Điểm đáng chú ý nhất trong kế hoạch này và cũng là niềm mong mỏi của rất nhiều người dân là TP.HCM sẽ thực hiện công trình cải tạo, chỉnh trang công viên văn hóa Lê Thị Riêng thành công viên tưởng niệm.

Công viên văn hóa Lê Thị Riêng là một hành trình rất đặc biệt

Hành trình tìm kiếm hài cốt liệt sĩ tại công viên văn hóa Lê Thị Riêng được Thiếu tướng Nguyễn Thành Trung - Chính ủy Bộ Tư lệnh TP.HCM, Phó trưởng Ban thường trực Ban Chỉ đạo về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ TP.HCM (Ban Chỉ đạo 515 TP.HCM) - khẳng định là một hành trình rất đặc biệt.

Ngày 28-5, Bộ Tư lệnh TP.HCM bắt đầu tìm kiếm thông tin một số "nhân chứng" có mặt trong bức ảnh vào thời điểm chôn cất các chiến sĩ hy sinh ngày 12-2-1968. Đây là bức ảnh được kiến trúc sư Nguyễn Xuân Thắng sưu tầm được, ảnh do Hãng thông tấn AP chụp ngày 12-2-1968, ghi lại cảnh chôn cất tập thể.

Dữ liệu cốt lõi và quý giá vô cùng là phần Exif của ảnh (một tiêu chuẩn để xác định thông tin liên quan đến một bức ảnh được tạo bởi một thiết bị ghi hình cụ thể) khi kết hợp với các bức ảnh trước đó, giúp khoanh vùng khu vực chôn tập thể liệt sĩ nằm tại công viên Lê Thị Riêng.

Các nhân chứng lần lượt xuất hiện, đó là những người từng sống trong khu vực hoặc đã chứng kiến khoảnh khắc lịch sử trên. 

Qua khảo sát thực tế kết hợp với lời kể nhân chứng, vị trí các rãnh mộ dần được hé lộ, cơ quan chức năng đã dựa vào đây để khoanh vùng 3 vị trí nghi là các rãnh mộ tập thể để tiến hành khảo sát.

Sáng 8-6, Ban Chỉ đạo quốc gia tổ chức hội thảo về xác minh, kết luận thông tin mộ tập thể liệt sĩ được an táng tại nghĩa địa Chí Hòa - Chợ Quán (nay là khu vực công viên Lê Thị Riêng).

Ngày 23-6 là dấu mốc đặc biệt khi cơ quan chức năng bắt đầu đào thăm dò tại công viên Lê Thị Riêng. Trước đó là cả một quá trình dài, Ban Chỉ đạo đã tìm tài liệu, gặp nhân chứng, nghiên cứu ảnh, mời các nhà khoa học khảo sát, dùng radar xuyên đất để tìm những khu vực có dấu hiệu bất thường, nhưng trước khi mở đất thì tất cả vẫn chỉ là giả thuyết.

Khi những lớp đất đầu tiên được mở ra, địa tầng bắt đầu cho thấy những dấu hiệu đúng với nhận định trước đó. Rồi từng di vật xuất hiện như mảnh võng, chiếc cúc áo, chiếc khăn quàng... đánh dấu thời khắc các anh hùng liệt sĩ được trở về với Tổ quốc, nhân dân sau gần 6 thập kỷ nằm nơi đất lạnh.

Từ ngày 23-6 đến nay (bao gồm 2 đợt), các lực lượng đã phát hiện, quy tập được 862 hài cốt liệt sĩ (333 bộ có di vật) tại công viên văn hóa Lê Thị Riêng.

Đợt 1, cơ quan chức năng đã tìm kiếm, quy tập được 731 hài cốt liệt sĩ và tổ chức lễ truy điệu, an táng theo quy định. Đợt 2 (từ ngày 15-10 đến ngày 29-10) đã phát hiện, tìm kiếm quy tập được 131 bộ hài cốt liệt sĩ đơn (có 26 bộ có di vật kèm theo).

Tôi hoàn toàn đồng tình và ủng hộ chủ trương chỉnh trang công viên văn hóa Lê Thị Riêng trở thành một không gian tưởng niệm thiêng liêng. Đặc biệt, ý tưởng tôn tạo các vị trí đào tìm hài cốt thành những trạm thông tin lịch sử sẽ là những bảo tàng chân thực nhất giữa lòng thành phố, nơi mỗi tấc đất đều kể lại một câu chuyện bi tráng.

Chị Phạm Đình Minh Thi, người dân sống gần công viên văn hóa Lê Thị Riêng

Giáo dục truyền thống "Uống nước nhớ nguồn" cho thế hệ trẻ

Thông qua các hoạt động kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ, Đảng bộ và Chính quyền thành phố kỳ vọng sẽ tuyên truyền sâu rộng đến cán bộ, đảng viên và nhân dân về ý nghĩa lịch sử, chính trị và nhân văn sâu sắc của Ngày Thương binh - Liệt sĩ. 

Khẳng định sự hy sinh to lớn của các anh hùng liệt sĩ, thương binh, bệnh binh và người có công với cách mạng trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Thể hiện trách nhiệm, tình cảm, sự tri ân của Đảng, Nhà nước, các cơ quan, địa phương và toàn xã hội đối với các anh hùng liệt sĩ, thương binh, bệnh binh và người có công với cách mạng; góp phần củng cố niềm tin của Nhân dân đối với chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước trong công tác chăm lo người có công. 

Đồng thời, góp phần giáo dục truyền thống "Uống nước nhớ nguồn" cho thế hệ trẻ, bồi đắp lòng yêu nước và trách nhiệm công dân.

Nâng cao nhận thức, trách nhiệm của các cấp, các cơ quan, tổ chức chính trị - xã hội, cơ quan, đơn vị và Nhân dân trong việc tham gia thực hiện phong trào "Đền ơn đáp nghĩa" và "Uống nước nhớ nguồn", các hoạt động tri ân người có công; phát huy vai trò của cộng đồng, xã hội trong công tác chăm sóc người có công với cách mạng.

Bảo đảm sự lãnh đạo, chỉ đạo thống nhất của cấp ủy, chính quyền; phát huy vai trò, trách nhiệm của người đứng đầu; tăng cường sự phối hợp chặt chẽ, đồng bộ giữa các cơ quan, đơn vị, tổ chức chính trị - xã hội trong quá trình tổ chức thực hiện, bảo đảm phù hợp với truyền thống lịch sử, văn hóa của dân tộc và điều kiện thực tiễn của từng cơ quan, đơn vị, địa phương.

Lãnh đạo TP.HCM cũng yêu cầu các hoạt động phải bám sát mục tiêu tuyên truyền, giáo dục truyền thống yêu nước, chủ nghĩa anh hùng cách mạng; gắn việc tổ chức các hoạt động kỷ niệm với các phong trào thi đua yêu nước, thực hiện nhiệm vụ chính trị và phát triển kinh tế - xã hội của đất nước; kịp thời lan tỏa những giá trị tốt đẹp, tấm gương người có công tiêu biểu.

Tập trung chăm lo đời sống vật chất, tinh thần của người có công với cách mạng; ưu tiên các hoạt động tri ân mang tính nhân văn sâu sắc; các hoạt động kỷ niệm phải bảo đảm trang trọng, hiệu quả, tránh hình thức.

Lê Phan (Tuổi Trẻ)

TP.HCM sẽ cải tạo, chỉnh trang công viên văn hóa Lê Thị Riêng thành công viên tưởng niệm