Không chờ tin sai lệch xuất hiện rồi mới xử lý, nhiều địa phương tại TPHCM đã chủ động nắm tình hình, lắng nghe tâm tư người dân và cung cấp thông tin chính thống trên cả không gian thực lẫn không gian số.
Việc triển khai đồng bộ các giải pháp đã giúp thu hẹp khoảng trống thông tin, củng cố niềm tin và hỗ trợ người dân kiểm chứng những thông tin chưa xác thực, qua đó góp phần thực hiện yêu cầu đổi mới công tác tư tưởng được đặt ra tại Nghị quyết số 25-NQ/TW của Bộ Chính trị về Chiến lược công tác tư tưởng trong bối cảnh mới.
Thông tin kịp thời từ cơ sở
Đầu tháng 8, ông Trần Văn Tiến (ngụ phường Tam Bình) định mua đất trong khu đất có 46 lô ở phía sau Chợ đầu mối Thủ Đức, được rao bán trên mạng. Khi đọc được cảnh báo từ phường về việc khu đất chưa đủ điều kiện phân lô, chuyển nhượng, ông Tiến đã dừng việc mua bán. Địa phương khuyến cáo người dân không giao dịch theo thông tin chưa kiểm chứng và cần kiểm tra pháp lý qua cơ quan chức năng.
Chủ tịch UBND phường Tam Bình Nguyễn Minh Điền cho biết, địa phương thường xuyên nắm bắt thông tin từ phản ánh của người dân, đồng thời theo dõi trên không gian số để kịp thời nhận diện những vấn đề có thể gây hoang mang, tác động đến quyền, lợi ích hợp pháp của người dân. Khi phát hiện vụ việc, phường tiến hành kiểm tra, đối chiếu và phát đi thông tin chính thức qua các kênh truyền thông cùng hệ thống cơ sở.
“Thông tin chính thức phải đi trước hoặc ít nhất phải nhanh chóng theo kịp thông tin sai sự thật để người dân có cơ sở kiểm chứng, không bị dẫn dắt bởi những nội dung chưa được xác thực trên mạng xã hội”, ông Nguyễn Minh Điền nói.
Tại các trường học, tinh thần chủ động định hướng thông tin cũng được áp dụng hiệu quả. Tháng 3-2026, thông tin sắp xếp lại các đơn vị giáo dục từng khiến giáo viên và phụ huynh Trường Tiểu học Huỳnh Mẫn Đạt (phường An Đông) lo lắng.
Hiệu trưởng Đỗ Thị Tố Như cho hay, nhà trường đã chủ động nắm bắt tâm tư, lắng nghe nguyện vọng để xây dựng đề án sát thực tế và kịp thời thông tin công khai ngay khi đề án được phê duyệt. Cách làm trên góp phần tạo sự an tâm trong đội ngũ giáo viên và giúp phụ huynh, học sinh ổn định tâm lý. Đến nay, bộ máy nhà trường đã ổn định, đội ngũ giáo viên yên tâm giảng dạy, tập trung nâng chất lượng dạy và học.
Đối với lực lượng lao động, công tác tư tưởng cần tập trung nắm bắt tâm lý trước khi phát sinh bức xúc. Tại Công ty TNHH Triumph International Việt Nam (phường Dĩ An), vào tháng 1-2026, công nhân có những băn khoăn khi các doanh nghiệp xung quanh tăng lương tối thiểu vùng.
Nắm bắt được tình hình, Chủ tịch Công đoàn cơ sở Mai Thị Hồng đã trực tiếp làm cầu nối thương lượng giữa chủ doanh nghiệp và người lao động: giải thích cho chủ doanh nghiệp hiểu tâm lý người lao động; thuyết phục công nhân thấu hiểu tình hình sản xuất thực tế của công ty. Nhờ sự khéo léo điều hòa lợi ích, qua thỏa thuận, công ty đã quyết định tăng lương 350.000 đồng/người/tháng. Dù mức tăng chưa đáp ứng như kỳ vọng, nhưng khi được thông tin, trao đổi rõ ràng, người lao động đều đồng thuận.
Đưa thông tin chính thống lên không gian số
Nghị quyết số 25-NQ/TW của Bộ Chính trị về Chiến lược công tác tư tưởng trong bối cảnh mới đặt yêu cầu tiến hành công tác tư tưởng trên cả không gian thực và không gian số. Với cơ sở, yêu cầu trên không chỉ mở rộng địa bàn tuyên truyền mà còn đòi hỏi đổi mới cách thức tiếp cận, cung cấp thông tin đến người dân.
Giữa tháng 8-2026, khi mạng xã hội lan truyền các thông tin về sắp xếp lại phường, xã tại TPHCM, Đảng ủy phường An Đông đã nhanh chóng quán triệt đến cấp ủy chi bộ khu phố về chủ trương của Thành ủy TPHCM.
Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy phường An Đông Phạm Nam Vĩnh An thông tin, việc phát huy lực lượng tuyên truyền và tích cực đăng tải thông tin chính thức lên fanpage cùng các nhóm Zalo cộng đồng đã góp phần hạn chế phát tán các thông tin không chính thức, trước khi có kết luận của Thành ủy TPHCM. Bên cạnh đó, phường An Đông số hóa thông tin tuyên truyền bằng infographic, video ngắn, cẩm nang số gắn mã QR tại bộ phận một cửa và phát hành ấn phẩm song ngữ đến đồng bào dân tộc Hoa.
Theo Bí thư Đảng ủy phường Tân Mỹ Trần Chí Dũng, công tác tư tưởng trên không gian số đang đặt ra yêu cầu cấp thiết, khi thông tin thật, giả đan xen, dễ gây hoang mang, ảnh hưởng đến an ninh, trật tự và sự đồng thuận xã hội.
Qua xử lý các tin giả về sáp nhập tỉnh, thành phố và thông tin xuyên tạc tình hình kinh tế - xã hội, địa phương nhận thấy vai trò quan trọng của cấp ủy, người đứng đầu trong việc nắm bắt, cập nhật, phân tích và phản hồi thông tin kịp thời, tránh bị động trước các vấn đề phát sinh trên không gian số.
Phường cũng khai thác các kênh truyền thông như Zalo, Viber và fanpage Nam Sài Gòn để cung cấp thông tin chính thống, lan tỏa thông tin tích cực đến người dân. Địa phương quán triệt cán bộ, đảng viên, hội viên tuyệt đối không chia sẻ thông tin sai lệch, chưa rõ nguồn gốc trên không gian số; đồng thời chủ động báo cáo các nội dung vi phạm đến cơ quan có thẩm quyền để xử lý. Định kỳ, phường tổ chức các hội nghị thông tin thời sự trong nước và thế giới với sự tham gia của chuyên gia uy tín nhằm định hướng dư luận.
Tại phường Hòa Lợi, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam phường Nguyễn Thanh Bình cho biết, địa phương vận động người dân không chia sẻ, bình luận thông tin chưa được kiểm chứng. Đội ngũ nắm bắt dư luận thường trực giúp phường kịp thời cung cấp thông tin chính thống, hạn chế tình trạng thông tin sai lệch bị chia sẻ, lan truyền, gây hoang mang trong người dân.
Tại phường Vĩnh Tân, Đảng ủy phường duy trì 7 cộng tác viên dư luận xã hội, đã đăng hơn 600 tin, bài trên các nền tảng mạng xã hội, qua đó đưa thông tin chính thống đến gần hơn với đảng viên và người dân.
* TS VŨ TRUNG KIÊN, Học viện Chính trị khu vực II:
Tăng cường đối thoại giữa cấp ủy với người dân
Nghị quyết số 25-NQ/TW của Bộ Chính trị về Chiến lược công tác tư tưởng trong bối cảnh mới nhấn mạnh việc phát huy vai trò của Đảng ủy cơ sở. Khi mạng xã hội tràn ngập thông tin, cán bộ và nhân dân càng cần những định hướng chính thống, kịp thời từ cơ quan có trách nhiệm. Do đó, công tác tư tưởng ở cơ sở phải gắn liền với việc đối thoại trực tiếp giữa người đứng đầu cấp ủy, chính quyền với nhân dân; công khai kết quả tiếp thu, xử lý kiến nghị và chủ động giải quyết vấn đề từ nơi phát sinh.
Bên cạnh đó, cần phát huy vai trò của cấp ủy và tăng cường đối thoại. Nếu thực hiện tốt, việc này không chỉ giải đáp kiến nghị, thắc mắc tác động tới tư tưởng ở cơ sở mà còn là bước chuyển quan trọng khắc phục bệnh giáo điều, hướng tới những giá trị thiết thực.
* TS ĐẶNG VĂN KHOA, Trường ĐH Sư phạm TPHCM:
Đồng bộ trên mọi không gian
Trong kỷ nguyên số, một tin đồn nảy sinh ở tụ điểm đông người có thể lập tức lan truyền trên Facebook và một dòng trạng thái thất thiệt trên mạng xã hội có thể nhanh chóng gây hoang mang trong đời thực. Do đó, để không tạo khoảng trống tin đồn, phải tiến hành đồng bộ và liền mạch công tác tư tưởng trên cả không gian thực và không gian số. Không thể tách rời các buổi đối thoại trực tiếp, hội nghị tuyên truyền theo lối truyền thống với các nền tảng mạng xã hội.
Một chính sách vừa được chính quyền ban hành cần nhanh chóng được số hóa thành các infographic ngắn gọn, video clip sinh động để phủ sóng trên nền tảng số. Khi được triển khai đồng bộ trên cả hai không gian, thông tin chính thống sẽ có thêm điều kiện tiếp cận người dân kịp thời, qua đó thu hẹp dư địa để tin đồn, thông tin thiếu kiểm chứng không lan truyền.
LÊ THOA - THU HƯỜNG - THẢO NGUYỄN (SGGP)
