Nội dung này được lãnh đạo UBND TPHCM nêu khi tham luận tại Hội nghị sơ kết 1 năm mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị thành phố, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, tổ chức sáng 28-5.

Quang cảnh hội nghị. Ảnh: VIỆT DŨNG

Phân cấp, phân quyền đi đôi phân bổ nguồn lực thực hiện

Tham luận tại hội nghị, đồng chí Nguyễn Mạnh Cường, Ủy viên Dự khuyết Trung ương Đảng, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch UBND TPHCM, cho rằng việc tổ chức mô hình chính quyền địa phương 2 cấp có ý nghĩa chiến lược trong tiến trình tiếp tục đổi mới tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị theo hướng tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả. Đồng thời đáp ứng yêu cầu xây dựng nền hành chính hiện đại, chuyên nghiệp, công khai, minh bạch, phục vụ người dân và thúc đẩy phát triển đất nước trong giai đoạn mới.

Đối với TPHCM, đô thị đặc biệt, trung tâm kinh tế lớn nhất cả nước, nơi tập trung khối lượng công việc hành chính rất lớn, việc đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, giải quyết thủ tục hành chính là điều kiện tiên quyết để chính quyền vận hành hiệu quả, thông suốt.

Qua rà soát, các nhiệm vụ được phân cấp, phân quyền trên địa bàn thành phố đều có tính khả thi cao, phù hợp thực tiễn, giúp giảm đáng kể áp lực cho cơ quan Trung ương, tạo điều kiện để chính quyền Thành phố chủ động hơn trong chỉ đạo, điều hành, phát triển kinh tế - xã hội. Đặc biệt góp phần giảm tầng nấc trung gian, rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục hành chính.

Dẫn chứng trong lĩnh vực giáo dục nghề nghiệp, đồng chí Nguyễn Mạnh Cường nêu, các cơ sở giáo dục tại TPHCM trước đây phải thực hiện các thủ tục hành chính tại cơ quan Trung ương ở Hà Nội, dẫn đến phát sinh nhiều chi phí đi lại, lưu trú, kéo dài thời gian xử lý hồ sơ. Hiện nay đã phân cấp trực tiếp cho địa phương và được đánh giá là phù hợp thực tiễn.

  Đồng chí Nguyễn Mạnh Cường, Ủy viên Dự khuyết Trung ương Đảng, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch UBND TPHCM, trình bày tham luận tại hội nghị. Ảnh: VIỆT DŨNG

Dù vậy, theo đồng chí, việc phân cấp, phân quyền tuy đã mở rộng về thẩm quyền nhưng chưa thực sự đi đôi với phân bổ tương ứng về nguồn lực, nhân lực và điều kiện tổ chức thực hiện tại cơ sở.

Khung quy định về tổ chức bộ máy và biên chế hiện hành của cấp xã chưa phản ánh đầy đủ đặc thù của một đô thị đặc biệt như TPHCM. Một số địa bàn có quy mô dân số lớn, có khối lượng công việc, số lượng hồ sơ phát sinh nhiều nhưng vẫn áp dụng chung định mức biên chế, dẫn tới quá tải trong tham mưu giải quyết công việc. Hay việc kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan Trung ương và địa phương, giữa các ngành vẫn còn hạn chế; nhiều cơ sở dữ liệu chuyên ngành chưa được tích hợp đồng bộ.

Do đó, Thành phố kiến nghị tiếp tục hoàn thiện thể chế về phân cấp, phân quyền theo hướng đồng bộ, thống nhất giữa Luật Tổ chức chính quyền địa phương và các luật chuyên ngành; kịp thời rà soát, sửa đổi các quy định còn chồng chéo, mâu thuẫn. Phân cấp, phân quyền đi đôi với phân bổ đầy đủ nguồn lực thực hiện, bao gồm biên chế, tổ chức bộ máy, ngân sách, hạ tầng công nghệ thông tin và cơ sở dữ liệu dùng chung.

Đối với các đô thị đặc biệt như TPHCM và thành phố Hà Nội, cần nghiên cứu cơ chế đặc thù về tổ chức bộ máy và biên chế phù hợp với quy mô dân số, khối lượng công việc và yêu cầu quản trị đô thị hiện đại.

Áp lực biên chế ở các phường, xã đặc thù

Tại hội nghị, các phường, xã cho biết hoạt động của đơn vị sau sắp xếp đến nay cơ bản đã đi vào ổn định, vận hành thông suốt và phát huy hiệu quả bước đầu. Tổ chức bộ máy được kiện toàn theo hướng tinh gọn, giảm đầu mối trung gian; chức năng, nhiệm vụ được phân định rõ ràng, hạn chế chồng chéo. Đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức nhanh chóng thích nghi với vị trí công tác mới, bảo đảm duy trì hoạt động thường xuyên, liên tục. Tuy nhiên, trong giai đoạn đầu vẫn còn một số khó khăn nhất định.

Đồng chí Nguyễn Tấn Phát, Bí thư Đảng ủy phường Sài Gòn, nêu tình trạng một số công chức ở phường có xu hướng xin chuyển công tác đến các sở, ngành để tìm sự ổn định lâu dài về vị trí việc làm. Công chức cũng không đăng ký điều chuyển sang các phường khác do vẫn còn tâm lý lo ngại về nguy cơ tinh giản biên chế trong tương lai, làm cho nguồn nhân lực tại địa phương ngày càng giảm. Bên cạnh đó, nhiều nội dung phân cấp, phân quyền chưa thực sự đồng bộ hoặc chưa đi kèm với cơ chế hướng dẫn, hỗ trợ đầy đủ.

Đồng chí Nguyễn Tấn Phát, Bí thư Đảng ủy phường Sài Gòn, phát biểu tại hội nghị. Ảnh: VIỆT DŨNG

Theo đồng chí, Phường Sài Gòn là địa bàn có tính chất đặc thù về kinh tế, thương mại, dịch vụ, đối ngoại và an ninh trật tự, yêu cầu đối với công tác quản lý Nhà nước ngày càng cao. Tuy nhiên, chưa có cơ chế quản lý và thẩm quyền của địa bàn đặc thù, các cơ chế hiện nay vẫn không có nhiều khác biệt so với các địa phương khác. Điều này phần nào ảnh hưởng đến tính chủ động, linh hoạt trong giải quyết các vấn đề phát sinh.

Bí thư Đảng ủy phường Sài Gòn kiến nghị Trung ương chấp thuận cơ chế phân bổ biên chế theo nguyên tắc số dân, số tổ chức đảng, đảng viên, đặc thù của địa phương. Cần có quy định về Quy chế phối hợp công tác giữa cấp ủy địa phương với cơ quan quản lý cán bộ (đối với các đơn vị ngân hàng, tập đoàn, tổng công ty, cơ quan, đơn vị trực thuộc Trung ương).

Tại xã Bà Điểm, diện tích rộng, quy mô dân số đông, do đó công tác lãnh chỉ đạo, quản lý Nhà nước cũng gặp nhiều khó khăn. Theo đồng chí Nguyễn Anh Tuấn, Bí thư Đảng ủy xã Bà Điểm, khối lượng công việc tăng đột biến sau sáp nhập, do cấp phòng đảm nhận công việc của nhiều sở, ngành nhưng biên chế giao quá ít so với đầu việc, gây quá tải tại các phòng chuyên môn, đặc biệt ở Ban Xây dựng Đảng, Phòng Kinh tế và Phòng Văn hóa - Xã hội.

Hệ thống cơ sở vật chất, hạ tầng kỹ thuật tại đơn vị hiện vẫn chưa đồng bộ, đi kèm đó là hệ thống kho lưu trữ hiện đã quá tải trước khối lượng hồ sơ phát sinh ngày càng lớn.

 Lãnh đạo xã này kiến nghị TPHCM tiếp tục quan tâm chỉ đạo, hỗ trợ địa phương trong việc hoàn thiện tổ chức bộ máy và bổ sung nguồn lực thực hiện nhiệm vụ; xem xét điều chỉnh, bổ sung biên chế phù hợp với thực tế khối lượng công việc tại cấp xã, đặc biệt đối với các địa phương có quy mô dân số lớn, địa bàn rộng.

Đặc biệt, cơ chế tiền lương, chế độ, chính sách, phụ cấp phải phù hợp với các vị trí kiêm nhiệm nhiều lĩnh vực, các vị trí có yêu cầu chuyên môn cao.

Cẩm Nương - Ngô Bình (SGGP)

Cần nghiên cứu cơ chế đặc thù về tổ chức bộ máy và biên chế