(Dân trí) - Từ năm 1946, Sài Gòn đã được đề xuất đặt tên là Thành phố Hồ Chí Minh. Sau 30 năm, đề xuất này mới thành hiện thực.
Ngày 2/7/1976, Quốc hội ban hành nghị quyết chính thức đặt tên cho thành phố Sài Gòn - Gia Định là thành phố Hồ Chí Minh. Tuy nhiên, ý tưởng này đã được đề xuất từ năm 1946.
Tư liệu sớm nhất còn lưu lại đến nay liên quan đến ý tưởng này được đăng tải trên báo Cứu Quốc phát hành ngày 27/8/1946. Theo nội dung bài báo “Thành phố Sài Gòn từ nay sẽ đổi tên là Thành phố Hồ Chí Minh” đăng trên trang nhất, ngày 25/8/1946, nhân kỷ niệm một năm thành lập chính quyền cách mạng, đại diện các đảng phái, giai cấp Nam bộ đang có mặt tại miền Bắc đã họp mặt tại Phòng Nam Bộ trung ương, đường Gia Định.

Ý tưởng đề xuất đổi tên thành phố Sài Gòn được đăng trên báo Cứu Quốc (Ảnh tư liệu).
Trong buổi họp mặt, bác sĩ Trần Hữu Nghiệp nhắc lại tình hình Nam bộ trong một năm qua (tháng 8/1945 đến tháng 8/1946), những chiến công oanh liệt của các chiến sĩ đã hy sinh và những chiến sĩ còn đang chiến đấu.
Cũng tại buổi họp mặt này, bác sĩ Nghiệp đã đề xuất và toàn thể mọi người tham gia hội nghị tán thành đề nghị lấy tên Chủ tịch Hồ Chí Minh để đặt tên cho thành phố Sài Gòn.
57 đại biểu tham dự hội nghị đã ký vào bản quyết nghị thay tên thành phố Sài Gòn gửi lên Quốc hội và Chính phủ.
Nội dung quyết nghị như sau:
"26 tháng tám - Dân Chủ Cộng Hòa năm thứ II
Bản Quyết nghị gửi Quốc hội và Chính phủ Trung ương
Toàn thể đồng bào Nam bộ đủ các đảng phái, giai cấp, họp mặt tại Hà Nội hôm nay, 25 tháng tám năm thứ hai của nước Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa, để kỷ niệm ngày Nam bộ khởi nghĩa. Xin Quốc hội và Chính phủ trung ương đổi ngay tên thành phố Sài Gòn lại làm tên thành phố Hồ Chí Minh, để tượng trưng sự chiến đấu, hi sinh và cương quyết trở về với Tổ quốc của dân Nam bộ".
Từ ý tưởng đi đến hiện thực đã phải trải qua 30 năm. Qua 2 cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, nguyện vọng của đồng bào Nam bộ mới thành hiện thực.
Ngày 2/7/1976, sau hơn 1 năm giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, Quốc hội đã ban hành nghị quyết chính thức đặt tên cho thành phố Sài Gòn - Gia Định là thành phố Hồ Chí Minh.
Nội dung nghị quyết ngày 2/7/1976 như sau:
“Xét rằng nhân dân thành phố Sài Gòn - Gia Định luôn luôn tỏ lòng kính yêu vô hạn đối với Chủ tịch Hồ Chí Minh và tha thiết với việc thành phố mang tên Người.
Xét rằng, trong cuộc đấu tranh cách mạng lâu dài và gian khổ, thành phố Sài Gòn - Gia Định đã không ngừng phát huy truyền thống kiên cường, bất khuất của dân tộc ta, lập nhiều chiến công xuất sắc, xứng đáng được vinh dự mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại.
Sau khi thảo luận đề nghị của Đoàn chủ tịch kỳ họp Quốc hội quyết nghị: Chính thức đặt tên thành phố Sài Gòn - Gia Định là thành phố Hồ Chí Minh”.

Nghị quyết chính thức đặt tên thành phố Sài Gòn - Gia Định là thành phố Hồ Chí Minh, đăng trên báo Sài Gòn Giải phóng số 368 (Ảnh tư liệu).
TÙNG NGUYÊN (DÂN TRÍ)