Thực tiễn đó giúp Người đồng cảm sâu sắc hơn với đời sống của nhân dân lao động, với tình cảnh bị bóc lột và ý chí đấu tranh cách mạng của giai cấp công nhân và các dân tộc bị áp bức khắp năm châu. Đó cũng là điều kiện để Người hiểu về giá trị của lao động và trân trọng người lao động, dù ở bất kỳ công việc nào.

Chính vì thế, khi sáng lập ra Đảng Cộng sản Việt Nam, đảng của giai cấp công nhân, của nhân dân lao động và của dân tộc Việt Nam, Nguyễn Ái Quốc - Hồ Chí Minh rất quan tâm đến những vấn đề liên quan tới đời sống của nhân dân lao động, nhất là chế độ làm việc.

Dưới sự lãnh đạo của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh, Nhà nước Việt Nam Dân chủ cộng hòa ra đời sau Cách mạng Tháng Tám 1945 đã mang đến cho nhân dân lao động cuộc “đổi đời” lịch sử, được làm chủ đất nước, làm chủ vận mệnh của mình, với đầy đủ quyền công dân của một Nhà nước Việt Nam mới mang bản chất dân chủ, tiến bộ và nhân văn.

Chủ tịch Hồ Chí Minh đến thăm Sở Nông Lâm Hà Nội và sử dụng thử chiếc máy cấy tại ruộng thí nghiệm của Sở (7-1960). Ảnh: TTXVN. 

Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ký Sắc lệnh số 22C NV/CC ngày 18-2-1946, trong đó công bố: Lễ lao động 1-5 là một trong những ngày lễ chính thức của đất nước, các công sở trong toàn quốc sẽ đóng cửa và những viên chức công nhật có quyền được hưởng lương. Ngày 29-4-1946, Người tiếp tục ký một văn bản quan trọng trong việc công nhận và bảo vệ quyền lợi của người lao động tại Việt Nam là Sắc lệnh số 56 quy định công nhân sẽ được hưởng lương trong ngày nghỉ lễ Quốc tế Lao động 1-5.

Tại lễ kỷ niệm ngày Quốc tế lao động lần đầu tiên, ngày 1-5-1946, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đọc lời kêu gọi không chỉ khẳng định ý nghĩa của ngày 1-5 là ngày lễ chung cho lao động các nước trên thế giới mà với nước ta nó còn mang ý nghĩa đoàn kết rất sâu xa: “Từ đây, tất cả đồng bào ta, tất cả anh chị em lao động ta (lao động bằng óc và lao động bằng chân tay), đều phải cần kiệm chịu khó, giữ gìn kỷ luật, tăng gia sản xuất, hiệp sức đồng lòng để đưa nước nhà qua khỏi bước thiếu thốn khó khăn mà tiến đến hoàn cảnh vẻ vang no đủ”([1]).

Trong những ngày lễ kỷ niệm Quốc tế lao động các năm sau đó, Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp tục có nhiều bài nói, bài viết hàm chứa tư tưởng sâu sắc, khẳng định giá trị của lao động là vốn quý, là thiêng liêng, vừa tạo ra của cải vật chất, vừa phát triển con người toàn diện, như: “Lao động là sức chính của sự tiến bộ loài người. Cũng là sức mạnh của sự giải phóng dân tộc” (Thư gửi đồng bào lao động toàn quốc nhân ngày Quốc tế lao động 01-5-1948); “Lao động là một nghĩa vụ thiêng liêng của mỗi người công dân đối với Tổ quốc” (Lời kêu gọi nhân dịp 1-5 năm 1957); “Trước kia người ta cho lao động là việc nặng nề, xấu hổ. Nay lao động là sự nghiệp quang vinh, vẻ vang, vui thú và anh dũng” (bài viết “Đạo đức lao động”) ([2])…

Đặc biệt, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn gắn thi đua với lao động “Thi đua yêu nước, tức là tăng gia sản xuất” để động viên, cổ vũ tinh thần hăng say lao động của đồng bào cả nước; huy động mọi lực lượng, mọi sáng kiến và tài năng của nhân dân vào công cuộc kháng chiến kiến quốc của toàn thể dân tộc.

Ngày 1-5-1948, Người ra Lời kêu gọi thi đua yêu nước: “Sĩ, nông, công, thương, binh, gái trai già trẻ, toàn thể quốc dân ta, vô luận ở địa vị nào, làm công việc gì, phải ra sức tham gia cuộc Thi đua yêu nước, tức là tăng gia sản xuất. Như thế thì: Kháng chiến nhất định thắng lợi, Kiến quốc nhất định thành công”. Người nhấn mạnh: “Bất cứ làm nghề gì, có ích cho nước nhà, cho nhân dân, cho giai cấp, đều là vẻ vang. Bất cứ nấu bếp, quét nhà hay làm chủ tịch, đều phải lao động cả, làm gì ích nước lợi dân là vẻ vang”([3]).

Bản thân Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn là tấm gương sáng về tinh thần lao động, học tập và làm việc suốt đời.

Như Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định: “Nước ta nghèo, muốn sung sướng thì phải cần cù lao động, phải ra sức sản xuất, coi lao động là nghĩa vụ thiêng liêng, là nguồn sống, là nguồn tạo nên hạnh phúc của mọi người và cho cả thế hệ mai sau”([4]). Ngày nay, những tư tưởng, những chỉ dẫn của Bác vẫn còn nguyên giá trị, là tư tưởng chỉ đạo, động viên, cổ vũ toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta nêu cao tinh thần tự lực, tự cường, tích cực đổi mới sáng tạo, thực hành tiết kiệm, đổi mới tác phong làm việc, ứng dụng mạnh mẽ khoa học - công nghệ, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo, để đưa đất nước vững bước tiến vào kỷ nguyên mới, kỷ nguyên vươn mình vì một Việt Nam phát triển, phồn vinh, hạnh phúc và thịnh vượng.

[1] Hồ Chí Minh toàn tập, Nxb CTQGST, H.2023, t.4. tr.251

[2] Hồ Chí Minh toàn tập, Nxb CTQGST, H.2023, t.7, tr.418

[3] Hồ Chí Minh toàn tập, Nxb CTQGST, H.2023, t.10, tr.478

[4] Hồ Chí Minh toàn tập, Nxb CTQGST, H.2023, t.15, tr.678

VŨ THỊ KIM YẾN (Khu di tích Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Phủ Chủ tịch)

Bác Hồ dạy: “Lao động là vẻ vang”