​Bức tranh thực tế từ những "khoảng trống" quản lý

​Đối với địa bàn TP Hồ Chí Minh sau sắp xếp đơn vị hành chính, quy mô dân số thực tế đã vượt con số 20 triệu người (bao gồm cả lượng lớn người lao động và cư dân lưu trú, tạm trú từ các địa phương khác đến sinh sống và làm việc). Khối lượng nông sản, thực phẩm tiêu thụ mỗi ngày là vô cùng khổng lồ. Trong chuỗi cung ứng phức tạp đó, chỉ một sơ suất nhỏ tại bất kỳ điểm nào cũng có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng đối với sức khỏe cộng đồng.  

​Qua công tác khảo sát, bức tranh quản lý an toàn thực phẩm (ATTP) thời gian qua đã phơi bày nhiều bất cập mang tính hệ thống. Đơn cử như trong đợt cao điểm Tháng hành động vì ATTP năm 2026, qua kiểm tra 310 cơ sở, ngành chức năng phát hiện có tới 139 cơ sở (chiếm gần 31%) không thể tiến hành kiểm tra do đã ngừng hoạt động, đổi pháp nhân hoặc chuyển địa điểm. Sự lệch pha giữa hồ sơ và thực địa này gây phân tán nguồn lực giám sát.  

​Bên cạnh đó, hoạt động sơ chế, giao nhận nông sản tại các chợ đầu mối thường diễn ra sôi động nhất từ 1 đến 5 giờ sáng, lệch khỏi khung giờ kiểm tra hành chính thông thường. Nguy cơ mất ATTP còn diễn biến phức tạp tại các bếp ăn học đường và khu công nghiệp. Năm 2025, toàn Thành phố ghi nhận 8 vụ ngộ độc thực phẩm khiến 519 người mắc. Bước sang năm 2026, các sự cố xảy ra tại một số trường học tiếp tục là hồi chuông cảnh báo về quy trình bảo quản, chế biến bữa ăn cho học sinh.

Giám sát thực địa: Từ chợ đầu mối đến cơ sở cung cấp suất ăn

Thành viên Đoàn giám sát kiểm tra Chợ đầu mối nông sản thực phẩm Bình Điền

Ngay trong đêm 4/8, Đoàn giám sát đã xuyên đêm kiểm tra Chợ đầu mối nông sản thực phẩm Bình Điền – nơi luân chuyển trung bình 1.775 tấn hàng hóa/ngày. Đoàn ghi nhận nỗ lực test nhanh gần 1.000 mẫu thực phẩm của ban quản lý chợ, song cũng thẳng thắn chỉ ra "điểm nghẽn": thực phẩm từ các tỉnh đưa về chưa được kiểm soát chặt chẽ từ gốc; thời gian chờ kết quả kiểm nghiệm định lượng tại phòng thí nghiệm thường mất từ 4-5 ngày, khi có kết quả thì lô hàng đã tiêu thụ hết.

​Ngày 6/8, Đoàn làm việc với UBND phường Bình Tân và tiến hành khảo sát thực tế tại Công ty TNHH MTV Suất ăn công nghiệp Tú Anh – đơn vị chuyên chế biến suất ăn học đường và doanh nghiệp. Tại đây, Đoàn ghi nhận mô hình ứng dụng mã QR truy xuất nguồn gốc suất ăn, đồng thời lưu ý doanh nghiệp phải siết chặt quy trình bếp ăn một chiều, kiểm thực ba bước và bảo quản thực phẩm đông lạnh.

Thành viên Đoàn giám sát kiểm tra tại Công ty TNHH MTV Suất ăn công nghiệp Tú Anh

Chiều 7/8, Đoàn giám sát làm việc tại phường Thuận Giao – địa bàn trọng điểm công nghiệp với 2 khu công nghiệp lớn (VSIP I, Việt Hương) cùng lượng lớn công nhân lưu trú. Phường đã đưa vào quản lý 338 cơ sở ăn uống nhỏ lẻ; kiểm tra 11 bếp ăn trường học và 80 cơ sở mầm non. Tại buổi làm việc, đại diện Ban Quản lý các khu chế xuất và công nghiệp Thành phố (HEPZA) cùng các đại biểu bày tỏ lo ngại trước tình trạng suất ăn công nhân giá rẻ (chỉ từ 20.000 – 25.000 đồng/suất), hàng quán tự phát trước cổng khu công nghiệp, cổng trường học và quy trình bảo quản tủ lạnh tại bếp ăn học đường.

Đoàn giám sát làm việc tại phường Thuận Giao

Khẳng định vai trò giám sát, quyết tâm quản trị nguy cơ từ gốc

Thực hiện Nghị quyết số 813/NQ-TTHĐND và Kế hoạch số 822/KH-ĐGS, chuyên đề giám sát về ATTP do Ban Văn hóa - Xã hội tham mưu là hoạt động trọng tâm của HĐND Thành phố khóa XI (nhiệm kỳ 2026–2031). Mục tiêu cốt lõi của đợt giám sát không chỉ là "tìm lỗi" xử phạt, mà là làm rõ nguyên nhân, xác định trách nhiệm của từng cá nhân, đơn vị để kiến nghị tháo gỡ các nút thắt về cơ chế phối hợp liên ngành.

​Đồng chí Huỳnh Thanh Nhân, Thành ủy viên, Phó Chủ tịch HĐND Thành phố, Trưởng Đoàn giám sát phát biểu chỉ đạo

Phát biểu chỉ đạo tại các buổi làm việc, đồng chí Huỳnh Thanh Nhân, Thành ủy viên, Phó Chủ tịch HĐND TP Hồ Chí Minh nhận định: Đối với một đô thị mở rộng sau sáp nhập có tổng quy mô dân số không dưới 20 triệu người (tính cả lực lượng lao động lưu trú ngắn hạn và dài hạn từ các địa phương khác), bảo đảm ATTP là nhiệm vụ đặc biệt quan trọng, liên quan trực tiếp đến an sinh xã hội và sự phát triển bền vững.

​Đồng chí Phó Chủ tịch HĐND Thành phố đề nghị Sở An toàn thực phẩm chủ trì, phối hợp với các cơ quan chức năng khẩn trương rà soát, thống kê và tổ chức các lớp tập huấn nghiệp vụ bắt buộc, trọng tâm là đội ngũ quản lý, người trực tiếp chế biến tại các bếp ăn trường học và cơ sở cung cấp suất ăn công nghiệp.

​Đồng chí Huỳnh Thanh Nhân đặc biệt nhấn mạnh yêu cầu xác định rõ trách nhiệm phối hợp đồng bộ giữa ba chủ thể:

​Nhà quản lý: Siết chặt kỷ cương, nâng cao năng lực dự báo nguy cơ, tăng cường kiểm tra đột xuất ngoài giờ hành chính, kiên quyết xử lý vi phạm theo phương châm "rõ trách nhiệm - rõ dữ liệu - rõ quy trình - rõ khâu kiểm soát".

​Nhà sản xuất, kinh doanh: Đề cao đạo đức nghề nghiệp, tuân thủ nghiêm ngặt quy trình kiểm thực, chịu trách nhiệm pháp lý đến cùng về chất lượng sản phẩm và giá trị dinh dưỡng của từng suất ăn.

​Người tiêu dùng: Đẩy mạnh tuyên truyền để mỗi người dân, công nhân, phụ huynh và học sinh nâng cao nhận thức, thể hiện rõ vai trò là "người tiêu dùng thông thái", chủ động từ chối thực phẩm bẩn và tích cực phản ánh vi phạm.

​Đối với các vướng mắc từ cơ sở như thiếu hụt công chức chuyên trách, hạn chế về thiết bị thử nghiệm nhanh, kinh phí kiểm tra cũng như bất cập về cơ chế quản lý suất ăn công nghiệp, Đoàn giám sát ghi nhận để tổng hợp, kiến nghị HĐND Thành phố và các cấp có thẩm quyền xem xét, tháo gỡ kịp thời.

​Chuyển tư duy từ "hậu kiểm, xử lý sự cố" sang "chủ động nhận diện và phòng ngừa nguy cơ từ sớm, từ xa", đợt giám sát của Thường trực HĐND TP Hồ Chí Minh thể hiện tinh thần trách nhiệm cao trước cử tri, quyết tâm thiết lập một hành lang an toàn vững chắc để bảo vệ sức khỏe cho nhân dân./.

LAN PHƯƠNG - NGỌC XUÂN