Đồng chí Nguyễn Văn Thọ, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch Thường trực HĐND TP.HCM phát biểu tại hội nghị

Ứng dụng trí tuệ nhân tạo và nền tảng số: Bài học thực tiễn từ Thủ đô

Tại hội nghị, Đoàn công tác HĐND thành phố Hồ Chí Minh đã dành sự quan tâm đặc biệt đến mô hình chuyển đổi số "ba trụ cột" đang được triển khai mạnh mẽ tại Hà Nội. Đối mặt với những thách thức ban đầu như hệ thống thiếu đồng bộ và dữ liệu phân tán, HĐND thành phố Hà Nội đã chủ động thiết lập Ban Chỉ đạo 57 từ đầu năm 2026 và xây dựng chiến lược tổng thể với phương châm lấy đại biểu làm trung tâm, lấy dữ liệu làm nền tảng.

Bà Phạm Quỳnh Anh, Trưởng Ban Pháp chế Hội đồng nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh phát biểu tại buổi làm việc

Một trong những điểm nhấn ấn tượng nhất là việc Hà Nội đã xây dựng thành công Nền tảng số điều hành tập trung hai cấp (được đưa vào thử nghiệm từ ngày 17-3-2026), tích hợp 9 phân hệ nghiệp vụ trên cùng một nền tảng với cơ chế đăng nhập một lần. Đến nay, 100% đại biểu HĐND thành phố Hà Nội đã được trang bị thiết bị số phục vụ công tác và 100% kỳ họp thực hiện cung cấp tài liệu điện tử thông qua môi trường số, mã phản hồi nhanh (QR code). Nền tảng này cũng đã lan tỏa đến 126 HĐND xã, phường với trên 3.200 tài khoản sử dụng, giúp nâng tỷ lệ sử dụng tài liệu điện tử tại các kỳ họp đạt trên 90%.

Ông Hoàng Tùng, Trưởng Ban Đô thị Hội đồng nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh đóng góp một số ý kiến tại buổi làm việc

Đáng chú ý, bước đột phá mang tính dẫn dắt của Hà Nội là việc đưa trí tuệ nhân tạo vào thử nghiệm thông qua nền tảng Trợ lý ảo phục vụ hoạt động cơ quan lập pháp (Legislative AI). Công cụ này đã hỗ trợ đắc lực cho đại biểu trong việc tóm tắt tài liệu kỳ họp, đối chiếu văn bản quy phạm pháp luật, phân nhóm ý kiến cử tri và xây dựng đề cương giám sát. Thực tế cho thấy, ứng dụng trí tuệ nhân tạo đã giúp rút ngắn từ 50% đến 70% thời gian xử lý công việc chuyên môn so với phương thức thủ công trước đây.

Ông Nguyễn Công Danh, Thành ủy viên, Trưởng Ban Kinh tế - Ngân sách Hội đồng nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh phát biểu tại buổi làm việc

Từ góc độ của thành phố Hồ Chí Minh, đây là những kinh nghiệm vô giá để thành phố nghiên cứu, áp dụng vào việc xây dựng Trung tâm điều hành dân cử thông minh (Legislative IOC), mô hình Đại biểu số, Cử tri số, cũng như hoàn thiện hệ thống quản lý tập trung trong công tác tiếp công dân và xử lý đơn thư.

Kinh nghiệm lập pháp và bài học "sáu rõ" từ Luật Thủ đô

Bên cạnh câu chuyện chuyển đổi số, Thường trực HĐND hai thành phố đã thảo luận sâu sắc về kinh nghiệm thi hành Luật Thủ đô số 02/2026/QH16 (được Quốc hội thông qua ngày 23-4-2026) – tư liệu thực tiễn đặc biệt quan trọng để thành phố Hồ Chí Minh vận dụng đưa vào Luật Đô thị đặc biệt trong thời gian tới.

Ông Cao Thanh Bình, Trưởng Ban Văn hóa - Xã hội Hội đồng nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh nêu một số câu hỏi tại buổi làm việc

Đoàn công tác thành phố Hồ Chí Minh đánh giá cao sự bài bản, quyết liệt của Hà Nội khi ban hành các kế hoạch tổ chức thi hành Luật dựa trên nguyên tắc “sáu rõ”: rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm, rõ thẩm quyền. Chỉ trong vòng hơn hai tháng từ khi Luật được thông qua đến trước ngày có hiệu lực (1-7-2026), HĐND thành phố Hà Nội đã chủ động phối hợp với Ủy ban nhân dân (UBND) và các chuyên gia, tổ chức liên tiếp ba kỳ họp chuyên đề để thông qua khối lượng khổng lồ gồm 59 Nghị quyết. Trong đó, một số nghị quyết có tính chất tương đồng về phạm vi, đối tượng đã được chủ động lồng ghép để bảo đảm tính liên thông, thuận lợi cho việc áp dụng.

Hà Nội cũng chia sẻ thẳng thắn những chính sách mới, có tính đột phá nhưng đầy thách thức như: Cơ chế phân quyền mạnh mẽ cho HĐND thành phố trong việc ban hành văn bản điều chỉnh thủ tục hành chính và quy định các biện pháp đặc thù vượt trội; chính sách thí điểm cho phép thuê, tuyển dụng và bổ nhiệm người đứng đầu đơn vị sự nghiệp công lập và doanh nghiệp nhà nước theo cơ chế tiền lương linh hoạt, tiệm cận thị trường và gắn liền với bộ chỉ số đánh giá hiệu quả công việc chính (KPI).

Một số hình ảnh buổi làm việc

Đề xuất mang tính đột phá cho Luật Đô thị đặc biệt của thành phố Hồ Chí Minh

Trên cơ sở nhận diện những điểm nghẽn thực tế của Hà Nội trong quá trình thi hành các cơ chế đặc thù, Thường trực HĐND thành phố Hà Nội đã đưa ra những khuyến nghị mang tính chiến lược, thúc đẩy thành phố Hồ Chí Minh mạnh dạn đề xuất với Trung ương xây dựng dự thảo Luật Đô thị đặc biệt với tư duy “đột phá của đột phá”, hiện đại và cụ thể hơn:

Một là, cơ chế tài chính vượt trội: Cho phép giữ lại tỷ lệ điều tiết ngân sách cao hơn theo từng giai đoạn; thành lập Quỹ Phát triển Đô thị đặc biệt; cho phép phát hành trái phiếu đô thị đối với các dự án chiến lược dưới sự giám sát trực tiếp của HĐND mà không cần quy trình xin ý kiến Quốc hội phức tạp.

Hai là, quy hoạch không gian đô thị hiện đại: Bổ sung khung pháp lý rõ ràng về phát triển đô thị định hướng giao thông công cộng (TOD) quanh các nhà ga, thẩm quyền điều chỉnh quy hoạch chi tiết tại các khu vực chiến lược, và cơ chế pháp lý toàn diện cho phát triển không gian ngầm như hệ thống tàu điện ngầm, trung tâm thương mại ngầm.

Ba là, khung pháp lý về chính quyền số và quản trị thông minh: Bổ sung chương riêng biệt quy định rõ quyền thu thập, quản lý, chia sẻ dữ liệu mở; cho phép áp dụng trí tuệ nhân tạo và công nghệ mô phỏng đô thị kỹ thuật số (Digital Twin) trong quy hoạch và giám sát thực thi pháp luật.

Lan tỏa tinh thần phục vụ, gắn kết hai đô thị đặc biệt

Thay mặt Thường trực HĐND thành phố Hà Nội, đồng chí Trần Thế Cương bày tỏ sự trân trọng trước những trao đổi mang tính xây dựng, cởi mở từ phía Đoàn công tác thành phố Hồ Chí Minh. Đồng chí đề nghị HĐND hai thành phố tiếp tục phát huy tối đa tinh thần, hiệu quả của Biên bản ghi nhớ hợp tác giai đoạn 2026-2030 giữa Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội và Ban Thường vụ Thành ủy thành phố Hồ Chí Minh. Tinh thần phối hợp hành động định kỳ, chia sẻ hạ tầng dữ liệu và tổ chức khảo sát chuyên đề sẽ là đòn bẩy nâng cao toàn diện chất lượng, hiệu quả hoạt động của cơ quan dân cử hai bên.

Trong khuôn khổ chương trình làm việc, Đoàn công tác đã có buổi tham quan Hoàng thành Thăng Long và thăm Khu di tích Nhà và Hầm D67

Hội nghị khép lại với cam kết mạnh mẽ từ Đoàn công tác HĐND thành phố Hồ Chí Minh trong việc không ngừng đổi mới phương thức hoạt động. Những bài học từ Thủ đô sẽ là hành trang quý báu để HĐND thành phố Hồ Chí Minh tiếp tục tinh gọn bộ máy, chuyển dịch mạnh mẽ sang tư duy "đồng hành, kiến tạo", xây dựng một cơ quan dân cử hiện đại, công nghệ, luôn hướng về phục vụ nhân dân và sát cánh cùng người dân.

LAN PHƯƠNG