Hai con chị, 4 và 11 tuổi, lần lượt sốt cao, ho nhiều, biếng ăn, mệt mỏi. Bác sĩ phòng khám nhi chẩn đoán sốt siêu vi, nghi do cúm, kê thuốc hạ sốt, giảm ho và theo dõi tại nhà. Tuy nhiên, vài ngày sau, bé nhỏ trở bệnh nặng hơn, được xác định viêm phế quản, phải dùng kháng sinh. Sau hai đêm thức trắng chăm con, chị Minh cũng bắt đầu ho, rát họng, sốt nhẹ, phải xin nghỉ làm để điều trị.

"Cả ba mẹ con đều sốt hơn 5-7 ngày mới giảm, ho dai dẳng suốt cả tuần", chị kể.

Nhiều hộ trong chung cư nơi chị sinh sống cũng gặp tình trạng tương tự, cả người lớn và trẻ nhỏ đều bệnh. Bé Hà Anh, 3 tháng tuổi, phải nhập viện cấp cứu vì ho, khò khè nặng, được bác sĩ chẩn đoán viêm phổi, truyền kháng sinh điều trị nội trú.

Các bệnh viện tuyến cuối tại TP HCM ghi nhận số ca bệnh hô hấp tăng mạnh trong những tuần gần đây. Tại Bệnh viện Nhi đồng 2, tuần đầu tháng 10 trung bình mỗi ngày có 1.760 ca khám bệnh hô hấp, gần gấp đôi so với 908 ca của tuần đầu tháng 9. Số ca nhập viện cũng tăng từ 286 lên 475 ca mỗi tuần, cho thấy bệnh hô hấp đã bước vào mùa cao điểm.

Bệnh viện Nhi đồng 1 và Nhi đồng Thành phố ghi nhận xu hướng tương tự, với nhiều trẻ ho, sốt kéo dài 5-7 ngày, thậm chí lâu hơn, kèm khò khè, nôn ói, mệt mỏi, phải nhập viện theo dõi do không đáp ứng điều trị tại nhà.

Không chỉ trẻ nhỏ, người lớn tuổi và người có bệnh nền cũng dễ mắc bệnh khi thời tiết thất thường. Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới TP HCM ghi nhận số ca cúm tăng rõ rệt, trong khi các phòng khám đa khoa cho biết lượng bệnh nhân đến khám vì ho kéo dài, viêm họng, viêm phế quản cũng tăng đáng kể. Nhiều trường hợp tự điều trị nhưng không khỏi, phải nhập viện do bội nhiễm vi khuẩn hoặc viêm phổi nhẹ.

Theo BS.CK2 Nguyễn Minh Tiến, Phó giám đốc Bệnh viện Nhi đồng Thành phố, bệnh hô hấp thường tăng cao từ tháng 9 đến tháng 12 hàng năm, khi độ ẩm cao và thời tiết thay đổi thất thường tạo điều kiện cho virus phát triển, lây lan. Trẻ nhỏ, người cao tuổi hoặc có bệnh nền rất dễ nhiễm và lây chéo trong gia đình.

Các tác nhân phổ biến gồm rhinovirus, virus hợp bào hô hấp (RSV), adenovirus và cúm mùa. Sau khi học sinh tựu trường, nguy cơ lây lan trong lớp học càng tăng. Phần lớn trẻ nhập viện dưới 5 tuổi, đặc biệt dưới 3 tuổi, do hệ miễn dịch còn yếu. Các bệnh thường gặp là viêm phổi, viêm tiểu phế quản, hen suyễn, nhiều ca cần hỗ trợ thở oxy, CPAP hoặc thở máy.

Bác sĩ Trương Hữu Khanh, Phó Chủ tịch Chi hội Truyền nhiễm TP HCM, nhận định hiện đang có đợt bùng phát cúm và sốt siêu vi trong cộng đồng. "Nhiều trẻ ho, sổ mũi, khò khè kéo dài 5-7 ngày - đây là tình trạng thường gặp trong mùa cuối năm", ông nói.

Các bác sĩ dự báo số ca bệnh hô hấp sẽ còn tiếp tục tăng trong thời gian tới. Theo bác sĩ Tiến, đa số trường hợp viêm hô hấp trên do virus, chỉ cần điều trị triệu chứng, nghỉ ngơi, uống đủ nước, bổ sung dinh dưỡng. Tuy nhiên, nếu sốt cao kéo dài, ho nhiều, thở nhanh hoặc mệt, có thể đã bội nhiễm vi khuẩn, cần đến bệnh viện ngay.

Ông cũng lưu ý không tự ý dùng kháng sinh hoặc thuốc ho kéo dài, vì dễ làm nặng thêm tình trạng bệnh. Ngoài ra, bệnh sốt xuất huyết vẫn chưa giảm, nên trẻ sốt trên hai ngày cần được kiểm tra để tránh bỏ sót bệnh.

Bác sĩ Khanh khuyến cáo cha mẹ nên cho trẻ bổ sung dinh dưỡng, nước, giữ ấm cơ thể, hạn chế để trẻ dầm mưa hay thay đổi nhiệt độ đột ngột. Rửa tay thường xuyên và vệ sinh mũi họng bằng nước muối sinh lý. Giữ vệ sinh môi trường, tránh khói thuốc và nơi đông người. Chủng ngừa đầy đủ theo hướng dẫn của ngành y tế.

Lê Phương