác thương mại.Về phân cấp quản lý nhà nước trong lĩnh vực đất đai, đại biểu tán thành việc phân định rõ ngay trong luật thẩm quyền của cấp tỉnh và cấp xã, đồng thời cho phép cấp tỉnh căn cứ thực tế để phân quyền thêm cho cấp xã nhằm bảo đảm rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm.Đáng chú ý, đại biểu Phan Thị Thùy Linh đề nghị hết sức thận trọng nếu có định hướng bỏ quy định bắt buộc công chứng, chứng thực đối với một số giao dịch quyền sử dụng đất. Theo đại biểu, nếu mục tiêu là giảm chi phí tuân thủ thì nên tập trung cắt giảm thủ tục, kết nối dữ liệu, điều chỉnh mức phí, thay vì loại bỏ một cơ chế kiểm soát pháp lý có vai trò hạn chế rủi ro, tranh chấp trong giao dịch đất đai.ĐBQH Cao Thị Xuân (Thanh Hóa) phát biểu. Ảnh: Minh KhuêCơ bản nhất trí với những định hướng lớn trong quá trình nghiên cứu sửa đổi Luật Đất đai năm 2024, ĐBQH Cao Thị Xuân (Thanh Hóa) cho rằng việc xác định đúng các định hướng chính sách ngay từ đầu có ý nghĩa quan trọng, không chỉ để khắc phục những hạn chế, bất cập trong quá trình thi hành Luật mà còn phải bảo đảm thể chế hóa đầy đủ, nhất quán các quan điểm, chủ trương của Đảng.Từ thực tiễn quản lý, sử dụng đất, đại biểu Cao Thị Xuân đề nghị lần sửa đổi này cần quan tâm xử lý những tồn đọng kéo dài đối với đất có nguồn gốc từ các nông, lâm trường. Theo đại biểu, đây là vấn đề liên quan trực tiếp đến quỹ đất sản xuất và đời sống của người dân, tồn tại qua nhiều thập kỷ và nhiều lần sửa đổi pháp luật nhưng chưa được giải quyết triệt để.Một trong những nguyên nhân là còn thiếu chế tài đủ mạnh đối với những đơn vị được giao quản lý đất nông, lâm trường nhưng không thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ phương án sử dụng đất, thủ tục thuê đất với Nhà nước và các nghĩa vụ tài chính liên quan. Đặc biệt, tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, trong khi chính sách đặt mục tiêu giải quyết tình trạng thiếu đất ở, đất sản xuất thì việc thu hồi diện tích đất do các nông, lâm trường sử dụng không đúng mục đích, kém hiệu quả để bàn giao về địa phương vẫn còn nhiều vướng mắc. Đại biểu đề nghị cần có chế tài cụ thể hơn để xử lý vấn đề này.Đại biểu Cao Thị Xuân cũng đề nghị có giải pháp mạnh hơn đối với các dự án chậm tiến độ, gây lãng phí đất đai. Mặc dù Luật Đất đai năm 2024 đã có quy định thu hồi đất đối với dự án chậm tiến độ sau khi được gia hạn, song trong thực tế quá trình từ xác định dự án chậm triển khai đến áp dụng chế tài thu hồi đất còn kéo dài.Các ĐBQH tỉnh Tây Ninh tham dự thảo luận tại Tổ 3. Ảnh: Lâm HiểnTheo đại biểu, cần phân định rõ chế tài cũng như trách nhiệm theo dõi, đôn đốc giữa cơ quan đăng ký đầu tư và cơ quan quản lý đất đai ngay từ khi dự án được triển khai. Đồng thời, cần có biện pháp đủ sức tạo áp lực để nhà đầu tư thực hiện đúng tiến độ, hạn chế tình trạng giữ đất, đầu cơ đất hoặc chờ cơ hội chuyển nhượng dự án; qua đó tạo điều kiện để những nhà đầu tư có năng lực, thực sự có nhu cầu sử dụng đất tiếp cận nguồn lực đất đai.Tăng cơ chế bảo vệ người mua bất động sảnĐối với định hướng chính sách sửa đổi Luật Kinh doanh bất động sản, ĐBQH Bùi Văn Dũng (Thanh Hóa) tán thành sự cần thiết sửa đổi Luật, tuy nhiên, trong bối cảnh Luật mới được thi hành chưa lâu, đại biểu cho rằng cần xác định chính xác căn nguyên của những vướng mắc xuất phát từ chính quy định của Luật, từ xung đột giữa các luật hay từ khâu tổ chức thực hiện. Nếu không xác định đúng nguyên nhân, có thể dẫn tới tình trạng sửa luật nhưng điểm nghẽn vẫn chưa được xử lý.ĐBQH Bùi Văn Dũng (Thanh Hóa) phát biểu. Ảnh: Lâm HiểnLiên quan đến các quy định chuyển tiếp, đại biểu Bùi Văn Dũng đề nghị bảo đảm nguyên tắc không hồi tố theo hướng bất lợi, không làm mất những quyền đã được xác lập hợp pháp, bởi sự ổn định của pháp luật cũng là một bộ phận quan trọng của môi trường đầu tư.Đối với các quy định liên quan đến quyền sở hữu phần diện tích sàn của cá nhân nước ngoài, đại biểu cho rằng về mặt pháp lý có thể quy định người mua sở hữu phần diện tích sàn nhưng không nhận chuyển quyền sử dụng đất. Tuy nhiên, trên thực tế, phần diện tích sàn không tồn tại độc lập với đất, kết cấu công trình, lối đi và hệ thống hạ tầng chung.Do đó, đây không chỉ là việc mở rộng thêm một loại bất động sản được phép giao dịch mà còn liên quan đến việc hình thành một dạng quyền tài sản mới có quan hệ trực tiếp với đất và không gian. Đại biểu đề nghị trước khi mở rộng quyền phải xác định rõ nội dung, thời hạn sở hữu, cơ chế đăng ký, chuyển nhượng, thừa kế, thế chấp cũng như các giới hạn liên quan đến quốc phòng, an ninh. Theo đại biểu, chỉ nên mở rộng quyền khi cơ chế kiểm soát đã được thiết kế đầy đủ.Các ĐBQH tỉnh Thanh Hóa tham dự thảo luận tổ. Ảnh: Lâm HiểnMột nội dung được ĐBQH Bùi Văn Dũng đặc biệt quan tâm là bảo vệ dòng tiền của người mua bất động sản hình thành trong tương lai. Đại biểu phân tích, khi người mua thanh toán 30%, 50%, thậm chí 70% giá trị căn nhà trong khi tài sản chưa hình thành thì xét về bản chất kinh tế, người mua đang tham gia cấp vốn cho dự án. Tuy nhiên, người bỏ vốn lại không có quyền kiểm soát dòng tiền như ngân hàng và khó biết số tiền đã nộp có được sử dụng đúng cho dự án hay không.Từ đó, đại biểu đề nghị kiểm soát mọi khoản thu theo đúng bản chất giao dịch, không phụ thuộc vào tên gọi như đặt cọc, giữ chỗ hay đăng ký nguyện vọng. Đồng thời, cần nghiên cứu cơ chế tài khoản riêng cho từng dự án, theo đó tiền của khách hàng phải được sử dụng cho chính dự án và việc sử dụng tiền phải gắn với tiến độ thực hiện có thể kiểm chứng.Theo đại biểu Bùi Văn Dũng, sửa Luật phải nhìn đúng bản chất của quan hệ kinh tế phía sau hình thức pháp lý: sửa Luật phải xác định đúng nguyên nhân; mở rộng quyền phải đồng thời thiết kế giới hạn của quyền; còn việc cho phép huy động tiền của người dân phải gắn với trách nhiệm bảo vệ dòng tiền.ĐBQH Hoàng Thị Thanh Thúy (Tây Ninh) phát biểu. Ảnh: Lâm HiểnGóp ý về định hướng chính sách sửa đổi Luật Kinh doanh bất động sản, ĐBQH Hoàng Thị Thanh Thúy (Tây Ninh) đề nghị xử lý thống nhất khoảng trống quản lý đối với trường hợp tách thửa, đầu tư hạ tầng và chuyển nhượng quyền sử dụng đất được thực hiện có tổ chức, thường xuyên nhằm mục đích kinh doanh nhưng không theo cơ chế của dự án.Theo đại biểu, vấn đề này cần được nhận diện và xử lý chủ yếu trong pháp luật về đất đai và đầu tư, tránh mở rộng phạm vi điều chỉnh của Luật Kinh doanh bất động sản đối với toàn bộ các giao dịch quyền sử dụng đất ngoài dự án.Đại biểu Hoàng Thị Thanh Thúy cũng quan tâm đến cơ chế điều tiết thị trường bất động sản. Theo đại biểu, dự thảo đã quy định Nhà nước thực hiện điều tiết khi thị trường bất động sản có diễn biến phức tạp, ảnh hưởng đến ổn định kinh tế - xã hội và đưa ra một số biện pháp điều tiết. Tuy nhiên, các dấu hiệu để xác định khi nào thị trường cần được điều tiết vẫn chưa thật rõ.Đại biểu dẫn ra những trường hợp như giá bất động sản biến động bất thường, xuất hiện đầu cơ, găm giữ, giao dịch giả tạo, thao túng giá hoặc mất cân đối nghiêm trọng giữa cung và cầu. Trong khi đó, các biện pháp hiện nay chủ yếu hướng đến hỗ trợ thị trường khi gặp khó khăn, còn nhóm công cụ để kiểm soát tình trạng thị trường tăng nóng, đầu cơ hoặc hình thành mặt bằng giá ảo chưa được quy định tương xứng.Do đó, đại biểu đề nghị Luật cần xác định các nhóm dấu hiệu để nhận diện thời điểm thị trường cần được điều tiết, đồng thời quy định những nguyên tắc điều tiết cơ bản. Trên cơ sở đó, Chính phủ quy định cụ thể các ngưỡng, chỉ tiêu kỹ thuật và quy trình thực hiện, vừa bảo đảm những nguyên tắc quan trọng được xác lập ngay trong Luật, vừa tạo dư địa để điều chỉnh linh hoạt phù hợp với diễn biến thực tế của thị trường bất động sản.

Thảo luận về định hướng chính sách sửa đổi Luật Nhà ở, tại Tổ 12 (gồm Đoàn ĐBQH các tỉnh Vĩnh Long, Điện Biên và Lạng Sơn), các đại biểu đề nghị, chính sách về Quỹ Nhà ở do UBND cấp tỉnh quản lý, hỗ trợ nhà ở xã hội, nhà ở công vụ… phải gắn với nguồn lực thực hiện, quản lý và sử dụng hiệu quả; đồng thời đơn giản hóa thủ tục để người đúng đối tượng thực sự tiếp cận được nhà ở phù hợp. Thời sự Quốc hộiChính sách nhà ở phải đi cùng nguồn lực, đến đúng người cần hỗ trợThanh Hải; Ảnh: Quang Khánh • 19/08/2026 18:25Thảo luận về định hướng chính sách sửa đổi Luật Nhà ở, tại Tổ 12 (gồm Đoàn ĐBQH các tỉnh Vĩnh Long, Điện Biên và Lạng Sơn), các đại biểu đề nghị, chính sách về Quỹ Nhà ở do UBND cấp tỉnh quản lý, hỗ trợ nhà ở xã hội, nhà ở công vụ… phải gắn với nguồn lực thực hiện, quản lý và sử dụng hiệu quả; đồng thời đơn giản hóa thủ tục để người đúng đối tượng thực sự tiếp cận được nhà ở phù hợp.Tránh để Quỹ Nhà ở rơi vào tình trạng “có tên nhưng không có tiền”Dự thảo Luật Nhà ở trình kèm hồ sơ Đề án đã bổ sung một điểm mới rất quan trọng tại Điều 2 và Điều 32: Thành lập "Quỹ Nhà ở" do UBND cấp tỉnh quản lý để đầu tư xây dựng, tạo lập nhà ở cho thuê trên địa bàn.ĐBQH Nguyễn Thị Yến Nhi (Vĩnh Long) cho rằng, đây là bước đi đúng đắn nhằm thực hiện định hướng "Nhà nước giữ vai trò chủ đạo trong việc tạo lập quỹ nhà ở cho thuê" đối với người thu nhập thấp và công nhân.ĐBQH Nguyễn Thị Yến Nhi (Vĩnh Long) phát biểu tại tổTuy nhiên, để Quỹ Nhà ở không rơi vào tình trạng “có tên nhưng không có tiền”, đại biểu đề nghị luật hóa nguồn thu ổn định cho Quỹ tại khoản 3 Điều 32.Theo đó, bắt buộc trích tối thiểu tiền thu từ tiền sử dụng đất, tiền thuê đất hàng năm của địa phương, cũng như tiền thu được từ đấu giá quyền sử dụng đất để bổ sung vốn điều lệ cho Quỹ Nhà ở. Nguồn vốn này được dùng riêng để phát triển nhà ở cho thuê thuộc sở hữu nhà nước.Về Quỹ nhà ở và nhà ở cho thuê, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Công tác đại biểu Tạ Thị Yên, ĐBQH tỉnh Điện Biên cho rằng, việc bổ sung các quy định về hai nội dung này vào dự thảo Luật là phù hợp với chủ trương phát triển mạnh hơn nhà ở cho thuê. Mục tiêu cuối cùng vẫn là người dân có chỗ ở phù hợp với điều kiện và thu nhập của mình, chứ không nhất thiết ai cũng phải mua nhà.ĐBQH Tạ Thị Yên (Điện Biên) phát biểuNhưng, đại biểu cũng băn khoăn về cách tổ chức và sử dụng nguồn lực của Quỹ nhà ở. Bởi, Điều 32 quy định Quỹ do UBND cấp tỉnh thành lập và có nhiều nguồn vốn; Điều 36 cho phép ngân sách cấp bổ sung khi nguồn thu không đủ chi phí quản lý, vận hành; trong khi đó, Điều 37 lại quy định giá thuê theo nguyên tắc tính đủ chi phí thu hồi vốn đầu tư xây dựng, bảo trì, thuế và phí.Theo đại biểu, nếu tính đủ toàn bộ chi phí thì giá thuê có thể vượt khả năng của người cần hỗ trợ; còn nếu ngân sách phải bù thì phải nói rõ bù trong trường hợp nào, mức nào và địa phương chịu trách nhiệm ra sao.Do vậy, đại biểu đề nghị, Điều 32 của dự thảo Luật cần quy định rõ hơn về địa vị pháp lý, cách quản lý, giám sát Quỹ nhà ở và mối quan hệ với các quỹ tài chính khác của Nhà nước để tránh trùng nhiệm vụ. Tương tự, tại Điều 36, Điều 37 cần bổ sung nguyên tắc xác định giá thuê phù hợp với khả năng chi trả của người được hưởng chính sách; nếu ngân sách hỗ trợ thì phải có tiêu chí, mức độ và cơ chế công khai rõ ràng.Đại biểu nhấn mạnh “hiệu quả của Quỹ nên được nhìn vào kết quả cụ thể: tạo được bao nhiêu căn hộ cho thuê, bao nhiêu người thực sự thuê được nhà với mức giá phù hợp, chứ không nên chỉ nhìn vào số vốn hoặc số tài sản Quỹ đang quản lý”.Đối với chung cư mini, đại biểu Tạ Thị Yên ủng hộ phân loại theo hướng: Cá nhân xây dựng nhà ở từ 2 tầng trở lên mà tại mỗi tầng có thiết kế, xây dựng căn hộ để bán, cho thuê mua thì bắt buộc phải lập dự án đầu tư, tuân thủ điều kiện làm chủ đầu tư dự án nhà ở và đạt 100% tiêu chuẩn phòng cháy chữa cháy như chung cư thương mại.Cá nhân xây dựng nhà ở nhiều tầng nhiều căn hộ chỉ để cho thuê phải đáp ứng điều kiện về đường giao thông cho xe chữa cháy tiếp cận theo quy định của UBND cấp tỉnh.Đại biểu cũng đề nghị giao Bộ Công an ban hành Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia riêng về an toàn phòng cháy chữa cháy đối với nhà ở cho thuê công nhân, người lao động trước khi cho phép đi vào hoạt động.Rà soát điều kiện thuê, sử dụng và trả nhà ở công vụĐBQH Nguyễn Đặng Ân (Lạng Sơn) ghi nhận dự thảo Luật đã cập nhật khá kịp thời tình hình thực tiễn của việc sắp xếp đơn vị hành chính, chính quyền địa phương hai cấp. Theo đại biểu, việc cho phép Nhà nước không chỉ đầu tư xây dựng mà còn có thể mua hoặc thuê nhà ở thương mại làm nhà ở công vụ là cách tiếp cận linh hoạt, tránh phải đầu tư mới trong mọi trường hợp.ĐBQH Nguyễn Đặng Ân (Lạng Sơn) phát biểu tại tổTuy nhiên, đại biểu đề nghị tiếp tục rà soát Điều 52 theo hướng lấy tính chất nhiệm vụ, yêu cầu phải thay đổi nơi công tác và nhu cầu thực tế về chỗ ở làm căn cứ chính; hạn chế quy định quá chi tiết theo chức danh để bảo đảm luật có tính ổn định trong bối cảnh tổ chức bộ máy tiếp tục được hoàn thiện.Đối với quy định tại khoản 2 Điều 52 về trường hợp đã có nhà ở nhưng có khoảng cách xa từ nhà ở đến địa điểm làm việc, đại biểu đề nghị quy định tiêu chí đủ rõ để tránh tình trạng các địa phương áp dụng không thống nhất.Quan tâm quy định về quyền và nghĩa vụ của người thuê nhà ở công vụ, đại biểu cho biết thực tế đã từng xảy ra trường hợp người được quyền thuê nhà ở công vụ sau khi nghỉ hưu không trả lại nhà. Những trường hợp này gây bức xúc trong báo chí và dư luận, sau đó mới trả lại nhà.Theo đại biểu, nội dung này đã được đề cập trong luật cũ và dự thảo luật mới tiếp tục quy định tại Điều 56. Tuy nhiên, đại biểu cho rằng cần quy định chặt chẽ hơn.Cụ thể, tại điểm b khoản 1 Điều 56 quy định người thuê được quyền cho người thân, anh em, họ hàng ở cùng. Trong khi đó, trường hợp người thuê nghỉ hưu thì thời hạn trả nhà là 90 ngày. Đại biểu cho rằng, cơ quan nhà nước quản lý lại không nắm được thời điểm người thuê nghỉ hưu; khi người thuê nghỉ hưu về quê, con cái và người thân có thể tiếp tục sử dụng nhà.“Nếu không quy định chặt chẽ chỗ này thì vẫn tái diễn trường hợp không trả nhà công vụ”, đại biểu nêu rõ.ĐBQH Ngô Sỹ Cường (Vĩnh Long) phát biểu tại tổĐBQH Võ Văn Hội (Vĩnh Long) phát biểu tại tổTách bạch điều kiện giữa các nhóm đối tượngĐại biểu Nguyễn Thị Yến Nhi cũng quan tâm đến điều kiện được hưởng chính sách hỗ trợ nhà ở xã hội tại Điều 61, trong đó quy định 10 nhóm đối tượng được hưởng chính sách, gồm người có thu nhập thấp và cán bộ, công chức, viên chức.Theo đại biểu, sau khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính, cán bộ, công chức, viên chức chịu tác động bởi việc này cũng được đưa vào nhóm đối tượng được hỗ trợ về nhà ở xã hội. Tuy nhiên, trong quá trình triển khai thực tế, nhóm cán bộ, công chức, viên chức này lại được áp thêm điều kiện về thu nhập thấp.Đại biểu cho rằng, cách quy định này khó thực hiện, bởi cán bộ, công chức nếu xác định theo tiêu chí thu nhập thấp thì khó đáp ứng khung thu nhập, trong khi họ thuộc nhóm đối tượng chịu tác động bởi việc sắp xếp đơn vị hành chính.Toàn cảnh thảo luận Tổ 12 (Vĩnh Long, Điện Biên, Lạng Sơn)Do đó, đại biểu đề nghị cần tách bạch hai đối tượng này. Cụ thể, với đối tượng có thu nhập thấp thì xác định tiêu chí về thu nhập. Còn cán bộ, công chức, viên chức chịu ảnh hưởng bởi việc sắp xếp đơn vị hành chính, trong phạm vi 30km từ trụ sở làm việc mà không có nhà ở thuộc sở hữu của mình thì có thể được hỗ trợ nhà ở xã hội, không kèm điều kiện phải có thu nhập thấp.Về điều kiện và thủ tục tiếp cận nhà ở xã hội, đại biểu Tạ Thị Yên đề nghị, dự thảo Luật cần đặt ngay yêu cầu đơn giản hóa thủ tục, bởi nhà ở xã hội không chỉ là xây thêm nhà mà quan trọng là người đúng đối tượng phải tiếp cận được.Theo đại biểu, thông tin về nhân thân, thu nhập, tình trạng nhà ở mà cơ quan nhà nước đã có trong cơ sở dữ liệu dân cư, thuế, đất đai thì cơ quan giải quyết nên tự khai thác, đối chiếu, hạn chế yêu cầu người dân đi xin nhiều loại xác nhận. Nếu vẫn giữ nhiều khâu xác nhận thủ công, người thu nhập thấp và người lao động ở xa sẽ phải tốn nhiều thời gian, chi phí nhất.

Khi thu hồi đất, đặc biệt tại các vùng nông nghiệp, nếu không quan tâm đến sinh kế của người dân thì họ sẽ gặp rất nhiều khó khăn. Do vậy, định hướng sửa đổi Luật Đất đai cần có quy định mang tính bắt buộc về tạo sinh kế, việc làm cho người có đất bị thu hồi. Thời sự Quốc hộiCần luật hóa hỗ trợ sinh kế, việc làm khi thu hồi đấtĐan Thanh; Ảnh: Xuân Quý • 19/08/2026 18:10Khi thu hồi đất, đặc biệt tại các vùng nông nghiệp, nếu không quan tâm đến sinh kế của người dân thì họ sẽ gặp rất nhiều khó khăn. Do vậy, định hướng sửa đổi Luật Đất đai cần có quy định mang tính bắt buộc về tạo sinh kế, việc làm cho người có đất bị thu hồi.Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng đoàn ĐBQH tỉnh An Giang Lê Quang Tùng điều hành phiên thảo luận Tổ 13Băn khoăn quy định về phân loại đấtThảo luận ở Tổ về định hướng chính sách sửa đổi Luật Đất đai chiều 19/8, các đại biểu tại Tổ 13 (gồm Đoàn ĐBQH các tỉnh An Giang và Quảng Trị) cơ bản tán thành với sự cần thiết sửa đổi luật.Góp ý cụ thể, ĐBQH Lương Quốc Đoàn (An Giang) đề nghị cần nghiên cứu lại quy định về phân loại đất tại Điều 9 dự thảo Luật. Theo đó, thay vì quy định “đất dự trữ phát triển”, nên sử dụng khái niệm “đất chưa sử dụng” và giao Chính phủ quy định cụ thể.ĐBQH Lương Quốc Đoàn (An Giang) phát biểuTheo đại biểu, nếu gọi là “đất dự trữ phát triển” thì chưa bao quát hết các khu vực không thuộc nhóm đất dự trữ phát triển, chẳng hạn như núi đá hoặc khu vực lòng hồ vốn không có khả năng phát triển hoặc có ảnh hưởng đến thủy lợi.Vì vậy, đại biểu Lương Quốc Đoàn đề nghị cần nghiên cứu để tránh gây lãng phí cho các địa phương. Theo đó, nên quy định là “đất chưa sử dụng” và giao Chính phủ quy định cụ thể, bởi “đất dự trữ phát triển” không thể bao gồm tất cả các loại đất này.Cũng liên quan đến phân loại đất, ĐBQH Nguyễn Tiến Hải (An Giang) băn khoăn khi dự thảo Luật liệt kê khá cụ thể các loại đất nông nghiệp, nhưng sau đó lại quy định thêm “đất nông nghiệp khác”. Đại biểu đề nghị làm rõ “đất nông nghiệp khác” là những loại đất nào.ĐBQH Nguyễn Tiến Hải (An Giang) phát biểuĐại biểu cũng lưu ý, trong thực tế hiện nay có loại đất được người dân sử dụng khá phổ biến và có giá trị cao là đất hỗn hợp – vừa để ở, vừa sản xuất, vừa kinh doanh. Tuy nhiên, trong quy định về phân loại đất của dự thảo lại chưa có loại đất này.Theo đại biểu, cần làm rõ những người đang sử dụng đất hỗn hợp sẽ được xử lý như thế nào khi Luật được ban hành, bởi đây là vấn đề tác động trực tiếp đến người dân.“Cần xem lại, đất hỗn hợp phải được đưa vào loại nào trong Luật, cách xử lý đối với loại đất này ra sao thì phải có quy định. Hiện nay chưa được rạch ròi, chưa thực sự rõ ràng, cần quy định kỹ thêm”, đại biểu Nguyễn Tiến Hải đề nghị.Đưa sinh kế vào phương án bồi thường, hỗ trợMột nội dung được các đại biểu quan tâm là quy định về bồi thường, hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất.Điều 47 dự thảo Luật quy định: “Người có đất thu hồi, chủ sở hữu tài sản được hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất để bảo đảm có chỗ ở, ổn định đời sống, sản xuất theo quy định của Chính phủ”.ĐBQH Lương Quốc Đoàn đề nghị quy định ngay trong dự thảo Luật về chính sách hỗ trợ, nhất là hỗ trợ sinh kế, việc làm cho người có đất bị thu hồi, nhằm thể chế hóa đầy đủ quan điểm về tái thiết cuộc sống cho người dân khi Nhà nước thu hồi đất.Theo đại biểu, trong thực tế, khi thu hồi đất, đặc biệt tại các vùng nông nghiệp, nếu không quan tâm đến sinh kế của người dân thì họ sẽ gặp rất nhiều khó khăn. Như tại một số khu vực giáp ranh Hà Nội, khi Nhà nước thu hồi toàn bộ diện tích đất, nếu chỉ bồi thường, tái định cư mà không có giải pháp về sinh kế thì chưa đủ, bởi đối với những người đã hết tuổi lao động, việc chuyển đổi nghề nghiệp càng khó khăn.ĐBQH Nguyễn Ngọc Hùng (An Giang) bổ sung, quy định tại dự thảo Luật về việc Nhà nước có trách nhiệm hỗ trợ người có đất thu hồi, chủ sở hữu tài sản để tạo điều kiện có việc làm, có thu nhập, ổn định đời sống, sản xuất “là một bước tiến tích cực, thay đổi có tính mới, đột phá”.ĐBQH Nguyễn Ngọc Hùng (An Giang) phát biểuTuy nhiên, đại biểu đề nghị cần làm rõ hơn và có mức độ ràng buộc về mặt pháp lý đối với điều kiện tái thiết cuộc sống của người dân. Không chỉ dừng ở việc hỗ trợ tạo điều kiện, phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư cần xác định cụ thể chỗ ở sau thu hồi đất, việc làm, chuyển đổi sinh kế và hỗ trợ trong thời gian chuyển tiếp.“Có thể hiểu, hỗ trợ sinh kế phải trở thành một nội dung trong quá trình xây dựng phương án”, đại biểu Nguyễn Ngọc Hùng nói.Đánh giá tác động trước khi phê duyệt phương án thu hồiLiên quan đến trình tự thu hồi đất, dự thảo Luật quy định các bước từ xây dựng kế hoạch thu hồi đất, tổ chức họp với người có đất trong khu vực thu hồi, thông báo thu hồi đất, điều tra, khảo sát, đo đạc, kiểm đếm đến lập, thẩm định, phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và quyết định thu hồi đất.Đoàn ĐBQH Quảng Trị tham dự phiên thảo luận Tổ 13Đại biểu Nguyễn Ngọc Hùng đề nghị trước khi phê duyệt phương án cần đánh giá tác động đối với chỗ ở, việc làm, thu nhập và sinh kế của người bị thu hồi đất tại thời điểm đó.Theo đại biểu, đây là cơ sở để khi người dân chuyển đến nơi tái định cư có thể so sánh điều kiện sau tái thiết với điều kiện đã được đánh giá trước khi thu hồi đất. Việc này rất quan trọng vì ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của người có đất bị thu hồi, đồng thời góp phần giảm phát sinh khiếu nại, tố cáo.Đại biểu lưu ý cần đặc biệt quan tâm đến người trực tiếp sản xuất nông nghiệp và các nhóm dễ bị tổn thương.Về tái định cư, đại biểu Nguyễn Ngọc Hùng cho rằng phải bảo đảm người dân không rơi vào tình trạng “mất nơi ở trước rồi ổn định sau”.Điều 48 và Điều 49 dự thảo Luật yêu cầu khu tái định cư có hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội, các điều kiện thiết yếu; trong thời gian chờ bố trí đất ở hoặc nhà ở tại chỗ thì được bố trí vào nhà ở tạm hoặc hỗ trợ tiền thuê nhà ở.Đoàn ĐBQH An Giang tham dự phiên thảo luận Tổ 13Đại biểu đề nghị cần làm rõ hơn trong Luật nguyên tắc: Trường hợp thu hồi đất phải di chuyển chỗ ở thì không để người dân bị mất nơi ở hợp pháp mà chưa có phương án chỗ ở thay thế để bảo đảm điều kiện sống.Đại biểu đồng tình với nguyên tắc không quy định cứng rằng phải hoàn thành khu tái định cư thì mới được thu hồi đất. Tuy nhiên, nếu khu tái định cư chưa hoàn thành, cần có phương án hỗ trợ để bảo đảm người dân có thể chuyển đến nơi ở mới với điều kiện sống phù hợp, chứ không chỉ bố trí chỗ ở tạm thời hoặc hỗ trợ một khoản tiền thuê trọ. Theo đại biểu, như vậy mới bảo đảm điều kiện sống của người dân sau khi thu hồi đất. “Đây là nguyên tắc cần được quy định rõ trong Luật”, đại biểu Nguyễn Ngọc Hùng nhấn mạnh.

Thảo luận tại Tổ 3 (Thanh Hóa, Tây Ninh) chiều 19/8 về định hướng chính sách sửa đổi Luật Đất đai năm 2024, ĐBQH Phan Thị Thùy Linh (Thanh Hóa) đề nghị: cụ thể hóa nguyên tắc bảo đảm người có đất bị thu hồi “có chỗ ở, điều kiện sống bằng hoặc tốt hơn nơi ở cũ” bằng những tiêu chí có thể kiểm đếm được. Đây là cơ sở quan trọng để chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư đi vào thực chất, bảo đảm quyền lợi của người dân, đồng thời hạn chế cách hiểu và vận dụng khác nhau trong quá trình thực hiện. Thời sự Quốc hộiLượng hóa điều kiện tái định cư để bảo đảm quyền lợi thực chất của người dânĐào Cảnh • 19/08/2026 17:40Thảo luận tại Tổ 3 (Thanh Hóa, Tây Ninh) chiều 19/8 về định hướng chính sách sửa đổi Luật Đất đai năm 2024, ĐBQH Phan Thị Thùy Linh (Thanh Hóa) đề nghị: cụ thể hóa nguyên tắc bảo đảm người có đất bị thu hồi “có chỗ ở, điều kiện sống bằng hoặc tốt hơn nơi ở cũ” bằng những tiêu chí có thể kiểm đếm được. Đây là cơ sở quan trọng để chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư đi vào thực chất, bảo đảm quyền lợi của người dân, đồng thời hạn chế cách hiểu và vận dụng khác nhau trong quá trình thực hiện.Quang cảnh phiên thảo luận Tổ 3 (Thanh Hóa, Tây Ninh). Ảnh: Lâm HiểnTán thành sự cần thiết và tính cấp bách của việc sửa đổi toàn diện Luật Đất đai năm 2024, đại biểu Phan Thị Thùy Linh đánh giá cao quá trình chuẩn bị hồ sơ của Chính phủ, Bộ Nông nghiệp và Môi trường và cơ bản nhất trí với các nhóm chính sách lớn được trình. Đại biểu đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục rà soát, thể chế hóa đầy đủ các định hướng của Trung ương, đồng thời bảo đảm sự đồng bộ giữa Luật Đất đai với các luật có liên quan.Tái định cư cần gắn với hạ tầng đồng bộ và sinh kế của người dân Đề cập chính sách thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, đại biểu Phan Thị Thùy Linh cho rằng đây là một trong những nội dung cốt lõi và nhạy cảm nhất của Luật Đất đai.ĐBQH Phan Thị Thùy Linh (Thanh Hóa) phát biểu. Ảnh: Lâm HiểnĐối với các trường hợp thu hồi đất để phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng, đại biểu đề nghị tiếp tục rà soát kỹ từng trường hợp theo hướng không quy định quá rộng để tránh nguy cơ lạm dụng, nhưng cũng không quá hẹp làm cản trở quá trình phát triển. Quan trọng hơn, mỗi trường hợp cần gắn với các tiêu chí định lượng, minh bạch, qua đó hạn chế tối đa việc vận dụng mang tính chủ quan.Đặc biệt, để nguyên tắc người có đất bị thu hồi phải được bảo đảm “có chỗ ở, điều kiện sống bằng hoặc tốt hơn nơi ở cũ” không chỉ dừng lại ở quy định mang tính định tính, đại biểu Phan Thị Thùy Linh đề nghị bổ sung vào các quy định về nguyên tắc bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và lập, phê duyệt phương án tái định cư những tiêu chí cụ thể, có thể kiểm đếm được.Theo đó, cần xác định khoảng cách tối đa từ khu tái định cư đến trường mầm non, tiểu học, trung học cơ sở, trạm y tế, chợ hoặc điểm cung ứng dịch vụ thiết yếu; bảo đảm hạ tầng kỹ thuật, thiết chế văn hóa - thể thao cơ sở được đầu tư đồng bộ trước khi bàn giao. Cùng với đó, cần có cam kết của chính quyền về việc tiếp nhận, chuyển trường cho học sinh, không để việc di chuyển chỗ ở làm gián đoạn năm học; đồng thời xây dựng phương án hỗ trợ đào tạo nghề, chuyển đổi việc làm cho người trong độ tuổi lao động, gắn với chỉ tiêu cụ thể về tỷ lệ có việc làm sau 12 tháng.Các ĐBQH tham dự phiên thảo luận tổ. Ảnh: Lâm HiểnTừ góc độ quy hoạch, đại biểu cũng chỉ ra thực tế tại một số khu đô thị, khu nhà ở, người dân đã vào ở nhưng hạ tầng xã hội thiết yếu như trường học, trạm y tế, nhà văn hóa, sân chơi chưa được bố trí tương xứng. Theo đại biểu, đây không chỉ là vấn đề của riêng ngành giáo dục hay y tế mà có nguyên nhân trực tiếp từ khâu quy hoạch và điều kiện giao đất.Do đó, đại biểu đề nghị quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất các cấp phải bảo đảm các chỉ tiêu tối thiểu về đất dành cho giáo dục, y tế, văn hóa, thể thao, cây xanh và không gian sinh hoạt cộng đồng theo quy chuẩn kỹ thuật quốc gia. Khi điều chỉnh quy hoạch, không được giảm các chỉ tiêu này, trừ trường hợp có phương án bố trí thay thế tại vị trí khác trong cùng đơn vị hành chính với quy mô không thấp hơn.Ưu tiên đất dôi dư cho công trình công cộngQuan tâm đến việc khai thác hiệu quả quỹ nhà, đất dôi dư sau sắp xếp đơn vị hành chính và tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp, đại biểu Phan Thị Thùy Linh cho rằng trong khi nhiều địa phương còn thiếu trường học, cơ sở khám, chữa bệnh ban đầu và thiết chế văn hóa cơ sở thì một lượng lớn trụ sở, cơ sở nhà, đất lại đang dôi dư.Các ĐBQH tham dự phiên thảo luận tổ. Ảnh: Lâm HiểnĐại biểu đề nghị bổ sung quy định về xử lý, khai thác quỹ đất có nguồn gốc từ trụ sở, cơ sở nhà, đất dôi dư theo hướng ưu tiên xem xét bố trí cho trường học, cơ sở y tế, thiết chế văn hóa - thể thao, cơ sở trợ giúp xã hội, chăm sóc người cao tuổi và không gian công cộng trước khi tính đến đấu giá hoặc các phương án khai thác thương mại. Đồng thời, cần quy định thời hạn tối đa để cơ quan quản lý hoàn thành phương án bố trí, tránh tình trạng tài sản công để hoang kéo dài.Để tạo điều kiện cho giáo dục và y tế phát triển, đại biểu đề nghị quy định ngay trong luật cơ chế giao đất không thu tiền sử dụng đất đối với cơ sở giáo dục công lập; miễn tiền thuê đất đối với các cơ sở giáo dục, y tế hoạt động theo nguyên tắc không vì lợi nhuận, thay vì để các cơ chế này phân tán tại các văn bản dưới luật.Về phân cấp thẩm quyền quản lý nhà nước trong lĩnh vực đất đai, đại biểu Phan Thị Thùy Linh tán thành phương án phân định rõ ngay trong luật thẩm quyền của cấp tỉnh và cấp xã, đồng thời cho phép cấp tỉnh căn cứ tình hình thực tiễn để phân quyền thêm cho cấp xã. Theo đại biểu, cách thiết kế này sẽ bảo đảm “rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm”, tạo sự ổn định cho cấp xã trong quá trình thực thi; trong khi cơ chế ủy quyền tuy linh hoạt nhưng có thể dẫn đến thay đổi thường xuyên và khó xác định trách nhiệm khi xảy ra sai phạm.Các ĐBQH tham dự phiên thảo luận tổ. Ảnh: Lâm HiểnTừ những vấn đề dân sinh được cử tri quan tâm, đại biểu cũng đề nghị nghiên cứu cơ chế ghi nhận, tôn vinh, khen thưởng đối với tổ chức, cá nhân tự nguyện hiến quyền sử dụng đất để làm đường giao thông, trường học và các công trình công cộng mà không yêu cầu bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; đồng thời giao Chính phủ quy định hình thức ghi nhận và các ưu đãi phi tài chính phù hợp.Đáng chú ý, đối với công chứng giao dịch quyền sử dụng đất, đại biểu đề nghị hết sức thận trọng nếu dự thảo có định hướng bỏ quy định bắt buộc công chứng, chứng thực đối với một số giao dịch. Theo đại biểu, nếu Luật Đất đai không tiếp tục quy định cơ chế này, có thể phát sinh nguy cơ giao dịch ngầm, một quyền sử dụng đất được thế chấp tại nhiều nơi, làm gia tăng tranh chấp, rủi ro đối với tổ chức tín dụng và áp lực lên hệ thống tòa án. Nếu mục tiêu là giảm chi phí tuân thủ, đại biểu cho rằng nên thực hiện bằng việc cắt giảm thủ tục, kết nối dữ liệu, điều chỉnh mức phí thay vì loại bỏ cơ chế kiểm soát pháp lý cần thiết.Nhấn mạnh Luật Đất đai tác động trực tiếp tới từng gia đình và từng người dân, đại biểu đề nghị Chính phủ đánh giá đầy đủ tác động của các chính sách, lấy ý kiến thực chất của những đối tượng chịu tác động, nhất là người có đất bị thu hồi và các cơ sở giáo dục, y tế, văn hóa. Đồng thời, chính sách đất đai sau lần sửa đổi này cần bảo đảm tính ổn định tương đối, tạo cơ sở để người dân và doanh nghiệp yên tâm đầu tư, sản xuất lâu dài.