CỔNG THÔNG TIN ĐIỆN TỬ

Hội đồng nhân dân thành phố Hồ Chí Minh

hdnd.hochiminhcity.gov.vn

Đổi mới giám sát chuyên đề của HĐND TP. Hồ Chí Minh trong bối cảnh đẩy mạnh phân cấp, phân quyền: Bài 1: Tập trung những điểm nghẽn, nội dung tác động lớn

  • Lượt xem - 61

Trong mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, phân cấp, phân quyền càng mạnh, yêu cầu kiểm soát quyền lực, bảo đảm thực hiện đúng thẩm quyền và xác định rõ trách nhiệm càng cao. Đối với HĐND Thành phố Hồ Chí Minh, đổi mới giám sát chuyên đề phù hợp với mô hình quản trị mới của một đô thị quy mô lớn, không gian phát triển rộng và mức độ phân cấp, phân quyền ngày càng cao; hoạt động giám sát ngày càng hướng nhiều hơn vào những vấn đề cụ thể, điểm nghẽn trong tổ chức thực hiện và những nội dung tác động lớn đến sự phát triển.

Phân cấp, phân quyền càng mạnh, yêu cầu kiểm soát quyền lực càng cao

Thành phố Hồ Chí Minh đang đứng trước giai đoạn phát triển với những thay đổi rất lớn về không gian phát triển, tổ chức bộ máy và phương thức quản trị. Việc sắp xếp tổ chức bộ máy, vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp; cùng với việc hợp nhất Thành phố Hồ Chí Minh với tỉnh Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu đã tạo ra một không gian phát triển mới với quy mô dân số gần 14 triệu người và 168 đơn vị hành chính cấp xã, phường, đặc khu. Cùng với đó, thành phố đang tập trung triển khai Luật Phát triển đô thị, đây là các quy định pháp luật mới có liên quan đến quản trị và phát triển đô thị hiện nay.

Ban Pháp chế HĐND TP. Hồ Chí Minh khảo sát đối với một số dự thảo Nghị quyết liên quan đến công chức, viên chức và chính sách đối với các tập thể, cá nhân có đóng góp cho sự nghiệp xây dựng, phát triển thành phố. Ảnh Lan Chi
Ban Pháp chế HĐND TP. Hồ Chí Minh khảo sát đối với một số dự thảo Nghị quyết liên quan đến công chức, viên chức và chính sách đối với các tập thể, cá nhân có đóng góp cho sự nghiệp xây dựng, phát triển thành phố. Ảnh Lan Chi

Những thay đổi đó mở ra không gian phát triển rất lớn, đồng thời đặt ra yêu cầu ngày càng cao đối với năng lực quản trị của chính quyền thành phố. Đặc biệt, việc đẩy mạnh phân cấp, phân quyền làm thay đổi căn bản cách thức tổ chức và thực hiện quyền lực ở địa phương. Nhiều nhiệm vụ, thẩm quyền và trách nhiệm được phân định rõ hơn giữa các cấp, các ngành và các cơ quan. Điều này tạo điều kiện để các cấp chủ động, linh hoạt hơn trong tổ chức thực hiện.

Ban Kinh tế - Ngân sách HĐND TP. Hồ Chí Minh khảo sát chính sách miễn vé xe buýt sau 4 tháng triển khai. Ảnh: Châu Vũ
Ban Kinh tế - Ngân sách HĐND TP. Hồ Chí Minh khảo sát chính sách miễn vé xe buýt sau 4 tháng triển khai. Ảnh: Châu Vũ

Tuy nhiên, phân cấp, phân quyền càng mạnh thì yêu cầu kiểm soát quyền lực, bảo đảm thực hiện đúng thẩm quyền và xác định rõ trách nhiệm càng cao. Đây chính là một trong những yêu cầu quan trọng đặt ra đối với hoạt động giám sát của HĐND.

Trong bối cảnh mới, giám sát không chỉ nhằm phát hiện sai phạm, hạn chế, thiếu sót; quan trọng hơn là phải góp phần bảo đảm quyền lực được thực hiện đúng thẩm quyền, chính sách được triển khai đúng mục tiêu, nguồn lực được sử dụng hiệu quả và những vấn đề phát sinh trong thực tiễn được kịp thời tháo gỡ. Vì vậy, đối với HĐND Thành phố Hồ Chí Minh, đổi mới giám sát chuyên đề là đổi mới cách thức thực hiện chức năng giám sát phù hợp với mô hình quản trị mới của một đô thị có quy mô lớn, không gian phát triển rộng và mức độ phân cấp, phân quyền ngày càng cao.

Giám sát dựa trên thông tin, dữ liệu đa chiều

Thời gian qua, hoạt động giám sát chuyên đề của HĐND Thành phố Hồ Chí Minh đã có nhiều đổi mới, từng bước chuyển từ cách tiếp cận chủ yếu là phát hiện vấn đề sang chú trọng làm rõ nguyên nhân, trách nhiệm và theo dõi việc khắc phục sau giám sát. Trong 9 tháng năm 2026, HĐND thành phố đã tổ chức nhiều cuộc giám sát chuyên đề, tập trung vào những vấn đề có tác động trực tiếp đến phát triển kinh tế - xã hội và đời sống nhân dân như: giám sát triển khai các dự án đầu tư công trọng điểm chậm tiến độ và giải ngân vốn đầu tư công năm 2026; công tác quản lý nhà nước đối với hoạt động khai thác khoáng sản làm vật liệu xây dựng; việc sắp xếp, bố trí, xử lý tài sản công là cơ sở nhà, đất, trụ sở làm việc khi thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp; việc thực thi pháp luật về thi hành án hành chính; cùng một số nội dung liên quan đến việc thực hiện các cơ chế, chính sách đặc thù của thành phố...

Ban Kinh tế - Ngân sách HĐND TP. Hồ Chí Minh khảo sát việc thực hiện chính sách miễn vé xe buýt sau 4 tháng triển khai. Ảnh: Châu Vũ
Ban Kinh tế - Ngân sách HĐND TP. Hồ Chí Minh khảo sát việc thực hiện chính sách miễn vé xe buýt sau 4 tháng triển khai. Ảnh: Châu Vũ

Qua đó cho thấy, hoạt động giám sát ngày càng hướng nhiều hơn vào những vấn đề cụ thể, những điểm nghẽn trong tổ chức thực hiện và những nội dung tác động lớn đến sự phát triển của thành phố. Bên cạnh đó, HĐND Thành phố tiếp tục duy trì các hình thức đối thoại trực tiếp, trực tuyến, trong đó có chương trình “Dân hỏi - Chính quyền trả lời”. Đây là một kênh quan trọng để tiếp nhận thông tin, phản ánh, kiến nghị của cử tri; đồng thời cung cấp thêm dữ liệu thực tiễn cho việc nhận diện và lựa chọn những vấn đề cần giám sát.

Trước yêu cầu mới, hoạt động giám sát chuyên đề vẫn còn một số khó khăn cần tiếp tục khắc phục. Từ thực tiễn, HĐND Thành phố Hồ Chí Minh xác định giám sát phải bám sát việc thực hiện quyền lực được phân cấp, phân quyền. Ở đâu được giao thẩm quyền, ở đó phải xác định rõ trách nhiệm; giám sát phải giúp làm rõ việc thực hiện thẩm quyền có đúng pháp luật, đúng mục tiêu, đúng trách nhiệm và đạt hiệu quả hay không.

Chuyển từ giám sát theo báo cáo sang giám sát dựa trên thông tin và dữ liệu đa chiều. Báo cáo hành chính vẫn là nguồn thông tin quan trọng, nhưng không thể là nguồn thông tin duy nhất. Dữ liệu quản lý nhà nước, ý kiến cử tri, phản ánh của người dân, kết quả giải quyết thủ tục hành chính, tiến độ dự án và các nguồn dữ liệu liên quan cần được khai thác để hình thành bức tranh đầy đủ hơn về vấn đề được giám sát. Cùng với đó, chuyển từ tư duy phát hiện sang giải quyết vấn đề. Một cuộc giám sát có chất lượng không chỉ trả lời được vấn đề gì đang tồn tại, mà phải làm rõ “vì sao có tồn tại này”, “trách nhiệm thuộc về ai”, “cần giải pháp gì” và “khi nào phải hoàn thành”.

Một yêu cầu quan trọng nữa là bảo đảm tính độc lập, khách quan của hoạt động giám sát, đồng thời hướng đến mục tiêu kiến tạo phát triển. Giám sát phải nghiêm minh, không né tránh khuyết điểm, nhưng mục tiêu cuối cùng là nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của Nhân dân và tạo điều kiện để các cơ quan được phân cấp, phân quyền thực hiện tốt hơn nhiệm vụ của mình.

Lê Minh Đức, Phó Trưởng Ban Pháp chế HĐND TP. Hồ Chí Minh

Đổi mới giám sát chuyên đề của HĐND TP. Hồ Chí Minh trong bối cảnh đẩy mạnh phân cấp, phân quyền: Bài 1: Tập trung những điểm nghẽn, nội dung tác động lớn

Tìm kiếm

Xem nhiều

Tin cùng chuyên mục

Ban Pháp chế HĐND Thành phố Hồ Chí Minh: Mở cơ chế trọng dụng nhân tài, bảo đảm chính sách đến đúng đối tượng

Thẩm tra năm dự thảo nghị quyết trình Kỳ họp thứ sáu, Ban Pháp chế HĐND Thành phố Hồ Chí Minh tập trung làm rõ cơ sở pháp lý, tính khả thi của các cơ chế tuyển dụng, trọng dụng nhân tài và chính sách đối với đội ngũ ở cơ sở. Nhiều nội dung được kiến nghị chỉnh lý ngay trong quá trình thẩm tra, nhằm bảo đảm quy định chặt chẽ, thuận lợi khi áp dụng và bảo vệ quyền lợi chính đáng của người thụ hưởng.
BAN PHÁP CHẾ HĐND THÀNH PHỐ THẨM TRA DỰ THẢO NGHỊ QUYẾT BÃI BỎ NGHỊ QUYẾT SỐ 42/2014/NQ-HĐND

Sáng ngày 14/10/2026, Ban Pháp chế HĐND Thành phố tổ chức cuộc họp thẩm tra dự thảo Nghị quyết bãi bỏ Nghị quyết số 42/2014/NQ-HĐND theo Tờ trình số 1178/TTr-UBND của UBND Thành phố. Đồng chí Phạm Quỳnh Anh, Trưởng Ban Pháp chế HĐND Thành phố chủ trì buổi thẩm tra.
BAN PHÁP CHẾ HĐND THÀNH PHỐ TỔ CHỨC KHẢO SÁT CÁC DỰ THẢO NGHỊ QUYẾT VỀ CÔNG CHỨC, VIÊN CHỨC

Chuẩn bị nội dung dự kiến trình HĐND Thành phố, nhằm cụ thể hóa Luật Phát triển đô thị, Ban Pháp chế HĐND Thành phố tổ chức các buổi khảo sát đối với một số dự thảo Nghị quyết liên quan đến công chức, viên chức và chính sách đối với các tập thể, cá nhân có đóng góp cho sự nghiệp xây dựng, phát triển Thành phố.
Địa phương được chi trợ cấp cao hơn Trung ương: Người dân TPHCM có thể được hưởng mức nào?

Chính sách của nhà nước đã nâng mức chuẩn trợ giúp xã hội lên 540.000 đồng/tháng. Tuy nhiên, TPHCM lại chi trợ cấp cao hơn mức chuẩn này.

© CỔNG THÔNG TIN ĐIỆN TỬ HỘI ĐỒNG NHÂN DÂN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH