Luật mới, hành động ngay

Luật Phát triển đô thị được Quốc hội khóa XVI thông qua ngày 24 tháng 8 năm 2026, có hiệu lực thi hành từ ngày 1 tháng 10 năm 2026, có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với Thành phố Hồ Chí Minh - đô thị đặc biệt, trung tâm lớn về kinh tế, tài chính, văn hóa, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo của cả nước.

Cùng ngày, Ban Thường vụ Thành ủy đã ban hành Chỉ thị số 22-CT/TU về lãnh đạo, chỉ đạo tổ chức triển khai thi hành Luật, yêu cầu việc tổ chức thi hành phải chủ động, quyết liệt, đồng bộ, thực chất, hiệu quả; quán triệt nghiêm nguyên tắc “rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ kết quả”.

Thực hiện chỉ đạo đó, Thường trực HĐND Thành phố đã ban hành Kế hoạch triển khai với mục tiêu không chỉ bảo đảm “đủ văn bản”, mà quan trọng hơn là phát huy tối đa các cơ chế, chính sách đặc thù mà Luật trao cho chính quyền Thành phố, tạo hành lang pháp lý để xây dựng và phát triển Thành phố trong giai đoạn mới.

Rà soát, lập danh mục nghị quyết – nhiệm vụ trọng tâm hàng đầu

Kế hoạch xác định nhiệm vụ đầu tiên, có tính chất xuyên suốt là rà soát, lập và cập nhật danh mục các nghị quyết thuộc thẩm quyền HĐND Thành phố cần ban hành để thi hành Luật. Các Ban của HĐND chủ trì, phối hợp với cơ quan chuyên môn của UBND Thành phố và Văn phòng Đoàn Đại biểu Quốc hội và HĐND Thành phố rà soát, hoàn chỉnh danh mục; xác định rõ nội dung, tiến độ, lộ trình và trách nhiệm của từng cơ quan.

Theo danh mục dự kiến kèm theo Kế hoạch, có hơn 147 nghị quyết quy phạm pháp luật và nghị quyết cá biệt cần được xây dựng, ban hành, trải rộng trên các lĩnh vực kinh tế - ngân sách, đô thị - quy hoạch, văn hóa - xã hội và pháp chế - tổ chức bộ máy. Thành phố phấn đấu hoàn thành việc xây dựng, ban hành các nghị quyết triển khai Luật trước ngày 01 tháng 01 năm 2027.

Đặc biệt, Thường trực HĐND Thành phố ưu tiên tham mưu ban hành ngay tại kỳ họp chuyên đề tháng 8 năm 2026 Nghị quyết quy định chi tiết khoản 4, 5, 6 Điều 7 của Luật về “Xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật của đô thị đặc biệt” - được xác định là căn cứ pháp lý nền tảng cho toàn bộ hệ thống văn bản thi hành Luật ban hành sau này.

Các Ban của Hội đồng nhân dân chủ động vào cuộc từ sớm

Không dừng lại ở khâu thẩm tra hồ sơ trình kỳ họp theo cách truyền thống, các Ban của HĐND Thành phố được giao đảm nhận công việc xuyên suốt từ nghiên cứu, phối hợp xây dựng, tham vấn, thẩm tra đến khảo sát, giám sát. Mỗi Ban xây dựng kế hoạch chi tiết theo lĩnh vực phụ trách, phân công cán bộ chuyên trách theo dõi, chủ động phối hợp với các sở, ngành và đề xuất hình thức tham vấn phù hợp để huy động chuyên gia, nhà khoa học tham gia thẩm tra dự thảo nghị quyết.

Riêng Ban Pháp chế được giao vai trò đặc biệt: theo dõi, lập và cập nhật danh mục nội dung thuộc trách nhiệm triển khai của UBND Thành phố; đôn đốc việc trình HĐND thông qua nghị quyết nền tảng nêu trên; đồng thời thường xuyên báo cáo Thường trực HĐND để đôn đốc, giám sát tiến độ ban hành văn bản thuộc trách nhiệm của UBND Thành phố.

Những nhóm chính sách trọng tâm

Kế hoạch xác định các nhóm chính sách trọng tâm cần tập trung nghiên cứu, khảo sát, thẩm tra trong năm 2026, gồm các nghị quyết thí điểm về: mô hình mới về tổ chức bộ máy chính quyền các cấp; mô hình quản trị, kiến tạo tiên tiến, hiện đại; mô hình kinh tế mới dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số; mô hình quản lý đô thị; phương thức khai thác, huy động, phân bổ, sử dụng hiệu quả nguồn lực; cùng các giải pháp xử lý những vấn đề ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng sống của người dân hoặc sự phát triển kinh tế - xã hội của đô thị đặc biệt.

Cùng với đó là các nghị quyết quan trọng liên quan quy hoạch tổng thể Thành phố, khu vực TOD, không gian ngầm, không gian tầm thấp và tầm cao, ưu đãi đầu tư, nhà đầu tư chiến lược, xã hội hóa thủ tục hành chính, quy chuẩn và tiêu chuẩn của Thành phố.

Bảo đảm chất lượng đi cùng tiến độ

Việc xây dựng nghị quyết phải tuân thủ nghiêm trình tự, thủ tục theo quy định; thực hiện đầy đủ việc đánh giá tác động chính sách; tham vấn chuyên gia, nhà khoa học; lấy ý kiến đối tượng chịu tác động trực tiếp và đăng tải dự thảo trên cổng thông tin điện tử để lấy ý kiến rộng rãi trong Nhân dân. Tiến độ nhanh không đồng nghĩa với làm vội - mỗi cơ chế khi được cụ thể hóa bằng nghị quyết đều phải bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp, đồng bộ với hệ thống pháp luật và có khả năng thực thi hiệu quả trong thực tiễn Thành phố.

Sự phối hợp chặt chẽ giữa HĐND và UBND Thành phố được đặt ở vị trí then chốt: UBND Thành phố chỉ đạo các sở, ngành khẩn trương chuẩn bị dự thảo nghị quyết; các Ban của HĐND tham gia ngay từ quá trình xây dựng, phối hợp, khảo sát, tham vấn và thẩm tra.

Giám sát xuyên suốt, gắn với đánh giá hiệu quả công việc của cán bộ, công chức

Song song với việc xây dựng nghị quyết, Kế hoạch yêu cầu Thường trực HĐND, các Ban của HĐND và Văn phòng Đoàn ĐBQH và HĐND Thành phố xây dựng chương trình khảo sát, giám sát việc tổ chức thực hiện và ban hành văn bản triển khai Luật, thực hiện thường xuyên và theo chuyên đề hằng năm, có sự phối hợp với Đoàn Đại biểu Quốc hội Thành phố và các cơ quan của Quốc hội.

Đáng chú ý, Kế hoạch yêu cầu gắn kết quả giám sát với chỉ số đánh giá hiệu quả công việc (KPI) của cán bộ, công chức, thể hiện tinh thần: đã giao quyền thì phải giao trách nhiệm; đã ban hành cơ chế thì phải đo lường được kết quả; đã phân cấp thì phải kiểm soát được quá trình thực hiện.

Không để “độ trễ thể chế” cản trở sự phát triển của Thành phố

Kế hoạch của Thường trực HĐND Thành phố đã cụ thể hóa yêu cầu của Chỉ thị số 22-CT/TU thành một chuỗi công việc có địa chỉ, có thời hạn rõ ràng: Hội đồng nhân dân rà soát và quyết định; các Ban nghiên cứu, phối hợp, khảo sát, tham vấn và thẩm tra; Ủy ban nhân dân và các sở, ngành chuẩn bị chính sách, hồ sơ và tổ chức thực hiện; Hội đồng nhân dân giám sát quá trình thực thi; Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Thành phố tham gia phản biện xã hội và giám sát.

Cách tổ chức thực hiện này thể hiện quyết tâm không để khoảng cách giữa chủ trương, pháp luật, nghị quyết và tổ chức thực hiện trở thành “độ trễ thể chế”, cản trở tiến trình phát triển của Thành phố.

Luật Phát triển đô thị đã mở ra không gian thể chế mới cho Thành phố Hồ Chí Minh. Nhiệm vụ đặt ra tiếp theo là không để những cơ chế mới dừng lại trên giấy, mà phải nhanh chóng được cụ thể hóa thành nghị quyết, thành nguồn lực và thành những kết quả phát triển cụ thể, đo đếm được - vì lợi ích thiết thực của người dân, cộng đồng doanh nghiệp và sự phát triển nhanh, bền vững của Thành phố trong kỷ nguyên mới./.

Lan Chi