Theo các chuyên gia, việc xác lập quỹ đất quy mô lớn để triển khai các dự án BT là bước đi phù hợp với điều kiện thực tế của TPHCM

Khơi thông nguồn lực từ 33 khu "đất vàng"

Tại kỳ họp ngày 18/4, HĐND TPHCM đã thông qua danh mục đợt 1 gồm 33 khu đất dự kiến sử dụng để thanh toán cho các dự án đầu tư theo phương thức hợp đồng BT (xây dựng - chuyển giao). Đây là bước đi quan trọng nhằm tạo cơ sở pháp lý để triển khai các dự án hạ tầng quy mô lớn trong bối cảnh ngân sách còn hạn chế.

Danh mục này bao gồm nhiều khu đất có vị trí đắc địa tại khu trung tâm và Khu đô thị mới Thủ Thiêm, trong đó có các khu đất từng vướng mắc pháp lý kéo dài như 8–12 Lê Duẩn hay 2–3–4 Hai Bà Trưng (phường Sài Gòn). Việc đưa các khu đất này vào khai thác được xem là giải pháp "đánh thức" nguồn lực đất đai, đồng thời tháo gỡ các tồn tại kéo dài nhiều năm.

Theo UBND TPHCM, nhu cầu vốn đầu tư cho các dự án hạ tầng hiện rất lớn, tập trung trong thời gian ngắn, trong khi khả năng cân đối ngân sách chỉ đáp ứng khoảng hơn 20% tổng nhu cầu. Việc sử dụng quỹ đất để thanh toán cho nhà đầu tư không chỉ giúp giảm áp lực chi ngân sách trước mắt mà còn tạo điều kiện huy động nguồn lực xã hội, bảo đảm nguyên tắc ngang giá và hạn chế phát sinh nghĩa vụ tài chính bổ sung.

Ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TPHCM, đánh giá việc xác lập quỹ đất quy mô lớn để triển khai các dự án BT là bước đi phù hợp với điều kiện thực tế của Thành phố. Cơ chế này không chỉ tạo động lực thu hút nhà đầu tư tham gia phát triển hạ tầng mà còn mở đường cho dòng vốn tư nhân tham gia tháo gỡ các điểm nghẽn then chốt.

Đặc biệt, việc sử dụng các khu đất công bỏ trống nhiều năm ở TPHCM để thanh toán các dự án BT quy mô lớn sẽ mở đường cho dòng vốn tư nhân vào cải thiện các điểm nghẽn hạ tầng.

Một phối cảnh Quảng trường trung tâm ở Thủ Thiêm - Ảnh: Sở Xây dựng TPHCM

Khởi công loạt công trình trọng điểm: Tăng cường liên kết vùng, mở rộng không gian phát triển

Hướng tới kỷ niệm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30/4/1975 - 30/4/2026), TPHCM dự kiến khởi công đồng loạt nhiều công trình, trong đó điểm nhấn là 7 công trình trọng điểm, chủ yếu theo hình thức BT, với tổng mức đầu tư khoảng 320.000 tỷ đồng.

Các dự án trải rộng trên nhiều lĩnh vực như giao thông, chỉnh trang đô thị và phát triển không gian kinh tế mới, có vai trò kết nối liên vùng, nâng cao năng lực lưu thông hàng hóa và cải thiện chất lượng sống cho người dân. Đây được xem là "đòn bẩy" quan trọng nhằm kích thích đầu tư, tạo việc làm và thúc đẩy tăng trưởng GRDP trong trung và dài hạn.

Nổi bật là tuyến đường sắt đô thị số 2 TPHCM, đoạn Bến Thành - Thủ Thiêm (sau đó tuyến Thủ Thiêm - sân bay Long Thành dự kiến khởi công trước ngày 30/6), cùng các dự án cảng biển quy mô lớn như Cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ và Cảng Cái Mép Hạ.

Các dự án này góp phần hoàn thiện mạng lưới giao thông, nâng cao năng lực logistics, thúc đẩy phát triển kinh tế khu vực Đông Nam Bộ và nâng tầm vị thế của TPHCM trên bản đồ kinh tế khu vực.

TS. Huỳnh Thanh Điền, chuyên gia kinh tế phát triển, đánh giá, việc triển khai các công trình trọng điểm không chỉ tạo hiệu ứng kích cầu trong ngắn hạn thông qua giải ngân đầu tư công, tạo việc làm và thúc đẩy các ngành liên quan, mà còn mở ra dư địa tăng trưởng dài hạn. Thành phố từng bước tái cấu trúc không gian kinh tế theo hướng đa trung tâm, nâng cao năng lực cạnh tranh và thu hút các dòng vốn đầu tư chất lượng cao.

Việc khởi công đồng loạt không chỉ mang ý nghĩa chính trị - xã hội mà còn tạo hiệu ứng lan tỏa tích cực, củng cố niềm tin của cộng đồng doanh nghiệp và nhà đầu tư.

Trung tâm hành chính mới: Hạ tầng cho quản trị siêu đô thị

Một trong những dự án nổi bật sẽ được khởi công dịp 30/4 là Trung tâm hành chính TPHCM tại Khu đô thị mới Thủ Thiêm, thuộc tổ hợp gồm quảng trường trung tâm, trung tâm hội nghị - biểu diễn và hệ thống hạ tầng kỹ thuật, với tổng mức đầu tư gần 30.000 tỷ đồng.

Dự án có quy mô gần 47 ha, đặt tại phường An Khánh, khu vực lõi của Khu đô thị mới Thủ Thiêm. Trong đó, khu trung tâm hành chính dự kiến phục vụ khoảng 8.000 cán bộ, công chức và tiếp nhận 1.500–2.000 lượt người dân, doanh nghiệp mỗi ngày. Quảng trường trung tâm có sức chứa lên tới gần 270.000 người cho các sự kiện chính trị và khoảng 500.000 người cho các lễ hội văn hóa.

Phối cảnh Trung tâm hành chính TPHCM ở Khu đô thị mới Thủ Thiêm, phường An Khánh - Ảnh: Trung tâm Nghiên cứu Kiến trúc TPHCM

Việc đầu tư dự án được đặt ra trong bối cảnh TPHCM sau sáp nhập có quy mô dân số hơn 14 triệu người, bộ máy hành chính lớn và đang phân tán tại nhiều địa điểm. Theo các chuyên gia, đây không chỉ là đầu tư trụ sở mà là đầu tư cho hạ tầng quản trị hiện đại, tạo điều kiện triển khai chính quyền số, nâng cao hiệu quả điều hành và giảm chi phí giao dịch cho người dân, doanh nghiệp.

TS. Huỳnh Thanh Điền đánh giá việc xây dựng trung tâm hành chính tại Thủ Thiêm là bước đi chiến lược, phù hợp với xu thế phát triển đô thị hiện đại, bảo đảm bộ máy vận hành tương thích với một đô thị quy mô lớn với hơn 14 triệu người. Dự án không chỉ góp phần giảm áp lực cho khu trung tâm hiện hữu mà còn thúc đẩy hình thành hệ sinh thái dịch vụ công – tài chính – thương mại hiện đại tại khu Đông của Thành phố.

Với việc đồng thời khơi thông nguồn lực đất đai, đẩy mạnh đầu tư hạ tầng và triển khai các dự án chiến lược, TPHCM đang thể hiện quyết tâm mạnh mẽ trong việc tạo dựng nền tảng phát triển bền vững.

Các chuyên gia nhận định, nếu được triển khai đồng bộ và hiệu quả, những giải pháp này sẽ tạo "cú hích" quan trọng, giúp Thành phố duy trì vai trò đầu tàu kinh tế, tiếp tục đóng góp lớn cho tăng trưởng của cả nước và từng bước hiện thực hóa mục tiêu trở thành trung tâm tài chính, dịch vụ và đổi mới sáng tạo của khu vực.

Linh Anh

TPHCM khơi thông nguồn lực, đẩy mạnh hạ tầng: Tạo xung lực mới cho tăng trưởng