Ngày 22/9/2026, tại Kỳ họp thứ năm, HĐND Thành phố Hồ Chí Minh khóa XI đã thông qua Nghị quyết số 64/2026/NQ-HĐND quy định lĩnh vực, tiêu chí, điều kiện, trình tự, thủ tục, nội dung và mức hỗ trợ không hoàn lại từ ngân sách Thành phố cho chi phí ươm tạo dự án khởi nghiệp sáng tạo trên địa bàn TP.Hồ Chí Minh. Nghị quyết có hiệu lực từ ngày 01/10/2026.

Nghị quyết này cụ thể hóa trực tiếp điểm h khoản 2 Điều 30 Luật Phát triển đô thị số 18/2026/QH16, tạo cơ sở pháp lý để Thành phố hỗ trợ ngân sách cho hoạt động ươm tạo khởi nghiệp sáng tạo theo một cơ chế minh bạch, có tiêu chí, có lộ trình và có kiểm soát.

Hỗ trợ không đi thẳng đến dự án, mà thông qua trung tâm ươm tạo

Một trong những thiết kế quan trọng nhất của Nghị quyết là cơ chế hỗ trợ thông qua trung tâm ươm tạo. Đối tượng áp dụng gồm cá nhân, nhóm cá nhân, doanh nghiệp có dự án khởi nghiệp sáng tạo; các trung tâm đổi mới sáng tạo, trung tâm hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo được công nhận theo pháp luật; cùng cơ quan quản lý nhiệm vụ đổi mới sáng tạo và các tổ chức, cá nhân có liên quan.

Nghị quyết xác định rõ: hoạt động ươm tạo là hoạt động hỗ trợ từ ngân sách nhà nước thông qua trung tâm ươm tạo cho dự án khởi nghiệp sáng tạo theo từng giai đoạn, gồm ý tưởng, kiểm chứng và tăng tốc.

Cách thiết kế này giúp tạo một tầng sàng lọc chuyên môn trước khi ngân sách được sử dụng. Dự án không chỉ nộp hồ sơ để “xin hỗ trợ”, mà phải đi qua quá trình tuyển chọn, đánh giá và tổ chức ươm tạo của đơn vị có chuyên môn.

Ba giai đoạn, ba mức hỗ trợ khác nhau

Nghị quyết phân chia rất rõ ba giai đoạn phát triển của một dự án khởi nghiệp sáng tạo.

Giai đoạn ý tưởng là khi dự án còn trong quá trình hình thành giải pháp, nghiên cứu thị trường, xác thực vấn đề và phát triển nguyên mẫu ban đầu.

Giai đoạn kiểm chứng là khi dự án đã có sản phẩm, dịch vụ hoặc giải pháp khả thi, đang thử nghiệm với khách hàng hoặc thị trường và hoàn thiện mô hình kinh doanh.

Giai đoạn tăng tốc là khi dự án đã có sản phẩm được thị trường chấp nhận, có khách hàng hoặc doanh thu và có nhu cầu mở rộng thị trường, phát triển quy mô, huy động nguồn lực đầu tư.

Tương ứng, mức hỗ trợ cũng tăng dần theo mức độ trưởng thành của dự án.

Giai đoạn ý tưởng: 50 triệu đồng/dự án, thời gian hỗ trợ tối đa 6 tháng.

Giai đoạn kiểm chứng: 100 triệu đồng/dự án, thời gian hỗ trợ tối đa 12 tháng.

Giai đoạn tăng tốc: 500 triệu đồng/dự án, thời gian hỗ trợ tối đa 12 tháng.

Cách phân tầng này có ý nghĩa thực tế: dự án càng tiến gần thị trường, nhu cầu chi phí càng lớn và mức hỗ trợ cũng được thiết kế tương ứng.

Hỗ trợ đúng lĩnh vực Thành phố cần phát triển

Nghị quyết xác định 8 nhóm lĩnh vực ưu tiên - Đó là: công nghệ số, thương mại điện tử, an ninh mạng; công nghệ tài chính; logistics, giao thông và đô thị thông minh; công nghệ y tế và giáo dục; nông nghiệp công nghệ cao và công nghệ thực phẩm; công nghệ xanh, năng lượng, môi trường và kinh tế biển; du lịch và công nghiệp văn hóa; các lĩnh vực khác phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số của Thành phố.

Điểm đáng chú ý là nhóm “lĩnh vực khác” không được mở vô hạn. Việc xác định phải phù hợp chiến lược, quy hoạch, chương trình, kế hoạch phát triển đã được phê duyệt và được Sở Khoa học và Công nghệ công khai thông tin hằng năm. Nói cách khác, chính sách hỗ trợ được thiết kế để bám đúng định hướng phát triển của Thành phố, thay vì hỗ trợ dàn trải.

Đồng chí Hoàng Tùng, Ủy viên Thường trực, Trưởng Ban Đô thị HĐND Thành phố chủ trì một phiên họp thẩm tra của Ban Đô thị

Không chỉ có ý tưởng hay là đủ

Nghị quyết đặt ra cả tiêu chí chung và tiêu chí riêng cho từng giai đoạn. Một dự án muốn được hỗ trợ phải chứng minh được tính khả thi về mục tiêu, nội dung, phương pháp, kế hoạch thực hiện, thời gian và tổng mức kinh phí; hồ sơ phải rõ kết quả đầu ra, kế hoạch tài chính và cơ cấu nguồn vốn. Dự án cũng phải có khả năng ứng dụng, tạo hiệu quả kinh tế hoặc giải quyết vấn đề xã hội, góp phần nâng năng suất, năng lực cạnh tranh, bảo vệ môi trường và phát triển bền vững.

Ở từng giai đoạn, yêu cầu cũng cụ thể hơn.

Giai đoạn ý tưởng phải có kế hoạch nghiên cứu thị trường, hoàn thiện ý tưởng, phát triển nguyên mẫu hoặc mô hình thử nghiệm.

Giai đoạn kiểm chứng phải có sản phẩm hoặc giải pháp khả thi và kế hoạch thử nghiệm với khách hàng hoặc thị trường mục tiêu.

Giai đoạn tăng tốc phải có sản phẩm được thị trường chấp nhận, có khách hàng hoặc doanh thu và có kế hoạch mở rộng hoặc huy động vốn.

Điểm này giúp phân biệt rõ một dự án khởi nghiệp sáng tạo thực sự với một ý tưởng còn quá sơ khai hoặc chưa có khả năng triển khai.

Hỗ trợ cho đúng chi phí cần thiết để dự án lớn lên

Nghị quyết không hỗ trợ chung chung mà xác định cụ thể các nhóm chi phí được ngân sách hỗ trợ; Trong đó có: tiền công lao động trực tiếp; chi phí tổ chức tuyển chọn dự án; thuê chuyên gia tư vấn, đào tạo, huấn luyện, cố vấn; dịch vụ hỗ trợ đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp; sử dụng cơ sở kỹ thuật, hạ tầng, thiết bị, không gian làm việc và cơ sở ươm tạo phục vụ nghiên cứu, hoàn thiện sản phẩm, thử nghiệm thị trường.

Đây là nhóm chi phí khá sát với nhu cầu thực tế của startup ở giai đoạn đầu, khi doanh nghiệp thường thiếu nhân lực chất lượng, chuyên gia, hạ tầng thử nghiệm và nguồn lực để hoàn thiện sản phẩm.

Không hỗ trợ trùng, không tạo cơ chế xin - cho

Nghị quyết đặt nguyên tắc khá chặt về việc sử dụng ngân sách.

Hỗ trợ phải bảo đảm công khai, minh bạch, bình đẳng, đúng đối tượng, đúng nội dung và không trùng lặp. Nếu dự án đủ điều kiện hưởng nhiều chính sách từ ngân sách nhà nước thì phải lựa chọn một chính sách và không được nhận hỗ trợ trùng cho cùng nội dung.

Trung tâm ươm tạo cũng không được đề nghị thanh toán khoản chi đã được ngân sách nhà nước hỗ trợ từ chương trình hoặc chính sách khác. Đồng thời, các dự án thuộc ngành, nghề cấm đầu tư kinh doanh hoặc có sản phẩm, dịch vụ bị cấm không thuộc diện hỗ trợ.

Đây là hàng rào cần thiết để tránh tình trạng một chi phí được thanh toán nhiều lần từ các nguồn ngân sách khác nhau.

Điều kiện hỗ trợ gắn với Thành phố Hồ Chí Minh

Nghị quyết quy định dự án phải được tổ chức triển khai trên địa bàn Thành phố; phải đáp ứng tiêu chí tại Điều 6; chưa nhận hỗ trợ ngân sách cho cùng nội dung. Đối với doanh nghiệp, trụ sở chính phải đặt tại TP.HCM.

Quy định này bảo đảm nguồn lực ngân sách Thành phố được sử dụng để trực tiếp nuôi dưỡng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo tại địa phương.

Quy trình xét chọn đi qua trung tâm ươm tạo và cơ quan quản lý nhiệm vụ đổi mới sáng tạo

Cơ chế thực hiện được thiết kế theo hai tầng. Trung tâm ươm tạo công khai thông tin tuyển chọn, trong đó nêu rõ tiêu chí, điều kiện, thành phần hồ sơ, thời hạn và cách thức tiếp nhận.

Sau khi tuyển chọn, trung tâm gửi hồ sơ đề nghị thực hiện hỗ trợ đến cơ quan quản lý nhiệm vụ đổi mới sáng tạo. Hồ sơ gồm đơn đăng ký, thuyết minh nhiệm vụ, phương án hỗ trợ ươm tạo, tài liệu chứng minh năng lực của trung tâm và cam kết không đề nghị thanh toán trùng.

Cơ quan quản lý nhiệm vụ đổi mới sáng tạo tổ chức xét duyệt, thẩm định kinh phí, phê duyệt nhiệm vụ và ký hợp đồng với trung tâm ươm tạo kèm danh mục các dự án được hỗ trợ. Sau khi kết thúc, kết quả được đánh giá và hợp đồng được thanh lý sau quyết toán.

Như vậy, việc hỗ trợ không diễn ra theo kiểu “nộp hồ sơ rồi nhận tiền”, mà có quy trình tuyển chọn, thẩm định, hợp đồng, đánh giá đầu ra và quyết toán.

Nguồn kinh phí được xác định rõ

Kinh phí hỗ trợ được bảo đảm từ chi thường xuyên của ngân sách Thành phố cho sự nghiệp khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Đây là điểm quan trọng về tài chính, giúp xác định rõ nguồn chi và tránh tình trạng một chính sách tốt nhưng không có nguồn thực hiện.

Có giám sát, kiểm tra và cơ chế điều chỉnh

UBND Thành phố chịu trách nhiệm tổ chức thực hiện, chỉ đạo các cơ quan liên quan bảo đảm hỗ trợ đúng đối tượng, đúng nguyên tắc, đúng mức; đồng thời kiểm tra, phát hiện và xử lý hành vi trục lợi chính sách, gây thất thoát, lãng phí.

Thường trực HĐND Thành phố, các Ban HĐND, Tổ đại biểu, đại biểu HĐND và MTTQ Việt Nam Thành phố tham gia giám sát quá trình triển khai.

Đây là cơ chế cần thiết bởi hỗ trợ không hoàn lại luôn cần đi kèm giám sát chặt để bảo đảm ngân sách thực sự đến đúng dự án có tiềm năng.

Lãnh đạo Văn phòng Đoàn ĐBQH và HĐND Thành phố trao giải tại Chương trình tuyển chọn Dự án đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp sáng tạo trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh năm 2025

Thẩm tra để chính sách không chỉ khuyến khích, mà phải vận hành được

Nghị quyết số 64 được ban hành sau khi HĐND Thành phố xem xét Tờ trình của UBND Thành phố, Báo cáo thẩm tra số 151/BC-BĐT của Ban Đô thị HĐND Thành phố và ý kiến thảo luận tại kỳ họp.

Đối với một chính sách hỗ trợ khởi nghiệp, hoạt động thẩm tra có ý nghĩa đặc biệt vì phải giải quyết đồng thời nhiều câu hỏi: lĩnh vực nào thực sự ưu tiên, tiêu chí nào đủ để phân biệt dự án khả thi, mức hỗ trợ bao nhiêu là hợp lý, ngân sách hỗ trợ đến đâu, cơ chế nào chống trùng lặp và cách nào để đo được kết quả đầu ra.

Vai trò của Ban Đô thị HĐND Thành phố trong trường hợp này vì vậy không chỉ nằm ở kiểm tra tính pháp lý của văn bản, mà còn ở việc góp phần làm rõ cách chính sách vận hành trong thực tế, để nguồn lực công không bị dàn trải và dự án nhận hỗ trợ phải có khả năng tạo ra giá trị thật.

Chuyển tiếp để không làm đứt gãy chính sách cũ

Nghị quyết số 64 có hiệu lực từ ngày 01/10/2026 và đồng thời làm hết hiệu lực Nghị quyết số 20/2023/NQ-HĐND.  Tuy nhiên, các nhiệm vụ đã được phê duyệt theo cơ chế cũ nhưng chưa thực hiện hoặc chưa hoàn thành vẫn tiếp tục áp dụng theo Nghị quyết 20/2023/NQ-HĐND, còn hồ sơ đã nộp nhưng chưa được phê duyệt trước ngày Nghị quyết 64 có hiệu lực thì chuyển sang áp dụng chính sách mới.

Cách xử lý này giúp bảo đảm tính liên tục của chính sách và hạn chế xáo trộn đối với các dự án đang trong quá trình triển khai.                                                                            

Hỗ trợ đúng giai đoạn để startup có cơ hội đi xa hơn

Điểm đáng chú ý nhất của Nghị quyết số 64/2026/NQ-HĐND không chỉ là con số 50 triệu, 100 triệu hay 500 triệu đồng. Giá trị lớn hơn nằm ở chỗ Thành phố đã thiết kế một cơ chế hỗ trợ theo đúng vòng đời phát triển của dự án khởi nghiệp: từ ý tưởng, sang kiểm chứng, rồi tăng tốc. Điều đó cho phép ngân sách đóng vai trò hỗ trợ vào đúng thời điểm mà startup thường thiếu nguồn lực nhất nhưng vẫn đặt ra yêu cầu về tiêu chí, kết quả đầu ra, tuyển chọn và giám sát.

Đối với người khởi nghiệp, Nghị quyết mở thêm một cánh cửa tiếp cận nguồn lực.

Đối với các trung tâm ươm tạo, đây là trách nhiệm lớn hơn trong việc tuyển chọn và đồng hành với dự án.

Đối với cơ quan quản lý, yêu cầu đặt ra là phải sử dụng ngân sách đủ linh hoạt để khuyến khích sáng tạo, nhưng cũng đủ chặt để tránh hỗ trợ dàn trải và trục lợi.

Từ quá trình thẩm tra của Ban Đô thị HĐND Thành phố đến quyết định chính sách của HĐND Thành phố, Nghị quyết số 64 cho thấy một cách tiếp cận rõ ràng: khởi nghiệp sáng tạo chỉ thực sự trở thành động lực phát triển khi cơ chế hỗ trợ được thiết kế đúng lĩnh vực, đúng giai đoạn, đúng đối tượng và gắn chặt với kết quả đầu ra. Đó cũng là cách Luật Phát triển đô thị được cụ thể hóa thành những chính sách gần với doanh nghiệp hơn, dễ tiếp cận hơn và có khả năng tạo ra tác động thực chất hơn trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo của TP. Hồ Chí Minh./.

Châu Vũ - Phạm Hương