Thảo luận tại tổ về dự thảo Bộ luật Hàng hải và Đường thủy Việt Nam (sửa đổi), các ĐBQH đề nghị quy định ngay trong Bộ luật nguyên tắc quản lý cảng lưỡng dụng, bảo đảm hài hòa giữa yêu cầu quốc phòng, an ninh và hoạt động dân sự. Thời sự Quốc hộiHoàn thiện cơ chế quản lý, khai thác cảng lưỡng dụngDiệp Anh; ảnh: Khánh Duy • 13/11/2026 19:24Thảo luận tại tổ về dự thảo Bộ luật Hàng hải và Đường thủy Việt Nam (sửa đổi), các ĐBQH đề nghị quy định ngay trong Bộ luật nguyên tắc quản lý cảng lưỡng dụng, bảo đảm hài hòa giữa yêu cầu quốc phòng, an ninh và hoạt động dân sự.Chiều 13/11, tiếp tục chương trình làm việc Kỳ họp thứ Hai, Đoàn ĐBQH Đoàn Nghệ An, Đồng Tháp đã thảo luận tại tổ về dự thảo Bộ luật Hàng hải và Đường thủy Việt Nam (sửa đổi) và dự án Luật Giao dịch hàng hóa phái sinh.Trưởng đoàn ĐBQH tỉnh Nghệ An Nguyễn Khắc Thận điều hành phiên thảo luận tại Tổ 10.Thống nhất thẩm quyền, bổ sung quy định chuyển tiếpĐBQH Trần Nhật Minh (Nghệ An) cho biết, từ kết quả khảo sát tại Cảng vụ Hàng hải Nha Trang và Cảng vụ Hàng hải TP. Hồ Chí Minh, đối chiếu với dự thảo Bộ luật, đại biểu nhận thấy nhiều khó khăn, vướng mắc được phản ánh đã cơ bản được xử lý. Tuy nhiên, cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế quản lý, khai thác cảng lưỡng dụng và bổ sung quy định chuyển tiếp đối với depot, ICD.Các ĐBQH tỉnh Nghệ An dự phiên thảo luận tổVề cảng lưỡng dụng, đại biểu đề nghị rà soát, bảo đảm thống nhất về thẩm quyền giữa khoản 2 Điều 1 và khoản 3 Điều 17 của dự thảo. Theo đó, khoản 2 Điều 1 quy định, đối với cảng chỉ phục vụ an ninh, quốc phòng và cảng cá, Bộ luật chỉ áp dụng trong trường hợp có quy định cụ thể tại Bộ luật này. Trong khi đó, khoản 3 Điều 17 quy định bến cảng biển, cảng thủy nội địa quân sự được Thủ tướng Chính phủ quyết định sử dụng lưỡng dụng theo pháp luật về quản lý, bảo vệ công trình quốc phòng và khu quân sự; bến cảng biển, cảng thủy nội địa lưỡng dụng khi sử dụng cho mục đích dân sự được quản lý, sử dụng theo quy định của Chính phủ.Qua rà soát dự thảo và đối chiếu với báo cáo thẩm tra, đại biểu cho rằng dự thảo chưa có quy định cụ thể đối với các loại cảng nêu trên, trong đó có cảng cá. Vì vậy, cần phân định rõ thẩm quyền của Quốc hội và Chính phủ trong việc quy định hoạt động của cảng phục vụ an ninh, quốc phòng, bảo đảm thống nhất giữa các điều khoản.Dẫn kết quả khảo sát, đại biểu cho biết, TP. Hồ Chí Minh có 7 cảng lưỡng dụng; khu vực do Cảng vụ Hàng hải Nha Trang quản lý có 2 bến cảng đặc thù mang tính chất lưỡng dụng là bến cảng Quốc tế Cam Ranh và bến cảng Học viện Hải quân. Theo đại biểu, pháp luật hàng hải chưa có quy định đầy đủ, thống nhất đối với mô hình cảng kết hợp quốc phòng với khai thác kinh tế dân sự.ĐBQH Trần Nhật Minh (Nghệ An) phát biểu.Những vấn đề cần làm rõ gồm cơ chế quản lý đất quốc phòng kết hợp khai thác kinh tế; phạm vi áp dụng pháp luật hàng hải trong khu vực cảng quân sự; cơ chế phối hợp giữa cơ quan quốc phòng và cơ quan quản lý nhà nước chuyên ngành hàng hải; trách nhiệm quản lý an ninh, an toàn hàng hải đối với hoạt động dân sự trong khu vực cảng quốc phòng.Nhấn mạnh khó khăn lớn nhất trong quản lý cảng biển lưỡng dụng là chưa có hành lang pháp lý thống nhất, đại biểu đề nghị bổ sung ngay trong Bộ luật những quy định mang tính nguyên tắc, ổn định về quản lý loại cảng này, bảo đảm hài hòa giữa yêu cầu quốc phòng, an ninh và hoạt động dân sự.Đối với depot, cảng cạn và trung tâm logistics, đại biểu đánh giá việc dự thảo bổ sung khái niệm depot tại khoản 9 Điều 17, quy định về cảng cạn và quy hoạch hệ thống cảng cạn tại Điều 18, nguyên tắc đầu tư và kết nối tại Điều 19 là bước tiến tích cực trong tháo gỡ vướng mắc thực tiễn.Tuy nhiên, theo báo cáo khảo sát tại Cảng vụ Hàng hải TP. Hồ Chí Minh được đại biểu dẫn lại, trên địa bàn có 57 depot container. Một số cơ sở đầu tư sơ sài, thiếu chuẩn tắc kỹ thuật, hình thành và hoạt động tự phát, không có cơ quan quản lý nhà nước kiểm tra, giám sát hoạt động. Tình trạng này ảnh hưởng đến quy hoạch, tiềm ẩn nguy cơ tai nạn giao thông và có thể phát sinh cạnh tranh không lành mạnh. Việc thiếu giám sát hoạt động quản lý, điều hành depot, giám sát chất lượng và điều phối vỏ container cũng làm phát sinh rủi ro...Toàn cảnh phiên thảo luận Tổ 10 (Đoàn ĐBQH các tỉnh Nghệ An và Đồng Tháp)Bên cạnh đó, theo đại biểu, một số ICD (điểm thông quan hàng hóa xuất, nhập khẩu) được hình thành trước khi Chính phủ ban hành nghị định về đầu tư, xây dựng, quản lý, khai thác cảng cạn chưa được điều chỉnh bởi các quy định pháp luật về quy hoạch, đầu tư xây dựng và quản lý, ngoại trừ các ICD được thành lập trong cảng nội địa.Đại biểu lưu ý, khi Bộ luật có hiệu lực, một số depot và ICD có thể không đáp ứng điều kiện hoạt động hoặc không phù hợp với quy hoạch. Qua rà soát Điều 318 về điều khoản chuyển tiếp, đại biểu chưa thấy quy định đối với trường hợp này. Vì vậy, đại biểu đề nghị bổ sung quy định chuyển tiếp, xác định rõ thời hạn, lộ trình để các cơ sở hoàn thiện điều kiện, hồ sơ, thủ tục hoặc di dời nếu không đáp ứng tiêu chí.Quan tâm đến việc hợp nhất các quy định về hàng hải và giao thông đường thủy nội địa, ĐBQH Lương Đình Hưng (Nghệ An) cho rằng, dù có nhiều điểm tương đồng và một số nội dung giao thoa, mỗi lĩnh vực vẫn có những đặc thù riêng, đòi hỏi các quy định điều chỉnh phù hợp.ĐBQH Lương Đình Hưng (Nghệ An) phát biểuĐại biểu đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo phân định rõ các nội dung chung và nội dung đặc thù, bảo đảm vừa đáp ứng yêu cầu quản lý thống nhất, vừa phù hợp với đặc điểm riêng của từng lĩnh vực. Cần tránh hợp nhất mang tính cơ học, dẫn đến áp dụng quy định đặc thù của lĩnh vực này cho lĩnh vực khác, gây khó khăn, bất cập cho cá nhân, tổ chức trong quá trình thực hiện.Về cấu trúc, bố cục, đại biểu Lương Đình Hưng đề nghị cân nhắc điều chỉnh dự thảo theo hướng quy định một số nguyên tắc chung áp dụng cho cả hai lĩnh vực, đồng thời tách các quy định đặc thù về hàng hải và đường thủy nội địa thành hai phần riêng biệt, thuận tiện cho việc theo dõi và thực thi.Tán thành việc hợp nhất các quy định về hàng hải và đường thủy nội địa nhằm khắc phục những bất cập trong quá trình tổ chức thực hiện, ĐBQH Phạm Văn Hòa (Đồng Tháp) đề nghị tiếp tục làm rõ chính sách phát triển, nguồn lực đầu tư và việc phân cấp quản lý kết cấu hạ tầng trong hai lĩnh vực này.Về nguồn lực, đại biểu đề nghị bổ sung đánh giá tác động đối với ngân sách đầu tư cho lĩnh vực hàng hải và đường thủy nội địa; xác định rõ nội dung hỗ trợ, đối tượng được tiếp cận nguồn vốn và các chính sách về đất đai, thuế. Đặc biệt, với việc dự thảo bổ sung một chương về công nghiệp tàu biển, cần có chính sách và nguồn lực phù hợp để thúc đẩy lĩnh vực này phát triển.Đối với quy hoạch kết cấu hạ tầng, đại biểu nhấn mạnh yêu cầu có tầm nhìn dài hạn, bảo đảm tính ổn định của hệ thống cảng biển, cảng sông. Đồng thời, cần làm rõ định hướng phát triển các cảng biển tầm cỡ quốc tế, có khả năng tiếp nhận tàu trọng tải lớn, đáp ứng nhu cầu vận chuyển hàng hóa giữa Việt Nam và các nước.ĐBQH Phạm Văn Hoà (Đồng Tháp) phát biểu.Về phân cấp, phân quyền, đại biểu đề nghị rà soát yêu cầu lấy ý kiến cơ quan quản lý chuyên ngành ở Trung ương đối với những nội dung đã giao địa phương thực hiện. Với cảng thủy nội địa đã nằm trong quy hoạch được phê duyệt, cần cân nhắc việc tiếp tục yêu cầu cấp tỉnh xin ý kiến, trừ trường hợp điều chỉnh quy hoạch, nhằm bảo đảm quyền chủ động của địa phương.Đại biểu cũng đề nghị tiếp tục đánh giá tác động, lấy ý kiến doanh nghiệp và các đối tượng trực tiếp tham gia hoạt động hàng hải, đường thủy nội địa để hoàn thiện chính sách, bảo đảm hài hòa lợi ích của Nhà nước và doanh nghiệp.Khuyến khích phát triển thị trường giao dịch hàng hóa phái sinh đối với các nông sản chủ lựcGóp ý về dự thảo Luật Giao dịch hàng hóa phái sinh, ĐBQH Nguyễn Thị Hồng Phượng (Đồng Tháp) cho rằng, nông dân còn gặp nhiều khó khăn do giá nông sản biến động, khó dự liệu giá bán khi đầu tư sản xuất. Việc phát triển thị trường giao dịch hàng hóa phái sinh sẽ giúp nông dân có thêm công cụ phòng ngừa rủi ro về giá, bảo vệ lợi ích thông qua các hợp đồng giao dịch.ĐBQH Nguyễn Thị Hồng Phượng (Đồng Tháp) phát biểuĐối với khoản 4 Điều 5 về chính sách phát triển thị trường, đại biểu đánh giá việc luật hóa chính sách ưu tiên phát triển sản phẩm có thế mạnh của Việt Nam, có khả năng hình thành giá tham chiếu khu vực hoặc quốc tế, đặc biệt là nông sản, sẽ tạo thuận lợi cho nông sản Việt Nam. Tuy nhiên, không phải nông sản nào cũng đáp ứng được yêu cầu này để tham gia thị trường hàng hóa phái sinh.Vì vậy, đại biểu đề nghị bổ sung quy định Nhà nước ưu tiên các sản phẩm giao dịch hàng hóa phái sinh đối với nông sản, hàng hóa có sản lượng lớn, thị trường tiêu thụ ổn định và có nhu cầu phòng ngừa rủi ro về giá.Các ĐBQH dự thảo luận tại Tổ 10Đối với điểm b khoản 2 Điều 27 về căn cứ xác lập giá tham chiếu, giá thanh toán, đại biểu lưu ý việc sử dụng giá giao dịch trên thị trường hàng hóa cơ sở trong bối cảnh thị trường nông sản còn manh mún, nhiều giao dịch không có hóa đơn. Nếu nguồn dữ liệu hẹp, giá tham chiếu rất dễ bị sai lệch.Đại biểu đề nghị quy định rõ trong luật hoặc văn bản hướng dẫn thi hành yêu cầu đa dạng hóa nguồn dữ liệu, công khai phương pháp tính, dẫn chiếu tiêu chuẩn chất lượng và xác định rõ địa điểm lấy giá. Đồng thời, giao cơ quan hoặc tổ chức độc lập chịu trách nhiệm công bố giá kịp thời, có chế tài đối với hành vi khai báo sai.Nhấn mạnh thực tế nông sản có sản lượng cao nhưng đầu ra còn khó khăn, giá bán thiếu ổn định, ảnh hưởng trực tiếp đến người sản xuất, đại biểu đề nghị khuyến khích phát triển thị trường giao dịch hàng hóa phái sinh đối với các nông sản chủ lực thông qua sở giao dịch hàng hóa phái sinh.Theo đại biểu, việc này cần gắn với mục tiêu đưa 10 mặt hàng sản xuất trong nước vào giao dịch đến năm 2030 theo Đề án phát triển thị trường giao dịch hàng hóa phái sinh giai đoạn 2026-2030, tầm nhìn đến năm 2045.

Thảo luận tại Tổ 15 (gồm Đoàn ĐBQH tỉnh Vĩnh Long và Lào Cai) về dự thảo Luật Giao dịch hàng hóa phái sinh chiều 13/11, các đại biểu cơ bản thống nhất với nội dung của dự thảo. Đồng thời khẳng định, việc ban hành luật nhằm tạo lập khuôn khổ pháp lý thống nhất, minh bạch, đưa thị trường phát triển theo hướng hiện đại, an toàn và hội nhập quốc tế. Thời sự Quốc hộiHoàn thiện cơ chế giám sát, kiểm soát rủi ro thị trường hàng hóa phái sinhNguyễn Ngân, Ảnh: Khánh Duy • 13/11/2026 19:09Thảo luận tại Tổ 15 (gồm Đoàn ĐBQH tỉnh Vĩnh Long và Lào Cai) về dự thảo Luật Giao dịch hàng hóa phái sinh chiều 13/11, các đại biểu cơ bản thống nhất với nội dung của dự thảo. Đồng thời khẳng định, việc ban hành luật nhằm tạo lập khuôn khổ pháp lý thống nhất, minh bạch, đưa thị trường phát triển theo hướng hiện đại, an toàn và hội nhập quốc tế.Lấp khoảng trống pháp lý, minh bạch hóa giao dịch OTCQuan tâm đến phạm vi điều chỉnh của dự thảo Luật, ĐBQH Tráng A Dương (Lào Cai) đề nghị làm rõ phạm vi điều chỉnh và trách nhiệm quản lý nhà nước đối với giao dịch hàng hóa phái sinh (OTC), nhất là việc phân định giữa giao dịch thông qua tổ chức trung gian và giao dịch thỏa thuận trực tiếp giữa các bên. Cùng với đó, cần xác định rõ cơ chế quản lý, giám sát và trách nhiệm pháp lý đối với từng loại giao dịch, tránh khoảng trống pháp lý khi phát sinh tranh chấp, vi phạm và rủi ro, qua đó bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các bên tham gia.ĐBQH Tráng A Dương (Lào Cai) phát biểuLiên quan đến các hành vi vi phạm bị cấm, đại biểu nhất trí với các hành vi bị cấm nghiêm trọng có thể xảy ra trong dự án. Tuy nhiên, đại biểu đề nghị cần nghiên cứu bổ sung tại tài khoản 1 Điều 7, ngay sau cụm từ “công bố không đầy đủ thông tin theo quy định của pháp luật”, cụm từ “cung cấp thông tin không rõ ràng, gây khó chịu về bản chất, lợi ích và rủi ro của giao dịch hàng hóa phân sinh”. Theo đại biểu, việc bổ sung nhằm tăng cường tính minh bạch, đảm bảo người tham gia thị trường được tiếp cận thông tin rõ ràng, dễ hiểu; hạn chế tình trạng lợi ích thiếu hiểu biết hoặc hạn chế khả năng tiếp cận thông tin để kéo dài giao dịch, che giấu nguy cơ gây thiệt hại về tài sản.Bên cạnh đó, đại biểu Tráng A Dương cho rằng, đối với cơ chế thử nghiệm có kiểm soát cần bảo đảm công khai, minh bạch, an toàn và quan tâm lựa chọn các sản phẩm nông sản, hàng hóa thế mạnh, đặc sản của vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.ĐBQH Nguyễn Đào Tùng (Vĩnh Long) phát biểuĐBQH Nguyễn Đào Tùng (Vĩnh Long) đề nghị bổ sung quy định giám sát đối với giao dịch hàng hóa phái sinh (OTC), trong đó các giao dịch có giá trị hoặc khối lượng vượt ngưỡng phải được báo cáo vào cơ sở dữ liệu tập trung. Đồng thời, quy định rõ vị thế OTC đã báo cáo phải được tính gộp khi xác định giới hạn vị thế theo chủ sở hữu.Đại biểu cũng nhấn mạnh cần tăng cường phối hợp, chia sẻ dữ liệu giữa Bộ Công Thương, Bộ Tài chính, Ngân hàng Nhà nước và Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, bảo đảm nguyên tắc “cùng hoạt động, cùng rủi ro, cùng chuẩn mực quản lý”. Qua đó, khắc phục khoảng trống giám sát, hạn chế tình trạng cùng một sản phẩm nhưng chịu các chuẩn quản lý khác nhau, tiềm ẩn nguy cơ rủi ro cho toàn thị trường.Bảo đảm an ninh tài chính, khơi thông cơ chế phòng ngừa rủi roLiên quan đến vai trò của Nhà nước và tính độc lập của Trung tâm thanh toán bù trừ, theo ĐBQH Nguyễn Thành Trung (Lào Cai) với quy mô giao dịch danh nghĩa khoảng 7.500 tỷ đồng/ngày, lượng tiền ký quỹ lớn, đồng thời liên quan đến an ninh năng lượng, lương thực và quản lý ngoại hối, việc xã hội hóa hoàn toàn Trung tâm thanh toán bù trừ có thể gây khó khăn khi ứng phó với khủng hoảng hệ thống. Do đó, đại biểu đề nghị quy định cơ chế cho phép Nhà nước góp vốn, nắm cổ phần chi phối tại trung tâm này khi cần thiết.ĐBQH Nguyễn Thành Trung (Lào Cai) phát biểuĐại biểu cũng đề nghị làm rõ tính độc lập của Trung tâm thanh toán bù trừ với Sở Giao dịch hàng hóa, theo hướng độc lập về tư cách pháp nhân, tài chính, nhân sự điều hành và quản trị rủi ro, nhưng vẫn có thể thuộc cùng mô hình công ty mẹ - công ty con nếu bảo đảm cơ chế phân tách rủi ro.Đáng chú ý, dự thảo hiện quy định tỷ lệ sở hữu nước ngoài tại Sở Giao dịch hàng hóa tối đa 49%, nhưng chưa có giới hạn cụ thể tại Trung tâm thanh toán bù trừ. Việc không khống chế trần sở hữu nước ngoài tại Trung tâm thanh toán bù trừ có thể tác động đến an ninh tài chính. Vì vậy, đại biểu kiến nghị khống chế mức sở hữu này không vượt quá 49% vốn điều lệ; một cổ đông chiến lược nước ngoài không nắm quá 20-25% vốn điều lệ.Toàn cảnh Tổ 15 gồm Đoàn ĐBQH các tỉnh Lào Cai và Vĩnh Long thảo luận tại tổVề cơ chế để doanh nghiệp nhà nước tham gia thị trường phòng ngừa rủi ro, đại biểu Nguyễn Thành Trung cho biết, các tập đoàn, tổng công ty nhà nước như PVN, EVN, Petrolimex, Vinacomin... kinh doanh các mặt hàng năng lượng, nhiên liệu, phân bón, lương thực với kim ngạch rất lớn. Thị trường thế giới biến động liên tục khiến nhu cầu dùng công cụ phái sinh để bảo hiểm giá là yêu cầu tất yếu. Tuy nhiên, doanh nghiệp nhà nước gần như chưa tham gia vì yêu cầu bảo toàn và phát triển vốn nhà nước đầu tư tại doanh nghiệp.Đại biểu đề nghị rà soát Điều 45 để bảo đảm thống nhất với Luật Quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp năm 2025. Cụ thể, quy định như dự thảo có thể dẫn đến việc cơ quan đại diện chủ sở hữu tách riêng khoản lỗ từ giao dịch hàng hóa phái sinh để xác định trách nhiệm làm thất thoát vốn, mà không xem xét hiệu quả tổng thể hoạt động của doanh nghiệp trong năm tài chính. Vì vậy, đại biểu đề nghị cân nhắc không quy định nội dung: “Kết quả giao dịch hàng hoá phái sinh nhằm phòng ngừa rủi ro được xem xét trong mối quan hệ với danh mục hàng hoá cơ sở và mục tiêu phòng ngừa rủi ro theo phương án được phê duyệt” tại dự thảo.

Thảo luận tại Tổ 13 gồm Đoàn ĐBQH các tỉnh Thanh Hóa, Gia Lai, chiều 13/11 về dự án Luật Giao dịch hàng hóa phái sinh, các đại biểu đề nghị phân định rõ trách nhiệm giữa các chủ thể tham gia thị trường, bảo đảm tính độc lập giữa khâu tổ chức giao dịch và khâu thanh toán bù trừ, đồng thời làm rõ cơ chế bảo vệ tài sản của nhà đầu tư khi xảy ra sự cố. Thời sự Quốc hộiKiểm soát rủi ro trên thị trường hàng hóa phái sinhĐào Cảnh • 13/11/2026 18:45Thảo luận tại Tổ 13 gồm Đoàn ĐBQH các tỉnh Thanh Hóa, Gia Lai, chiều 13/11 về dự án Luật Giao dịch hàng hóa phái sinh, các đại biểu đề nghị phân định rõ trách nhiệm giữa các chủ thể tham gia thị trường, bảo đảm tính độc lập giữa khâu tổ chức giao dịch và khâu thanh toán bù trừ, đồng thời làm rõ cơ chế bảo vệ tài sản của nhà đầu tư khi xảy ra sự cố.Bảo vệ tài sản của nhà đầu tư khi thị trường xảy ra sự cốCác ĐBQH Tổ 13 cơ bản tán thành sự cần thiết xây dựng Luật Giao dịch hàng hóa phái sinh nhằm kịp thời thể chế hóa chủ trương, đường lối của Đảng và chính sách của Nhà nước về hoàn thiện đồng bộ thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Việc ban hành Luật sẽ góp phần phát triển thị trường giao dịch hàng hóa phái sinh minh bạch, hiện đại, an toàn, đáp ứng yêu cầu phòng ngừa, quản trị rủi ro và nâng cao khả năng ứng phó của nền kinh tế trước những biến động của thị trường trong nước và quốc tế.Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh Gia Lai Châu Ngọc Tuấn điều hành thảo luận tổTheo các đại biểu, vấn đề quản trị rủi ro và bảo đảm an toàn thị trường đã được quan tâm, thể hiện qua các quy định về trách nhiệm của Sở giao dịch hàng hóa, Trung tâm thanh toán bù trừ và các thành viên tham gia thị trường, cũng như cơ chế quản lý ký quỹ, bảo vệ tài sản của nhà đầu tư, giám sát và xử lý tình huống bất thường. Đây là những quy định cần thiết vì giao dịch hàng hóa phái sinh vừa giúp doanh nghiệp phòng ngừa rủi ro biến động giá, vừa có thể làm phát sinh rủi ro đối với người tham gia và các tổ chức cung cấp dịch vụ.Góp ý vào dự thảo luật này, ĐBQH Bùi Văn Dũng (Thanh Hóa) phân tích, thị trường hàng hóa phái sinh có nhiều chủ thể với chức năng, quy mô và năng lực hoạt động khác nhau. Có tổ chức trực tiếp vận hành thị trường, có tổ chức thực hiện thanh toán bù trừ, cũng có doanh nghiệp tham gia chủ yếu để phòng ngừa rủi ro về giá hàng hóa phục vụ sản xuất, kinh doanh. Vì vậy, yêu cầu quản trị rủi ro cần phù hợp với vai trò, trách nhiệm và mức độ rủi ro của từng chủ thể. Yêu cầu vượt quá mức cần thiết có thể làm tăng chi phí tuân thủ, ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận thị trường của doanh nghiệp. Yêu cầu thấp hơn mức rủi ro thực tế có thể ảnh hưởng đến an toàn thị trường.Các ĐBQH tham dự thảo luận tổTừ đó, đại biểu đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp tục rà soát các quy định về quản trị rủi ro, phân định rõ trách nhiệm giữa các chủ thể và xác lập nguyên tắc áp dụng biện pháp quản trị phù hợp với tính chất, quy mô và mức độ rủi ro của từng hoạt động, làm cơ sở để Chính phủ quy định chi tiết khi tổ chức thực hiện.Về bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của nhà đầu tư khi phát sinh rủi ro hoặc sự cố, đại biểu đánh giá các quy định về quản lý tách biệt tài sản của nhà đầu tư, bảo đảm nghĩa vụ thanh toán và xử lý trường hợp thành viên bù trừ mất khả năng thanh toán có ý nghĩa quan trọng, góp phần củng cố niềm tin của tổ chức, cá nhân khi tham gia thị trường.Trong thực tế, rủi ro có thể phát sinh do giá hàng hóa biến động bất thường, hệ thống giao dịch gặp sự cố hoặc tổ chức cung cấp dịch vụ không thực hiện đầy đủ nghĩa vụ. Theo đại biểu, cùng với cơ chế xử lý rủi ro, cần quy định rõ trách nhiệm của các tổ chức liên quan trong việc bảo vệ tài sản, duy trì quyền lợi hợp pháp và hạn chế thiệt hại cho nhà đầu tư. Đại biểu đặc biệt lưu ý phải ngăn việc sử dụng trái quy định tài sản của nhà đầu tư không liên quan để khắc phục tổn thất phát sinh từ hoạt động hoặc nghĩa vụ của một tổ chức.Đại biểu đề nghị rà soát để bảo đảm thống nhất giữa các quy định về quản lý tài sản, xử lý mất khả năng thanh toán và bảo vệ nhà đầu tư. Đồng thời, cần làm rõ trách nhiệm của từng chủ thể trong quá trình xử lý sự cố để quyền và lợi ích hợp pháp của người tham gia thị trường được bảo vệ trên thực tế.Về kiểm soát và can thiệp thị trường, đại biểu Bùi Văn Dũng cho rằng, thị trường hàng hóa phái sinh chịu tác động trực tiếp từ biến động giá hàng hóa trong nước và quốc tế. Khi thị trường biến động mạnh, việc áp dụng kịp thời các biện pháp kiểm soát, can thiệp là cần thiết để hạn chế rủi ro, duy trì hoạt động an toàn, ổn định. Đại biểu cơ bản đồng tình với các quy định của dự thảo Luật về giám sát, cảnh báo sớm và can thiệp khẩn cấp.ĐBQH Bùi Văn Dũng (Thanh Hóa) phát biểu thảo luậnTuy nhiên, việc hạn chế giao dịch, tạm ngừng giao dịch hoặc áp dụng các biện pháp can thiệp khác có thể tác động trực tiếp đến quyền và nghĩa vụ của các chủ thể đang tham gia thị trường. Do đó, theo đại biểu, việc can thiệp phải dựa trên đánh giá đúng tính chất, mức độ rủi ro, phù hợp với yêu cầu thực tế, đúng thẩm quyền và hạn chế tối đa ảnh hưởng không cần thiết đến hoạt động giao dịch bình thường của doanh nghiệp và nhà đầu tư.Đại biểu đề nghị tiếp tục rà soát các quy định về giám sát và can thiệp thị trường, làm rõ nguyên tắc áp dụng biện pháp tương xứng với mức độ rủi ro, bảo đảm công khai, minh bạch, kịp thời và xác định rõ trách nhiệm của cơ quan, tổ chức liên quan trong quá trình thực hiện.Các ĐBQH tham dự thảo luận tổTheo đại biểu Bùi Văn Dũng, hoàn thiện các quy định theo hướng khả thi đối với từng chủ thể, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nhà đầu tư, nâng cao hiệu quả giám sát, kiểm soát và xử lý rủi ro sẽ giúp thị trường hoạt động an toàn, minh bạch, tạo niềm tin cho doanh nghiệp và nhà đầu tư. Qua đó, thị trường hàng hóa phái sinh có thể phát huy vai trò hỗ trợ sản xuất, kinh doanh và phát triển kinh tế.Phân định chức năng tổ chức giao dịch và thanh toán bù trừĐBQH Phạm Ngọc Lâm (Gia Lai) cho rằng, để phát triển bền vững, thị trường hàng hóa phái sinh cần có sản phẩm giao dịch phù hợp và các thiết chế đủ năng lực tổ chức thị trường, bảo đảm thanh toán, kiểm soát rủi ro. Vì vậy, mô hình tổ chức, sở hữu và quản trị Sở giao dịch hàng hóa tại các điều từ Điều 11 đến Điều 14, cùng các quy định về Trung tâm thanh toán bù trừ từ Điều 15 đến Điều 21, là những nội dung có ý nghĩa nền tảng của dự thảo Luật.ĐBQH Phạm Ngọc Lâm (Gia Lai) phát biểuQua nghiên cứu dự thảo và tham khảo kinh nghiệm quốc tế, đại biểu cho rằng, việc lựa chọn mô hình sở hữu cần linh hoạt, có thể xem xét cả hình thức Nhà nước sở hữu 100% vốn và hình thức có sự tham gia của tư nhân. Những yếu tố cần cân nhắc là hiệu quả hoạt động, tính độc lập và trách nhiệm của từng thiết chế, cũng như quy mô ban đầu của thị trường Việt Nam trong giai đoạn đầu.Về mô hình sở hữu, đại biểu Phạm Ngọc Lâm dẫn kinh nghiệm quốc tế cho thấy Sở giao dịch hàng hóa có thể được tổ chức dưới hình thức công ty cổ phần, công ty đại chúng, công ty thuộc tập đoàn hoặc doanh nghiệp do Nhà nước sở hữu 100% vốn. Kinh nghiệm này cho thấy, việc lựa chọn mô hình sở hữu phụ thuộc vào quy mô thị trường, khả năng huy động vốn, năng lực quản trị và điều kiện phát triển của mỗi quốc gia.Đại biểu đánh giá cách tiếp cận của dự thảo Luật khá phù hợp khi tạo dư địa lựa chọn mô hình sở hữu, huy động nguồn lực xã hội và thu hút nhà đầu tư có năng lực, đồng thời đặt ra các điều kiện chặt chẽ về tài chính, quản trị và tuân thủ pháp luật đối với Sở giao dịch hàng hóa và Trung tâm thanh toán bù trừ.Về quan hệ giữa Sở giao dịch hàng hóa và Trung tâm thanh toán bù trừ, đại biểu cho biết, ở một số nước, hai tổ chức có thể cùng thuộc một tập đoàn và hoạt động với tư cách hai pháp nhân riêng. Với Việt Nam, đại biểu đề nghị thiết lập mối quan hệ giữa hai tổ chức trên cơ sở phân định rõ chức năng, nhiệm vụ và kiểm soát chặt chẽ rủi ro tương ứng với từng chức năng.Theo đại biểu, Sở giao dịch hàng hóa tập trung tổ chức niêm yết, giao dịch và giám sát thị trường. Trung tâm thanh toán bù trừ trực tiếp quản lý tài sản ký quỹ, xác định nghĩa vụ thanh toán và xử lý trường hợp thành viên mất khả năng thanh toán. Sự khác nhau về chức năng là cơ sở để xem xét cơ cấu sở hữu và điều kiện quản trị phù hợp với từng tổ chức.Các ĐBQH tham dự thảo luận tổĐại biểu phân tích, mô hình một tập đoàn đồng thời sở hữu cả Sở giao dịch hàng hóa và tổ chức thanh toán bù trừ có thể giúp tận dụng nguồn lực và hạ tầng. Mô hình này đòi hỏi chức năng của hai tổ chức được phân định rõ, hoạt động chịu sự giám sát chặt chẽ và các quyết định về ký quỹ, quản lý rủi ro, xử lý mất khả năng thanh toán được đưa ra độc lập.Đối với Việt Nam, đại biểu cho rằng cần đặc biệt chú trọng vai trò của Trung tâm thanh toán bù trừ, bởi đây là nơi thực hiện các chức năng liên quan đến mức ký quỹ, quản lý rủi ro, xử lý vi phạm và xử lý trường hợp mất khả năng thanh toán. Phân định rõ chức năng, nhiệm vụ của hai tổ chức sẽ góp phần bảo đảm an toàn thị trường và hạn chế rủi ro cho người tham gia.Về vai trò của Nhà nước, đại biểu Phạm Ngọc Lâm đề nghị tách bạch vai trò chủ sở hữu với chức năng quản lý nhà nước. Theo đại biểu, Nhà nước có thể thực hiện chức năng quản lý và giám sát thị trường thông qua điều kiện cấp phép, yêu cầu về vốn, tiêu chuẩn quản trị, công khai thông tin, kiểm soát rủi ro và giám sát hoạt động. Đây là những công cụ để Nhà nước thực hiện chức năng quản lý trong các mô hình sở hữu khác nhau, kể cả khi Nhà nước không nắm giữ toàn bộ vốn hoặc cổ phần chi phối.Các ĐBQH tham dự thảo luận tổTừ những phân tích trên, đại biểu Phạm Ngọc Lâm đề nghị tiếp tục rà soát Điều 11 và Điều 15 của dự thảo Luật, bảo đảm linh hoạt về mô hình sở hữu, đồng thời quy định chặt chẽ điều kiện thành lập, năng lực tài chính, giới hạn sở hữu, cơ cấu vốn và cơ chế quản trị của Sở giao dịch hàng hóa và Trung tâm thanh toán bù trừ.

Chiều 13/11, Tổ 16 (gồm Đoàn ĐBQH tỉnh An Giang, Lai Châu) thảo luận về: Bộ luật Hàng hải và Đường thủy Việt Nam (sửa đổi) và dự thảo Luật Giao dịch hàng hóa phái sinh. Thời sự Quốc hộiCần cân nhắc thận trọng quy định để lại một phần nguồn thu phí hàng hảiNguyễn Liên; Ảnh: Mạnh Hưng • 13/11/2026 18:41Chiều 13/11, Tổ 16 (gồm Đoàn ĐBQH tỉnh An Giang, Lai Châu) thảo luận về: Bộ luật Hàng hải và Đường thủy Việt Nam (sửa đổi) và dự thảo Luật Giao dịch hàng hóa phái sinh.Trưởng đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh An Giang Lê Quang Tùng điều hành phiên thảo luận tổToàn cảnh phiên thảo luận tại Tổ 16Thảo luận tại Tổ 16, các đại biểu bày tỏ tán thành sự cần thiết xây dựng dự án Bộ luật Hàng hải và Đường thủy Việt Nam (sửa đổi) nhằm thay thế cho Bộ luật Hàng hải Việt Nam và Luật Giao thông đường thủy nội địa với cơ sở chính trị, pháp lý, thực tiễn như được nêu tại Tờ trình của Chính phủ.Các đại biểu cho rằng, nội dung dự thảo Bộ luật phù hợp với chủ trương, đường lối của Đảng về phát triển bền vững kinh tế biển; tiếp tục đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả; các chủ trương về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; về phát triển kinh tế nhà nước, kinh tế tư nhân; yêu cầu về đổi mới tư duy xây dựng pháp luật.Các ĐBQH tham dự phiên thảo luận tổBên cạnh đó, dự thảo Bộ luật cũng đã kịp thời thể chế hóa các nội dung liên quan đến nhiệm vụ, giải pháp về đột phá phát triển các ngành kinh tế biển hiện đại, xanh, thông minh và các ngành, lĩnh vực biển mới, trong đó có phát triển kinh tế hàng hải được đề ra tại Nghị quyết số 20-NQ/TW4 và Thông báo số 125-TB/TW5 như quy định về chính sách phát triển hàng hải và đường thủy, quy định về công nghiệp hàng hải.Góp ý vào quy định tại khoản 2 Điều 261 dự thảo, ĐBQH Trương Hồ Hải (An Giang) bày tỏ đồng tình với yêu cầu phải tăng cường năng lực quản lý nhà nước chuyên ngành hàng hải, nhất là trong bối cảnh hoạt động hàng hải có tính quốc tế cao, yêu cầu chuyên môn sâu và gắn với quốc phòng, an ninh.ĐBQH Trương Hồ Hải (An Giang) phát biểu tại phiên thảo luận tổTuy nhiên, đại biểu đề nghị cân nhắc thận trọng quy định cho phép nhà chức trách hàng hải Việt Nam được để lại một phần số tiền phí thu được. Theo đại biểu Trương Hồ Hải, cần phân biệt giữa mục tiêu chi và cơ chế tạo nguồn kinh phí. Các nhiệm vụ như đào tạo nguồn nhân lực, hợp tác quốc tế, đầu tư và hiện đại hóa là cần thiết; nhưng cần đặt câu hỏi: Có nhất thiết phải thực hiện các nhiệm vụ này bằng cơ chế để lại một phần số tiền phí thu được hay không?Đại biểu cho rằng, nếu đây là những nhiệm vụ thường xuyên, cần thiết của cơ quan quản lý nhà nước, có thể cân đối, bố trí trong dự toán ngân sách nhà nước hằng năm. Cách làm này vừa bảo đảm nguồn lực, vừa giữ được nguyên tắc quản lý ngân sách thống nhất.Tại Báo cáo thẩm tra cũng đã dẫn Kết luận số 18-KL/TW ngày 2/4/2026, trong đó nhấn mạnh không quy định việc để lại nguồn thu ngân sách trung ương khác với quy định của Luật Ngân sách nhà nước, trừ trường hợp theo chủ trương của cấp có thẩm quyền. Vì vậy, đại biểu cho rằng trước khi đưa quy định này vào Bộ luật, cần làm rõ đã có chủ trương hoặc quyết định của cấp có thẩm quyền cho phép áp dụng cơ chế đặc thù này hay chưa. Nếu chưa có thì không nên quy định trước một cơ chế có thể ảnh hưởng đến nguyên tắc quản lý ngân sách thống nhất.Cũng theo đại biểu, quy định “để lại một phần” là chưa đủ rõ và thiếu giới hạn cụ thể. Dự thảo sử dụng cụm từ “một phần số tiền phí thu” nhưng không xác định tỷ lệ là bao nhiêu, căn cứ tính trên tổng số phí thu được hay số phí sau khi trừ chi phí thu và mức tối đa được để lại là bao nhiêu.Các ĐBQH tham dự phiên thảo luận tổ"Một phần là 5%, 10%, 20% hay một tỷ lệ khác? Ai quyết định tỷ lệ đó? Khoản tiền được để lại có phải lập dự toán, công khai, quyết toán và kiểm toán hay không? Nếu sử dụng không hết thì xử lý thế nào? Đây không phải là những vấn đề kỹ thuật có thể bỏ qua và giao toàn bộ cho Chính phủ quy định. Bởi khi luật đã xác lập cơ chế để lại nguồn thu thì phải xác định được giới hạn, nguyên tắc và trách nhiệm kiểm soát. Nếu không quy định rõ, cơ chế này có thể dẫn đến cách hiểu và áp dụng khác nhau, đồng thời làm giảm tính minh bạch trong quản lý, sử dụng nguồn thu phí", đại biểu Trương Hồ Hải nhấn mạnh.Đại biểu cũng cho rằng, cần đặc biệt lưu ý nguy cơ tạo tiền lệ cho các ngành, lĩnh vực khác. Thời gian qua, việc đề xuất để lại một phần tiền thu trong một số lĩnh vực thời gian qua cũng đã có những ý kiến khác nhau.Theo đại biểu, cần nhìn nhận đây là vấn đề rộng hơn, liên quan đến nguyên tắc quản lý tài chính công. Nếu mỗi ngành, mỗi lĩnh vực đều có lý do đặc thù để đề xuất giữ lại một phần nguồn thu của mình, thì ngân sách nhà nước sẽ dần hình thành nhiều cơ chế phân chia, để lại nguồn thu riêng lẻ. Khi đó, việc điều hòa nguồn lực giữa các ngành, lĩnh vực và địa phương sẽ khó khăn hơn; đồng thời có thể tạo ra sự không bình đẳng giữa các cơ quan thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước.

Nếu phát triển cảng biển mà thiếu kết nối đồng bộ với đường bộ, cảng cạn, kho bãi và các trung tâm logistics thì khó phát huy hiệu quả đầu tư, đồng thời chi phí vận chuyển hàng hóa từ vùng sản xuất đến cảng vẫn cao. Thời sự Quốc hộiBảo đảm hạ tầng kết nối đồng bộ khi đầu tư cảng biểnĐan Thanh; Ảnh: Quang Khánh • 13/11/2026 18:24Nếu phát triển cảng biển mà thiếu kết nối đồng bộ với đường bộ, cảng cạn, kho bãi và các trung tâm logistics thì khó phát huy hiệu quả đầu tư, đồng thời chi phí vận chuyển hàng hóa từ vùng sản xuất đến cảng vẫn cao.Toàn cảnh phiên thảo luận ở Tổ 14Có lộ trình đầu tư hạ tầng phù hợp với tiến độ đưa cảng vào khai thácThảo luận về Bộ luật Hàng hải và Đường thủy Việt Nam (sửa đổi) chiều 13/11, các đại biểu ở Tổ 14 (gồm Đoàn ĐBQH các tỉnh Đắk Lắk và Tuyên Quang) cơ bản thống nhất với sự cần thiết ban hành Bộ luật.ĐBQH Lương Minh Tùng (Đắk Lắk) cho biết, tại khoản 7 Điều 19, dự thảo Bộ luật quy định việc đầu tư kết cấu hạ tầng hàng hải, đường thủy nội địa và cảng cạn phải bảo đảm tính hiện đại, đồng bộ, kết nối.Thống nhất với định hướng này, tuy nhiên, đại biểu đề nghị cụ thể hóa yêu cầu kết nối giữa cảng biển với vùng nguyên liệu, khu công nghiệp và hệ thống logistics liên vùng.Đại biểu phân tích, sau hợp nhất, tỉnh Đắk Lắk có lợi thế kết nối vùng sản xuất nông, lâm sản của Tây Nguyên với không gian biển, trong đó có khu vực cảng Vũng Rô và định hướng phát triển cảng Bãi Gốc. Tuy nhiên, nếu phát triển cảng biển mà thiếu kết nối đồng bộ với đường bộ, cảng cạn, kho bãi và các trung tâm logistics thì khó phát huy hiệu quả đầu tư, đồng thời chi phí vận chuyển hàng hóa từ vùng sản xuất đến cảng vẫn cao.ĐBQH Lương Minh Tùng (Đắk Lắk) phát biểuVì vậy, đại biểu đề nghị bổ sung vào khoản 7 Điều 19 yêu cầu: Đối với các dự án cảng biển có vai trò kết nối liên vùng, việc lập và triển khai dự án phải gắn với phương án kết nối đồng bộ đến mạng lưới giao thông, cảng cạn, trung tâm logistics, khu công nghiệp và vùng sản xuất; có lộ trình đầu tư hạ tầng kết nối phù hợp với tiến độ đưa cảng vào khai thác.Theo đại biểu, quy định này sẽ góp phần tránh tình trạng cảng đã hình thành nhưng hạ tầng kết nối chưa đáp ứng, đồng thời giảm chi phí logistics, nâng cao giá trị hàng hóa xuất khẩu và thúc đẩy liên kết kinh tế giữa Tây Nguyên với duyên hải Nam Trung Bộ.Xác định rõ loại hình vận tải hành khách phục vụ tham quan, du lịchTại Điều 196 và khoản 3 Điều 197, dự thảo Bộ luật đã quy định các loại hình vận tải hành khách đường thủy nội địa và trách nhiệm bảo đảm an toàn của người vận tải. Tuy nhiên, đại biểu Lương Minh Tùng đề nghị làm rõ hơn đặc thù của hoạt động vận tải hành khách tham quan, du lịch tại các hồ tự nhiên và hồ chứa thủy điện.Thực tiễn tỉnh Đắk Lắk có hồ Lắk cùng nhiều hồ chứa, hồ thủy điện; trên các vùng nước này, phương tiện thủy vừa phục vụ đời sống, sản xuất, vừa có tiềm năng phát triển du lịch. Đặc điểm đáng chú ý là biến động mực nước, thời tiết và điều kiện tiếp cận, tổ chức cứu nạn có thể khác với vận tải trên sông, tuyến cố định. Bên cạnh đó, nhiều chuyến tham quan có hành trình khép kín, xuất phát và kết thúc tại cùng một bến.Vì vậy, đại biểu đề nghị tại Điều 196 cần xác định rõ loại hình vận tải hành khách phục vụ tham quan, du lịch, kể cả hành trình khép kín, để có căn cứ quản lý phù hợp. Tại khoản 3 Điều 197, bổ sung trách nhiệm phối hợp giữa đơn vị vận tải, đơn vị quản lý, khai thác hồ chứa và chính quyền địa phương trong cảnh báo biến động mực nước, thời tiết nguy hiểm, tạm dừng hoạt động và tổ chức cứu hộ, cứu nạn khi xảy ra sự cố.Quy định cơ chế tiếp nhận có điều kiện đối với tàu nước ngoài ĐBQH Ma Thị Thúy (Tuyên Quang) cho rằng, về phạm vi tiếp nhận tàu nước ngoài tại cảng thủy nội địa, khoản 6 Điều 17 của dự thảo Bộ luật chỉ nêu tàu sông và tàu biển Việt Nam, trong khi Điều 270 vẫn quy định nghĩa vụ an ninh của cảng thủy nội địa tiếp nhận tàu thuyền nước ngoài.ĐBQH Ma Thị Thúy (Tuyên Quang) phát biểu.Báo cáo của Chính phủ cho thấy có 5 trong số 260 cảng thủy nội địa đang tiếp nhận tàu biển nước ngoài. Theo đại biểu, mục tiêu của dự thảo nhằm phân định rõ chế độ quản lý giữa hai loại cảng, song cần tính cả chi phí chuyển tải và quãng đường vận chuyển phát sinh nếu các cảng đang khai thác phải dừng tiếp nhận.Do vậy, đại biểu đề nghị bổ sung vào khoản 6 Điều 17 cơ chế tiếp nhận có điều kiện. Cơ quan có thẩm quyền công bố cụ thể loại tàu, cỡ tàu và phạm vi tiếp nhận của từng cảng trên cơ sở năng lực luồng, bến và điều kiện an toàn, an ninh; đồng thời cần phân biệt tàu biển nước ngoài với phương tiện thủy nước ngoài hoạt động theo điều ước quốc tế hoặc pháp luật có liên quan.Đại biểu cũng đề nghị sửa đồng bộ Điều 270 và khoản 2 Điều 318 để cảng đang được phép tiếp nhận có thời gian đáp ứng điều kiện mới, đồng thời giữ riêng quy định chuyển tiếp đối với bến thủy nội địa.Về cơ chế để lại một phần số thu phí hàng hải, đại biểu cho biết, Chính phủ đề xuất để lại một phần số thu phí tại khoản 2 Điều 261 để đào tạo nhân lực, hợp tác quốc tế và hiện đại hóa Nhà chức trách hàng hải.Tại Báo cáo thẩm tra, đa số ý kiến tán thành với quy định này. Một số ý kiến đề nghị áp dụng cơ chế chung về ngân sách, phí và lệ phí. Đại biểu Ma Thị Thúy cho rằng, nhu cầu đào tạo và hiện đại hóa cần được tính theo nhiệm vụ, dự toán và kết quả phải đạt. Nếu gắn trực tiếp nguồn chi này với số thu phí, cơ quan soạn thảo cần trả lời được khoản phí nào được để lại, dự kiến bao nhiêu và tác động thế nào đến thu ngân sách.Do vậy, đại biểu đề nghị bỏ khoản 2 Điều 261, sửa khoản 1 theo pháp luật về phí và lệ phí, đồng thời sửa điểm b khoản 5 Điều 315 cho thống nhất. Kinh phí thực hiện các nhiệm vụ nâng cao năng lực được xác định trong dự toán theo pháp luật về ngân sách nhà nước.Cũng theo đại biểu Ma Thị Thúy, về dịch vụ bảo đảm an toàn hàng hải tại khoản 5 Điều 266, dự thảo Bộ luật dành 5 dịch vụ cho doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ, trong đó có hoa tiêu hàng hải. Chính phủ giải trình yêu cầu kiểm soát trực tiếp dịch vụ tại vùng hoa tiêu bắt buộc và cho biết quy định sẽ tác động đến 2/5 doanh nghiệp hoa tiêu đang hoạt động.Thống nhất với Báo cáo thẩm tra, đại biểu Ma Thị Thúy đề nghị đánh giá thêm 4 dịch vụ còn lại; đồng thời cần đánh giá từng dịch vụ và chỉ áp dụng giới hạn sở hữu đối với phần việc mà Nhà nước cần trực tiếp kiểm soát. Có thể xem xét trước hai nhóm nhiệm vụ là vận hành báo hiệu trên luồng công cộng và thông tin duyên hải phục vụ báo nạn, cấp cứu, an toàn hàng hải.Với hoa tiêu, khảo sát luồng và xây dựng hải đồ, cần làm rõ phần việc Nhà nước phải nắm, phần việc có thể giao theo quy chuẩn và giám sát chất lượng. Nếu chỉnh lý theo hướng này, khoản 5 Điều 318 cũng cần sửa để duy trì cung ứng hoa tiêu liên tục và bảo đảm quyền, nghĩa vụ theo quyết định giao nhiệm vụ hoặc hợp đồng đã có.

Chiều 13/11, thảo luận tại Tổ 12 (gồm Đoàn ĐBQH tỉnh Phú Thọ và Cà Mau) về dự thảo Luật Giao dịch hàng hóa phái sinh, các đại biểu cho rằng, thị trường giao dịch hàng hóa phái sinh sẽ giúp doanh nghiệp và người sản xuất phòng ngừa rủi ro biến động giá. Tuy nhiên, đây cũng là thị trường có đòn bẩy cao, rủi ro lan truyền nhanh nên khung pháp lý cần đủ rõ ngay từ đầu. Thời sự Quốc hộiHoàn thiện khung pháp lý cho thị trường hàng hóa phái sinh phát triểnTrần Tâm • 13/11/2026 18:00Chiều 13/11, thảo luận tại Tổ 12 (gồm Đoàn ĐBQH tỉnh Phú Thọ và Cà Mau) về dự thảo Luật Giao dịch hàng hóa phái sinh, các đại biểu cho rằng, thị trường giao dịch hàng hóa phái sinh sẽ giúp doanh nghiệp và người sản xuất phòng ngừa rủi ro biến động giá. Tuy nhiên, đây cũng là thị trường có đòn bẩy cao, rủi ro lan truyền nhanh nên khung pháp lý cần đủ rõ ngay từ đầu.Toàn cảnh phiên thảo luận Tổ. Ảnh: Xuân QuýLàm rõ trách nhiệm đối chiếu tiền và tài sản theo từng khách hàngVề bảo vệ tài sản khách hàng, ĐBQH Nguyễn Duy Thanh (Cà Mau) nhấn mạnh, doanh nghiệp chỉ có thể yên tâm tham gia thị trường khi biết rõ tiền và tài sản ký quỹ của mình được quản lý như thế nào, cũng như khả năng thu hồi hoặc chuyển sang tổ chức khác trong trường hợp thành viên cung cấp dịch vụ gặp sự cố.Đại biểu tán thành với quy định của dự thảo về quản lý tách biệt tiền, tài sản của nhà đầu tư; chỉ được sử dụng để thực hiện nghĩa vụ phát sinh từ giao dịch của chính nhà đầu tư hoặc theo chỉ thị hợp pháp, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác. Đồng thời, dự thảo cũng đã đặt ra nguyên tắc bảo vệ, ưu tiên chuyển giao vị thế và tài sản khi thành viên bù trừ mất khả năng thanh toán.ĐBQH Nguyễn Duy Thanh (Cà Mau) phát biểu. Ảnh: Xuân QuýTuy nhiên, theo đại biểu, một giao dịch có thể đi qua nhiều cấp trung gian. Nếu thông tin không được đối chiếu đầy đủ hoặc phát sinh thiếu hụt tài sản, việc xác định tài sản thuộc về từng khách hàng và thực hiện chuyển giao sẽ gặp khó khăn. Do đó, đại biểu đề nghị rà soát điểm d khoản 2 Điều 16, khoản 4 Điều 17, khoản 3, khoản 5 Điều 19 và Điều 44; trong đó cần làm rõ trách nhiệm ghi nhận, đối chiếu tiền và tài sản theo từng khách hàng; điều kiện, trình tự chuyển giao và cách xử lý khi không có thành viên tiếp nhận hoặc phát hiện thiếu hụt tài sản.Bên cạnh đó, đại biểu cho rằng, doanh nghiệp cần được cung cấp đầy đủ, minh bạch thông tin trước khi giao dịch, gồm sản phẩm nào phù hợp, chi phí phải trả, số tiền có thể phải nộp thêm và trường hợp vị thế bị đóng. Việc khách hàng ký xác nhận đã đọc cảnh báo không thay thế trách nhiệm đánh giá sản phẩm và cung cấp thông tin của tổ chức cung cấp dịch vụ. Đối với cơ chế bảo vệ số dư âm, cần làm rõ điều kiện, phạm vi áp dụng và trách nhiệm xử lý khoản thiếu hụt, tránh để doanh nghiệp hiểu rằng mọi trường hợp đều được miễn nghĩa vụ phát sinh.Về thẩm quyền can thiệp của cơ quan quản lý nhà nước, ĐBQH Bùi Thanh Nam (Phú Thọ) đồng tình với đề nghị của Ủy ban Kinh tế và Tài chính về việc xác định cụ thể cơ quan chịu trách nhiệm chính ngay trong luật. Đối với những thẩm quyền tác động trực tiếp đến tài khoản, tài sản và dữ liệu của tổ chức, cá nhân cần quy định rõ căn cứ, phạm vi, trình tự, thời hạn thực hiện và cơ chế kiểm soát. Các biện pháp can thiệp khẩn cấp phải bảo đảm tính kịp thời, hiệu quả nhưng đồng thời bảo vệ quyền tài sản hợp pháp của nhà đầu tư.ĐBQH Bùi Thanh Nam (Phú Thọ) phát biểu. Ảnh: Xuân QuýTheo đại biểu, trên thị trường phái sinh, những biện pháp như tạm ngừng giao dịch, thay đổi mức ký quỹ, hạn chế vị thế hoặc buộc đóng vị thế có thể gây thiệt hại rất lớn cho nhà đầu tư chỉ trong một phiên giao dịch. Do đó, đây là nhóm quy định ảnh hưởng trực tiếp đến quyền tài sản, không nên giao toàn bộ cho các văn bản dưới luật.Đại biểu đề nghị luật quy định ít nhất bốn nội dung: danh mục các biện pháp can thiệp khẩn cấp và căn cứ áp dụng từng biện pháp; chủ thể có thẩm quyền quyết định, trong đó phân định rõ việc nào do Sở giao dịch hoặc Trung tâm thanh toán bù trừ tự quyết theo quy chế, việc nào do cơ quan quản lý nhà nước quyết định; thời hạn tối đa của mỗi biện pháp và yêu cầu công bố thông tin ngay khi áp dụng; quyền khiếu nại, khởi kiện của nhà đầu tư và trách nhiệm bồi thường nếu quyết định can thiệp trái pháp luật. Trường hợp vẫn giao Chính phủ quy định chi tiết, đại biểu đề nghị luật phải thiết lập khung giới hạn cụ thể, bảo đảm văn bản dưới luật không mở rộng thẩm quyền vượt quá phạm vi Quốc hội cho phép.Đối với cơ chế thử nghiệm có kiểm soát, đại biểu Bùi Thanh Nam đồng tình với ý kiến của Ủy ban Kinh tế và Tài chính về việc cần quy định ngay trong luật các giới hạn rủi ro như mức ký quỹ, phạm vi nhà đầu tư được tham gia và yêu cầu tách biệt tài sản thử nghiệm.Minh bạch điều kiện kho hàng, kiểm soát chặt chẽ chứng thư khoLiên quan đến kho hàng và chứng thư kho, đại biểu Nguyễn Duy Thanh cho rằng, đối với hợp đồng được thực hiện bằng giao nhận hàng hóa, doanh nghiệp nhỏ và vừa cần có kho hàng, dịch vụ kiểm định, vận chuyển và giao nhận với chi phí hợp lý. Nếu kho hàng ở quá xa vùng sản xuất hoặc chi phí bảo quản, kiểm định quá cao, doanh nghiệp sẽ khó sử dụng công cụ phái sinh để phòng ngừa rủi ro một cách hiệu quả.Đại biểu ghi nhận dự thảo đã có chính sách phát triển hệ thống kho, các dịch vụ liên quan và chứng thư kho điện tử; đồng thời yêu cầu chứng thư kho phải gắn với hàng hóa thực tế, đơn vị vận hành kho thực hiện kiểm kê, đối chiếu định kỳ. Tuy nhiên, để bảo đảm tính khả thi, đại biểu đề nghị rà soát điểm c khoản 5 Điều 5 và khoản 5, khoản 6 Điều 30 theo hướng khuyến khích kết nối, tận dụng hệ thống kho hiện có nếu đáp ứng đủ điều kiện. Cùng với đó, cần công khai các điều kiện gửi hàng, tiêu chuẩn chất lượng, cách tính hao hụt, giá dịch vụ và trách nhiệm của các bên liên quan.Các đại biểu tham dự phiên thảo luận tổ. Ảnh: Xuân QuýNhấn mạnh vai trò của chứng thư kho trong việc chuyển giao quyền đối với hàng hóa hoặc bảo đảm thực hiện nghĩa vụ, đại biểu đề nghị dự thảo luật cần làm rõ cách xác định chủ thể có quyền đối với hàng hóa; tình trạng hàng hóa đã được dùng để bảo đảm nghĩa vụ và thứ tự xử lý khi có nhiều quyền liên quan.Theo đại biểu, phải kiểm tra, đối chiếu được chứng thư với hàng trong kho; xử lý việc phát hành trùng, thông tin không chính xác hoặc hàng hóa thiếu hụt. Việc sử dụng chứng thư kho để tiếp cận vốn cũng phải tuân thủ các điều kiện của pháp luật và đáp ứng yêu cầu hợp pháp của bên nhận bảo đảm. Ngoài ra, đối với hợp đồng có giao nhận hàng hóa thực tế, khoản 3 Điều 29 quy định giá trị pháp lý tương đương của hồ sơ, tài liệu qua Sở để thực hiện giao nhận. Tuy nhiên cần làm rõ tương đương với loại chứng từ nào, trong phạm vi nào và theo điều kiện gì; tránh cách hiểu hồ sơ qua Sở đương nhiên thay thế mọi giấy phép, chứng từ hải quan hoặc giấy tờ kiểm tra chuyên ngành.Cho ý kiến về chính sách để thị trường phục vụ người sản xuất, đại biểu Bùi Thanh Nam thống nhất với định hướng tại báo cáo thẩm tra về việc các chủ thể tham gia thị trường trên tinh thần tự nguyện, Nhà nước không can thiệp hành chính, không bắt buộc giao dịch qua Sở giao dịch hàng hóa nếu làm tăng tầng nấc trung gian và chi phí cho xã hội. Đồng thời, cần phát triển, niêm yết sản phẩm phái sinh dựa trên những hàng hóa có thế mạnh của Việt Nam.Các đại biểu tham dự phiên thảo luận. Ảnh: Xuân QuýTheo đại biểu, mục tiêu cuối cùng của luật là để người sản xuất trong nước được bảo vệ trước biến động giá. Từ thực tiễn địa phương, đại biểu cho biết, Phú Thọ sau hợp nhất có vùng chè, vùng rừng trồng nguyên liệu và nhiều vùng cây ăn quả quy mô lớn. Khi giá xuống sâu, người trồng gần như không có công cụ nào ngoài việc bán rẻ hoặc chặt bỏ; còn khi giá lên, doanh nghiệp chế biến lại không mua được nguyên liệu theo hợp đồng đã ký.Đại biểu phân tích, hộ gia đình và hợp tác xã nhỏ không thể tự tham gia thị trường phái sinh, nhưng doanh nghiệp thu mua, chế biến có thể sử dụng công cụ này nếu có sản phẩm phù hợp và có thành viên kinh doanh làm trung gian với chi phí hợp lý.Từ đó, đại biểu đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo bổ sung chính sách khuyến khích tổ chức kinh doanh và Sở giao dịch phát triển sản phẩm cho các nhóm nông, lâm sản có quy mô hàng hóa lớn, tiêu chuẩn chất lượng rõ ràng; quy định mức ký quỹ và phí phù hợp cho doanh nghiệp, hợp tác xã tham gia với mục đích phòng ngừa rủi ro; đồng thời xác định rõ trách nhiệm phối hợp của Bộ quản lý ngành nông nghiệp trong việc chuẩn hóa hàng hóa cơ sở. Đại biểu lưu ý, nếu không có những chính sách này, thị trường dễ trở thành nơi giao dịch chủ yếu của nhà đầu tư tài chính, còn người sản xuất, đối tượng cần được bảo vệ nhất lại đứng ngoài.

Góp ý dự thảo Bộ luật Hàng hải và Đường thủy Việt Nam (sửa đổi), các ĐBQH thành phố Hà Nội đề nghị tiếp tục hoàn thiện quy định về quy hoạch, phân cấp đầu tư, chính sách ưu đãi và xử lý tài sản khi kết thúc dự án; bảo đảm hài hòa lợi ích giữa Nhà nước và nhà đầu tư, đồng thời khai thác hiệu quả hạ tầng, giảm chi phí logistics và bảo đảm an toàn hàng hải, đường thủy. Thời sự Quốc hộiHoàn thiện chính sách, khơi thông nguồn lực phát triển hàng hải và đường thủyPhi Long • 13/11/2026 17:28Góp ý dự thảo Bộ luật Hàng hải và Đường thủy Việt Nam (sửa đổi), các ĐBQH thành phố Hà Nội đề nghị tiếp tục hoàn thiện quy định về quy hoạch, phân cấp đầu tư, chính sách ưu đãi và xử lý tài sản khi kết thúc dự án; bảo đảm hài hòa lợi ích giữa Nhà nước và nhà đầu tư, đồng thời khai thác hiệu quả hạ tầng, giảm chi phí logistics và bảo đảm an toàn hàng hải, đường thủy.Bảo đảm thống nhất trong quy hoạch, hài hòa lợi ích khi bàn giao tài sảnGóp ý thảo luận Tổ 1 (Hà Nội) về dự thảo Bộ luật Hàng hải và Đường thủy Việt Nam (sửa đổi), ĐBQH Nguyễn Hoàng Trường tập trung góp ý hai nhóm vấn đề: kết cấu hạ tầng, quy hoạch, đầu tư và xử lý tài sản khi chấm dứt dự án; phân định chế độ pháp lý giữa cảng biển và cảng thủy nội địa.Về kết cấu hạ tầng, quy hoạch và đầu tư, đại biểu Nguyễn Hoàng Trường cho rằng, quy định tại khoản 4 Điều 18 của dự thảo về tầm nhìn quy hoạch dài hạn khoảng 100 năm cần được cân nhắc, rà soát. Luật Quy hoạch hiện hành chưa có khái niệm này; việc quy định riêng có thể dẫn đến thiếu thống nhất và khó khăn trong quá trình triển khai.ĐBQH Nguyễn Hoàng Trường (Hà Nội). Ảnh: Phi LongDo đó, đại biểu đề nghị chỉnh lý theo hướng tầm nhìn quy hoạch phải phù hợp với quy định của pháp luật về quy hoạch. Trường hợp cần xác định tầm nhìn dài hơn, nên giao Chính phủ quy định chi tiết trên cơ sở đánh giá tác động và thống nhất với cơ quan quản lý nhà nước về quy hoạch.Đối với khoản 4 Điều 19, dự thảo yêu cầu mọi dự án thuộc thẩm quyền chấp thuận chủ trương đầu tư của UBND cấp tỉnh phải lấy ý kiến bằng văn bản của Bộ quản lý chuyên ngành. Theo đại biểu, quy định này chưa phù hợp với chủ trương phân cấp mạnh cho địa phương đã được thể hiện tại khoản 8 Điều 314 của chính dự thảo.Đại biểu đề nghị chỉ yêu cầu lấy ý kiến đối với những trường hợp có ảnh hưởng đến quy hoạch ngành quốc gia, có yêu cầu kết nối liên vùng, liên tỉnh hoặc liên quan đến an toàn, an ninh hàng hải, quốc phòng, an ninh. Đối với các trường hợp còn lại, cơ quan có thẩm quyền cần chịu trách nhiệm bảo đảm sự phù hợp với quy hoạch đã được phê duyệt.Một nội dung khác được đại biểu Nguyễn Hoàng Trường lưu ý là quy định tại khoản 4 Điều 22 về việc khi hết thời hạn hoạt động, nhà đầu tư phải bàn giao tài sản kết cấu hạ tầng bến cảng biển gắn liền với đất cho Nhà nước mà không làm phát sinh nghĩa vụ bồi hoàn.Đại biểu cho rằng, cách tiếp cận này chưa thống nhất với Luật Hàng không dân dụng Việt Nam và Luật Đường sắt, đồng thời có thể làm giảm động lực đầu tư, nâng cấp, cải tạo công trình trong giai đoạn cuối thời hạn dự án.Từ đó, đại biểu đề nghị điều chỉnh theo hướng: khi hết thời hạn hoạt động mà bến cảng vẫn phù hợp với quy hoạch, nhà đầu tư bàn giao tài sản cho Nhà nước; Nhà nước thanh toán giá trị còn lại của tài sản đã đầu tư, trừ phần đã được tính vào giá dịch vụ hoặc đã thu hồi theo thỏa thuận, theo quy định của Chính phủ. Cách thức này nhằm bảo đảm hài hòa lợi ích giữa Nhà nước và nhà đầu tư. Đồng thời, cần làm rõ phạm vi tài sản phải bàn giao và nguyên tắc xác định giá trị.Bên cạnh đó, đối với quy định tại Điều 20 và Điều 21 về nhà đầu tư chiến lược, đại biểu nhận thấy các tiêu chí, điều kiện còn trùng lặp. Vì vậy, đề nghị gộp các quy định hoặc dẫn chiếu thống nhất để tránh trùng lắp.Cho phép cảng thủy nội địa tiếp nhận tàu biển nước ngoài có điều kiệnVề phân định chế độ pháp lý giữa cảng biển và cảng thủy nội địa, đại biểu Nguyễn Hoàng Trường tập trung góp ý quy định tại khoản 6 Điều 17. Theo đó, cảng thủy nội địa được tiếp nhận tàu sông và tàu biển Việt Nam, không tiếp nhận tàu biển nước ngoài. Đối với các cảng đang tiếp nhận tàu biển nước ngoài, khoản 2 Điều 318 chỉ giao Chính phủ quy định lộ trình chuyển đổi.Đại biểu cho rằng, quy định này đang siết chặt hơn so với thực tiễn hiện hành. Theo Thông tư số 20/2026/TT-BXD, cảng thủy nội địa được phép tiếp nhận phương tiện thủy nước ngoài nếu đáp ứng các điều kiện về an ninh, an toàn. Việc cấm tuyệt đối có thể dẫn đến giảm doanh thu của một số cảng đã đầu tư, tăng chi phí logistics và giảm sức hút đầu tư vào hệ thống cảng thủy nội địa tại khu vực cửa sông, ven biển.Quang cảnh thảo luận tại Tổ 1 (Hà Nội). Ảnh: Phi LongĐại biểu cũng lưu ý, báo cáo của Chính phủ nêu hiện chỉ có khoảng 5/260 cảng đang tiếp nhận tàu biển nước ngoài, nhưng chưa có đánh giá tác động cụ thể về sản lượng hàng hóa và chi phí logistics.Trên cơ sở đó, đại biểu đề nghị sửa khoản 6 Điều 17 theo hướng cho phép cảng thủy nội địa tiếp nhận tàu biển nước ngoài khi đáp ứng đầy đủ các điều kiện về an toàn hàng hải, an ninh hàng hải, phòng ngừa ô nhiễm môi trường và phù hợp với quy hoạch được cấp có thẩm quyền phê duyệt. Chính phủ quy định chi tiết điều kiện, trình tự, thủ tục và phân loại cảng được phép tiếp nhận.Đồng thời, cần bổ sung đánh giá tác động cụ thể đối với 5 cảng đang tiếp nhận tàu biển nước ngoài để bảo đảm tính thuyết phục.Kết luận ý kiến góp ý, đại biểu Nguyễn Hoàng Trường nhấn mạnh, hai nhóm vấn đề nêu trên có ý nghĩa then chốt, trực tiếp ảnh hưởng đến hiệu quả phân cấp, khả năng thu hút đầu tư vào hạ tầng và chi phí logistics. Việc chỉnh lý kịp thời theo hướng rõ ràng, khả thi và hài hòa lợi ích sẽ góp phần nâng cao chất lượng dự thảo Bộ luật trước khi trình Quốc hội thông qua.Chính sách ưu đãi cần có trọng tâm, bảo đảm an toàn đê điềuQua nghiên cứu Tờ trình của Chính phủ và dự thảo Bộ luật Hàng hải và Đường thủy Việt Nam, ĐBQH Hòa thượng Thích Bảo Nghiêm cơ bản tán thành với sự cần thiết ban hành Bộ luật. Theo đại biểu, để các chính sách thực sự phát huy hiệu quả, bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật và phù hợp với thực tiễn, cần tiếp tục rà soát, hoàn thiện một số nội dung.Đối với chính sách ưu đãi phát triển hàng hải và đường thủy nội địa tại Chương II, đại biểu nhận thấy dự thảo quy định nhiều chính sách ưu đãi về thuế, đất đai, tín dụng nhằm thúc đẩy phát triển ngành. Đại biểu đồng tình với định hướng này, song cho rằng cần lựa chọn những lĩnh vực ưu tiên thực sự có tính đột phá, tránh dàn trải nguồn lực. Đồng thời, cần làm rõ tính thống nhất của các chính sách ưu đãi với pháp luật về thuế, đất đai và các cơ chế đặc thù của Luật Thủ đô; đánh giá đầy đủ tác động đến ngân sách nhà nước.ĐBQH Hòa thượng Thích Bảo Nghiêm phát biểu. Ảnh: Xuân QuýĐặc biệt, đối với quy định ưu tiên sử dụng bãi sông, bãi nổi để xây dựng cơ sở đóng mới, sửa chữa tàu, đại biểu đề nghị hết sức thận trọng. Thực tiễn Hà Nội cho thấy, khu vực bãi sông Hồng, sông Đuống có vai trò đặc biệt quan trọng đối với thoát lũ và an toàn đê điều.Vì vậy, cần quy định chặt chẽ điều kiện sử dụng bãi sông, bãi nổi, bảo đảm phù hợp với quy hoạch phòng, chống lũ và quy hoạch Thủ đô. Trước khi quyết định đầu tư, phải đánh giá đầy đủ tác động đến dòng chảy, khả năng thoát lũ, không để mục tiêu phát triển kinh tế làm gia tăng nguy cơ mất an toàn đê điều.Về kết cấu hạ tầng hàng hải, đường thủy nội địa và cảng cạn tại Chương III, ĐBQH Hòa thượng Thích Bảo Nghiêm đề nghị đánh giá kỹ tác động của quy định cảng thủy nội địa không tiếp nhận tàu biển nước ngoài đối với hoạt động vận tải và chi phí logistics. Theo đại biểu, việc phân định rõ chức năng quản lý là cần thiết, nhưng phải bảo đảm tận dụng hiệu quả kết cấu hạ tầng hiện có, tránh phát sinh thêm khâu trung chuyển, làm tăng chi phí cho doanh nghiệp.Đối với các dự án đầu tư thuộc thẩm quyền chấp thuận chủ trương đầu tư của UBND cấp tỉnh, dự thảo yêu cầu phải lấy ý kiến Bộ quản lý chuyên ngành. Đại biểu đề nghị làm rõ phạm vi, nội dung và thời hạn lấy ý kiến, tránh hình thành thêm một tầng thủ tục hành chính, chưa thực sự phù hợp với tinh thần phân cấp, phân quyền.Một nội dung khác cần được cân nhắc là quy định tại Điều 22 về thời hạn hoạt động và xử lý tài sản bến cảng biển. Theo dự thảo, khi dự án hết thời hạn, nhà đầu tư không được gia hạn và phải bàn giao một số tài sản cho Nhà nước mà không được bồi hoàn vốn đầu tư.Đại biểu cho rằng, đây là chính sách cần được nghiên cứu kỹ, bởi đầu tư cảng biển có quy mô vốn lớn, thời gian thu hồi vốn dài. Quy định quá cứng nhắc có thể ảnh hưởng đến quyền lợi hợp pháp của nhà đầu tư và khả năng thu hút đầu tư. Do đó, đại biểu đề nghị nghiên cứu cơ chế gia hạn dự án có điều kiện; đồng thời phân định rõ tài sản phải chuyển giao và tài sản thuộc quyền sở hữu hợp pháp của nhà đầu tư, bảo đảm hài hòa lợi ích giữa Nhà nước và doanh nghiệp.Phát triển công nghiệp hàng hải gắn với đổi mới công nghệĐối với chính sách phát triển công nghiệp hàng hải tại Chương VI, ĐBQH Hoà thượng Thích Bảo Nghiêm tán thành việc xây dựng chính sách phát triển công nghiệp đóng tàu, công nghiệp phụ trợ và ứng dụng công nghệ mới. Tuy nhiên, chính sách cần hướng đến nâng cao năng lực thực chất của doanh nghiệp, thay vì ưu đãi theo lĩnh vực một cách chung chung. Đại biểu đề nghị ưu tiên các dự án đổi mới công nghệ, đóng tàu xanh, phát triển công nghiệp phụ trợ và nâng cao tỷ lệ nội địa hóa. Đối với cơ chế thí điểm có kiểm soát, cần quy định rõ phạm vi, điều kiện, thời hạn thí điểm, trách nhiệm quản lý và xử lý rủi ro; bảo đảm thống nhất với pháp luật về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.Về cơ chế bảo đảm an toàn, an ninh hàng hải và năng lực thực thi, ĐBQH Hòa thượng Thích Bảo Nghiêm cho rằng cần phân định rõ những dịch vụ thiết yếu Nhà nước phải trực tiếp bảo đảm với những dịch vụ có thể huy động doanh nghiệp tham gia cung cấp. Qua đó, sử dụng hiệu quả nguồn lực xã hội nhưng vẫn bảo đảm an toàn, an ninh hàng hải. Đối với Điều 216 quy định nghĩa vụ nộp ngân sách của doanh nghiệp cung cấp dịch vụ hoa tiêu, đại biểu đề nghị làm rõ bản chất pháp lý, căn cứ xác định khoản thu và thẩm quyền quyết định; đồng thời đánh giá tác động đến giá dịch vụ và chi phí logistics, tránh phát sinh nghĩa vụ tài chính chồng chéo.Các đại biểu tham dự phiên thảo luận tại Tổ 1 (Hà Nội). Ảnh: Phi LongTừ những nội dung trên, đại biểu đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp tục hoàn thiện dự thảo Bộ luật theo hướng chính sách ưu đãi phải có trọng tâm, trọng điểm; phân cấp phải thực chất, tránh phát sinh thủ tục; bảo đảm hài hòa lợi ích giữa Nhà nước và nhà đầu tư; đồng thời chú trọng tính thống nhất với pháp luật có liên quan, nhất là các cơ chế đặc thù của Luật Thủ đô.Đặc biệt, đối với Hà Nội, việc phát triển hạ tầng và vận tải đường thủy cần được đặt trong tổng thể quy hoạch phát triển Thủ đô dài hạn, gắn với bảo đảm an toàn đê điều, phòng, chống lũ và phát triển bền vững.

Thảo luận ở hội trường về dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kế toán, Luật Kiểm toán độc lập sáng 13/11, các ĐBQH đề xuất cần quy định rõ các yêu cầu thực hành tối thiểu và nội dung trọng yếu của hợp đồng dịch vụ kế toán, từ kiểm tra tài liệu, thông báo chênh lệch, lưu dấu vết xử lý đến xác định trách nhiệm chuyên môn và nghĩa vụ bàn giao của bên cung cấp dịch vụ. Thời sự Quốc hộiBảo đảm chất lượng dịch vụ kế toán từ khâu nghiệp vụ ban đầuĐan Thanh • 13/11/2026 12:24Thảo luận ở hội trường về dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kế toán, Luật Kiểm toán độc lập sáng 13/11, các ĐBQH đề xuất cần quy định rõ các yêu cầu thực hành tối thiểu và nội dung trọng yếu của hợp đồng dịch vụ kế toán, từ kiểm tra tài liệu, thông báo chênh lệch, lưu dấu vết xử lý đến xác định trách nhiệm chuyên môn và nghĩa vụ bàn giao của bên cung cấp dịch vụ.Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng điều hành phiên họp. Ảnh: Hồ LongLuật cần tạo nền tảng để doanh nghiệp phát triển chuẩn mựcTiếp tục chương trình Kỳ họp thứ Hai, sáng 13/11, dưới sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng, Quốc hội tiến hành thảo luận ở hội trường về dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kế toán, Luật Kiểm toán độc lập.Thảo luận về dự thảo Luật, ĐBQH Vũ Hồng Quân (Gia Lai) tán thành bãi bỏ điều kiện kinh doanh, mở rộng đối tượng cung cấp dịch vụ kế toán, tạo thêm lựa chọn và giảm chi phí cho doanh nghiệp nhỏ và hộ kinh doanh.Tuy nhiên, để việc mở thị trường có hiệu quả thực chất, đại biểu đề nghị nhìn nhận hai khía cạnh: bản chất của nghiệp vụ kế toán và năng lực của người sử dụng dịch vụ.ĐBQH Vũ Hồng Quân (Gia Lai) phát biểu thảo luận. Ảnh: Phạm ThắngTheo đại biểu, kế toán có tính liên tục và tích lũy. Một khoản chi ghi nhận sai, một sai lệch tồn kho không được phát hiện có thể tiếp tục ảnh hưởng đến giá thành, kết quả kinh doanh và nghĩa vụ thuế. Những sai sót ban đầu tưởng nhỏ nhưng có thể dẫn đến hệ quả tích lũy lớn, trong khi chi phí sửa cả chuỗi số liệu tốn kém hơn nhiều so với làm đúng ngay từ đầu.Mặt khác, khách hàng thuê dịch vụ kế toán chủ yếu là hộ kinh doanh, doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ. Nhiều người trong số họ giỏi sản xuất, giỏi bán hàng nhưng hạn chế về kiến thức kế toán, tài chính nên khó đánh giá chất lượng dịch vụ. Thiếu sót thường chỉ bộc lộ sau một thời gian kinh doanh, khi gặp vấn đề về thuế hoặc có nhu cầu mở rộng; tình trạng này cũng xảy ra nhiều ở doanh nghiệp khởi nghiệp, doanh nhân trẻ.Nhấn mạnh kế toán là nền móng của doanh nghiệp, đồng hành với doanh nghiệp suốt quá trình phát triển, đại biểu cho rằng “tốt nhất là làm chuẩn ngay từ đầu”. Nếu không, hậu quả không chỉ để lại cho doanh nghiệp mà còn ảnh hưởng đến công tác quản lý của Nhà nước và xã hội. "Mục tiêu của dự thảo Luật không chỉ là mở rộng đối tượng cung cấp dịch vụ, hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ, khởi nghiệp và hộ kinh doanh, mà còn phải tạo nền tảng để doanh nghiệp phát triển chuẩn mực, bền vững, đúng nhiệm vụ kế toán tại Điều 4 Luật Kế toán", đại biểu phát biểu.Phân định rõ trách nhiệm của bên cung cấp và bên thuê dịch vụ kế toánTừ phân tích trên, đại biểu Vũ Hồng Quân kiến nghị cần bảo đảm chất lượng dịch vụ ngay từ nghiệp vụ ban đầu và hợp đồng. Đồng tình với việc Điều 57 phân tầng tiêu chuẩn, đại biểu đề nghị Chính phủ làm rõ tại Điều 67 và nghị định hướng dẫn các yêu cầu thực hành tối thiểu khi cung cấp dịch vụ cho doanh nghiệp nhỏ, siêu nhỏ, khởi nghiệp và hộ kinh doanh. Các yêu cầu cần tập trung vào kiểm tra tính đầy đủ của tài liệu, thông báo chênh lệch, lưu dấu vết xử lý, bảo đảm số liệu bàn giao được, nhất là đối với cá nhân cung cấp dịch vụ không ký báo cáo tài chính.Các đại biểu tham dự phiên thảo luận. Ảnh: Phạm ThắngDự thảo đã giao Bộ Tài chính quy định nội dung trọng yếu của hợp đồng dịch vụ kế toán. Đại biểu đề nghị nội dung này tối thiểu phải xác định rõ dịch vụ gồm và không gồm những việc gì; ai trực tiếp thực hiện, ai chịu trách nhiệm chuyên môn; khách hàng phải cung cấp, xác nhận những thông tin nào; khi bàn giao, bên cung cấp không chỉ bàn giao hồ sơ, dữ liệu mà còn phải giải thích các số liệu chủ yếu, các chênh lệch và công việc còn tồn đọng.Cùng với đó, cần phân định rõ trách nhiệm của bên cung cấp và bên thuê dịch vụ. Theo đại biểu, bên cung cấp phải cảnh báo những thiếu sót mà mình phát hiện, người thuê phải cung cấp thông tin trung thực. Đại biểu đề nghị Chính phủ nghiên cứu làm rõ việc áp dụng khoản 2 Điều 51 Luật Kế toán cho bên cung cấp dịch vụ, gồm quyền độc lập về chuyên môn, quyền bảo lưu ý kiến bằng văn bản và báo cáo khi phát hiện vi phạm. Hiện quyền này mới được dẫn chiếu cho người được thuê làm kế toán tại khoản 4 Điều 22 Nghị định 174.Đồng thời, cần quy định thêm quyền từ chối, chấm dứt hợp đồng và nghĩa vụ bàn giao khi khách hàng yêu cầu làm trái pháp luật.Quyết định đình chỉ phải nêu rõ hành vi, thời hạnĐBQH Dương Khắc Mai (Lâm Đồng) cơ bản thống nhất với dự thảo Luật nhằm đơn giản hóa thủ tục, mở rộng khả năng tiếp cận dịch vụ kế toán, chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm. Tuy nhiên, đại biểu lưu ý, việc giảm điều kiện kinh doanh cần đi đôi với việc xác định rõ trách nhiệm nghề nghiệp, kiểm soát xung đột lợi ích và bảo vệ đơn vị sử dụng dịch vụ trước những rủi ro phát sinh.ĐBQH Dương Khắc Mai (Lâm Đồng) phát biểu thảo luận. Ảnh: Phạm ThắngĐại biểu đề nghị cần bảo đảm quyền giải trình và tính liên tục của công việc khi đình chỉ kinh doanh dịch vụ kế toán. Khoản 12 Điều 1 dự thảo Luật sửa đổi Điều 69 của Luật Kế toán, khoản 1 Điều 69 liệt kê các trường hợp bị đình chỉ kinh doanh dịch vụ kế toán, khoản 2 giao cho Bộ Tài chính quy định chi tiết thẩm quyền, trình tự, thủ tục và thời hạn đình chỉ.Dự thảo Luật đồng thời quy định cá nhân bị đình chỉ không được ký báo cáo tài chính cho khách hàng. Đại biểu cho rằng đây là biện pháp quản lý cần thiết, nhưng hậu quả của đình chỉ có thể ảnh hưởng ngay đến việc lập báo cáo tài chính, kê khai thuế và thực hiện nghĩa vụ của khách hàng.Vì vậy, đại biểu đề nghị bổ sung trong luật các nguyên tắc áp dụng tối thiểu. Đó là quyết định đình chỉ phải nêu rõ hành vi, căn cứ pháp lý, phạm vi và thời hạn. Người bị xem xét đình chỉ được thông báo và có quyền giải trình, thời hạn phải tương xứng với tính chất và mức độ vi phạm. Đồng thời, cần quy định rõ trách nhiệm thông báo kịp thời cho khách hàng, bảo quản và bàn giao hồ sơ dữ liệu công việc thực hiện khi việc đình chỉ làm cho hợp đồng không thể tiếp tục.Nghiêm túc tiếp thu ý kiến để hoàn thiện dự thảo LuậtPhát biểu giải trình, làm rõ một số vấn đề ĐBQH nêu, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, cơ quan soạn thảo sẽ nghiêm túc tiếp thu ý kiến ĐBQH để hoàn thiện dự thảo Luật.Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn phát biểu giải trình, làm rõ một số vấn đề ĐBQH nêu. Ảnh: Quang KhánhTheo Bộ trưởng, báo cáo kế toán có vai trò quan trọng trong việc cung cấp thông tin trung thực, hợp lý cho chủ sở hữu, người cho vay, đối tác và nhà cung cấp hàng hóa, dịch vụ. Trước nhu cầu dịch vụ kế toán ngày càng tăng và yêu cầu cải cách thủ tục hành chính, cắt giảm điều kiện kinh doanh, dự thảo Luật cụ thể hóa điều kiện để kế toán viên đủ năng lực được cung cấp dịch vụ.Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn phát biểu giải trình, làm rõ một số vấn đề ĐBQH nêu. Ảnh: Phạm ThắngTiếp thu ý kiến về bảo đảm chất lượng dịch vụ, Bộ trưởng cho biết dự thảo đã quy định rõ quyền, nghĩa vụ của người hành nghề. Theo tiêu chuẩn OECD, năng lực quản trị của doanh nghiệp niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam hiện đứng thứ 6 trong ASEAN. Do đó, yêu cầu nâng cao năng lực quản trị, trong đó có công tác kế toán, kiểm toán, ngày càng cao, nhằm bảo đảm hoạt động doanh nghiệp công khai, minh bạch, phù hợp với pháp luật Việt Nam và thông lệ quốc tế.“Khẩn trương hoàn thiện phương án xử lý thuế đối với dự án BOT điệnLiên quan phương án xử lý thuế đối với doanh nghiệp dự án BOT điện có bảo lãnh, cam kết của Chính phủ về thuế, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng cho biết, qua thảo luận ở tổ và hội trường, các đại biểu cơ bản tán thành sự cần thiết có giải pháp tạm thời. Các ý kiến tập trung đề nghị làm rõ đối tượng, thời điểm tạm thời chưa thu và phương án xử lý khi hết thời hạn; căn cứ pháp lý, thẩm quyền đối với đề xuất không tính tiền chậm nộp, tạm hoàn thuế; nguyên tắc, khả năng thu hồi và xử lý số tiền tạm hoàn.Các đại biểu cũng đề nghị Chính phủ tiếp tục hoàn thiện phương án, cần tham vấn và có ý kiến chính thức của OECD, đồng thời chịu trách nhiệm về nội dung đề xuất, việc thực hiện các bảo lãnh, cam kết; nhấn mạnh yêu cầu xác định đầy đủ nghĩa vụ thuế, bảo đảm quyền đánh thuế của Việt Nam và tính đạt chuẩn của các quy định về thuế tối thiểu toàn cầu.Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng đề nghị Văn phòng Quốc hội phối hợp Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính tổng hợp đầy đủ ý kiến phát biểu tại tổ và hội trường về nội dung này để gửi Chính phủ.Đồng thời, đề nghị Chính phủ chỉ đạo Bộ Tài chính chủ trì, phối hợp với cơ quan thẩm tra và các cơ quan liên quan tiếp thu, giải trình đầy đủ, kỹ lưỡng các ý kiến ĐBQH nêu. Khẩn trương hoàn thiện hồ sơ dự án, nội dung về phương án xử lý thuế đối với các doanh nghiệp dự án BOT điện đưa vào Nghị quyết của Kỳ họp thứ Hai; báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến trước khi trình Quốc hội xem xét, thông qua, bảo đảm chất lượng và đủ thời gian để đại biểu nghiên cứu.

Tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ Hai, sáng 13/11, dưới sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng, Quốc hội biểu quyết thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chứng khoán, với 463/464 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành. Thời sự Quốc hộiQuốc hội thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chứng khoánĐan Thanh • 13/11/2026 10:04Tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ Hai, sáng 13/11, dưới sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng, Quốc hội biểu quyết thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chứng khoán, với 463/464 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành.Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng điều hành nội dung phiên họp. Ảnh: Phạm ThắngPhó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng điều hành nội dung phiên họp. Ảnh: Phạm ThắngBổ sung cơ chế thử nghiệm có kiểm soát trong lĩnh vực chứng khoánLuật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chứng khoán gồm 3 điều, có hiệu lực thi hành từ ngày 1/3/2027.Một trong những nội dung đáng chú ý của Luật là bổ sung Điều 6a quy định về cơ chế thử nghiệm có kiểm soát trong lĩnh vực chứng khoán.Theo đó, cơ chế thử nghiệm có kiểm soát trong lĩnh vực chứng khoán là việc cơ quan nhà nước có thẩm quyền cho phép tổ chức triển khai thử nghiệm có giới hạn về phạm vi, đối tượng, không gian, thời gian thử nghiệm trong điều kiện thực tế đối với việc ứng dụng công nghệ, sản phẩm, dịch vụ, mô hình kinh doanh mới trong lĩnh vực chứng khoán mà pháp luật chưa có quy định hoặc khác với quy định của pháp luật hiện hành.Quốc hội thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chứng khoán. Ảnh: Khánh DuyViệc triển khai cơ chế thử nghiệm có kiểm soát trong lĩnh vực chứng khoán phải bảo đảm quốc phòng, an ninh, an toàn thị trường chứng khoán và thực hiện theo quy định của pháp luật về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, pháp luật về công nghiệp công nghệ số.Quốc hội thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chứng khoán. Ảnh: Quang KhánhTổ chức đăng ký cơ chế thử nghiệm có kiểm soát trong lĩnh vực chứng khoán phải đáp ứng điều kiện, tiêu chí xét duyệt tham gia, được cấp giấy chứng nhận và chịu sự giám sát của cơ quan nhà nước có thẩm quyền theo quy định của pháp luật. Cơ quan nhà nước có thẩm quyền quyết định việc cấp, điều chỉnh, thu hồi giấy chứng nhận; gia hạn, tạm dừng, chấm dứt, kết thúc cơ chế thử nghiệm có kiểm soát trong lĩnh vực chứng khoán; sơ kết, tổng kết để cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định việc tiếp tục áp dụng thử nghiệm có kiểm soát hoặc ban hành văn bản quy phạm pháp luật để áp dụng chính thức.Các đại biểu tham dự phiên họp. Ảnh: Khánh DuyTổ chức đăng ký cơ chế thử nghiệm có kiểm soát trong lĩnh vực chứng khoán trong quá trình thử nghiệm và sau khi kết thúc thử nghiệm có trách nhiệm tuân thủ các quy định của pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân, pháp luật về an ninh mạng, pháp luật về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo và quy định khác của pháp luật có liên quan.Điều chỉnh điều kiện hoạt động của tổ chức kinh doanh chứng khoánLuật sửa đổi, bổ sung một số quy định về điều kiện thành lập, hoạt động của công ty chứng khoán và công ty quản lý quỹ đầu tư chứng khoán, trong đó có điều kiện về nhân sự.Các đại biểu tham dự phiên họp. Ảnh: Khánh DuyTheo đó, có Tổng giám đốc (Giám đốc), tối thiểu 3 nhân viên có chứng chỉ hành nghề chứng khoán phù hợp cho mỗi nghiệp vụ kinh doanh chứng khoán đề nghị cấp phép và tối thiểu 1 nhân viên kiểm soát tuân thủ. Tổng giám đốc (Giám đốc) phải đáp ứng các tiêu chuẩn: không thuộc trường hợp đang bị truy cứu trách nhiệm hình sự hoặc chấp hành án phạt tù hoặc bị cấm hành nghề chứng khoán theo quy định của pháp luật; có tối thiểu 2 năm kinh nghiệm làm việc tại bộ phận nghiệp vụ của tổ chức trong lĩnh vực tài chính, chứng khoán, ngân hàng, bảo hiểm hoặc tại bộ phận tài chính, kế toán, đầu tư trong doanh nghiệp khác; có chứng chỉ hành nghề phân tích tài chính hoặc chứng chỉ hành nghề quản lý quỹ.Các đại biểu tham dự phiên họp. Ảnh: Khánh DuyTrường hợp Tổng giám đốc (Giám đốc) không phải là người đại diện theo pháp luật thì phải có tối thiểu 1 người đại diện theo pháp luật đáp ứng các tiêu chuẩn của Tổng giám đốc (Giám đốc) quy định tại các khoản này. Trường hợp có Phó Tổng giám đốc (Phó Giám đốc) phụ trách nghiệp vụ thì phải đáp ứng các tiêu chuẩn quy định tại khoản này và có chứng chỉ hành nghề chứng khoán phù hợp với nghiệp vụ phụ trách.Quy định cụ thể hơn về chứng chỉ hành nghề chứng khoánLuật sửa đổi Điều 97, quy định chứng chỉ hành nghề chứng khoán bao gồm 3 loại: chứng chỉ hành nghề môi giới chứng khoán; chứng chỉ hành nghề phân tích tài chính; chứng chỉ hành nghề quản lý quỹ.Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn trình bày Báo cáo tiếp thu, giải trình, chỉnh lý và hoàn thiện dự thảo Luật. Ảnh: Phạm ThắngCá nhân được cấp chứng chỉ phải có năng lực hành vi dân sự đầy đủ; không thuộc trường hợp đang bị truy cứu trách nhiệm hình sự hoặc đang bị cấm hành nghề chứng khoán theo quy định của pháp luật; có trình độ từ đại học trở lên; có trình độ chuyên môn về chứng khoán; đạt yêu cầu trong kỳ thi sát hạch cấp chứng chỉ hành nghề chứng khoán phù hợp với loại chứng chỉ hành nghề chứng khoán đề nghị cấp.Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn trình bày Báo cáo tiếp thu, giải trình, chỉnh lý và hoàn thiện dự thảo Luật. Ảnh: Phạm ThắngLuật cũng quy định các trường hợp bị thu hồi chứng chỉ hành nghề chứng khoán, trong đó có trường hợp không thực hiện nghĩa vụ tham gia tập huấn hàng năm theo quy định tại Điều 98 của Luật này trong 3 năm liên tục; không làm việc tại tổ chức sử dụng người được cấp chứng chỉ hành nghề chứng khoán trong 3 năm liên tục (thời gian không làm việc không tính thời gian giữ chức danh thành viên Hội đồng quản trị, thành viên Hội đồng thành viên, Chủ tịch công ty, thành viên Ban kiểm soát hoặc Kiểm soát viên của tổ chức sử dụng người được cấp chứng chỉ hành nghề chứng khoán).Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn trình bày Báo cáo tiếp thu, giải trình, chỉnh lý và hoàn thiện dự thảo Luật. Ảnh: Quang KhánhLuật cũng quy định giao Chính phủ quy định chi tiết điều kiện, hồ sơ, trình tự, thủ tục cấp, cấp lại chứng chỉ hành nghề chứng khoán; việc thu hồi chứng chỉ hành nghề chứng khoán; việc quản lý, giám sát người hành nghề chứng khoán và người được cấp chứng chỉ hành nghề chứng khoán; việc tổ chức thi sát hạch cấp chứng chỉ hành nghề chứng khoán.“Bảo đảm thử nghiệm gắn với an toàn thị trường, quyền lợi nhà đầu tưTrình bày Báo cáo tiếp thu, giải trình, chỉnh lý và hoàn thiện dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chứng khoán, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, về cơ chế thử nghiệm có kiểm soát trong lĩnh vực chứng khoán, dự thảo Luật đã được tiếp thu, chỉnh lý theo hướng làm rõ việc sơ kết, tổng kết để cấp có thẩm quyền xem xét, tiếp tục thực hiện hoặc hoàn thiện khung khổ pháp lý trước khi áp dụng chính thức; bảo đảm an toàn thị trường, quyền lợi của nhà đầu tư.Luật cũng quy định nguyên tắc, giới hạn cơ bản; giao Chính phủ quy định quy trình, biện pháp kiểm soát rủi ro và xử lý, bảo đảm thử nghiệm gắn với quy tắc an toàn thị trường, bảo vệ tài sản, dữ liệu và quyền lợi của nhà đầu tư.

Đánh giá về phiên chất vấn và trả lời chất vấn về lĩnh vực khoa học và công nghệ ngày 12/11, ĐBQH Lê Thị Song An (Tây Ninh) cho rằng, những câu hỏi tại phiên chất vấn đã chạm đúng các vướng mắc trong thực tiễn triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW. Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân nắm chắc vấn đề, trả lời trực diện, chỉ rõ trách nhiệm và đưa ra nhiều giải pháp thiết thực. Thời sự Quốc hộiChất vấn chạm đúng vào các vướng mắc trong thực tiễnĐào Cảnh • 12/11/2026 21:56Đánh giá về phiên chất vấn và trả lời chất vấn về lĩnh vực khoa học và công nghệ ngày 12/11, ĐBQH Lê Thị Song An (Tây Ninh) cho rằng, những câu hỏi tại phiên chất vấn đã chạm đúng các vướng mắc trong thực tiễn triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW. Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân nắm chắc vấn đề, trả lời trực diện, chỉ rõ trách nhiệm và đưa ra nhiều giải pháp thiết thực.Toàn cảnh phiên chất vấn và trả lời chất vấn đối với lĩnh vực khoa học và công nghệ. Ảnh: Khánh DuyCâu hỏi bám sát thực tiễn nghiên cứu, sản xuất và đời sốngPhiên chất vấn và trả lời chất vấn về lĩnh vực khoa học và công nghệ tại Kỳ họp thứ Hai, Quốc hội khóa XVI, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã có 29 đại biểu đã chất vấn, 4 đại biểu tham gia tranh luận. Nội dung chất vấn bao quát ba nhóm vấn đề về thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, trọng tâm là sử dụng nguồn lực và phát triển công nghệ chiến lược, cùng với chuyển đổi số, liên thông dữ liệu và quản lý, phát triển, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI).Theo đại biểu Lê Thị Song An, điểm nổi bật là các câu hỏi ngắn, rõ và đi thẳng vào những vấn đề cần giải trình. Từ việc nguồn lực đã bố trí nhưng giải ngân còn chậm, các đại biểu đặt câu hỏi vì sao kinh phí chưa đến kịp với viện, trường và nhà khoa học, vướng ở thủ tục nào, trách nhiệm thuộc về cơ quan nào. Câu hỏi về thương mại hóa đi sâu hơn vào chất lượng kết quả nghiên cứu, khả năng đưa vào sản xuất và những khó khăn khi định giá tài sản trí tuệ hình thành từ ngân sách nhà nước. Đây là khâu ảnh hưởng trực tiếp đến việc chuyển giao công nghệ và khả năng doanh nghiệp tham gia đầu tư.ĐBQH Lê Thị Song An (Tây Ninh). Ảnh: Khánh DuyCâu hỏi về công nghệ lõi cũng cho thấy yêu cầu đánh giá sát hơn năng lực sản xuất trong nước. Khi một số vật liệu, linh kiện và động cơ vẫn phải nhập khẩu, Việt Nam đã làm chủ được những công đoạn nào và cần đầu tư tiếp vào đâu? Theo đại biểu Lê Thị Song An, cách đặt vấn đề như vậy giúp nhìn rõ năng lực của doanh nghiệp trong từng khâu, từ thiết kế, chế tạo đến tích hợp sản phẩm. Đó cũng là căn cứ để xem xét tiến độ của các nhiệm vụ công nghệ chiến lược và xác định nội dung cần ưu tiên đặt hàng nghiên cứu.Ở nhóm chuyển đổi số, câu hỏi của các ĐBQH cũng đi thẳng vào những bất cập người dân gặp khi làm thủ tục. Cơ quan nhà nước đã có thông tin, song người dân vẫn phải cung cấp lại. Khi mỗi nơi dùng một phần mềm, quy trình và biểu mẫu thiếu thống nhất, cán bộ mất thêm thời gian xử lý hồ sơ, còn người dân và doanh nghiệp phải kê khai nhiều lần. Theo đại biểu Lê Thị Song An, phiên chất vấn vì vậy đặt ra yêu cầu đánh giá hiệu quả chuyển đổi số qua mức độ đơn giản hóa thủ tục và khả năng tiếp cận dịch vụ của người dân, doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa.Các câu hỏi về AI cũng bám sát những tình huống đang phát sinh. Đại biểu đề nghị làm rõ cách bảo vệ học sinh trước nguy cơ lệ thuộc vào công cụ AI, đồng thời duy trì khả năng tiếp cận phù hợp với lứa tuổi. Tình trạng giả mạo hình ảnh, giọng nói để lừa đảo, tống tiền đặt ra yêu cầu xác định trách nhiệm của nhà phát triển, đơn vị triển khai và người sử dụng. Theo đại biểu Lê Thị Song An, những câu hỏi này cho thấy yêu cầu phát triển công nghệ phải đi cùng với năng lực nhận diện, kiểm soát rủi ro ngay trong quá trình ứng dụng.Làm rõ trách nhiệm, nhận diện điểm nghẽn, đề xuất giải pháp tháo gỡĐại biểu Lê Thị Song An đánh giá cao việc Bộ trưởng Vũ Hải Quân nắm chắc nội dung chuyên môn, bám sát câu hỏi và thẳng thắn nhìn nhận những việc còn hạn chế. Từ thương mại hóa kết quả nghiên cứu, định giá tài sản trí tuệ đến tiến độ một số nhiệm vụ công nghệ chiến lược, Bộ trưởng chỉ ra từng vướng mắc và nêu hướng xử lý. Những dẫn chứng từ địa phương và kinh nghiệm quốc tế giúp đại biểu hình dung rõ hơn cách các giải pháp có thể đi vào thực tế. Trong quá trình trả lời, Bộ trưởng cũng nêu cụ thể những vấn đề đã thử nghiệm trong thực tiễn và kết quả đạt được từ đó xây dựng đề án giải pháp nhân rộng.Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân trả lời chất vấn. Ảnh: Hồ LongVề vấn đề giải ngân, Bộ trưởng phân tích tác động của việc nguồn lực tăng nhanh, độ trễ khi đưa cơ chế mới vào thực hiện và năng lực tổ chức ở một số đơn vị, địa phương. Ông nhìn nhận trách nhiệm của Bộ Khoa học và Công nghệ trong khâu tổng hợp, xử lý dự toán và phối hợp phân bổ. Bộ sẽ hướng dẫn trực tiếp các đơn vị lập dự toán, phát triển hệ thống tiếp nhận, thẩm định trực tuyến và yêu cầu xác định rõ nhiệm vụ, sản phẩm đầu ra ngay từ hồ sơ. Cách trả lời này làm rõ hai yêu cầu cần thực hiện đồng thời là đưa kinh phí đến đúng lúc và bảo đảm chất lượng sử dụng ngân sách.Với thương mại hóa, Bộ trưởng nêu những trở ngại cụ thể, từ kết quả nghiên cứu chưa đủ điều kiện đưa vào sản xuất đến khó khăn về định giá, vốn và hạ tầng thử nghiệm. Việc Bộ hỗ trợ viện, trường thử định giá từng sản phẩm là một cách để xây dựng hướng dẫn từ những vướng mắc thực tế. Theo đại biểu Lê Thị Song An, những ví dụ thực tiễn mà Bộ trưởng nêu ra cho thấy, với doanh nghiệp nhỏ và vừa còn thiếu nhân lực công nghệ, mô hình thí điểm kết nối doanh nghiệp có nhu cầu ứng dụng AI với chuyên gia, viện, trường để giải quyết bài toán nâng năng suất ngay tại cơ sở sản xuất là rất thiết thực.Các ĐBQH tham dự phiên thảo luận. Ảnh: Khánh DuyVề vấn đề làm chủ công nghệ, Bộ trưởng lấy ví dụ Việt Nam đã có năng lực thiết kế chip bán dẫn phục vụ công nghệ 5G, còn công đoạn chế tạo vẫn phải thực hiện ở nước ngoài. Với thiết bị bay không người lái, ông phân tích từng cấu phần để xác định những nhiệm vụ nghiên cứu có thể đặt hàng. Theo đại biểu Lê Thị Song An, câu trả lời đi thẳng vào mức độ làm chủ thực tế, giúp nhận diện những khâu có thể triển khai sớm và những công nghệ nền tảng, như công nghệ vật liệu, cần đầu tư dài hạn.Về liên thông dữ liệu, Bộ trưởng chỉ rõ các nguyên nhân từ phần mềm chưa kết nối, quy trình và biểu mẫu thiếu thống nhất, dữ liệu chưa đầy đủ đến hạn chế về thiết bị, đường truyền và kỹ năng sử dụng. Việc khảo sát, xác định 29 vướng mắc cụ thể ở cấp xã để hướng dẫn xử lý và nhân rộng cho thấy Bộ đã tiếp cận vấn đề từ nơi trực tiếp giải quyết thủ tục. Với AI, Bộ trưởng giải thích việc quản lý theo mức độ rủi ro, yêu cầu gắn nhãn nội dung do AI tạo ra và trách nhiệm của các bên liên quan. Từ kinh nghiệm quốc tế, ông nêu hướng xem xét giới hạn sử dụng AI phù hợp với lứa tuổi, nhất là ở các cấp học thấp.Kết luận nội dung chất vấn, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đề nghị Chính phủ, Bộ trưởng tiếp thu ý kiến đại biểu, tập trung tháo gỡ vướng mắc trong thực thi chính sách, công bố phạm vi, chức năng và tiến độ cung cấp các nền tảng số dùng chung, đồng thời hoàn thiện tiêu chuẩn, quy chuẩn và năng lực đánh giá đối với hệ thống AI rủi ro cao. Đại biểu Lê Thị Song An đánh giá cách điều hành khoa học, đúng trọng tâm, đề cao trách nhiệm giải trình. Việc xác định đầu việc và thời hạn thực hiện ngay trong kết luận tạo cơ sở để Quốc hội theo dõi việc thực hiện các giải pháp đã nêu tại nghị trường.

Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân cho biết, đã ban hành Khung kiến trúc tổng thể quốc gia số, triển khai khảo sát và xác định 29 bài toán công nghệ ở cấp xã để có giải pháp hỗ trợ cán bộ cơ sở; đồng thời đang hoàn thiện khung quản lý trí tuệ nhân tạo, phân loại rủi ro nhằm bảo đảm an toàn dữ liệu, thúc đẩy đổi mới sáng tạo. Thời sự Quốc hộiBộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân: Xác định 29 bài toán công nghệ ở cấp xã, tập trung hỗ trợ cán bộ cơ sởThanh Hải • 12/11/2026 14:36Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân cho biết, đã ban hành Khung kiến trúc tổng thể quốc gia số, triển khai khảo sát và xác định 29 bài toán công nghệ ở cấp xã để có giải pháp hỗ trợ cán bộ cơ sở; đồng thời đang hoàn thiện khung quản lý trí tuệ nhân tạo, phân loại rủi ro nhằm bảo đảm an toàn dữ liệu, thúc đẩy đổi mới sáng tạo.Sáng 12/11, tiếp tục phiên chất vấn và trả lời chất vấn tại Kỳ họp thứ Hai, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, Quốc hội đã chất vấn đối với lĩnh vực khoa học và công nghệ. Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân trả lời chất vấn.Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn điều hành phiên chất vấn và trả lời chất vấn. Ảnh: Khánh DuyĐã ban hành Khung kiến trúc tổng thể quốc gia sốĐBQH Nguyễn Văn Huy (Hưng Yên) nêu thực tế, nền tảng tích hợp, chia sẻ dữ liệu quốc gia đã ghi nhận gần 5 tỷ giao dịch, nhưng vẫn còn 34/104 cơ sở dữ liệu chưa được đồng bộ về Trung tâm Dữ liệu quốc gia. Trong 8 cơ sở dữ liệu trọng yếu đã kết nối, 7 cơ sở dữ liệu vẫn đồng bộ ngoại tuyến. Vì vậy, người dân vẫn phải cung cấp lại những thông tin mà cơ quan nhà nước đã có.ĐBQH Nguyễn Văn Huy (Hưng Yên) đặt câu hỏi chất vấn. Ảnh: Khánh DuyĐại biểu đề nghị Bộ trưởng làm rõ trách nhiệm trong việc bảo đảm các hệ thống thực sự liên thông, dữ liệu được chia sẻ và tái sử dụng, giảm phiền hà cho người dân.Trả lời chất vấn, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân cho biết, dữ liệu hiện được lưu trữ tại nhiều cơ quan, đơn vị trong thời gian dài nên việc tập hợp, đồng bộ và xây dựng cơ sở dữ liệu mới cần thời gian. Việc xác định chi phí số hóa cũng phức tạp do mỗi loại tài liệu có yêu cầu xử lý khác nhau, trong khi nhân lực còn hạn chế.Theo Bộ trưởng, tình trạng người dân phải đi lại nhiều lần để giải quyết thủ tục hành chính, cán bộ cấp xã phải sử dụng nhiều phần mềm xuất phát từ 5 nguyên nhân: các hệ thống chưa kết nối, đồng bộ; quy trình và biểu mẫu chưa thống nhất; dữ liệu chưa đầy đủ; thiết bị, đường truyền và hỗ trợ kỹ thuật chưa đáp ứng yêu cầu; kỹ năng số của một bộ phận người dân và cán bộ cơ sở còn hạn chế.Để khắc phục, Bộ Khoa học và Công nghệ đã ban hành Khung kiến trúc tổng thể quốc gia số, đồng thời khảo sát thực tế tại một số địa phương để xác định những vướng mắc cụ thể trong công việc hằng ngày của cán bộ.Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân trả lời chất vấn. Ảnh Hồ Long“Qua khảo sát, Bộ Khoa học và Công nghệ đã thống kê được 29 bài toán nhỏ mà cán bộ xã đang gặp phải. Trong thời gian tới, Bộ sẽ xây dựng hướng dẫn, tài liệu đào tạo và cập nhật kiến thức, giúp cán bộ cơ sở nâng cao kỹ năng số, từng bước khắc phục tình trạng phần mềm thiếu đồng bộ, giảm việc người dân phải khai báo lại thông tin.Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải QuânQua khảo sát, Bộ đã thống kê được 29 bài toán nhỏ mà cán bộ xã đang gặp phải. Trong thời gian tới, Bộ sẽ xây dựng hướng dẫn, tài liệu đào tạo và cập nhật kiến thức, giúp cán bộ cơ sở nâng cao kỹ năng số, từng bước khắc phục tình trạng phần mềm thiếu đồng bộ, giảm việc người dân phải khai báo lại thông tin.Bộ Khoa học và Công nghệ cũng đã triển khai thí điểm hỗ trợ cán bộ, công chức cấp xã trong ứng dụng khoa học, công nghệ và thực hiện chuyển đổi số. Chương trình thí điểm này sẽ kết thúc vào đầu năm 2027.ĐBQH Ma Thị Thúy (Tuyên Quang) cho rằng, trí tuệ nhân tạo (AI) mở ra nhiều cơ hội phát triển kinh tế và nâng cao hiệu quả quản trị quốc gia, nhưng cũng đặt ra thách thức về bảo mật dữ liệu, quyền riêng tư, độ tin cậy của thông tin và trách nhiệm pháp lý. Vì vậy, đại biểu đề nghị Bộ trưởng làm rõ giải pháp quản lý AI để vừa thúc đẩy đổi mới sáng tạo, vừa kiểm soát rủi ro.ĐBQH Ma Thị Thúy (Tuyên Quang) đặt câu hỏi chất vấn. Ảnh: Hồ LongĐại biểu cũng đề nghị Bộ trưởng cho biết giải pháp cụ thể để người cao tuổi, người khuyết tật và các nhóm yếu thế khác không bị bỏ lại phía sau trong quá trình chuyển đổi số.Trả lời chất vấn về quản lý AI, Bộ trưởng Vũ Hải Quân cho biết, Việt Nam đã ban hành Luật Trí tuệ nhân tạo, trong đó chú trọng bảo đảm an toàn dữ liệu và quản lý rủi ro. Chẳng hạn, cán bộ, công chức, viên chức không được đưa dữ liệu mật lên các nền tảng AI để khai thác. Những dữ liệu có yêu cầu bảo mật cao phải được kiểm soát chặt chẽ, trong khi một số loại dữ liệu phục vụ nghiên cứu, không vì mục đích thương mại, có thể được sử dụng khi đáp ứng các điều kiện nhất định.“Bài toán khó nhất là cân bằng giữa bảo vệ dữ liệu và tận dụng cơ hội phát triển AI. Bộ Khoa học và Công nghệ đã xây dựng khung đạo đức AI, phân loại mức độ rủi ro và đưa ra khuyến nghị để doanh nghiệp, nhà phát triển ứng dụng công nghệ an toàn, có trách nhiệm, đồng thời tạo điều kiện cho đổi mới sáng tạo.Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải QuânTheo Bộ trưởng, bài toán khó nhất là cân bằng giữa bảo vệ dữ liệu và tận dụng cơ hội phát triển AI. Ví dụ, một tờ báo điện tử nếu cho phép AI tiếp cận nội dung, lượng truy cập có thể tăng nhưng cũng tiềm ẩn nguy cơ mất quyền kiểm soát dữ liệu. Ngược lại, việc hạn chế AI tiếp cận có thể ảnh hưởng đến lượng truy cập. Vì vậy, doanh nghiệp phải cân nhắc giữa lợi ích khai thác công nghệ với yêu cầu bảo vệ dữ liệu và quyền lợi của mình.Về phía cơ quan quản lý, Bộ Khoa học và Công nghệ đã xây dựng khung đạo đức AI, phân loại mức độ rủi ro và đưa ra khuyến nghị để doanh nghiệp, nhà phát triển ứng dụng công nghệ an toàn, có trách nhiệm, đồng thời tạo điều kiện cho đổi mới sáng tạo.Quản lý chính xác, toàn vẹn, bảo mật, an toàn, minh bạchĐBQH Lê Hoàng Anh (Gia Lai) đề nghị Bộ trưởng nêu rõ lộ trình thực hiện và thời điểm hoàn thành việc rà soát, tích hợp các ứng dụng trùng lặp về một đầu mối, sử dụng một tài khoản định danh duy nhất và dừng các dự án mới trùng lặp với nền tảng quốc gia.Các đại biểu tham dự phiên chất vấn và trả lời chất vấn. Ảnh: Khánh DuyBộ trưởng Vũ Hải Quân cho biết, quyết định của Thủ tướng Chính phủ đã nêu rõ mục tiêu đến năm 2030 hoàn thành nền tảng dữ liệu, bảo đảm người dân thực hiện thủ tục hành chính hoàn toàn trên môi trường mạng.Tham gia trả lời vấn đề này, Bộ trưởng Bộ Công an, Đại tướng Lương Tam Quang cho biết, hiện đã hoàn thành 9/12 cơ sở dữ liệu trọng yếu và 80/104 cơ sở dữ liệu chuyên ngành.Về hoàn thiện thể chế, Bộ Công an chủ trì soạn thảo và trình Quốc hội nhiều luật liên quan đến dữ liệu, bảo vệ dữ liệu cá nhân, an ninh mạng; đồng thời tiếp tục hoàn thiện các quy định dưới luật về dữ liệu, an ninh dữ liệu.Theo Bộ trưởng Bộ Công an, Trung tâm Dữ liệu quốc gia số 1 đã vận hành từ tháng 8/2025. Cơ sở dữ liệu về dân cư kết nối với 17 bộ, ngành và 34 địa phương. Qua theo dõi, hệ thống đã phục vụ 2,77 tỷ lượt truy cập, tra cứu, xác thực thông tin, giúp tiết kiệm gần 8.500 tỷ đồng cho ngân sách nhà nước.Bộ trưởng Bộ Công an, Đại tướng Lương Tam Quang tham gia trả lời chất vấn. Ảnh Hồ LongỨng dụng VNeID có hơn 86,4 triệu định danh điện tử của công dân và 85 tiện ích. Từ ngày 29/5/2026, Bộ tiếp nhận hệ thống dịch vụ công quốc gia với gần 35 triệu hồ sơ. Bộ cũng đã ban hành khung kiến trúc dữ liệu.Với vai trò là cơ quan thường trực thực hiện Nghị quyết số 57, Bộ Công an đang đôn đốc, thành lập các tổ công tác phối hợp với các bộ, ngành, địa phương xử lý dứt điểm việc làm sạch dữ liệu, đánh giá an ninh, an toàn hệ thống kết nối về Trung tâm Dữ liệu quốc gia. Dự kiến quý II/2027, toàn bộ hệ thống dữ liệu sẽ được hoàn thiện, đưa vào thực hiện.“Về dữ liệu, nguyên tắc là khai một lần, dùng nhiều lần; đã có dữ liệu thì không được yêu cầu cung cấp thêm; dữ liệu phải được chia sẻ, dùng chung; quản lý chính xác, toàn vẹn, bảo mật, an toàn, minh bạch. Mọi thay đổi đều phải được ghi lại, bảo đảm tiêu chuẩn "đúng – đủ – sạch – sống – thống nhất – dùng chung", Bộ trưởng Lương Tam Quang nhấn mạnh.

Trả lời chất vấn sáng 12/11, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cam kết đẩy nhanh việc làm sạch dữ liệu mã số thuế, cải cách thủ tục và rút ngắn thời gian hoàn thuế. Thời sự Quốc hộiBộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn: Quyết liệt xử lý vướng mắc về mã số thuếThanh Hải • 12/11/2026 10:57Trả lời chất vấn sáng 12/11, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cam kết đẩy nhanh việc làm sạch dữ liệu mã số thuế, cải cách thủ tục và rút ngắn thời gian hoàn thuế.Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn chủ trì Phiên chất vấn và trả lời chất vấn. Ảnh: Phạm ThắngQuyết liệt làm sạch mã số thuế, tháo gỡ vướng mắc cho doanh nghiệpQuan tâm đến việc làm sạch hệ thống mã số thuế, ĐBQH Hoàng Ngọc Định (Tuyên Quang) nêu rõ, theo số liệu báo cáo của Cục Thuế, hiện còn trên 2,5 triệu mã số thuế cần rà soát, chuẩn hóa dữ liệu, làm sạch. Trong đó, có những doanh nghiệp không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký từ hàng chục năm nay.Từ thực tế này, đại biểu đề nghị Bộ trưởng cho biết trách nhiệm của Bộ Tài chính, cơ quan thuế với tình trạng tồn đọng trên và giải pháp xử lý thời gian tới.Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng tham dự Phiên chất vấn và trả lời chất vấn. Ảnh: Phạm ThắngTrả lời nội dung này, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết việc làm sạch mã số thuế với doanh nghiệp không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký, dừng hoạt động là yêu cầu bắt buộc. Việc này cũng nhằm cải thiện mức độ tuân thủ các tiêu chuẩn quốc tế về minh bạch và hợp tác thuế.Theo Bộ trưởng, một trong những nguyên nhân khiến Việt Nam bị Diễn đàn Toàn cầu và Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) đưa vào danh sách theo dõi về hợp tác thuế là do chưa hoàn tất làm sạch dữ liệu mã số thuế.Từ đầu năm đến nay, ngành thuế đã làm sạch 777.000 mã số thuế. Tuy nhiên, hiện còn khoảng 2,5 triệu mã số thuế thuộc các trạng thái doanh nghiệp, hộ kinh doanh đã ngừng hoạt động hoặc không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký."Đây là khối lượng công việc lớn và cần được xử lý trước kỳ đánh giá của OECD dự kiến vào quý II/2028. Kết quả đánh giá sẽ ảnh hưởng đến việc Việt Nam có được đưa ra khỏi danh sách theo dõi hay tiếp tục bị xếp vào nhóm không hợp tác về thuế, từ đó có thể tác động đến môi trường đầu tư và phát triển kinh tế", Bộ trưởng nhấn mạnh.Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn trả lời chất vấn. Ảnh Hồ LongĐể thực hiện nhiệm vụ này, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cho biết đã báo cáo Chính phủ đề xuất bổ sung vào chương trình Kỳ họp thứ Hai về các quy trình, thủ tục làm sạch mã số thuế.“Cần quan tâm xóa các nghĩa vụ tài chính đối với các doanh nghiệp và hộ kinh doanh đã dừng hoạt động từ 5 năm trở lại đây, cũng như xóa bỏ thuế môn bài, tiền phạt và tiền chậm nộp. Sau khi xử lý các nghĩa vụ tài chính, cơ quan quản lý sẽ tiến hành đóng những mã số thuế không còn hoạt động.Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn TuấnTheo Bộ trưởng Bộ Tài chính, việc làm sạch mã số thuế không chỉ nhằm đáp ứng yêu cầu quốc tế mà còn góp phần xây dựng môi trường kinh doanh an toàn, ngăn việc lợi dụng các mã số thuế không còn hoạt động để trốn thuế hoặc kinh doanh bất hợp pháp.Cùng quan tâm đến vấn đề này, ĐBQH Hoàng Thị Thanh Thúy (Tây Ninh) phân tích, thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế thời gian qua giải quyết kéo dài, ảnh hưởng đến xuất cảnh của một số chủ doanh nghiệp. Đại biểu đề nghị, Bộ trưởng cho biết giải pháp tháo gỡ để hỗ trợ cho doanh nghiệp khi việc cấm xuất cảnh chỉ do vướng mắc về hồ sơ thủ tục?ĐBQH Hoàng Thị Thanh Thúy (Tây Ninh) chất vấn Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn. Ảnh: Quang KhánhMặt khác, đại biểu lưu ý, tình trạng sai lệch thông tin do các cơ quan cập nhật không đồng thời như cơ quan thuế, cơ quan đăng ký kinh doanh, cơ sở dữ liệu quốc gia... dẫn đến nghẽn khớp nối dữ liệu. Điều này khiến người dân bị treo hoặc khóa mã số thuế tự động, không thể kê khai nộp thuế hoặc thực hiện giao dịch điện tử, phải chịu trách nhiệm đi giải trình, chịu chi phí tuân thủ trong trường hợp lỗi không thuộc về mình.Khi chính sách đi trước nhưng hạ tầng công nghệ chưa theo kịp, cơ chế kết nối, chia sẻ, cập nhật thông tin chưa đồng bộ dẫn đến vướng mắc ở khâu thực thi, đây là đẩy một phần cái khó và vướng cho người dân và doanh nghiệp. Vì vậy, đại biểu đề nghị Bộ trưởng đưa ra giải pháp khắc phục tình trạng này.Trả lời nội dung trên, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn nhận trách nhiệm khi quá trình chuyển đổi số thời gian qua đã phát sinh một số người dân, doanh nghiệp nhận được thông báo sai. “Trong quá trình chuyển đổi ứng dụng công nghệ thông tin, cơ quan quản lý đang quyết liệt rà soát rất kỹ chuyện này”, Bộ trưởng cho biết.“Bộ Tài chính sẽ tiếp tục đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, thu thập dữ liệu đa chiều kết hợp với dữ liệu của các cơ quan, đặc biệt là dữ liệu trên VNeID để kết hợp chặt chẽ giữa hồ sơ thủ tục của cơ quan thuế khai thác trên cơ sở dữ liệu của cơ quan công an. Làm sao để đơn giản nhất, chính xác nhất hồ sơ thủ tục liên quan đến thuế của người dân và doanh nghiệp”Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn TuấnBên cạnh đó, theo Bộ trưởng, nghĩa vụ thuế đối với đất phi nông nghiệp phải gắn kết với cơ quan tài nguyên môi trường về thông tin từng thửa đất, đặc biệt là trong việc sáp nhập xã, phường, thị trấn, tách nhập tỉnh thì phải chuẩn hóa mã số, định vị từng thửa đất một về diện tích, mục đích và cập nhật cùng với cơ quan tài nguyên môi trường để thống nhất mã số thuế.Do vậy, thời gian tới, Bộ Tài chính sẽ tiếp tục đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, thu thập dữ liệu đa chiều kết hợp với dữ liệu của các cơ quan, đặc biệt là dữ liệu trên VNeID để kết hợp chặt chẽ giữa hồ sơ thủ tục của cơ quan thuế khai thác trên cơ sở dữ liệu của cơ quan công an. “Làm sao đơn giản nhất, chính xác nhất hồ sơ thủ tục liên quan đến thuế của người dân và doanh nghiệp”, Bộ trưởng khẳng định.Đẩy nhanh hoàn thuế VAT, 100% hồ sơ thực hiện trên môi trường điện tửỞ khía cạnh khác, ĐBQH Dương Khắc Mai (Lâm Đồng) nhấn mạnh, việc kiểm soát hoàn thuế phải vừa chặt chẽ, ngăn ngừa gian lận hóa đơn, bảo đảm tiến độ, không gây chậm trễ. Tuy nhiên, thực tế vẫn còn tình trạng chậm hoàn thuế giá trị gia tăng làm ảnh hưởng đến dòng vốn cho hoạt động sản xuất của doanh nghiệp.ĐBQH Dương Khắc Mai (Lâm Đồng) chất vấn Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn. Ảnh: Phạm ThắngTừ thực tế này, đại biểu đề nghị Bộ trưởng cho biết nguyên nhân, trách nhiệm và giải pháp xử lý hồ sơ tồn đọng.Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn thừa nhận tiến độ xử lý vẫn chưa đáp ứng yêu cầu, trong khi nguồn vốn bị tồn đọng ở khâu hoàn thuế giá trị gia tăng (VAT) đang trở thành một trở ngại với doanh nghiệp. "Trong các cuộc gặp, Thủ tướng cũng thường nhắc tôi phải xem lại việc hoàn thuế vì doanh nghiệp còn kêu ca nhiều, tiến độ vẫn chậm", Bộ trưởng nhấn mạnh.Trong bối cảnh doanh nghiệp khó tiếp cận nguồn vốn, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cho rằng, việc đẩy nhanh hoàn thuế VAT là cần thiết để giảm áp lực cho doanh nghiệp. Để cải thiện tiến độ, ngành thuế đã phân loại doanh nghiệp theo mức độ tuân thủ và rủi ro. Hiện khoảng 80% hồ sơ thuộc "luồng xanh", được hoàn thuế trước và kiểm tra sau; 20% còn lại phải kiểm tra trước khi hoàn.Các ĐBQH tham dự Phiên chất vấn. Ảnh: Quang KhánhTheo Bộ trưởng, nhờ cơ chế này, tiến độ hoàn thuế năm nay được cải thiện. Tính đến nay, cơ quan thuế đã hoàn khoảng 79.000 tỷ đồng, tương đương 99% dự toán năm 2026 dành cho công tác này và tăng hơn 40% so với cùng kỳ năm trước.Trong nhóm được hoàn trước - kiểm tra sau, 88% hồ sơ được giải quyết trong vòng 7 ngày, số còn lại cần thêm thời gian để đối chiếu và kiểm soát. Với nhóm phải kiểm tra trước khi hoàn, thời gian xử lý bình quân đã giảm từ khoảng 50 ngày xuống còn 40 ngày.“Hiện 100% hồ sơ hoàn thuế được thực hiện trên môi trường điện tử. Thời gian tới, Bộ Tài chính sẽ tiếp tục phân loại doanh nghiệp kỹ hơn và ứng dụng công nghệ thông tin để rút ngắn thời gian xử lý”. Khẳng định điều này, Bộ trưởng cũng nêu rõ, mục tiêu thời gian tới là tiếp tục cải cách thủ tục hành chính, vừa kiểm soát chặt chẽ để tránh thất thoát ngân sách, vừa tạo thuận lợi tối đa cho người dân và doanh nghiệp.