Ngày 30/10/2026, tại Kỳ họp thứ sáu, Hội đồng nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh khóa XI đã thông qua 08 trong tổng số 15 nghị quyết thuộc lĩnh vực văn hóa - xã hội triển khai Luật Phát triển đô thị số 18/2026/QH16. Trong đó có 07 nghị quyết thuộc lĩnh vực văn hóa và 01 nghị quyết thuộc lĩnh vực y tế. Đây là bước cụ thể hóa các cơ chế, chính sách, tạo cơ sở pháp lý để Thành phố huy động nguồn lực, bảo tồn di sản, phát triển văn hóa, thể thao và nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe Nhân dân.
Cụ thể hóa các định hướng phát triển Thành phố
Nghị quyết số 09-NQ/TW ngày 19/5/2026 của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển Thành phố Hồ Chí Minh trong kỷ nguyên mới xác định nhiệm vụ phát triển toàn diện văn hóa, con người Thành phố; chú trọng bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa và các công trình có ý nghĩa lịch sử, chính trị, văn hóa đặc sắc. Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 07/01/2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam nhấn mạnh yêu cầu hoàn thiện thể chế, huy động và sử dụng hiệu quả nguồn lực đầu tư cho văn hóa. Trên cơ sở đó, các quy định tại Điều 26 Luật Phát triển đô thị tạo cơ sở pháp lý để HĐND Thành phố quyết định những cơ chế, chính sách phù hợp với yêu cầu thực tiễn.
Bảo tồn di sản gắn với huy động nguồn lực và phát huy giá trị
Bốn nghị quyết về di sản tạo mối liên kết giữa việc xác định danh mục cần ưu tiên bảo vệ; khuyến khích, hỗ trợ tổ chức, cá nhân tôn tạo khu vực có giá trị văn hóa, lịch sử và công trình kiến trúc có giá trị; hỗ trợ các chủ thể thực hành di sản; và quy định trình tự, thủ tục bảo quản, tu bổ, phục hồi di tích quốc gia, di tích quốc gia đặc biệt. Thành phố có 321 di tích đã được xếp hạng, 23 bảo vật quốc gia cùng nhiều biệt thự, công trình kiến trúc và khu vực có giá trị văn hóa, lịch sử. Việc thống nhất danh mục trên toàn địa bàn sau sắp xếp là cơ sở xác định trọng tâm, thứ tự ưu tiên phân bổ nguồn lực. Chính sách hỗ trợ tôn tạo phát huy vai trò dẫn dắt của ngân sách nhà nước, đồng thời gắn trách nhiệm bảo tồn với chủ sở hữu, người quản lý, sử dụng hợp pháp. Chính sách đối với câu lạc bộ thực hành di sản văn hóa phi vật thể và người trực tiếp trông coi di tích không thuộc sở hữu toàn dân đã được xếp hạng góp phần chăm lo các chủ thể trực tiếp gìn giữ và trao truyền di sản.
Phát triển văn hóa, thể thao và chăm lo tài năng
Nghị quyết về cơ chế, chính sách khuyến khích, huy động nguồn lực xã hội hóa và sử dụng ngân sách Thành phố để bảo vệ, phát triển văn hóa, thể thao; ưu đãi, hỗ trợ phát triển các thiết chế văn hóa, thể thao hướng đến huy động sự tham gia của doanh nghiệp, tổ chức và cá nhân. Cùng với đó, nghị quyết về đào tạo, bồi dưỡng và trọng dụng người có năng khiếu nghệ thuật và thể thao tạo cơ sở thực hiện các chương trình tuyển chọn, đào tạo, bồi dưỡng lực lượng kế thừa tại các đơn vị nghệ thuật công lập và lực lượng vận động viên của Thành phố. Hai nghị quyết thể hiện sự kết hợp giữa phát triển điều kiện hoạt động, nguồn lực và yếu tố con người.
Hoàn thiện công tác đặt tên, đổi tên đường và công trình công cộng
Nghị quyết quy định việc đặt tên, đổi tên đường và công trình công cộng thuộc phạm vi quản lý của Thành phố xác lập các nguyên tắc, tiêu chí, thẩm quyền và trách nhiệm thực hiện phù hợp với thực tiễn sau sắp xếp đơn vị hành chính. Chính sách tạo cơ sở khắc phục bất cập về trùng tên đường, tên đường hiện hữu chưa có hồ sơ pháp lý; chú trọng xây dựng, bổ sung ngân hàng tên đường và lấy ý kiến Nhân dân. Việc đặt tên, đổi tên đường còn gắn với gìn giữ ký ức đô thị, tôn vinh nhân vật, địa danh, sự kiện lịch sử, văn hóa, bảo đảm tính khoa học, ổn định và thuận lợi cho người dân.
Thu hút, hỗ trợ và phát triển nguồn nhân lực y tế
Trong lĩnh vực y tế, HĐND Thành phố thông qua nghị quyết quy định một số chính sách thu hút, hỗ trợ, phát triển nguồn nhân lực y tế với ba nhóm nội dung. Thứ nhất, thu hút nhân lực y tế tại Trung tâm Cấp cứu 115 Thành phố và bác sĩ tại trạm y tế xã, phường, đặc khu. Thứ hai, hỗ trợ hằng tháng đối với nhân lực y tế trực tiếp làm việc tại Trung tâm Cấp cứu 115, bác sĩ tại trạm y tế và nhân lực y tế làm việc trực tiếp, thường xuyên tại các cơ sở y tế công lập trên địa bàn đặc khu Côn Đảo. Thứ ba, hỗ trợ tiền thuê nhà ở đối với viên chức, người lao động được bố trí công tác tại cơ sở y tế công lập trên địa bàn đặc khu Côn Đảo. Chính sách cụ thể hóa định hướng tại Nghị quyết số 72-NQ/TW ngày 09/9/2025 của Bộ Chính trị, góp phần củng cố y tế cơ sở, cấp cứu ngoại viện và bảo đảm nhân lực y tế tại địa bàn đặc thù.
Phát huy vai trò thẩm tra, nâng cao tính khả thi
Trong quá trình chuẩn bị kỳ họp, Ban Văn hóa - Xã hội HĐND Thành phố tổ chức nghiên cứu, khảo sát, thẩm tra hồ sơ các dự thảo nghị quyết, tập trung vào thẩm quyền, sự cần thiết, cơ sở chính trị, pháp lý, phạm vi điều chỉnh, đối tượng áp dụng, nguồn lực và điều kiện thực hiện. Đối với nhóm nghị quyết về di sản, Ban kiến nghị triển khai đồng bộ danh mục với cơ chế hỗ trợ, xác định thứ tự ưu tiên và tiếp tục rà soát, bổ sung các di sản, công trình kiến trúc có giá trị ở khu vực Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu trước đây. Đối với đặt, đổi tên đường, Ban đề nghị rà soát tuyến đường trùng tên, tên chưa có hồ sơ pháp lý, bổ sung ngân hàng tên đường và đẩy mạnh số hóa. Đối với lĩnh vực Y tế, Ban đề nghị quan tâm đầu tư cơ sở vật chất, đảm bảo điều kiện làm việc của các Trạm Y tế xã, phường, đặc khu.…. Những kiến nghị thẩm tra góp phần làm rõ các yêu cầu tổ chức thực hiện để nghị quyết đi vào cuộc sống. Việc thông qua 08 nghị quyết là bước quan trọng trong triển khai Luật Phát triển đô thị; hiệu quả chính sách tiếp tục phụ thuộc vào triển khai đồng bộ, kiểm tra, giám sát và đánh giá kết quả thực hiện.
Duyên An