Hội đồng nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh đã thông qua Nghị quyết về Danh mục công trình, dự án phải thu hồi đất để phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng trên địa bàn Thành phố. Nghị quyết được kỳ vọng tạo điều kiện quan trọng để đẩy nhanh công tác chuẩn bị mặt bằng, triển khai các dự án đầu tư công, các dự án hạ tầng và phát triển đô thị, góp phần từng bước hoàn chỉnh hệ thống đô thị, hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội của Thành phố Hồ Chí Minh.
Theo Nghị quyết, Danh mục gồm 58 công trình, dự án với tổng diện tích đất dự kiến thu hồi 894,83 ha. Trong đó có 44 dự án sử dụng vốn ngân sách nhà nước với diện tích 44,66 ha và 14 dự án sử dụng vốn ngoài ngân sách với diện tích 850,17 ha.
Danh mục lần này tập trung vào nhiều công trình trực tiếp phục vụ quá trình phát triển và hoàn thiện không gian đô thị Thành phố, gồm các dự án xây dựng, nâng cấp, mở rộng hệ thống giao thông; các công trình công viên, không gian công cộng, cấp nước, tái định cư; các dự án nhà ở xã hội, nhà ở cho lực lượng vũ trang, khu đô thị và các dự án hạ tầng thiết yếu khác. Việc đưa các dự án này vào Danh mục là cơ sở quan trọng để các cơ quan chức năng chủ động triển khai thủ tục thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư theo quy định pháp luật.
Đối với các dự án đầu tư công, việc sớm hoàn thành thủ tục về đất đai và giải phóng mặt bằng có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Đây là một trong những điều kiện quyết định để dự án chuyển từ giai đoạn chuẩn bị sang thi công, góp phần nâng cao khả năng giải ngân vốn đầu tư công, hạn chế tình trạng công trình chậm tiến độ do vướng mặt bằng và sớm đưa nguồn lực đầu tư vào phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.
Đối với các dự án phát triển đô thị và hạ tầng ngoài ngân sách, Nghị quyết cũng tạo cơ sở để đẩy nhanh quá trình chuẩn bị quỹ đất, huy động nguồn lực xã hội và triển khai các dự án đã đáp ứng đầy đủ điều kiện pháp luật. Khi được tổ chức thực hiện đồng bộ, các dự án này sẽ góp phần hình thành thêm các khu đô thị, khu nhà ở, công trình hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội và các không gian công cộng, qua đó nâng cao chất lượng đô thị và điều kiện sống của người dân.
Nghị quyết đồng thời đặt ra yêu cầu rõ về tiến độ thực hiện. Đối với các dự án sử dụng vốn ngân sách, Thành phố tập trung bố trí vốn để hoàn thành công tác thu hồi đất, bồi thường, giải phóng mặt bằng trong thời gian 12 tháng; đối với các dự án ngoài ngân sách, tiến độ thực hiện được xác định trong thời gian 24 tháng, gắn với trách nhiệm bảo đảm nguồn lực của nhà đầu tư và sự phối hợp của các cơ quan có liên quan.
Ý nghĩa của Nghị quyết vì vậy không chỉ dừng ở việc thông qua một danh mục thu hồi đất, mà còn tạo nền tảng để thúc đẩy đồng thời nhiều mục tiêu phát triển của Thành phố: đẩy nhanh đầu tư công, huy động hiệu quả nguồn lực xã hội, hoàn thiện mạng lưới giao thông và hạ tầng kỹ thuật, bổ sung các công trình xã hội, nhà ở, công viên và không gian đô thị. Qua đó, các dự án sớm được đưa vào khai thác, tạo thêm động lực tăng trưởng và góp phần xây dựng Thành phố Hồ Chí Minh phát triển đồng bộ, hiện đại và bền vững.
Quá trình tổ chức thực hiện Nghị quyết phải bảo đảm đúng căn cứ, điều kiện, trình tự, thủ tục theo quy định pháp luật, xác định chính xác vị trí, diện tích, ranh giới thu hồi đất và bảo đảm đầy đủ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của người dân có đất bị thu hồi.

Đô thị Thành phố Hồ Chí Minh hai bên bờ sông Sài Gòn (phường Thạnh Mỹ Tây và phường An Khánh)
Ảnh: Hoàng Tùng