UBND TP.HCM vừa có tờ trình gửi HĐND TP.HCM xem xét thông qua danh mục dự án metro bổ sung vào phụ lục kèm theo nghị quyết 188 Quốc hội về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù, đặc biệt để phát triển hệ thống mạng lưới đường sắt đô thị tại TP Hà Nội và TP.HCM.

Tại nghị quyết số 188 đã được Quốc hội thông qua vào ngày 19-2-2025, TP.HCM đã được trao quyền tự chủ đặc biệt và linh hoạt vượt trội trong việc tổ chức thẩm định, quyết định đầu tư, điều chỉnh dự án (tương tự dự án nhóm A), phân chia dự án thành phần không theo Luật Xây dựng và áp dụng chỉ định thầu đối với các công việc quan trọng.

Theo danh mục dự án dự kiến kèm theo nghị quyết 188 đã phê duyệt ban đầu bao gồm 7 tuyến, từ metro số 1 nối dài đến metro số 7. Từ các cơ chế đặc biệt của nghị quyết, hiện TP.HCM đang rút ngắn thủ tục, triển khai đầu tư đồng loạt nhiều tuyến để đáp ứng nhu cầu đi lại của người dân, đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội.

Đặc biệt, sau khi hợp nhất Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu vào TP.HCM, nhiều tuyến đường sắt đô thị khác cũng cần được ưu tiên đầu tư giai đoạn 2026 - 2030. Vì vậy trong tờ trình, UBND TP.HCM đã đề xuất bổ sung thêm 5 dự án danh mục kèm theo nghị quyết 188 để đẩy nhanh tiến độ đầu tư.

Có thể nói, 5 dự án được TP.HCM bổ sung vào danh mục đều là các dự án đặc biệt quan trọng, là niềm mong mỏi của người dân.

Đầu tiên là dự án metro số 1 (TP mới Bình Dương - Suối Tiên). Tuyến này có mục tiêu mở rộng mạng lưới đường sắt đô thị thông qua việc kết nối đồng bộ với metro số 1 (Bến Thành - Suối Tiên) để tạo trục vận tải khối lượng lớn, ổn định, kết nối hiệu quả giữa khu vực đô thị trung tâm và đô thị vệ tinh.

Thứ 2, dự án metro số 2 (TP Thủ Dầu Một - TP.HCM sẽ nối trực tiếp phường Thủ Dầu Một với các khu vực lân cận, trung tâm TP, giảm tải giao thông cho các tuyến quốc lộ 13 đang quá tải. Tuyến này sẽ kết nối liền mạch với metro số 3 (Hiệp Bình Phước - An Hạ) để tạo thành trục vận tải xuyên tâm.

Thứ 3 là metro số 3 nối Vũng Tàu - Bà Rịa - Phú Mỹ. Dự án sẽ kết nối sân bay Long Thành và các khu vực dọc tuyến với trung tâm phường Vũng Tàu.

Đồng thời thúc đẩy phát triển du lịch tại khu vực biển, hình thành trục động lực kinh tế du lịch và đô thị ven biển, tạo môi trường sống an toàn, trong lành, có chất lượng cao, hướng tới phát triển kinh tế hài hòa với thiên nhiên...

Tiếp theo là tuyến metro số 1 (Bến Thành - Suối Tiên) kéo dài đến Trung tâm hành chính tỉnh Đồng Nai và sân bay Long Thành. Dự án giải quyết nhu cầu cấp bách về kết nối TP.HCM và tỉnh Đồng Nai bằng hệ thống giao thông hiện đại, thân thiện với môi trường.

Tuyến này hình thành sẽ góp phần khai thác hiệu quả sân bay Long Thành, các dịch vụ đô thị, du lịch, logistics và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của hai địa phương.

Cuối cùng là tuyến đường sắt Thủ Thiêm - Long Thành - dự án chiến lược, cấp bách của cấp bách, đáp ứng nhu cầu đi lại kết nối trực tiếp từ TP.HCM đi sân bay Long Thành.