Nền tảng 12 năm tin cậy và đồng hành

Năm 2014 là dấu mốc có ý nghĩa đặc biệt quan trọng khi lãnh đạo hai địa phương ký kết thỏa thuận hợp tác hữu nghị. Từ đó đến nay, các chuyến thăm và làm việc cấp cao được duy trì thường xuyên, tạo cơ chế trao đổi thông tin liên tục giữa chính quyền và cộng đồng doanh nghiệp hai bên.

Trong hơn một thập kỷ qua, nhiều đoàn công tác của tỉnh Yamaguchi đã đến Việt Nam tìm hiểu môi trường đầu tư; về phía lãnh đạo tỉnh Bình Dương trước đây và TP. HCM hiện nay cũng nhiều lần tổ chức các đoàn công tác sang Nhật Bản xúc tiến thương mại, kêu gọi doanh nghiệp mở rộng sản xuất.

Cách tiếp cận nhất quán của hai bên là hợp tác trên cơ sở lợi ích bổ trợ lẫn nhau: Yamaguchi có thế mạnh về công nghiệp, công nghệ và quản trị; TP. HCM có thị trường năng động, lực lượng lao động trẻ và môi trường kinh doanh ngày càng cải thiện.

Đáng chú ý, quan hệ giữa hai địa phương không chỉ dừng lại ở cấp chính quyền. Các hiệp hội doanh nghiệp, cơ sở giáo dục đại học, tổ chức xã hội và cộng đồng người Việt Nam tại Nhật Bản đã trở thành cầu nối quan trọng, giúp quan hệ hợp tác không chỉ thể hiện trên văn bản ký kết mà còn gắn bó thực chất trong đời sống kinh tế - xã hội.

 Ảnh 1,2: Đồng chí Võ Văn Minh - Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch HĐND Thành phố cùng đoàn lãnh đạo Thành phố, lãnh đạo Tổng công ty Becamex IDC tiếp Đoàn công tác tỉnh Yamaguchi

 Thế mạnh của Yamaguchi: Nền công nghiệp vững chắc, công nghệ chiều sâu

Yamaguchi nằm ở cực Tây đảo Honshu, giữ vị trí cửa ngõ kết nối khu vực Chugoku với Kyushu. Dù diện tích và dân số không lớn so với các trung tâm như Tokyo hay Osaka, Yamaguchi sở hữu nền công nghiệp phát triển sớm và có chiều sâu.

Tỉnh đặc biệt chú trọng phát triển các ngành công nghiệp hóa dầu, sản xuất vật liệu, cơ khí chế tạo, đóng tàu và linh kiện điện tử. Hệ thống khu công nghiệp ven biển cùng hạ tầng cảng biển hiện đại giúp Yamaguchi duy trì năng lực xuất khẩu ổn định. Bên cạnh đó, mạng lưới doanh nghiệp vừa và nhỏ có trình độ kỹ thuật cao là nền tảng quan trọng cho chuỗi cung ứng bền vững.

Yamaguchi cũng là địa phương có truyền thống đào tạo và nghiên cứu khoa học. Các cơ sở giáo dục đại học, cao đẳng nghề của tỉnh tích cực tham gia hợp tác quốc tế, đặc biệt trong các lĩnh vực đào tạo kỹ thuật, điều dưỡng và công nghệ ứng dụng. Sự kết hợp giữa công nghiệp - công nghệ - giáo dục tạo lợi thế đáng kể cho Yamaguchi khi hợp tác với những địa phương đang chuyển dịch sang mô hình phát triển công nghệ cao như Thành phố Hồ Chí Minh.

Ảnh tư liệu 3,4: Đoàn lãnh đạo tỉnh Yamaguchi, Nhật Bản đến thăm và làm việc tại Trường Đại học Quốc tế Miền Đông

1. HCM hôm nay: Siêu đô thị năng động, trung tâm kinh tế hàng đầu khu vực

Sau quá trình sắp xếp và mở rộng không gian phát triển, TP. HCM không chỉ là đô thị lớn nhất Việt Nam mà còn là cực tăng trưởng quan trọng của khu vực Đông Nam Á. Thành phố đóng góp tỷ trọng lớn vào GDP cả nước, là trung tâm tài chính - thương mại - dịch vụ và đang chuyển dịch mạnh sang các ngành công nghệ cao, kinh tế số và đổi mới sáng tạo.

Hệ sinh thái công nghiệp ngày càng hoàn thiện với các khu công nghệ cao, khu chế xuất, khu công nghiệp quy mô lớn; đồng thời hình thành mạng lưới doanh nghiệp công nghệ, startup và trung tâm nghiên cứu - phát triển. Lực lượng lao động trẻ, năng động cùng hệ thống trường đại học phong phú tạo nguồn nhân lực dồi dào cho chuyển đổi số và sản xuất thông minh.

 Trong chiến lược phát triển giai đoạn mới, TP. HCM đặt mục tiêu trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo của khu vực, thúc đẩy các lĩnh vực bán dẫn, tự động hóa, trí tuệ nhân tạo, công nghệ sinh học, tài chính số và logistics thông minh. Định hướng này mở ra không gian hợp tác sâu rộng với các địa phương công nghiệp tiên tiến của Nhật Bản như Yamaguchi.

Ảnh 5,6: Chủ tịch UBND TP.Hồ Chí Minh Nguyễn Văn Được tiếp Thống đốc Muraoka Tsugumasa và Đoàn đại biểu tỉnh Yamaguchi đến thăm và làm việc tại TP.Hồ Chí Minh (Ngày 05/09/2025)

Thành tựu nổi bật: Từ đầu tư đến đào tạo nguồn nhân lực

Sau 12 năm, hợp tác giữa hai địa phương đã ghi nhận nhiều kết quả cụ thể.

Thứ nhất, trong lĩnh vực đầu tư - thương mại, doanh nghiệp Nhật Bản nói chung và doanh nghiệp có liên hệ với Yamaguchi nói riêng ngày càng gia tăng hiện diện tại TP. HCM và vùng phụ cận. Các dự án tập trung vào công nghiệp chế biến, chế tạo, cơ khí chính xác, linh kiện điện tử, hạ tầng kỹ thuật và dịch vụ chất lượng cao. Sự tham gia của doanh nghiệp Nhật Bản không chỉ bổ sung nguồn vốn mà còn chuyển giao quy trình quản lý, tiêu chuẩn sản xuất và văn hóa doanh nghiệp tiên tiến.

Thứ hai, hợp tác giáo dục - đào tạo trở thành điểm sáng. Nhiều chương trình trao đổi sinh viên, thực tập sinh kỹ thuật và hợp tác đào tạo nghề được triển khai. Sinh viên Việt Nam có cơ hội tiếp cận môi trường làm việc và công nghệ tại Nhật Bản; ngược lại, các cơ sở giáo dục của Yamaguchi cũng mở rộng giao lưu, tăng cường hiểu biết về thị trường lao động Việt Nam. Đây là yếu tố nền tảng để xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ doanh nghiệp hai bên.

Thứ ba, giao lưu văn hóa - nhân dân góp phần tạo chiều sâu cho quan hệ hợp tác. Các lễ hội văn hóa Nhật Bản, sự kiện xúc tiến du lịch, giao lưu thể thao thanh thiếu niên… được tổ chức định kỳ, thu hút sự tham gia đông đảo của người dân. Chính sự giao thoa văn hóa này giúp mối quan hệ không chỉ mang ý nghĩa kinh tế mà còn có nền tảng xã hội bền vững.

Tiềm năng hợp tác trong giai đoạn mới

Bước vào giai đoạn phát triển mới, cả Yamaguchi và TP. HCM đều đứng trước yêu cầu tái cấu trúc kinh tế theo hướng xanh, thông minh và bền vững. Đây chính là điểm tương đồng mở ra không gian hợp tác đầy triển vọng.

Một là, hợp tác trong công nghiệp công nghệ cao và chuỗi cung ứng bán dẫn. Nhật Bản đang thúc đẩy chiến lược củng cố chuỗi cung ứng khu vực; Việt Nam, trong đó có Thành phố Hồ Chí Minh, được đánh giá là điểm đến tiềm năng. Kinh nghiệm sản xuất linh kiện, vật liệu và thiết bị công nghiệp của Yamaguchi có thể bổ trợ cho mục tiêu phát triển ngành bán dẫn và điện tử của Thành phố.

Hai là, hợp tác về chuyển đổi xanh và kinh tế tuần hoàn. Yamaguchi có kinh nghiệm trong xử lý môi trường công nghiệp và tiết kiệm năng lượng. TP. HCM, với quy mô đô thị lớn, đang triển khai nhiều chương trình giảm phát thải, phát triển giao thông công cộng và năng lượng tái tạo. Hợp tác trong công nghệ môi trường, quản lý chất thải và phát triển đô thị thông minh sẽ là hướng đi chiến lược.

Ba là, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao. Khi nhu cầu kỹ sư và chuyên gia công nghệ tăng nhanh, mô hình liên kết đào tạo song phương, từ trường nghề đến đại học cần tiếp tục được mở rộng. Các chương trình thực tập sinh kỹ thuật, đào tạo điều dưỡng, cơ khí chính xác và công nghệ thông tin sẽ tiếp tục đóng vai trò cầu nối quan trọng.

Bốn là, thúc đẩy giao lưu doanh nghiệp vừa và nhỏ. Cộng đồng doanh nghiệp quy mô vừa của Yamaguchi có nhiều công nghệ chuyên biệt, trong khi TP. HCM có thị trường rộng lớn và hệ sinh thái sản xuất năng động. Việc kết nối theo chuỗi giá trị sẽ tạo ra lợi ích song phương dài hạn.

Ảnh 7,8: Lãnh đạo Tổng công ty Becamex IDC tiếp Thống đốc Muraoka Tsugumasa và Đoàn đại biểu chính quyền tỉnh Yamaguchi

Cùng hướng đến tương lai phát triển bền vững

12 năm chưa phải là chặng đường dài trong quan hệ quốc tế, nhưng đủ để khẳng định sự tin cậy và cam kết bền vững giữa hai địa phương. Từ những bước đi ban đầu năm 2014, hợp tác giữa Yamaguchi và TP. HCM đã chuyển từ giao lưu hữu nghị sang hợp tác chiến lược trên nhiều lĩnh vực.

Ảnh 9: Đoàn công tác Hội đồng nhân dân Thành phố trong chuyến thăm và làm việc tại tỉnh Yamaguchi, Nhật Bản (Ngày 27/11/2025)

Ảnh 10: Đoàn công tác Hội đồng nhân dân Thành phố chụp ảnh lưu niệm cùng Đoàn đại biểu chính quyền tỉnh Yamaguchi, Nhật Bản (Ngày 27/11/2025)

Trong bối cảnh kinh tế thế giới nhiều biến động, xu hướng dịch chuyển chuỗi cung ứng và chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, mối quan hệ này càng có ý nghĩa thực tiễn. Sự kết hợp giữa một địa phương công nghiệp công nghệ cao của Nhật Bản và một siêu đô thị năng động của Việt Nam không chỉ mang lại lợi ích kinh tế mà còn góp phần củng cố cầu nối hữu nghị Việt Nam - Nhật Bản ở cấp địa phương.

Ảnh 11: Ngài Yanai Shungaku, Chủ tịch Hội đồng tỉnh Yamaguchi, cùng Đoàn đại biểu cấp cao của tỉnh Yamaguchi, Nhật Bản sang thăm và làm việc tại TP. HCM

TP. HCM sau hợp nhất hành chính đang bước vào giai đoạn tái cấu trúc không gian và mô hình quản trị, với quy mô đô thị rộng trên 6.700 km² và dân số hơn 14 triệu người. Trách nhiệm của Hội đồng nhân dân Thành phố trong giai đoạn này là hoàn thiện khung chính sách, bảo đảm sự phát triển cân bằng, bền vững và nâng cao chất lượng sống cho người dân.

Trong bối cảnh đó, việc ký kết Bản ghi nhớ hợp tác giữa Hội đồng nhân dân Thành phố và Hội đồng tỉnh Yamaguchi đang được thúc đẩy theo hướng thực chất và có chiều sâu hơn, ở các nội dung sau:

- Trao đổi kinh nghiệm về quản trị và phát triển bền vững, hai cơ quan Hội đồng có thể tổ chức các chương trình trao đổi chuyên đề về: giám sát ngân sách và đầu tư công; đánh giá tác động chính sách; quản lý phát triển công nghiệp gắn với bảo vệ môi trường…

- Hỗ trợ hoàn thiện môi trường chính sách cho hợp tác kinh tế, thông qua cơ chế hợp tác, hai bên có thể chia sẻ kinh nghiệm cải thiện môi trường đầu tư; hỗ trợ tháo gỡ vướng mắc về chính sách ở cấp địa phương… Đây sẽ là “điểm tựa chính sách” để các lĩnh vực hợp tác thực chất được triển khai thuận lợi và hiệu quả hơn.

- Đào tạo, bồi dưỡng đại biểu dân cử và cán bộ chuyên trách: Hai bên có thể phối hợp tổ chức các chương trình trao đổi kinh nghiệm về kỹ năng thẩm tra, chất vấn, giám sát và ứng dụng công nghệ trong hoạt động nghị viện địa phương.

- Giao lưu nhân dân và thế hệ trẻ: Hội đồng hai bên có thể đóng vai trò bảo trợ cho các hoạt động giao lưu thanh thiếu niên, học sinh, sinh viên và các tổ chức, đoàn thể xã hội, qua đó nuôi dưỡng sự hiểu biết và gắn bó giữa thế hệ trẻ, người dân hai bên.

 Ảnh 12 : Lễ ký kết biên bản ghi nhớ hợp tác (MOU) giữa Hội đồng nhân dân Thành phố và Hội đồng tỉnh Yamaguchi

Với nền tảng 12 năm bền chặt, sự đồng thuận chính trị cao và nhu cầu hợp tác thực chất, biên bản ghi nhớ hợp tác (MOU) giữa Hội đồng nhân dân Thành phố và Hội đồng tỉnh Yamaguchi là minh chứng sinh động cho quyết tâm nâng tầm quan hệ song phương trong thập niên tới, hướng tới mô hình hợp tác địa phương sâu rộng, hiệu quả và bền vững trong kỷ nguyên hội nhập mới./.

Lan Phương