Các đội tham Cuộc thi “Hành trình truy vết tội phạm mạng” do Cục An ninh mạng và Phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, Bộ Công an tổ chức. (Ảnh: Cổng thông tin điện tử Bộ Công an)

Cùng với đó, những biến đổi sâu sắc từ sự phát triển bùng nổ của các công nghệ mới, như: trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data), điện toán đám mây… liên tục tác động nhiều mặt vào quá trình vận hành nền kinh tế và đời sống người dân. Tuy nhiên, trong sự phát triển đó, chúng ta ngày càng phải đối mặt rất nhiều thách thức phức tạp về an ninh trên không gian mạng.

Thực tế cho thấy, các cơ quan chức năng, bộ, ngành luôn là mục tiêu lớn được các thế lực thù địch “quan tâm”. Bên cạnh đó, người dân luôn là “điểm đến” yêu thích của tội phạm mạng. Đây là vấn đề khó tránh khỏi trong quá trình chuyển đổi số quốc gia, xây dựng Chính phủ điện tử, hướng tới Chính phủ số, xã hội số…

Tội phạm sử dụng công nghệ cao nắm giữ nhiều “vũ khí” kỹ thuật công nghệ nguy hiểm, trong đó đáng chú ý là tính ẩn danh và phi biên giới; tính kỹ thuật cao và phức tạp, với việc sử dụng công nghệ tinh vi; tốc độ lan truyền nhanh… Các hành vi phổ biến là lừa đảo chiếm đoạt tài sản qua mạng xã hội, email, cuộc gọi giả mạo; xâm nhập trái phép hệ thống dữ liệu của cơ quan, tổ chức; tổ chức cờ bạc trực tuyến, rửa tiền điện tử, đánh cắp tài khoản ngân hàng; phát tán thông tin sai lệch, xuyên tạc, kích động, gây bất ổn xã hội…

Điểm đặc biệt cần tiếp tục chú trọng là tội phạm hiện nay còn thường xuyên “chế biến” nhiều hình thức xâm nhập, lừa đảo bằng những kịch bản gắn liền với đời sống người dân và hoạt động của cơ quan, tổ chức. Những chủ trương, chính sách, hoạt động, giao dịch, quan hệ xã hội… từ nhỏ đến lớn trong cuộc sống đều được tội phạm mạng cập nhật và sử dụng các chiêu trò mới để tấn công và lừa đảo. Tội phạm sử dụng công nghệ đang tìm mọi cách để đi trước một bước, phân tích điểm yếu tâm lý của người dân khi sử dụng internet, đón đầu các hoạt động thường ngày, thời sự để hoạt động. Vì vậy, chúng ta không thể chủ quan, lơi lỏng trong công tác đấu tranh tội phạm công nghệ cao.

Ngày 31/12/2025, Ban Bí thư đã ban hành Chỉ thị số 57-CT/ TW về tăng cường bảo đảm an ninh mạng, bảo mật thông tin, an ninh dữ liệu trong hệ thống chính trị, qua đó, nâng cao nhận thức, trách nhiệm về công tác quan trọng này. Trong đời sống thường ngày, người dân ngày càng cảnh giác cao hơn với những dấu hiệu của tội phạm sử dụng công nghệ cao. Tuy nhiên, một bộ phận người dân, cán bộ, công chức, viên chức còn cho rằng bảo vệ, bảo đảm an ninh mạng là nhiệm vụ của lực lượng công an, của ngành công nghệ thông tin. Trong khi đó, tội phạm mạng với những công nghệ hiện đại hay còn gọi là thế hệ mới… luôn rình rập và bất ngờ tấn công tổ chức, cá nhân vào bất cứ thời điểm nào.

Chính vì vậy, một công việc quan trọng hiện nay là tiếp tục nâng cao nhận thức, ý thức, trách nhiệm cũng như hiểu biết của từng người trong đấu tranh tội phạm công nghệ. Công tác tuyên truyền của các cơ quan báo chí, truyền thông cần được quan tâm đẩy mạnh hơn nữa để người dân nắm được những thách thức, nguy cơ từ loại tội phạm này.

Các cơ quan chức năng cần khẩn trương nghiên cứu, đầu tư hạ tầng kỹ thuật, công nghệ lõi phục vụ bảo đảm an ninh mạng; tiếp tục đào tạo, nâng cao năng lực các trung tâm giám sát, điều hành an ninh mạng; triển khai các mô hình bảo mật hiện đại; nâng cao khả năng phát hiện sớm, ứng phó nhanh và phục hồi hiệu quả sau các sự cố an ninh mạng…

Song Linh (Báo Nhân dân)

Không chủ quan trong đấu tranh với tội phạm công nghệ cao