Trước buổi làm việc, Đoàn giám sát đã khảo sát thực tế một số khu đất công bị hộ dân lấn chiếm, qua đó đánh giá hiện trạng và công tác quản lý tại cơ sở.
Theo báo cáo của UBND xã Long Hải, từ ngày 1/7/2025 đến ngày 30/6/2026, toàn xã đang quản lý 273 khu đất công, tổng diện tích hơn 120 ha, được hợp nhất từ quỹ đất của xã Phước Tỉnh, xã Phước Hưng và thị trấn Long Hải trước đây. Trong đó, 131 khu đất, diện tích gần 73 ha được sử dụng vào các mục đích trụ sở cơ quan, quốc phòng - an ninh và công cộng; 142 khu, diện tích hơn 47 ha là đất công ích 5%, đất công trình, trụ sở cũ và đất chưa sử dụng do UBND xã quản lý.
Trong 131 khu đất công đang sử dụng vào các mục đích trụ sở, quốc phòng - an ninh và công cộng, mới có 12 khu được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, còn 119 khu chưa được cấp, chủ yếu do vướng mắc về hồ sơ pháp lý.
Qua rà soát hiện trạng, xã Long Hải có 39 khu đất công bị người dân lấn chiếm một phần, với diện tích hơn 15 ha. Phần lớn các trường hợp này đã xảy ra trước khi các khu đất được đưa vào quản lý đất công.
Trong thời gian qua, UBND xã đã phát hiện và xử lý 3 trường hợp vi phạm lấn chiếm đất công tại các ấp Phước Thái, Hải Sơn và Lò Vôi. Một trường hợp đã hoàn thành việc nộp phạt và khắc phục hậu quả; 2 trường hợp còn lại đang thực hiện quyết định khắc phục hậu quả. Xã cũng đã cắm bảng tại 30 khu đất công có nguy cơ lấn chiếm.
Kết luận buổi giám sát, bà Nguyễn Thị Cẩm Yến đánh giá UBND xã đã có sự quan tâm quyết liệt, từng bước đầu đối với công tác quản lý chặt chẽ, sử dụng đất công sau khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính mới đi vào hoạt động; đã tiếp nhận, tổng hợp quỹ đất của 3 đơn vị hành chính cũ, xây dựng danh mục và phân loại quỹ đất theo địa bàn, mục đích sử dụng và hiện trạng.
Đoàn giám sát ghi nhận những kết quả trong công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật, tăng cường kiểm tra, phát hiện và xử lý vi phạm; đồng thời xác định các khu đất bỏ trống, chưa sử dụng và những khu vực có nguy cơ phát sinh lấn chiếm.
Để nâng cao hiệu quả quản lý, sử dụng quỹ đất công, Đoàn giám sát kiến nghị UBND xã Long Hải rà soát toàn bộ danh mục quỹ đất công, đối chiếu giữa hồ sơ địa chính, bản đồ, hồ sơ pháp lý và hiện trạng thực tế; ưu tiên các khu đất đang tranh chấp, lấn chiếm hoặc có nguy cơ lấn chiếm. Đồng thời, tổ chức đo đạc, xác định ranh giới, cắm mốc và bàn giao mốc giới cho đơn vị, cá nhân trực tiếp quản lý.
Đoàn cũng đề nghị xã đẩy nhanh hoàn thiện hồ sơ pháp lý và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với 119 khu đất chưa được cấp, trong đó ưu tiên những khu đất có diện tích lớn, giá trị cao hoặc có nguy cơ tranh chấp, lấn chiếm.
Đối với 39 khu đất đang bị lấn chiếm, cần tiếp tục kiểm tra, lập hồ sơ, xử lý dứt điểm các trường hợp vi phạm; trường hợp không tự nguyện chấp hành thì thực hiện các biện pháp cưỡng chế theo đúng quy định pháp luật.
Đặc biệt, Đoàn giám sát đề nghị UBND xã khẩn trương rà soát 84 khu đất, diện tích khoảng 29,63 ha đang bỏ trống hoặc sử dụng chưa hiệu quả, xác định rõ phương án sử dụng, thời gian thực hiện và cơ quan chịu trách nhiệm, không để đất công bỏ trống kéo dài, phát sinh nguy cơ lấn chiếm và gây lãng phí. Bên cạnh đó, UBND xã cần tăng cường công khai danh mục quỹ đất công để Nhân dân biết, giám sát; rà soát toàn bộ các trường hợp cho thuê, cho mượn, hợp tác, liên doanh, liên kết hoặc sử dụng tạm thời; đồng thời đẩy mạnh chuyển đổi số, xây dựng cơ sở dữ liệu đất công đồng bộ, gắn thông tin từng khu đất với vị trí, diện tích, hiện trạng, quy hoạch và hồ sơ pháp lý.
Đoàn giám sát cũng đề nghị UBND xã phân công rõ trách nhiệm của từng bộ phận, đơn vị, cá nhân được giao quản lý đất công, tổ chức kiểm tra định kỳ và đánh giá trách nhiệm nếu để xảy ra lấn chiếm, sử dụng sai mục đích, xây dựng trái phép hoặc để đất công bỏ hoang, gây lãng phí mà không kịp thời phát hiện, xử lý.

Qua giám sát, Đoàn HĐND xã Long Hải đề nghị UBND xã tiếp tục phát huy kết quả đạt được trong thời gian qua, nhằm triển khai đồng bộ các giải pháp, từng bước đưa công tác quản lý, sử dụng và khai thác quỹ đất công đi vào nền nếp, hiệu quả, đúng quy định pháp luật.