TP.HCM đang tìm cách đưa di sản, bản sắc và nguồn lực sáng tạo vào chuỗi giá trị kinh tế, thay vì chỉ dừng ở bảo tồn hay tổ chức hoạt động văn hóa truyền thống.
Bà Nguyễn Thị Thanh Thúy, Phó giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao TP.HCM, phát biểu tại sự kiện. Ảnh: Lê Hoàn/Báo Văn hóa.
Tại hội thảo khoa học “Triển khai Nghị quyết 80-NQ/TW - Phát triển công nghiệp văn hóa trong kỷ nguyên số”, tổ chức chiều 5/6 tại TP.HCM, nhiều chuyên gia và nhà quản lý cho rằng, công nghiệp văn hóa cần được nhìn nhận như một hệ sinh thái liên ngành, có sự tham gia của Nhà nước, doanh nghiệp, cơ sở đào tạo, nghệ sĩ và cộng đồng sáng tạo.
Bà Nguyễn Thị Thanh Thúy, Phó giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao TP.HCM, cho biết thành phố đã ban hành chương trình hành động triển khai Nghị quyết 80. Các sở, ngành và hệ thống chính trị trên địa bàn cũng xây dựng kế hoạch riêng để thực hiện đồng bộ.
Theo bà Thúy, TP.HCM có nhiều lợi thế để phát triển công nghiệp văn hóa, đặc biệt ở các lĩnh vực điện ảnh, truyền hình, trò chơi điện tử, nền tảng số và sáng tạo nội dung.
Thành phố cũng là nơi tập trung đông đảo văn nghệ sĩ, doanh nghiệp sáng tạo và cộng đồng người dùng mạng xã hội, tạo điều kiện để sản phẩm văn hóa lan tỏa nhanh hơn.
Tuy nhiên, bà cho rằng, các lợi thế này chưa thể chuyển hóa thành giá trị kinh tế nếu thiếu hành lang pháp lý, dữ liệu thống nhất và cơ chế đầu tư phù hợp.
Một điểm nghẽn lớn hiện nay là công nghiệp văn hóa chưa được đưa vào hệ thống thống kê quốc gia như một ngành độc lập, khiến việc đo lường quy mô và hiệu quả kinh tế còn khó khăn.
“Chỉ khi có số liệu chính xác, chúng ta mới có thể đề ra nhiệm vụ và giải pháp phù hợp thực tiễn vận hành”, bà Thúy nhấn mạnh.
Các chuyên gia thảo luận về công nghiệp văn hóa ở Việt Nam chiều 5/6. Ảnh: BTC.
PGS.TS Lâm Nhân, Hiệu trưởng Đại học Văn hóa TP.HCM, nhận định di sản không nên chỉ được xem là đối tượng bảo tồn. Trong kỷ nguyên số, di sản có thể trở thành nguồn nguyên liệu cho điện ảnh, nghệ thuật biểu diễn, du lịch văn hóa, bảo tàng số và nhiều sản phẩm sáng tạo khác.
Theo ông, Việt Nam không thể phát triển công nghiệp văn hóa bằng cách sao chép mô hình Hàn Quốc, Nhật Bản hay Trung Quốc. Lợi thế riêng nằm ở khả năng biến kho tàng di sản, lễ hội, làng nghề và bản sắc dân tộc thành sản phẩm có dấu ấn trên thị trường khu vực và quốc tế.
Bản quyền cũng được xem là điều kiện sống còn. Ông Lê Minh Tuấn, Phó cục trưởng Cục Bản quyền tác giả (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch), cho rằng trong kinh tế số, tài sản trí tuệ, dữ liệu và tri thức sáng tạo đã trở thành năng lực cạnh tranh quốc gia. Nếu không bảo vệ quyền tác giả, môi trường sáng tạo sẽ khó phát triển bền vững.
TP.HCM hiện hướng tới mục tiêu trở thành đô thị sáng tạo có vị thế trong khu vực. Thành phố đang đầu tư các thiết chế văn hóa, nghiên cứu phim trường đạt chuẩn quốc tế, trung tâm hậu kỳ điện ảnh, khu tổ chức sự kiện quy mô lớn và mô hình quỹ hỗ trợ phát triển công nghiệp văn hóa theo hướng chấp nhận rủi ro có kiểm soát.
Các chuyên gia cho rằng, để công nghiệp văn hóa trở thành động lực tăng trưởng mới, TP.HCM cần đồng thời tháo gỡ ba bài toán: hoàn thiện thể chế, xây dựng dữ liệu ngành và đào tạo nhân lực có năng lực quản trị sáng tạo trong môi trường số.
