Sáng 17/9, tại trụ sở Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân Thành phố, Đoàn giám sát của Thường trực Hội đồng nhân dân TP.HCM tổ chức phiên làm việc với UBND Thành phố về công tác sắp xếp, bố trí, xử lý tài sản công là cơ sở nhà, đất, trụ sở làm việc khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp trên địa bàn Thành phố. Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch Thường trực Hội đồng nhân dân TP.HCM Nguyễn Văn Thọ - Trưởng Đoàn giám sát chủ trì phiên làm việc. Tham dự có Thành ủy viên, Phó Chủ tịch UBND Thành phố Nguyễn Công Vinh; Thành ủy viên, Ủy viên Thường trực, Trưởng Ban Kinh tế - Ngân sách HĐND Thành phố Nguyễn Công Danh; Ủy viên Thường trực, Trưởng Ban Đô thị HĐND Thành phố Hoàng Tùng; các thành viên Đoàn giám sát được thành lập theo Nghị quyết số 711/NQ-TTHĐND ngày 21/5/2026 của Thường trực HĐND Thành phố; đại diện Ban Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam Thành phố; đại diện lãnh đạo: Văn phòng Đoàn ĐBQH và HĐND Thành phố, Văn phòng UBND Thành phố; đại diện lãnh đạo các Sở: Tài chính, Xây dựng, Nông nghiệp và Môi trường, Quy hoạch - Kiến trúc; Trung tâm Phát triển quỹ đất Thành phố, Trung tâm Quản lý nhà và Giám định xây dựng và các cơ quan, đơn vị có liên quan.

Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch Thường trực Hội đồng nhân dân TP.HCM Nguyễn Văn Thọ - Trưởng Đoàn giám sát chủ trì phiên giám sát

Rà soát tổng thể quỹ nhà, đất công sau sắp xếp

Thừa ủy quyền UBND Thành phố, Phó Giám đốc Sở Tài chính Nguyễn Ngọc Thảo báo cáo kết quả triển khai công tác rà soát, sắp xếp, bố trí và xử lý tài sản công sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp tại phiên giám sát

Tại phiên làm việc, thừa ủy quyền UBND Thành phố, Phó Giám đốc Sở Tài chính Nguyễn Ngọc Thảo báo cáo kết quả triển khai công tác rà soát, sắp xếp, bố trí và xử lý tài sản công sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Theo Phó Giám đốc Sở Tài chính, qua rà soát, Thành phố đã thống kê 17.877 cơ sở nhà, đất thuộc thẩm quyền quản lý, trong đó 10.222 cơ sở thuộc phạm vi sắp xếp, xử lý. Sau khi tổ chức mô hình chính quyền địa phương hai cấp, UBND Thành phố đã ban hành các quyết định giao tài sản công cho 168 xã, phường, đặc khu, với tổng số 8.811 cơ sở.

Việc rà soát được thực hiện đồng thời với bố trí lại trụ sở làm việc, điều chuyển, thu hồi và chuyển đổi công năng một số cơ sở nhà, đất phù hợp với nhu cầu sử dụng của bộ máy mới cũng như yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội trên từng địa bàn.

Một kết quả đáng ghi nhận là Thành phố đã xác định 56 cơ sở nhà, đất dôi dư để điều chuyển, chuyển đổi công năng phục vụ các nhu cầu xã hội thiết yếu, trong đó có 23 cơ sở phục vụ giáo dục, 5 cơ sở phục vụ y tế và 28 cơ sở phục vụ văn hóa, cộng đồng. Kết quả này cho thấy hướng xử lý tài sản công sau sắp xếp đang từng bước gắn với nhu cầu thực tế của người dân, nhất là trong các lĩnh vực giáo dục, y tế, văn hóa và các thiết chế phục vụ cộng đồng. Song song đó, Thành phố tiếp tục giao các cơ quan chuyên môn rà soát một số cơ sở nhà, đất chưa bố trí sử dụng ngay để xây dựng phương án quản lý, khai thác phù hợp, bảo đảm đúng quy định và phát huy hiệu quả nguồn lực công.

Đại diện lãnh đạo các sở, ngành báo cáo giải trình tại phiên giám sát

Tại phiên làm việc, đại diện lãnh đạo Sở Xây dựng, Sở Quy hoạch - Kiến trúc, Sở Nông nghiệp và Môi trường, Trung tâm Phát triển quỹ đất Thành phố, Trung tâm Quản lý nhà và Giám định xây dựng và các cơ quan liên quan đã trao đổi, giải trình thêm những nội dung thuộc lĩnh vực quản lý chuyên ngành trong quá trình tham mưu UBND Thành phố tổ chức sắp xếp, bố trí và xử lý quỹ nhà, đất công.

Không chỉ sắp xếp tài sản, mà phải phát huy giá trị sử dụng

Thành ủy viên, Phó Chủ tịch UBND Thành phố Nguyễn Công Vinh thay mặt UBND thành phố làm rõ một số nội dung tại phiên giám sát

Trên cơ sở báo cáo của UBND Thành phố và ý kiến của các sở, ngành, Đoàn giám sát tập trung trao đổi về hiệu quả quản lý, sử dụng và khai thác quỹ nhà, đất sau khi tổ chức mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Các đại biểu cho rằng việc sắp xếp tài sản công cần được nhìn nhận trong tổng thể quá trình tổ chức lại không gian quản trị của Thành phố. Mục tiêu không chỉ là bố trí đủ trụ sở cho các cơ quan, đơn vị sau sắp xếp mà còn phải tạo điều kiện để những tài sản không còn nhu cầu sử dụng theo công năng cũ được chuyển sang phục vụ các mục tiêu phát triển phù hợp hơn.

Theo đó, những cơ sở nhà, đất có khả năng chuyển đổi công năng cần được ưu tiên nghiên cứu để phục vụ trường học, cơ sở y tế, thiết chế văn hóa, thể thao, công viên, không gian sinh hoạt cộng đồng và các nhu cầu công cộng khác.

Đoàn giám sát đề nghị UBND Thành phố tiếp tục phối hợp với các sở, ngành và chính quyền cơ sở rà soát kỹ nhu cầu sử dụng tại từng địa bàn, bảo đảm việc sắp xếp tài sản gắn với nhu cầu thực tế, tránh phân tán nguồn lực và nâng cao hiệu quả sử dụng tài sản công.

Thành ủy viên, Ủy viên Thường trực, Trưởng Ban Kinh tế - Ngân sách HĐND Thành phố Nguyễn Công Danh phát biểu tại phiên giám sát

Chính quyền cơ sở phải chủ động quản lý nguồn lực được giao

Ủy viên Thường trực, Trưởng Ban Đô thị HĐND Thành phố Hoàng Tùng phát biểu tại phiên giám sát

Một nội dung được Đoàn giám sát đặc biệt lưu ý là vai trò của UBND 168 xã, phường, đặc khu trong quản lý và sử dụng tài sản công sau khi được Thành phố giao.

Sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, xã, phường, đặc khu là cấp trực tiếp quản lý địa bàn, gần dân và nắm rõ nhất nhu cầu về trường học, y tế, văn hóa, thể thao, không gian công cộng cũng như điều kiện sử dụng các trụ sở, cơ sở nhà, đất hiện có.

Do đó, Đoàn giám sát đề nghị UBND Thành phố tăng cường chỉ đạo UBND các xã, phường, đặc khu nâng cao trách nhiệm trong quản lý tài sản được giao; thường xuyên theo dõi hiện trạng sử dụng, rà soát nhu cầu thực tế và chủ động đề xuất phương án xử lý đối với những cơ sở có khả năng sử dụng hiệu quả hơn.

Đối với tài sản sử dụng chưa hết công suất hoặc có điều kiện chuyển đổi công năng, địa phương cần chủ động phối hợp với các sở, ngành tham mưu phương án phù hợp, thay vì chỉ quản lý theo hiện trạng.

Việc sử dụng tài sản công cũng cần gắn với quy hoạch và kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của từng địa bàn, từ đó đưa tài sản được giao thành một nguồn lực thực sự phục vụ phát triển địa phương.

Dữ liệu phải trở thành công cụ quản lý tài sản

Thành viên đoàn giám sát phát biểu tại phiên giám sát

Đoàn giám sát cũng quan tâm đến việc tiếp tục hoàn thiện cơ sở dữ liệu về nhà, đất công theo hướng đầy đủ, thống nhất và có khả năng cập nhật thường xuyên. Theo đó, đối với từng cơ sở nhà, đất cần từng bước hoàn thiện thông tin về vị trí, diện tích, hiện trạng sử dụng, hồ sơ pháp lý, quy hoạch, đơn vị quản lý và phương án bố trí, khai thác.

Việc chuẩn hóa và liên thông dữ liệu sẽ giúp Thành phố có cái nhìn toàn diện hơn về quỹ tài sản công, phục vụ tốt hơn công tác quản lý, điều hành, đồng thời tạo điều kiện để HĐND Thành phố và các cơ quan có thẩm quyền theo dõi, giám sát hiệu quả sử dụng tài sản trong dài hạn.

Đưa tài sản công vào đúng nơi Thành phố và người dân đang cần

Quang cảnh phiên giám sát

Kết luận phiên giám sát, Phó Chủ tịch Thường trực HĐND Thành phố, Trưởng Đoàn giám sát Nguyễn Văn Thọ ghi nhận nỗ lực của UBND Thành phố và các sở, ngành trong việc rà soát, sắp xếp, bố trí và xử lý tài sản công là cơ sở nhà, đất, trụ sở làm việc sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Trưởng Đoàn giám sát đề nghị UBND Thành phố tiếp tục rà soát tổng thể quỹ nhà, đất sau sắp xếp; hoàn thiện dữ liệu, phân loại đầy đủ theo hiện trạng, hồ sơ pháp lý, nhu cầu sử dụng và khả năng khai thác để xây dựng phương án xử lý phù hợp đối với từng nhóm tài sản. Việc quản lý phải bảo đảm đúng, đủ, rõ trách nhiệm, xác định cụ thể bên giao, bên nhận, cơ quan quản lý sau tiếp nhận và thời điểm hoàn tất bàn giao.

Đối với tài sản tiếp nhận theo hiện trạng, cần kiểm tra đầy đủ tình trạng pháp lý và kỹ thuật. Riêng đất đai phải được đo đạc, xác định ranh giới, cắm mốc và cập nhật vào hồ sơ quản lý; đối với trụ sở, công trình phải rà soát, xác định nguyên giá, giá trị hao mòn, giá trị còn lại để thực hiện hạch toán, theo dõi đúng giá trị thực tế của tài sản công. Qua đó, việc quản lý không chỉ dừng ở số lượng cơ sở nhà, đất mà phải phản ánh đầy đủ hiện trạng, giá trị và trách nhiệm quản lý đối với từng tài sản.

Trưởng Đoàn giám sát cũng yêu cầu tiếp tục rà soát toàn bộ quy trình tiếp nhận, bàn giao, quản lý và xử lý tài sản công; xác định rõ đầu mối chủ trì, đầu mối phối hợp giữa các sở, ngành và địa phương để xử lý kịp thời, nhịp nhàng các khó khăn, vướng mắc phát sinh, tránh tình trạng tài sản đã có chủ trương xử lý nhưng còn chậm bàn giao, chậm tiếp nhận hoặc chưa được đưa vào sử dụng, khai thác thực tế.

Trong quá trình sắp xếp, Thành phố cần tiếp tục ưu tiên quỹ nhà, đất công cho các nhu cầu thiết yếu như giáo dục, y tế, văn hóa, thể thao, an sinh xã hội và các công trình công cộng, nhất là tại những địa bàn còn thiếu trường lớp, cơ sở chăm sóc sức khỏe và không gian sinh hoạt cộng đồng. Đối với tài sản không còn nhu cầu sử dụng cho mục đích công, cần chủ động nghiên cứu phương án khai thác phù hợp, đúng quy định pháp luật, công khai, minh bạch và phát huy cao nhất giá trị nguồn lực nhà, đất.

Song song đó, vai trò của chính quyền cơ sở cần được tăng cường trong việc rà soát, quản lý, bảo vệ hiện trạng và đề xuất phương án sử dụng tài sản được giao. Mỗi cơ sở nhà, đất sau sắp xếp phải có hồ sơ quản lý rõ ràng, xác định được giá trị, hiện trạng, cơ quan chịu trách nhiệm và phương án sử dụng hoặc xử lý cụ thể.

Tinh thần được đặt ra là việc sắp xếp tài sản công không dừng lại ở việc hoàn tất thủ tục giao, nhận giữa các cơ quan, đơn vị mà phải hướng đến hiệu quả cuối cùng: mỗi cơ sở nhà, đất được quản lý chặt chẽ, sử dụng đúng mục đích, đúng nhu cầu và tạo ra giá trị thiết thực cho Thành phố và người dân.

Việc chuyển đổi các trụ sở dôi dư sang phục vụ giáo dục, y tế, văn hóa và các nhu cầu công cộng cho thấy hướng xử lý tích cực, gắn việc sắp xếp bộ máy với khai thác hiệu quả nguồn lực công. Khi quỹ nhà, đất được đưa vào đúng nơi Thành phố và người dân đang cần, nguồn lực hình thành sau quá trình sắp xếp sẽ tiếp tục được chuyển hóa thành điều kiện phục vụ dân sinh và động lực phát triển TP.HCM trong giai đoạn mới./.

Châu Vũ