Tham dự có lãnh đạo, thành viên Ban Kinh tế - Ngân sách; đại diện lãnh đạo: Tiểu ban phát triển Kinh tế thuộc Ban Nghiên cứu phát triển Thành phố, Văn phòng Đoàn ĐBQH và HĐND Thành phố, Văn phòng UBND Thành phố; đại diện lãnh đạo  các Sở: Tài chính, Tư pháp, Công Thương, Khoa học và Công nghệ, Nông nghiệp và Môi trường, Giáo dục và Đào tạo, Y tế, Du lịch, Xây dựng, Ban Quản lý các Khu chế xuất và công nghiệp Thành phố, Ban Quản lý Khu Công nghệ cao Thành phố; Công ty Đầu tư Tài chính Nhà nước Thành phố Hồ Chí Minh (HFIC) và Cơ quan điều hành Trung tâm Tài chính quốc tế tại TP. Hồ Chí Minh.

Hỗ trợ có trọng tâm đối với các lĩnh vực ưu tiên

Mở đầu phiên làm việc, Phó Giám đốc Sở Tài chính Nguyễn Thanh Toàn và Phó Tổng giám đốc Công ty Đầu tư Tài chính Nhà nước Thành phố Nguyễn Quang Thanh báo cáo, thuyết minh dự thảo nghị quyết về đối tượng, điều kiện, trình tự, thủ tục, mức và thời gian hỗ trợ lãi suất đối với các dự án đầu tư thuộc lĩnh vực ưu tiên phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn Thành phố được tổ chức có chức năng quỹ đầu tư phát triển địa phương cho vay hoặc làm đầu mối cho vay hợp vốn với các tổ chức tín dụng.

Dự thảo đang trình theo hướng đến hỗ trợ các lĩnh vực công nghệ cao, chuyển đổi xanh, khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo; công nghiệp chủ lực, công nghiệp hỗ trợ; nông nghiệp; y tế, giáo dục, văn hóa, thể thao, du lịch và hạ tầng kinh tế, kỹ thuật, môi trường.

Thành ủy viên, Ủy viên Thường trực, Trưởng Ban Kinh tế - Ngân sách HĐND Thành phố Nguyễn Công Danh chủ trì phiên khảo sát

Theo dự thảo, mức vốn vay được ngân sách hỗ trợ lãi suất thông thường tối đa 200 tỷ đồng/dự án. Đối với nhóm dự án ký túc xá, nhà ở, nhà ở cho thuê, nhà lưu trú cho công nhân và nhà ở xã hội thuộc phạm vi quy định, mức tối đa là 300 tỷ đồng/dự án. Thời gian hỗ trợ tương ứng không quá 7 năm và không quá 10 năm.

Ngân sách Thành phố dự kiến hỗ trợ 100% hoặc 50% mức lãi suất được xác định theo nguyên tắc của dự thảo, tùy nhóm dự án. Mức lãi suất làm căn cứ hỗ trợ có giới hạn, gắn với lãi suất huy động tiết kiệm bằng đồng Việt Nam kỳ hạn 12 tháng bình quân của bốn ngân hàng thương mại được xác định trong dự thảo, cộng phí quản lý 2%/năm. Chủ đầu tư tự chi trả phần chênh lệch không được hỗ trợ; ngân sách không hỗ trợ phần lãi phát sinh do chậm trả nợ gốc hoặc lãi.

Dự thảo đồng thời quy định cơ chế chuyển tiếp nhằm tiếp tục giải quyết hồ sơ đã được tiếp nhận hợp lệ, kế thừa kết quả thẩm định, kiểm tra và các bước xử lý đã hoàn thành, tránh yêu cầu doanh nghiệp thực hiện lại thủ tục.

Đa dạng hóa công cụ huy động vốn cho các dự án đầu tư

Báo cáo tại phiên khảo sát, Phó giám đốc Sở Tài Chính Ngô Hoàng Minh báo cáo dự thảo nghị quyết đang dự kiến trình theo hướng quy định việc phát hành trái phiếu chính quyền địa phương, trái phiếu dự án, trái phiếu công trình, trái phiếu đô thị, trái phiếu xanh và vay từ các tổ chức tài chính trong nước để triển khai các dự án đầu tư của Thành phố.

Quang cảnh phiên khảo sát

Dự thảo xác định các loại trái phiếu dự án, công trình, đô thị và trái phiếu xanh đều được phát hành theo hình thức trái phiếu chính quyền địa phương. Việc huy động vốn phải nằm trong kế hoạch vay, trả nợ, bảo đảm hạn mức vay và dư nợ; phù hợp khả năng cân đối ngân sách, khả năng trả nợ của Thành phố. Vốn vay để bù đắp bội chi chỉ sử dụng cho đầu tư phát triển, không sử dụng cho chi thường xuyên.

Các dự án sử dụng vốn vay phải thuộc danh mục đầu tư công trung hạn và hoàn thành thủ tục đầu tư theo quy định. Đối với khoản vay từ tổ chức tài chính trong nước, dự thảo quy định đồng tiền vay là đồng Việt Nam, thời hạn vay tối thiểu 3 năm; lãi suất và chi phí liên quan phù hợp mặt bằng thị trường tại thời điểm vay.

Đối với dự thảo nghị quyết về phát hành trái phiếu đô thị, trái phiếu công trình tại Trung tâm Tài chính quốc tế tại Việt Nam, lãnh đạo cơ quan điều hành Trung tâm Tài chính quốc tế tại TP. Hồ Chí Minh thuyết minh cơ sở xây dựng, phạm vi áp dụng và cơ chế tổ chức thực hiện.

Theo dự thảo, Thành phố có thể phát hành bằng đồng Việt Nam hoặc ngoại tệ tự do chuyển đổi theo đề án được phê duyệt, phù hợp các quy định liên quan. Đề án phải đánh giá tổng chi phí huy động vốn, khả năng trả nợ và tác động đến các chỉ tiêu nợ của Thành phố. Trường hợp phát hành bằng ngoại tệ phải làm rõ nguồn ngoại tệ trả nợ, rủi ro tỷ giá, lãi suất và biện pháp phòng ngừa.

Dự thảo cũng thiết kế cơ chế chương trình phát hành trung hạn để thực hiện nhiều đợt phát hành; quy định việc lựa chọn tổ chức quản lý phát hành, tư vấn pháp lý, đăng ký, lưu ký, thanh toán và công bố thông tin. Các dự án sử dụng vốn được định hướng ưu tiên gắn với tiêu chuẩn xanh, xã hội, bền vững và bảo vệ môi trường.

Làm rõ hiệu quả chính sách và trách nhiệm trả nợ

Thảo luận tại phiên khảo sát, các đại biểu tập trung phân tích tính khả thi của chính sách hỗ trợ lãi suất, khả năng tiếp cận của đối tượng thụ hưởng và yêu cầu bảo đảm nguồn lực thực hiện.

Đối với chính sách hỗ trợ lãi suất, các ý kiến đề nghị đánh giá đầy đủ kết quả thực hiện các nghị quyết hiện hành, làm rõ số lượng dự án, quy mô vốn vay, kinh phí hỗ trợ và những vướng mắc trong quá trình triển khai. Việc bổ sung hoặc điều chỉnh lĩnh vực hỗ trợ cần có căn cứ thực tiễn, xác định rõ mục tiêu và hiệu quả dự kiến, tránh phân tán nguồn lực.

Lãnh đạo các Sở, ngành báo cáo, giải trình tại phiên khảo sát

Các đại biểu cũng đề nghị thuyết minh cơ sở lựa chọn mức vốn vay tối đa 200 tỷ đồng, 300 tỷ đồng và thời gian hỗ trợ 7 năm, 10 năm; lượng hóa nhu cầu ngân sách hằng năm và nghĩa vụ hỗ trợ trong toàn bộ thời gian thực hiện. Đồng thời, cần làm rõ phần vốn được hỗ trợ trong trường hợp cho vay hợp vốn, trách nhiệm thẩm định, kiểm tra sử dụng vốn và cơ chế ngăn ngừa hỗ trợ trùng lặp.

Đối với hai dự thảo về trái phiếu, vấn đề được quan tâm là phân định rõ phạm vi điều chỉnh, cơ chế áp dụng và mối quan hệ giữa hai nghị quyết, nhất là đối với trái phiếu đô thị, trái phiếu công trình. Hồ sơ cần chỉ rõ những nội dung kế thừa quy định hiện hành và những nội dung cụ thể hóa cơ chế được giao cho Thành phố.

Các ý kiến nhấn mạnh việc huy động vốn phải gắn với danh mục dự án có khả năng triển khai, tiến độ giải ngân và phương án trả nợ cụ thể. Với trái phiếu phát hành tại Trung tâm Tài chính quốc tế, cần đánh giá đầy đủ chi phí tư vấn, phát hành, xếp hạng tín nhiệm, phòng ngừa rủi ro và các chi phí liên quan để xác định hiệu quả huy động vốn.

Hoàn thiện hồ sơ, bảo đảm chính sách đi vào thực tiễn

Thành ủy viên, Ủy viên Thường trực, Trưởng Ban Kinh tế - Ngân sách HĐND Thành phố Nguyễn Công Danh kết luận phiên khảo sát

Kết luận phiên khảo sát, Trưởng ban Kinh tế - Ngân sách HĐND Thành phố Nguyễn Công Danh nhấn mạnh, ba dự thảo nghị quyết cần được hoàn thiện theo hướng vừa mở rộng khả năng huy động nguồn lực, vừa bảo đảm hiệu quả sử dụng vốn, kỷ luật ngân sách và trách nhiệm giải trình.

Đối với chính sách hỗ trợ lãi suất, Trưởng ban Kinh tế - Ngân sách đề nghị Sở Tài chính phối hợp HFIC và các sở, ngành rà soát danh mục lĩnh vực ưu tiên, tiêu chí thụ hưởng, mức và thời gian hỗ trợ; bổ sung đánh giá tác động ngân sách, bảo đảm nguồn lực thực hiện. Quy trình giải quyết phải rõ đầu mối, rõ trách nhiệm, thuận lợi cho chủ đầu tư và có cơ chế kiểm tra, giám sát chặt chẽ.

Đối với hai dự thảo về phát hành trái phiếu, đề nghị Sở Tài chính, Cơ quan điều hành Trung tâm Tài chính quốc tế tại TP. Hồ Chí Minh làm rõ sự khác biệt giữa các cơ chế phát hành; rà soát thẩm quyền, quy trình phê duyệt, quản lý dòng tiền và nghĩa vụ trả nợ. Phương án huy động phải bám sát nhu cầu đầu tư, khả năng giải ngân và sức chịu đựng của ngân sách, kiểm soát rủi ro tỷ giá, lãi suất đối với khoản phát hành bằng ngoại tệ.

Trưởng ban Kinh Tế - Ngân sách Nguyễn Công Danh đề nghị các cơ quan tiếp thu, giải trình đầy đủ ý kiến, hoàn thiện hồ sơ, bổ sung kết quả tham vấn các bộ, ngành và tài liệu liên quan, làm cơ sở để Ban Kinh tế - Ngân sách tiếp tục thẩm tra, báo cáo HĐND Thành phố xem xét tại kỳ họp thứ sáu./.

Châu Vũ