Tham dự Kỳ họp có đồng chí Lê Quốc Phong, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thường trực Thành ủy; đồng chí Nguyễn Văn Được, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND Thành phố; đồng chí Văn Thị Bạch Tuyết, Phó Bí thư Thành ủy; các đồng chí lãnh đạo Thành phố, các vị đại biểu HĐND Thành phố và đại diện các cơ quan, đơn vị liên quan.

Đồng chí Võ Văn Minh, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch HĐND Thành phố Hồ Chí Minh phát biểu khai mạc kỳ họp thứ 4

Phát biểu khai mạc Kỳ họp, đồng chí Võ Văn Minh, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch HĐND Thành phố Hồ Chí Minh nhấn mạnh: Kỳ họp thứ tư diễn ra trong thời điểm Thành phố đang khẩn trương cụ thể hóa nhiều chủ trương, chính sách lớn mới được Trung ương và Quốc hội ban hành, đồng thời tập trung tháo gỡ các điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực và mở rộng dư địa phát triển.

Chuyển hóa cơ chế, chính sách mới thành nguồn lực và kết quả phát triển

Đồng chí Nguyễn Văn Dũng, Phó Chủ tịch HĐND Thành phố điều hành chương trình chào cờ tại phiên khai mạc kỳ họp thứ 4

Một trong những nội dung được Chủ tịch HĐND Thành phố đặc biệt nhấn mạnh là việc tổ chức thi hành Luật Phát triển đô thị. Theo đồng chí Võ Văn Minh, Luật Phát triển đô thị được Quốc hội thông qua đã mở ra khuôn khổ pháp lý mới, tạo điều kiện để Thành phố chủ động hơn trong tổ chức phát triển đô thị, huy động và sử dụng nguồn lực, khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế cũng như những không gian phát triển mới.

Đối với Thành phố Hồ Chí Minh, yêu cầu đặt ra không chỉ là triển khai Luật đúng tiến độ, mà quan trọng hơn là phải chuyển hóa kịp thời các cơ chế, chính sách và thẩm quyền mới thành nguồn lực, động lực và những kết quả phát triển cụ thể. Việc cụ thể hóa Luật phải được tiến hành chủ động, đồng bộ, đúng thẩm quyền, sát với thực tiễn Thành phố; vừa bảo đảm tiến độ, không để phát sinh khoảng trống pháp lý, vừa bảo đảm chất lượng, tính khả thi và hiệu quả của từng chính sách.

Từ yêu cầu đó, Chủ tịch HĐND Thành phố đề nghị hoạt động quyết định của HĐND Thành phố phải bảo đảm sự cân bằng giữa tính kịp thời với sự thận trọng; giữa tạo điều kiện cho phát triển với giữ vững kỷ luật, kỷ cương; giữa mở rộng quyền chủ động cho các cơ quan thực thi với tăng cường trách nhiệm giải trình, kiểm tra và giám sát. Đây cũng là yêu cầu xuyên suốt đối với việc xây dựng và ban hành các nghị quyết của HĐND Thành phố trong giai đoạn phát triển mới.

Xem xét 41 dự thảo nghị quyết trên nhiều lĩnh vực quan trọng

Các vị đại biểu thực hiện nghi thức chào cờ tại phiên khai mạc kỳ họp thứ tư

Theo chương trình, Kỳ họp thứ tư xem xét 41 dự thảo nghị quyết, gồm 16 dự thảo nghị quyết quy phạm pháp luật và 25 dự thảo nghị quyết cá biệt. Các nội dung bao quát nhiều lĩnh vực trọng yếu, từ thể chế, tài chính - ngân sách, đầu tư, đất đai, hạ tầng đô thị, tổ chức chính quyền đến y tế, văn hóa, an sinh xã hội, môi trường, khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Trước khối lượng công việc lớn và nhiều nội dung có tác động trực tiếp đến quá trình phát triển của Thành phố, Chủ tịch HĐND Thành phố đề nghị các đại biểu tập trung nghiên cứu, thảo luận sâu vào bốn nhóm vấn đề trọng tâm.

Trước hết là tổ chức thi hành Luật Phát triển đô thị và tiếp tục hoàn thiện khuôn khổ pháp lý của Thành phố.

Kỳ họp xem xét nghị quyết quy định một số nội dung về xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật để tổ chức thi hành Luật Phát triển đô thị. Đây được xác định là nội dung có tính nền tảng, tạo cơ sở để Thành phố chủ động cụ thể hóa những cơ chế, chính sách và thẩm quyền mà Luật giao.

Chủ tịch HĐND Thành phố đề nghị các đại biểu xem xét kỹ phạm vi điều chỉnh, thẩm quyền, trình tự, trách nhiệm và cơ chế phối hợp giữa các cơ quan, bảo đảm quá trình cụ thể hóa Luật được thực hiện thống nhất, đồng bộ, chặt chẽ; không chồng chéo và không để phát sinh khoảng trống pháp lý.

Đối với những chính sách mới có ảnh hưởng lớn đến ngân sách, môi trường đầu tư cũng như quyền và lợi ích của người dân, doanh nghiệp, cần đánh giá đầy đủ cơ sở pháp lý, cơ sở thực tiễn, nguồn lực và điều kiện tổ chức thực hiện; ưu tiên những cơ chế thật sự cấp thiết, có tính nền tảng, trực tiếp tháo gỡ điểm nghẽn và tạo động lực phát triển mới.

Kỳ họp cũng xem xét việc bãi bỏ một số nghị quyết được ban hành trước khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính. Theo Chủ tịch HĐND Thành phố, đây không chỉ là việc xử lý về kỹ thuật văn bản mà còn nhằm bảo đảm sự thống nhất của hệ thống chính sách trên toàn địa bàn Thành phố sau sắp xếp, tạo thuận lợi cho quản lý nhà nước và cho người dân, doanh nghiệp.

Quản lý chặt chẽ đất đai, ngân sách; phát huy tối đa nguồn lực phát triển

Nhóm vấn đề trọng tâm thứ hai liên quan đến huy động, quản lý và sử dụng hiệu quả các nguồn lực phát triển. Kỳ họp xem xét nhiều nội dung quan trọng như xử lý kết dư ngân sách Thành phố năm 2025; thành lập và xác định mức vốn điều lệ ban đầu của Quỹ Phát triển đất Thành phố Hồ Chí Minh; các danh mục quỹ đất dự kiến thanh toán hợp đồng BT; chính sách tiền lương, đãi ngộ đối với nhân sự Cơ quan điều hành Trung tâm tài chính quốc tế tại Thành phố Hồ Chí Minh và một số cơ chế chi ngân sách trên các lĩnh vực.

Chủ tịch HĐND Thành phố yêu cầu việc xem xét, quyết định phải đặt trên nguyên tắc tuân thủ đúng quy định pháp luật, sử dụng nguồn lực tiết kiệm, hiệu quả và tập trung cho những lĩnh vực có khả năng tạo ra tác động phát triển rõ nét. Đối với nguồn lực đất đai và quỹ đất dự kiến thanh toán các dự án BT, HĐND Thành phố phải xem xét thận trọng từ cơ sở pháp lý, hiện trạng và điều kiện của từng khu đất đến sự phù hợp với quy hoạch, phương án khai thác và giá trị nguồn lực; bảo đảm công khai, minh bạch, hài hòa lợi ích và không để thất thoát tài sản công.

Đối với Quỹ Phát triển đất, cần làm rõ khả năng tạo lập nguồn lực phục vụ bồi thường, giải phóng mặt bằng, tạo quỹ đất và hỗ trợ triển khai các dự án phát triển đô thị. Đây là một trong những công cụ được kỳ vọng góp phần xử lý khâu bồi thường, giải phóng mặt bằng - vấn đề thường tác động trực tiếp đến tiến độ của nhiều dự án đầu tư trên địa bàn Thành phố.

Tập trung nguồn lực cho những công trình tháo gỡ điểm nghẽn, tạo sức lan tỏa

Một nội dung lớn khác tại Kỳ họp là quyết định và điều chỉnh chủ trương đầu tư đối với nhiều dự án kết cấu hạ tầng, chỉnh trang đô thị và mở rộng không gian phát triển. Trong đó có các dự án cầu Phú Mỹ 2; đường Trục Đông - Tây, tức đường Võ Văn Kiệt nối dài từ Quốc lộ 1 đến ranh tỉnh Tây Ninh; nâng cấp, mở rộng đường Nguyễn Thị Tú; tuyến Bà Rịa - Châu Pha - Hắc Dịch; Tỉnh lộ 9; cải tạo rạch Thủ Đức; chỉnh trang khu vực rạch Ông Lớn; xây dựng đoạn kênh Hàng Bàng và một số công trình khác.

Theo Chủ tịch HĐND Thành phố, ý nghĩa của các dự án này không chỉ dừng lại ở việc giải quyết nhu cầu giao thông, môi trường hay chỉnh trang tại từng khu vực, mà còn gắn với yêu cầu kết nối các không gian đô thị sau sắp xếp, tăng cường liên kết vùng và từng bước hình thành các trục, hành lang phát triển mới.

Các đại biểu được đề nghị xem xét chặt chẽ tính cần thiết, quy mô, tổng mức đầu tư, nguồn vốn, khả năng cân đối nguồn lực, tiến độ và hiệu quả của từng dự án; đồng thời đặt từng công trình trong mối quan hệ với quy hoạch và định hướng phát triển tổng thể của Thành phố. Tinh thần xuyên suốt là nguồn lực phải được tập trung cho những công trình thật sự cấp thiết, có khả năng giải quyết điểm nghẽn và tạo sức lan tỏa, đồng thời kiểm soát chặt chẽ việc điều chỉnh chủ trương đầu tư, hạn chế kéo dài tiến độ, tăng tổng mức đầu tư và làm giảm hiệu quả sử dụng vốn.

Đối với các danh mục dự án thu hồi đất và các dự án được thực hiện trước một số công việc phục vụ bồi thường, giải phóng mặt bằng, Chủ tịch HĐND Thành phố lưu ý đây là những công cụ quan trọng để chuẩn bị dự án sớm hơn, rút ngắn thời gian triển khai nhưng phải bảo đảm đúng trình tự, công khai, minh bạch và bảo vệ đầy đủ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của người dân có đất bị thu hồi.

Mỗi chính sách phải giải quyết được vấn đề cụ thể của thực tiễn

Kỳ họp cũng dành sự quan tâm đáng kể đối với nhóm chính sách trực tiếp phục vụ con người, nâng cao chất lượng sống và năng lực phát triển dài hạn của Thành phố. Các đại biểu xem xét nhiều chính sách liên quan đến hỗ trợ đào tạo bác sĩ nội trú; chế độ đối với cộng tác viên dân số; phí tham quan di tích, bảo tàng; văn hóa, nghệ thuật; phát triển thanh niên; bảo vệ môi trường, ứng phó biến đổi khí hậu; hoạt động sáng kiến, tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật trong lĩnh vực khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

HĐND Thành phố đồng thời xem xét, cho ý kiến đối với Đề án thành lập các phường trên cơ sở nguyên trạng 29 xã hiện nay.

Chủ tịch HĐND Thành phố đề nghị nội dung này phải được xem xét toàn diện từ cơ sở pháp lý, yêu cầu quản lý đô thị, điều kiện thực tiễn đến khả năng tổ chức thực hiện, bởi đây là vấn đề liên quan trực tiếp đến tổ chức chính quyền địa phương và đời sống của người dân.

Đối với toàn bộ các chính sách thuộc lĩnh vực xã hội, đồng chí Võ Văn Minh nhấn mạnh yêu cầu đặt người dân ở vị trí trung tâm, chú trọng tính công bằng, khả năng tiếp cận chính sách, nguồn lực thực hiện và hiệu quả thực tế. Mỗi chính sách khi được ban hành phải hướng đến giải quyết một vấn đề cụ thể của thực tiễn, tạo ra hiệu quả có thể nhận diện và đóng góp thiết thực vào việc nâng cao chất lượng phát triển của Thành phố.

Nghị quyết phải đi được vào cuộc sống và được giám sát đến cùng

Trước yêu cầu của Kỳ họp có khối lượng nội dung lớn, nhiều vấn đề có phạm vi tác động rộng và yêu cầu chuyên môn cao, Chủ tịch HĐND Thành phố đề nghị các đại biểu tiếp tục phát huy cao nhất trách nhiệm trước cử tri và Nhân dân Thành phố; nghiên cứu kỹ hồ sơ, báo cáo thẩm tra và tập trung thảo luận những vấn đề còn có ý kiến khác nhau, đặc biệt là về cơ sở pháp lý, nguồn lực, tính khả thi và tác động của chính sách.

Theo đó, mỗi nghị quyết được HĐND Thành phố thông qua phải đồng thời đáp ứng các yêu cầu: đúng thẩm quyền, chặt chẽ về pháp lý, sát thực tiễn, khả thi trong tổ chức thực hiện và sử dụng hiệu quả nguồn lực. Quan trọng hơn, việc ban hành nghị quyết không phải là điểm kết thúc của quá trình quyết định chính sách mà phải gắn với trách nhiệm tổ chức thực hiện, kiểm tra và giám sát kết quả sau khi nghị quyết đi vào cuộc sống.

Trong những tháng cuối năm 2026, Thành phố vừa phải phấn đấu hoàn thành ở mức cao nhất các mục tiêu, chỉ tiêu phát triển kinh tế - xã hội của năm, vừa khẩn trương đưa các chủ trương, cơ chế, chính sách mới vào thực tiễn, đồng thời chuẩn bị nền tảng cho giai đoạn phát triển tiếp theo. Với tinh thần đoàn kết, trách nhiệm, chủ động, quyết liệt và hiệu quả, Chủ tịch HĐND Thành phố Võ Văn Minh bày tỏ tin tưởng Kỳ họp thứ tư HĐND Thành phố khóa XI sẽ hoàn thành tốt chương trình đề ra; các nghị quyết được thông qua sẽ sớm đi vào cuộc sống, góp phần tháo gỡ điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực, nâng cao hiệu quả quản trị và tạo thêm động lực để Thành phố Hồ Chí Minh phát triển nhanh, bền vững trong giai đoạn mới./.

Châu Vũ