Cụ thể hóa chủ trương phát triển nguồn nhân lực, thu hút và trọng dụng nhân tài

Phát triển nguồn nhân lực, đặc biệt là nguồn nhân lực chất lượng cao, là một trong những yếu tố quan trọng để Thành phố Hồ Chí Minh nâng cao năng lực quản trị, phát triển các ngành kinh tế mới, đẩy mạnh khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và nâng cao chất lượng các dịch vụ thiết yếu phục vụ Nhân dân.

Nghị quyết số 09-NQ/TW của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển Thành phố Hồ Chí Minh trong kỷ nguyên mới đặt ra yêu cầu đầu tư phát triển nguồn nhân lực, nhất là nhân lực chất lượng cao, đáp ứng nhu cầu thị trường lao động, đạt trình độ quốc tế ở các lĩnh vực ưu tiên; thu hút, trọng dụng nhân tài và phát triển lực lượng sản xuất mới. Cùng với đó, các chủ trương của Trung ương về đổi mới công tác tuyển dụng, sử dụng, đãi ngộ cán bộ và phát triển nhân tài tiếp tục đặt ra yêu cầu xây dựng cơ chế chính sách phù hợp, có tính cạnh tranh và gắn với hiệu quả thực hiện nhiệm vụ.

Đối với lĩnh vực y tế, Nghị quyết số 72-NQ/TW ngày 09/9/2025 của Bộ Chính trị xác định yêu cầu thực hiện chính sách ưu đãi phù hợp với tính chất đặc biệt của nghề y, quan tâm đào tạo, sử dụng, đãi ngộ đội ngũ nhân lực y tế, củng cố y tế cơ sở và phát triển hệ thống cấp cứu ngoại viện.

Trên cơ sở các định hướng đó, Luật Phát triển đô thị số 18/2026/QH16 đã trao cho HĐND Thành phố thẩm quyền quyết định nhiều cơ chế, chính sách đặc thù về phát triển nguồn nhân lực. Trong đó, Điều 38 quy định về thu hút, trọng dụng nhân lực chất lượng cao và người có tài năng; Điều 26 quy định chính sách trong lĩnh vực văn hóa, thể thao; Điều 28 quy định các cơ chế, chính sách trong lĩnh vực y tế.

Việc HĐND Thành phố thông qua 05 nghị quyết thuộc các lĩnh vực này cho thấy cách tiếp cận phát triển nguồn nhân lực không chỉ tập trung vào thu hút người có trình độ cao mà còn quan tâm đào tạo lực lượng kế thừa, hỗ trợ nhân lực tại các địa bàn đặc thù và tạo điều kiện để người có chuyên môn, tài năng phát huy năng lực, gắn bó với Thành phố.

Thu hút, trọng dụng nhân lực chất lượng cao gắn với nhiệm vụ phát triển chiến lược

Một trong những chính sách có phạm vi điều chỉnh rộng là nghị quyết ban hành quy định về cơ chế, chính sách thu hút, trọng dụng và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, người có tài năng làm việc tại cơ quan, tổ chức, đơn vị, doanh nghiệp trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh.

Nghị quyết được xây dựng trên cơ sở khoản 1 Điều 38 Luật Phát triển đô thị, đồng thời kế thừa và phát triển các chính sách thu hút chuyên gia, nhà khoa học, sinh viên tốt nghiệp xuất sắc, người có trình độ cao mà Thành phố đã triển khai trong những năm trước.

Chính sách tập trung vào ba hướng chính: thu hút chuyên gia, người có tài năng thông qua ký kết hợp đồng; tuyển dụng người có chuyên môn, trình độ cao vào làm công chức, viên chức; và trọng dụng cán bộ, công chức, viên chức có thành tích đặc biệt xuất sắc trong hoạt động công vụ, nhiệm vụ chuyên môn.

Đáng chú ý, nghị quyết xác định các ngành, lĩnh vực ưu tiên gắn với định hướng phát triển của Thành phố, như khoa học, công nghệ, trí tuệ nhân tạo, công nghệ bán dẫn, chuyển đổi số, tài chính quốc tế, logistics, quy hoạch và phát triển đô thị, văn hóa, nghệ thuật, thể thao, y tế, giáo dục, pháp luật và quản lý nhà nước.

Bên cạnh chính sách về thu nhập, đãi ngộ, nghị quyết chú trọng đổi mới phương thức thu hút, tạo điều kiện chủ động tìm kiếm, lựa chọn chuyên gia phù hợp với từng vị trí, nhiệm vụ; đồng thời gắn việc trọng dụng với sản phẩm, chất lượng công việc và kết quả thực hiện nhiệm vụ được giao.

Điểm đáng chú ý của chính sách là chuyển trọng tâm từ việc thu hút nhân lực chủ yếu dựa trên bằng cấp, trình độ sang chú trọng năng lực thực tiễn, khả năng giải quyết các nhiệm vụ chuyên môn phức tạp, tạo ra sản phẩm và kết quả cụ thể. Đây là cơ sở để Thành phố nâng cao hiệu quả sử dụng nhân tài, nhất là đối với các chương trình, công trình và nhiệm vụ mang tính chiến lược.

Đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức đáp ứng yêu cầu phát triển Thành phố

Tại Kỳ họp thứ năm ngày 22/9/2026, HĐND Thành phố thông qua và ban hành Nghị quyết số 43/2026/NQ-HĐND quy định hỗ trợ kinh phí đào tạo, bồi dưỡng, tập huấn đối với cán bộ, công chức, viên chức, người lao động thuộc phạm vi quản lý của Thành phố. Nghị quyết có hiệu lực từ ngày 01/10/2026, được ban hành theo điểm c khoản 2 Điều 38 Luật Phát triển đô thị. Đây là chính sách phát triển năng lực đội ngũ đang thực thi công vụ và cung ứng dịch vụ công, bổ sung cho cơ chế thu hút, trọng dụng nhân tài.

Về đào tạo trong nước, người học được hỗ trợ kinh phí trọn gói bằng 30 lần mức lương tối thiểu tháng vùng I đối với trình độ thạc sĩ, bác sĩ chuyên khoa cấp I và tương đương; bằng 60 lần đối với tiến sĩ, bác sĩ chuyên khoa cấp II và tương đương. Kinh phí được chi thành hai đợt, 50% khi có quyết định cử đi đào tạo và phần còn lại khi tốt nghiệp đúng chương trình, thời gian quy định. Người học đạt kết quả cao ở trình độ thạc sĩ hoặc hoàn thành sớm chương trình tiến sĩ còn có thể được hỗ trợ thêm tương ứng 10 lần hoặc 20 lần mức lương tối thiểu tháng vùng I theo điều kiện của nghị quyết.

Đối với bồi dưỡng, tập huấn trong nước, nghị quyết quy định các khoản chi về học phí, tài liệu, đi lại, lưu trú và tổ chức lớp học; trong đó hỗ trợ một phần tiền ăn 150.000 đồng/người/ngày đối với người hoạt động không chuyên trách ở ấp, khu phố trong các trường hợp quy định. Chính sách cũng quan tâm hỗ trợ nữ và người dân tộc thiểu số tham gia bồi dưỡng. Với đào tạo, bồi dưỡng ở nước ngoài, các khoản hỗ trợ có thể bao gồm học phí, chi phí bắt buộc, vé máy bay, sinh hoạt phí, bảo hiểm và các khoản liên quan theo điều kiện, định mức được nghị quyết quy định.

Đáng chú ý, việc đào tạo phải căn cứ yêu cầu nhiệm vụ, tiêu chuẩn chức danh, vị trí việc làm và nhu cầu phát triển nguồn nhân lực Thành phố. Người được hỗ trợ đào tạo có trách nhiệm cam kết phục vụ sau đào tạo bằng ba lần thời gian đào tạo chuẩn; nghị quyết quy định rõ các trường hợp hoàn trả, miễn hoặc giảm hoàn trả kinh phí. Chính sách vì vậy không chỉ hỗ trợ nâng cao trình độ mà còn gắn đầu tư ngân sách với trách nhiệm sử dụng kiến thức, kỹ năng sau đào tạo, góp phần nâng cao chất lượng đội ngũ trong hệ thống chính trị và các đơn vị sự nghiệp công lập.

Đào tạo, bồi dưỡng và trọng dụng tài năng nghệ thuật, thể thao

Trong lĩnh vực văn hóa, thể thao, HĐND Thành phố thông qua nghị quyết quy định cơ chế, chính sách đào tạo, bồi dưỡng và trọng dụng người có năng khiếu nghệ thuật và người có năng khiếu thể thao tại Thành phố Hồ Chí Minh.

Khác với chính sách thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao đã có thành tích, trình độ chuyên môn nổi trội, nghị quyết này chú trọng quá trình phát hiện, tuyển chọn, đào tạo, bồi dưỡng và phát triển người có năng khiếu, tạo nguồn nhân lực kế thừa cho các đơn vị nghệ thuật và thể thao của Thành phố.

Chính sách quy định việc hỗ trợ đào tạo, bồi dưỡng, tập huấn trong nước và nước ngoài, gắn với yêu cầu chuyên môn của từng lĩnh vực. Đối với người có năng khiếu thể thao được cử đào tạo ở nước ngoài, dự thảo quy định hỗ trợ các khoản chi phí liên quan đến chương trình đào tạo, với tổng mức hỗ trợ không quá 1,6 tỷ đồng/người/năm, thời gian không quá 05 năm.

Bên cạnh hỗ trợ trong quá trình đào tạo, nghị quyết còn quy định chính sách trọng dụng sau đào tạo, thông qua việc xem xét, giới thiệu người được đào tạo đến các đơn vị sự nghiệp công lập có nhu cầu tuyển dụng phù hợp; tạo điều kiện tham gia biểu diễn, các cuộc thi nghệ thuật, giải thể thao trong nước và quốc tế theo năng lực chuyên môn và nghĩa vụ cam kết.

Việc kết hợp chính sách đào tạo với sử dụng sau đào tạo có ý nghĩa quan trọng trong việc hình thành lực lượng nghệ sĩ, vận động viên kế thừa, nâng cao chất lượng hoạt động nghệ thuật và thành tích thể thao của Thành phố. Đồng thời, chính sách đặt ra yêu cầu sử dụng hiệu quả nguồn lực đầu tư, gắn quyền lợi của người được hỗ trợ với trách nhiệm thực hiện cam kết và đóng góp cho Thành phố.

Phát triển nhân lực y tế theo hướng kết hợp hỗ trợ trước mắt và ổn định lâu dài

Trong lĩnh vực y tế, HĐND Thành phố đã thông qua hai nghị quyết triển khai Luật Phát triển đô thị tại hai kỳ họp liên tiếp, hình thành các chính sách có tính bổ trợ trong việc bảo đảm nguồn nhân lực phục vụ công tác chăm sóc, bảo vệ sức khỏe Nhân dân.

Tại Kỳ họp thứ năm, HĐND Thành phố thông qua và ban hành Nghị quyết số 51/2026/NQ-HĐND ngày 22/9/2026 về chính sách hỗ trợ người thực hiện chế độ luân phiên có thời hạn. Chính sách góp phần tạo điều kiện bố trí, tăng cường nhân lực chuyên môn giữa các cơ sở y tế, đáp ứng yêu cầu hỗ trợ nhân lực tại những địa bàn, đơn vị còn khó khăn.

Tiếp đó, tại Kỳ họp thứ sáu ngày 30/10/2026, HĐND Thành phố thông qua nghị quyết quy định một số chính sách thu hút, hỗ trợ, phát triển nguồn nhân lực y tế trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh, tập trung vào ba nhóm chính sách.

Thứ nhất, chính sách thu hút một lần đối với nhân lực y tế được tuyển dụng vào Trung tâm Cấp cứu 115 Thành phố và bác sĩ tại các trạm y tế xã, phường, đặc khu. Mức hỗ trợ được xác định theo trình độ chuyên môn và vị trí công tác, trong đó có cơ chế hỗ trợ cao hơn đối với bác sĩ được tuyển dụng làm việc tại xã đảo Thạnh An và đặc khu Côn Đảo.

Thứ hai, chính sách hỗ trợ hằng tháng đối với nhân lực y tế trực tiếp làm việc tại Trung tâm Cấp cứu 115, bác sĩ tại các trạm y tế cấp xã và nhân lực y tế làm việc trực tiếp, thường xuyên tại các cơ sở y tế công lập trên địa bàn đặc khu Côn Đảo. Theo dự thảo nghị quyết, mức hỗ trợ tại Trung tâm Cấp cứu 115 và trạm y tế cấp xã là 03 triệu đồng/người/tháng đối với các nhóm đối tượng được quy định; đồng thời có chính sách hỗ trợ riêng theo trình độ, vị trí và điều kiện công tác tại Côn Đảo.

Thứ ba, chính sách hỗ trợ tiền thuê nhà ở đối với viên chức, người lao động được bố trí công tác tại các cơ sở y tế công lập ở đặc khu Côn Đảo, đáp ứng điều kiện quy định. Đây là giải pháp hỗ trợ điều kiện sinh hoạt, góp phần tạo sự ổn định để đội ngũ y tế yên tâm công tác tại địa bàn đặc thù.

Hai nghị quyết thể hiện sự kết hợp giữa giải pháp bố trí nhân lực luân phiên có thời hạn và chính sách thu hút, hỗ trợ nhằm phát triển đội ngũ nhân lực cơ hữu. Qua đó, góp phần khắc phục tình trạng thiếu nhân lực, củng cố hệ thống y tế cơ sở, phát triển năng lực cấp cứu ngoại viện và duy trì chất lượng hoạt động chuyên môn tại đặc khu Côn Đảo.

Tạo sự liên kết trong chính sách phát triển nguồn nhân lực Thành phố

Nhìn tổng thể, năm nghị quyết có phạm vi, đối tượng và phương thức thực hiện khác nhau nhưng cùng hướng đến mục tiêu phát triển và sử dụng hiệu quả nguồn nhân lực phục vụ yêu cầu phát triển Thành phố.

Nếu chính sách thu hút, trọng dụng nhân lực chất lượng cao tạo cơ chế tiếp cận chuyên gia, người có tài năng và phát huy năng lực trong các ngành, lĩnh vực ưu tiên, thì chính sách đào tạo năng khiếu nghệ thuật, thể thao chú trọng đầu tư cho lực lượng kế thừa. Trong lĩnh vực y tế, hai nghị quyết kết hợp giữa hỗ trợ nhân lực luân phiên và xây dựng đội ngũ chuyên môn ổn định tại các vị trí, địa bàn có nhu cầu đặc thù. Chính sách đào tạo, bồi dưỡng, tập huấn đối với cán bộ, công chức, viên chức, người lao động tiếp tục hoàn thiện khâu nâng cao năng lực đội ngũ hiện có, gắn đào tạo với vị trí việc làm và trách nhiệm phục vụ sau đào tạo.

Điểm chung đáng chú ý là các chính sách không chỉ đặt vấn đề thu hút nhân lực mà còn quan tâm đến quá trình đào tạo, bồi dưỡng, sử dụng, đãi ngộ và tạo điều kiện làm việc. Đồng thời, việc xác định đối tượng, điều kiện hưởng, nghĩa vụ cam kết và cơ chế đánh giá kết quả là những yếu tố quan trọng để bảo đảm chính sách được triển khai đúng mục tiêu, tránh trùng lặp và sử dụng hiệu quả nguồn lực ngân sách.

Các chính sách cũng cho thấy yêu cầu phát triển nguồn nhân lực cần được tiếp cận theo đặc thù của từng lĩnh vực. Nhân lực khoa học, công nghệ, quản lý cần cơ chế thu hút gắn với nhiệm vụ và sản phẩm cụ thể; tài năng nghệ thuật, thể thao cần quá trình phát hiện, đào tạo và môi trường phát triển lâu dài; trong khi nhân lực y tế cần chính sách phù hợp với vị trí chuyên môn, cường độ công việc và điều kiện địa bàn.

Việc thông qua năm nghị quyết triển khai Luật Phát triển đô thị là bước cụ thể hóa các chủ trương về phát triển nguồn nhân lực, thu hút và trọng dụng nhân tài theo điều kiện thực tiễn của Thành phố Hồ Chí Minh. Quan trọng hơn, các chính sách tạo cơ sở để Thành phố triển khai đồng bộ những giải pháp về thu hút, đào tạo, sử dụng và giữ chân nguồn nhân lực, từng bước nâng cao chất lượng đội ngũ, năng lực hoạt động của các cơ quan, đơn vị và chất lượng dịch vụ phục vụ Nhân dân.

Hiệu quả của các nghị quyết trong thời gian tới sẽ phụ thuộc vào việc tổ chức thực hiện, xác định đúng nhu cầu nhân lực, lựa chọn đúng đối tượng, bảo đảm nguồn lực và thường xuyên đánh giá kết quả. Đây là điều kiện để các chính sách thực sự phát huy tác dụng, góp phần xây dựng nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh, bền vững của Thành phố trong giai đoạn mới./.

                                                                                            Thanh Mai - Diệu An