"Gánh nặng ngàn cân" và xót xa những kiếp người gắn liền với máy lọc máu

Đối với người bệnh suy thận mạn giai đoạn 5, cuộc sống của họ được tính bằng từng chu kỳ lọc máu. Chạy thận nhân tạo 3 lần mỗi tuần hay lọc màng bụng (CAPD) mỗi ngày không chỉ là chỉ định y khoa bắt buộc để duy trì sự sống, mà còn là một "cuộc marathon tài chính" bào mòn kiệt quệ sức lực và kinh tế của cả gia đình. Dù đã có Bảo hiểm y tế (BHYT) gánh vác phần lớn, nhưng phần chi phí cùng chi trả 5% - 20% lặp đi lặp lại suốt đời vẫn là "đá nặng đè nặng vai" những phận đời yếu thế. Nhiều gia đình vừa chắt chiu vươn lên thoát nghèo đã lập tức đứng trước nguy cơ tái nghèo chỉ một thời gian ngắn điều trị. 

Thấu hiểu nỗi đau đó, TP.HCM đã khoanh vùng hỗ trợ trực diện vào 692 bệnh nhân thuộc 3 nhóm dễ bị tổn thương nhất trên địa bàn:

- Trẻ em từ 6 đến dưới 16 tuổi: Những mầm cây chưa kịp lớn đã phải mang án bệnh mạn tính, hoàn toàn phụ thuộc vào kinh tế gia đình.

- Người thuộc hộ mới thoát nghèo (trong vòng 36 tháng): Những gia đình đang ở ngưỡng cửa chuyển tiếp mong mỏi sự ổn định, rất dễ tái nghèo nếu phát sinh gánh nặng y tế kéo dài.

- Người cao tuổi hoàn cảnh khó khăn: Những cụ già từ 60 tuổi trở lên sống đơn thân, neo đơn, độc thân hoặc sống cùng người thân có thu nhập dưới chuẩn nghèo đa chiều.

Tính ưu việt đột phá: Khi thẩm quyền đặc thù hóa thành hơi thở cuộc sống

Chính sách không chỉ mang tính nhân văn bộc phát, mà là một bước đi pháp lý sắc bén và chủ động. Ngay khi Quốc hội ban hành Luật Phát triển đô thị số 18/2026/QH16 (điểm a khoản 1 Điều 28) trao quyền hạn đặc thù cho HĐND Thành phố được chi hỗ trợ ngoài phạm vi BHYT, TP.HCM đã tức tốc cụ thể hóa bằng một Nghị quyết mang tính tiên phong. 

Dự toán ngân sách 10,5 tỷ đồng mỗi năm từ nguồn lực địa phương được bố trí trọn vẹn để bảo trợ 100% phần chi phí cùng chi trả BHYT cho người bệnh. Đặc biệt, tính ưu việt của chính sách còn nằm ở phương thức thực hiện "rõ nghĩa, dễ hiểu, dễ làm":

- Khấu trừ trực tiếp tại bệnh viện: Bệnh nhân khi đi khám chữa bệnh tại 63 cơ sở điều trị trên địa bàn sẽ được giảm trừ trực tiếp chi phí. Họ không phải ứng tiền túi trước, không phải đi lại gõ cửa các cơ quan hành chính xin làm thủ tục hoàn trả.

- Ứng dụng công nghệ số và Bệnh án điện tử: Dữ liệu đối soát được tự động liên thông giữa CSDL Quốc gia về dân cư (VNeID), CSDL BHYT, CSDL An sinh xã hội và Bệnh án điện tử của ngành y tế. Việc số hóa này vừa xóa bỏ hoàn toàn rào cản giấy tờ cho người dân, vừa tạo lập một "hàng rào kỹ thuật" công khai, minh bạch, ngăn chặn tận gốc mọi hành vi gian lận hay trục lợi chính sách.

Giá trị xã hội sâu sắc: "Mắt xích nghĩa tình" giữ gìn nhịp sống đô thị

Sự ra đời của chính sách hỗ trợ chạy thận không đơn thuần là câu chuyện trợ cấp y tế, mà mang lại những giá trị xã hội bền vững và lan tỏa:

- Bảo vệ kết quả giảm nghèo bền vững: Việc tiếp sức cho hộ mới thoát nghèo giúp họ củng cố nội lực kinh tế, nâng cao khả năng tự chủ trước rủi ro bệnh tật, chặn đứng con đường tái nghèo vì tai biến sức khỏe.

- Trao tương lai cho thế hệ trẻ và điểm tựa cho tuổi già: Việc bao bọc chi phí cho trẻ em giúp các em duy trì việc học tập và phát triển thể chất; việc chăm lo cho người cao tuổi cô đơn thể hiện đạo lý kính lão trọng thọ và truyền thống nghĩa tình sâu đậm của người dân Thành phố.

- Củng cố niềm tin nhân dân: Chính sách khẳng định sự đồng hành cởi mở, trách nhiệm của chính quyền Thành phố đối với những nỗi đau thầm lặng nhất trong cộng đồng, biến các quyết sách phân quyền thành hạnh phúc thực tế của mỗi căn nhà, mỗi gia đình.

Mỗi nhịp máy chạy thận nhân tạo giờ đây không còn gắn liền với nỗi phập phồng lo âu về những hóa đơn quá sức. Bằng việc ban hành chính sách hỗ trợ chi phí điều trị bệnh thận mạn tính giai đoạn 5, TP.HCM đã trao đi không chỉ là khoản tiền hỗ trợ, mà là hy vọng sống, sự tử tế và tình người ấm áp. Đó chính là thước đo giá trị nhất cho một đô thị văn minh, hiện đại và tràn đầy tình thương.

Nguyễn Tuân